In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (1.101-1.105)

At quia dixerit quis, cum motus omuis ex aliquo ad aliud sit,
quae duo eoutraria sunt, couversioiiem taineii uou habere eoutraiium neque e proprio loco dimoveri, ideo inquit:

In hac etiam quodammodo ex aliquo iu aliud transitus invenitur. etenim etsi toti Ι couversioui uou iusit, esse tameu iu ea iuve- [*] niemus, si partes illius perserutabimur. eteuira uouuullae eius partes
iu oppositas trausferuutur, quales suut eae, cpiae per diametrum distaut. quare couveuit iu uuiversum, ut uuicuiriue motui aliquid oppouatur, iu quod eiusraodi motus fertur; alioquiu iu iufiuitum iutermiuatumque motus procederet et uou in id, quod fiuitum existit. uou esse autem loea iutermiuata nee quicquam quod iu
iufiuitum feratur, (quod contingeret quidem, si loca iutermiuata fuisseut) biuc etiam sciri potest, quod uuiversa terra, quo propius ad imum locum accedit, eo celerius velociusque movetur, et ignis totus quo propius ad superiora; quodsi in infinitum moverentur, infinita et velocitas et caliditas motuum illorum extitisseut, sique
illorum motus, propeusioues quoque, hoc est gravitas levitasque. si enim aliquid velocius ad imum ’movetur, causa velocitatis est gravi- tatis accessio; quamvis enim gleha quaedam eiusdem magnitudinis semper remaneat, tameu quo propius ad imum accedit, gravitatis etiam maior erit accessio. atqui alibi docuimus, nullum fiuitum vim
habere infinitam. quare convenit fieri non posse, ut corpora, quae moveutur, infinitam propensiouem possideant, uec motus celeritatem iufiuitam habebunt; quamobrem rationi cousouum est, ut loca sint terminata. Aristoteles autem sermonem suum ad finem uou de- duxit, ut quod eius supererat, delude declararet.

Et quouiam ea omnia, quae dixerat, ut plurimum ex motione desumuntur, deinceps ohiectionem quandam adinxit, quae est eiusmodi:

Non est iucougruum, ut quispiam existimaret, elementorum motus minime illis secundum naturam iuesse, ut ex hoc deduceret,
elemeuta defiuita loca, quibus termiuentur, non habere, sed violenter moveri, quo moventur, quateuus nempe vi aliqua ad ea protruduntur, siquidem ignis sursum ijergit extrusione et coercitione, similiter [terra] deorsum, in quantum scilicet truditur et coercetur. cuius sen- tentiae Stratonem Physicum fuisse existimatur, et Epicurwm quo [*]

Quin etiam rationibus et iis quidem, quae ex prima pliilosophia (metaphysica dicta) petuutur, doceri potest mundum unum esse, haec autem explicatio iuxta hunc ordinem procedit. etenim invenimus corpus, quod in orbem fertur, motu sempiterno moveri; quod autem sempiterno motu movetur, eius motus ab infiuita vi proficiscitur,
rotundi igitur corporis motus ab immensa quoque vi proficiscetur. si euim motus rotundi corporis a prima causa emanat, et prima quidem causa movet, quoniam immensam vim habet, finitum igitur quippiam non habet; quare convenit, ut primus motor infinitus sit. cum autem corpus omne sit finitum, igitur primus motor corpus
non est, quo stante, a materia penitus segregatus ac intellectus quidam erit et [purus] actus, at si plures mundi essent, omnino plura esse corpora oporteret, quae in orbem vertuntur. si vero istaec corpora plura essent, plures quoque motores necessario extitissent. cum autem corpora, quae in orbem torquentur, specie
non dififerant, motores etiam specie non different, sique in specie nulla erit diversitas multitudoque in numero tantum invenietur, materiae id ratione proveniet; ex hoc igitur coUigi poterit, primos materiae participes esse, atqui ex his, quae dicta sunt, palam est, primum motorem materiae non permisceri. consonum
igitur est, ut corpora, quae in circulum feruutur, plura esse non possint; quare plures mundi minime inveniuntur. haec autem ex prima philosophia deprompta fuere.