Fragmenta Logica et Physica (130-134)

Diogenes Laërt. VII 46. αὐτὴν δὲ τὴν διαλεκτικὴν ἀναγκαίαν εἶναι καὶ ἀρετὴν ἐν εἴδει περιέχουσαν ἀρετάς· τήν τε ἀπροπτωσίαν ἐπιστήμην τοῦ πότε δεῖ συγκατατίθεσθαι καὶ μή· τήν τε ἀνεικαιότητα ἰσχυρὸν λόγον πρὸς τὸ εἰκός, ὥστε μὴ ἐνδιδόναι αὐτῷ· τήν τε ἀνελεγξίαν ἰσχὺν ἐν λόγῳ, ὥστε μὴ ἀπάγεσθαι ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ ἀντικείμενον· τήν τε ἀματαιότητα ἔξιν ἀναφέρουσαν τὰς φαντασίας ἐπὶ τὸν ὀρθὸν λόγον. αὐτήν τε τὴν ἐπιστήμην φασὶν ἢ κατάληψιν ἀσφαλῆ ἢ ἕξιν ἐν φαντασιῶν προσδέξει ἀμετάπτωτον ὑπὸ λόγου. οὐκ ἄνευ δὲ τῆς διαλεκτικῆς θεωρίας τὸν σοφὸν ἄπτωτον ἔσεσθαι ἐν λόγῳ· τό τε γὰρ ἀληθὲς καὶ τὸ ψεῦδος διαγινώσκεσθαι ὑπ’ αὐτῆς καὶ τὸ πιθανὸν τό τε ἀμφιβόλως λεγόμενον διευκρινεῖσθαι· χωρίς τε αὐτῆς οὐκ εἶναι ὁδῷ ἐρωτᾶν καὶ ἀποκρίνεσθαι. διατείνειν δὲ τὴν ἐν ταῖς ἀποφάνσεσι προπέτειαν καὶ ἐπὶ τὰ γινόμενα, ὥστε εἰς ἀκοσμίαν καὶ εἰκαιότητα τρέπεσθαι τοὺς ἀγυμνάστους ἔχοντας τὰς φαντασίας. οὐκ ἄλλως τε ὀξὺν καὶ ἀγχίνουν καὶ τὸ ὅλον δεινὸν ἐν λόγοις φανήσεσθαι τὸν σοφόν· τοῦ γὰρ αὐτοῦ εἶναι ὀρθῶς διαλέγεσθαι καὶ διαλογίζεσθαι καὶ τοῦ αὐτοῦ πρός τε τὰ προκείμενα διαλεχθῆναι καὶ πρὸς τὸ ἐρωτώμενον ἀποκρίνασθαι, ἅπερ ἐμπείρου διαλεκτικῆς ἀνδρὸς εἶναι. Cf. VII 83. καὶ τοιοῦτοι μὲν ἐν τοῖς λογικοῖς οἱ Στωϊκοί, ἵνα μάλιστα κρατύνωσι διαλεκτικὸν μόνον εἶναι τὸν σοφόν. πάντα γὰρ τὰ

Papyrus 1020 (Hercul. Vol. Coll. alt. X 112-177. Hermes XXV p. 473 sq.). [Col. IV n Ox Nd] ὅ(τ)ι τὴν (ἀ)προπτωσί(αν) τιμῶμ(ε)ν καὶ τὴν (ἀνει)καιότ(η)τα, πρὸς δὲ τὰς ἐναντίας δι(α)βε βλήμεθα ὀρθῶ(ς). ἐστὶ δ’ ἡ μ(ὲ)ν ἀπροπτωσία διάθε(σ)ις ἀσυκα τάθετος πρὸ καταλήψεως, συνκαταθετικὴν κατὰ νερ . . . . . αι φαντασίᾳ κατα(λ)ηπτῶι, ἰσχύουσα τ’ ἐν φαντασίαις καὶ ἄνεικτον παρεχο(μ)έν(η) ταῖς μὴ καταληπτικαῖς. Δεῖ γὰρ τὸν ἀπρόπτω. τον ἀ(ν)έλ(κ)υστόν τε εἶναι ὑπὸ φαντασίας ἀκαταλήπτου καὶ ἰσχύειν ἐν ταῖς φαντασίαις, ὥστε μὴ ἕλκεσθαι ἀπὸ φαντασι(ῶν) ἀκαταλήπτων καὶ κρατεῖν τῶν συνκαταθέσεων ὥστε μηελ . εσυ . η μὴ ἀ(κο)λουθ(εῖν) φαν(τασίαις. [Frgm. In Ox La] πρό(τερον) τοὺ(ς τ)οιού(τ)ους, (οὐ)δέν (ἐ)στι πρὸ(ς τὸ) μὴ (ὑπαρκ)τοὺς εἶνα(ι τοὺ)ς (ἀστείο)υς, ἀδυνάτου (μὲν οὐκ) οἶμ(αι τυγχάνον)τος αὐ(το)ῦ, δυσκαταπονήτο(υ δ’ ἄκρ)ως καθάπερ κα(ὶ δυσαπο)σείστου· οὕτω (δ’ εἴρηται) ὅτι τῆς (ἀρετῆς ἱδρῶτα θεοὶ) π(ροπά)ρο(ιθ)εν (ἔθ)ηκαν. (Τῶι) δὲ μὴ (δ)οξάζειν τὸ(ν σο)φ(ν πλείω) ἀκο λο(υθε)ῖν (φαμε)ν τοιαῦτ(α· πρ)ῶ(το)ν μὲν τὸ μὴ δοκε(ῖν) αὐ(τ)ῷ μηδέν· ἡ γὰρ δόκη(σί)ς ἐσ(τιν δό)ξ(α ἀ)κατάλ(ηπ) τ(ος· καὶ) τὸ μηδ’ οἴεσθαι (αὐ)τὸν μηδέν· καὶ (γὰρ ἡ) οἴη(σί)ς ἐστιν αὐτὴ (δ)όξα ἀδια . . τος μᾶλ(λ)ον (δ)όκησις μι . . . . . (λ)έ(γ)εται δὲ τ. [Frgm. IIn Ox Lb] (μήτε) (ἐ)ξ(ε)λέγχεσθ(αι σπου)δ(αί)ων εἶν(αι . . μή) τε μεταπε(ισθῆναι), κατὰ ταὐτὰ δ’ οὐ(δὲ) ἐ(ξ)αλλάττειν α(ὑ)τ(ό)ν, οὐδεὶς οὔτε πα(ρ)ακούσεται οὔτε παρανο(ήσει·) δε(ῖ γὰρ) μὴ παραδ(έχεσθαι αὐτὸ)ν ψευδῆ . . . . . . . . . τα . . νιαν, ἔτι (δ’ ἀ)κολούθως τούτο(ις οὔ)τ’ αὐτὸς παρα(ρι)θμ(εῖ) ο(ὔθʼ) ὑπ’ ἄλλου[ς] παρ(α)ριθμεῖται· καὶ πρὸς το(ύ)τοις οὔτε παροραῖ οὔτε (παρ)ακούει οὔτε (κατ’ ἄλ)λο τῶν αἰσθ(η)τηρ(ίων . . . . ε(ικ)ατ . . . σ . τα . . . (δεῖ γὰ)ρ τὸν παρορῶ(ν)τα, (κα)τὰ τὴν ὄψιν (λαμ)β(άν)οντα

Sextus adv. math. VII 38. τὴν δὲ ἀλήθειαν οἴονταί τινες καὶ μάλιστα οἱ ἀπὸ τῆς Στοᾶς διαφέρειν τἀληθοῦς κατὰ τρεῖς τρόπους, οὐσίᾳ τε καὶ συστάσει καὶ δυνάμει· οὐσίᾳ μὲν παρόσον ἡ μὲν ἀλήθεια σῶμά ἐστι, τὸ δὲ ἀληθὲς ἀσώματον ὑπῆρχεν. καὶ εἰκότως, φασίν, τουτὶ μὲν γὰρ ἀξίωμά ἐστι· τὸ δὲ ἀξίωμα λεκτόν· τὸ δὲ λεκτὸν ἀσώματον. ἀνάπαλιν δὲ ἡ ἀλήθεια σῶμά ἐστι παρόσον ἐπιστήμη πάντων ἀληθῶν ἀποφαντικὴ δοκεῖ τυγχάνειν, πᾶσα δὲ ἐπιστήμη πῶς ἔχον ἐστὶν ἡγεμονικόν, ὥσπερ καὶ ἡ πῶς ἔχουσα χεὶρ πυγμὴ νοεῖται· τὸ δὲ ἡγεμονικὸν σῶμα κατὰ τούτους ὑπῆρχεν· τοίνυν καὶ ἡ ἀλήθεια κατὰ γένος ἔσται σωματική. － συστάσει δὲ καθόσον τὸ μὲν ἀληθὲς ὡς μονοειδές τι καὶ ἁπλοῦν τὴν φύσιν νενόηται — — ἡ δὲ ἀλήθεια ὡς ἂν ἐπιστήμη καθεσηκυῖα τοὐναντίον συστηματική τε καὶ πλειόνων ἄθροισμα τυγχάνειν ὑπείληπται. — — 42. δυνάμει δὲ ταῦτα ἀλλήλων κεχώρισται, ἐπεὶ τὸ μὲν ἀληθὲς οὐ πάντως ἐπιστήμης εἴχετο (καὶ γὰρ ὁ φαῦλος καὶ ὁ νήπιος καὶ ὁ μεμηνὼς λέγει μὲν ποτέ τι ἀληθές, οὐκ ἔχει δὲ ἐπιστήμην ἀληθοῦς) ἡ δὲ ἀλήθεια κατ’ ἐπιστήμην θεωρεῖται. ὅθεν καὶ ὁ ἔχων ταύτην σοφός ἐστιν (ἐπιστήμην γὰρ εἶχεν ἀληθῶν) καὶ οὔποτε ψεύδεται, κἂν ψεῦδος λέγῃ, διὰ τὸ μὴ ἀπὸ κακῆς, ἀλλ' ἀπὸ ἀστείας αὐτὸ διαθέσεως προφέρεσθαι. － 44. ὧδε καὶ ὁ σοφός, τουτέστιν ὁ τὴν τοῦ ἀληθοῦς ἐπιστήμην ἔχων, ἐρεῖ μέν ποτε ψεῦδος, ψεύσεται δὲ οὐδέποτε διὰ τὸ μὴ ἔχειν τὴν γνώμην ψεύδει συγκατατιθεμένην. － 45. τὸ ψεῦδος λέγειν τοῦ ψεύδεσθαι κατὰ πολὺ διενήνοχεν, ᾗ τὸ μὲν ἀπὸ ἀστείας γίνεται γνώμης, τὸ δὲ ψεύδεσθαι ἀπὸ πονηρᾶς.

Alexander in Aristot. Metaphys. p. 258. 4 Bon. 301, 17 Hayd. τὸ

Cicero Orator 32, 115. Ergo eum censeo, qui eloquentiae laude ducatur, mon esse earum rerum (scil. logicae omnino rudem, sed vel illa antiqua vel hac Chrsippi disciplina institutus, noverit primum vim, naturam, genera verborum, et simplicium et copulatorum: deinde quot modis quidque dicatur qua ratione verum falsumne sit iudicetur· quid efficiatur e quoque, quid cuique consequens si, quidque contrarium: quumque ambigue multa dicantur, quomodo quidque eorum dividi explanarique oporteat.