Res Publica Atheniensium (38-41)

XXXVIII. μετὰ δὲ ταῦτα καταλαβόντων τῶν ἀπὸ Φυλῆς τὴν Μουνιχίαν [*] καὶ νικησάντων μάχῃ τοὺς μετὰ τῶν τρικκοντα βοηθήσαντας, ἐπαναχωρήσαντες μετὰ τὸν κίνδυνον οἱ ἐκ τοῦ ἂστεως καὶ συναθροισθέντες εἰς τὴν
αγορὰν τῇ ὑστεραίᾳ τοὺς μὲν τριακοντα κατέλυσαν, αἱροῦνται δὲ δέκα τῶν πολιτῶν αὐτοκράτορας ἐπὶ τὴν τοῦ τολέμου κατάλυσιν. οἱ δὲ παραλαβόντες τὴν ἀρχὴν ἐφ’ ιἶς μὲν ῄρέθησαν οὐκ ἒπραττον, ἒπεμπον δ' εἰς Λακεδαίμονα [*] [*]

βοήειαν μεταπεμπόμενοι καὶ χρήματα θανειζόμενοι. χαλεπῶς δὲ ξερόντων [*] ὲπὶ τούτοις τῶν ἐν τῇ πολιτείᾳ, φοβούμενοι μὴ καταλυθῶσιν τῆς ἀρχῆς [*] καὶ βουλόμενοι καταπλῆξαι τοὺς ἂλλους (ὅπερ ἐγένετο), συλλαβόντες οὐδενὸς ὂντα δεύτερον τῶν πολιτῶν ἀπέκτειναν, καὶ τὰ πράγματα
βεβαίως εἶχον, συναγωνιζομένου Καλλιβίου τε καὶ τῶν Πελοποννησίων τῶν παρόντων καὶ πρὸς τούτοις ἐνίων τῶν ἐν τοῖς ἱππεῦσι. τούτων γάρ τινες μάλιστα τῶν πολιτῶν ἐσπούδαζον μὴ κατελθεῖν τοὺς ἀπὸ Φυλῆς. ὡς δ’ [*] οἱ τὸν Πειραιέα καὶ τὴν Μουνιχίαν ἒχοντες, ἀποστάντος ἃπαντος τοῦ δήμου πρὸς αὐτούς, ἐπεκράτουν τῷ πολέμῳ, τότε καταλύσαντες τοὺς δέκα τοὺς
πρώτους αἱρεθέντας ἂλλους εἳλοντο δέκα τοὺς βελτίστους εἶναι δοκοῦντας, ἐφ’ ὦν συνέβη καὶ τὰς διαλύσεις Ι γενέσθαι καὶ κατελθεῖν τὸν δῆμον, συναγωνιζομένων [*] καὶ προθομουμένων τούτων. προειστήκεσαν δ’ αὐτῶν μάλιστα Ῥίνων τε ὁ Παιανιεὺς καὶ Φάυλλος ὁ Ἀχερδούσιος· οὖτοι γὰρ πρίν τε Παυσανίαν [τ'] ἀφικεσθαι θιεπεμποντο πρὸς τοὺς ἐν Πειραιεῖ καὶ
συνεσπούδασαν τὴν κάθοδον. ἐπὶ πέρας γὰρ ἢγαγε τὴν εἰρήνην καὶ τὰς [*] διαλύσεις Παυσανίας ὁ τῶν Λακεδαιμονίων βασιλεὺς μετὰ τῶν δέκα διαλλακτῶν τῶν ὓστερον ἀφικομένων ἐκ Λακεδαίμονος, οὓς αὐτὸς ἐσπούσασεν ἐλθεῖν. οἱ δὲ περὶ τὸν Ῥίνωνα διά τε τὴν εὒνοιαν τὴν εἰς τόν δῆμον ἐπῃνέθησαν, καὶ λκβόντες τὴν ἐπιμέλειαν ἐν ὀλιγαρχίᾳ τὰς εὐθύνας ἒσοσαν ἐν δημοκρατίᾳ,
καὶ οὐδὲν ἐνεκάλεσεν αὐτοῖς οὒτε τῶν ἐν ἂστει μεινάντων οὒτε τῶν ἐκ Πειραιέως κατελθόντων, ἀλλὰ διὰ ταῦτα καὶ στρατηγὸς εὐθὺς ῄρέθη Ῥίνων.

XXXIX. ἐγένοντο δ’ αἱ διαλύσεις ἐπ’ Εὐκλείδου ἂρχοντος κατὰ τὰς [*] συνθήκας τάσδε. τοὺς βουλομένους Ἀθηναίων τῶν ἐν ἂστει μεινάντων ἐδοικεῖν ἒχειν Ἐλευσῖνα ἐπιτίμους ὂντας καὶ κυρίους καὶ αὐτοκράτορας ἑαυτῶν
καὶ τὰ αὑτῶν παρπουμένους. τὸ δ’ ἱερὸν εἶναι κοινὸν ἀμφοτέρων, ἐπιμελεῖσθαι [*] δὲ Κήρυκας καὶ Εὐμολπίσας κατὰ τὰ πάτρια. μὴ ἐξεῖναι δὲ μήτε τοῖς Ἐλευσινόθεν εἱς τὸ ἂστυ μήτε τοῖς ἐκ τοῦ ἂστεως Ἐλευσινάδε ἰέναι πλὴν μουτηρίοις ἑκατερους. συντελεῖν δὲ ἀπὸ τῶν προσιόντων εἰς τὸ [*]

συμμαχικ[]ον καθάπερ τοὺς ἄλλους Ἀθηναίους. ἐὰν δέ τινες τῶν ἀπιόντων [*] οἰκίαν λαμβάνωνσιν Ἐλευσῖνι, συμπείθειν τὸν κεκτημένον· ἐὰν δὲ μὴ [*] συμβαίνωσιν ἀλλήλοις, τιμητὰς ἑλέσθαι τρεῖς ἑκάτερον, καὶ ἥντιν ἄν οὗτοι τάξωσιν τιμὴν λαμβάνειν. Ἐλευσινίων δὲ συνοικεῖν οὕς ἄν οὗτοι βούλωνται.
τὴν δ ἀπογραφὴν εἷναι τοῖς βουλομένοις ἐξοικεῖν, τοῖς μὲν ἐπιδημοῦσιν ἀφ [*] ἧς ἄν ὀμόσωσιν τοὺς ὅρκους δ[έκ]α ἡμερῶν, τὴν δ ἐξοίκησιν εἴκοσι, τοῖς δ ἀποδημοῦσιν ἐπειδὰν ἐπιδημήσωσιν κατὰ ταὐτὰ. μὴ ἐξεὶναι δὲ ἄρχειν [*] μηδεμίαν ἀρχὴν τῶν τῷ ἄστει τὸν Ἐλευσῖνι κατοικοῦντα, πρὶν ἄν ἄπογράψηται πάλιν ἐν τῷ ἄστει κατοικεῖν. τάς δὲ δίκας τοῦ φόνου εἷναι [*]
κατὰ τὰ πάτρια, εἴ τίς αὐτοχειρίᾳ ἢ ἔτρωσεν. τῶν δὲ [*] παρεληλυθότων μηδενὶ πρὸς μηδένα μνηικακεῖν ἐξεῖναι πλὴν πρὸς τοὺς τριάκοντα καὶ τοὺς δέκα καὶ τοὺς ἕνδεκα καὶ τοὺς τοῦ Πειραιέως ἄρξαντας, μηδὲ πρὸς τούτους, ἐὰν διδῶσιν εὐθύνας. εὐθύνας δὲ δοῦναι τοὺς μὲν ἐν πειραιεῖ ἄρξαντας ἐν τοῖς ἐν Πειραιεῖ, τοὺς δ ἐν τῷ ἄστει ἐν τοῖς τὰ
τιμήματα παρεχομένοις. εἷθ οὕτως ἐξοικεῖν τοὺς ἐθέλοντας. τὰ δὲ χρήματα ἅ ἐδανείσαντο εἰς τὸν πόλεμον ἑχατέρους ἀποδοῦναι χωρίς.

XL. γενομένων δὲ τοιούτων τῶν διαλύσεων, καὶ φοβουμένων ὅσοι [*] μετὰ τῶν τριάκοντα συνεπολέμησαν, καὶ πολλῶν μὲν ἐπινοούντων ἐξοικεῖν ἀναβαλλομένων δὲ τὴν ἀπογραφὴν εἰς τὰς ἐσχάτας ἡμέρας, ὅπερ εἰώθασιν
ποιεῖν ἅπαντες, Ἀρχῖνος συνιδὼν τὸ πλῆθος καὶ βουλόμενος κατασχεῖν αὐτοὺς ὑφεῖλε τὰς ὑπολοίπους ἡμέρας τῆς ἀπογραφῆς, ὥστε συναναγκασθῆναι μένειν πολλοὺς ἄκοντας ἕως ἐθάρρησαν. καὶ δοκεῖ τοῦτό τε [*] πολιτεύσασθαι καλῶς Ἀρχῖνος καὶ μετὰ ταῦτα γραψάμενος τὰ ψήφισμα τὸ Θρασυβούλου παρανόμων, ἐν ᾦ μετεδίδου τῆς πολιτείας πᾶσι τιῖς ἐκ Πειραιέως
συγκατελθοῦσι ὧν ἔνιοι φανερῶς ἧσαν δοῦλοι, καὶ τρίτον, ἐπεί τις [*] [*]

ἤρχατο τῶν κατεληλυθότων μνησικακεῖν ἀπαγαγών τοῦτον ἐπὶ τὴν βουλὴν [*] καὶ πείσας ἄχριτον ἀποκτεῖναι, λέγων ὅτι νῦν δείζουσιν εἰβούλονται τὴν δημοκρατίαν σῲζειν καὶ τοῖς ὅρκοις ἐμμένειν· ἀφέντας μὲν γὰρ τοῦτον προτρέφειν καὶ τοὺς ἄλλους, ἐὰν δ’ άνέλωσιν, παράδειγμα ποιήσειν ἅπασιν.
ὅπερ καὶ συνέπεσεν· ἀποθανόντος γὰρ οὐδεὶς πώποτε ὕστερον ἐμνησικάκησεν. ἀλλὰ δοκοῦσιν κάλλιστα δὴ καὶ πολιτικώντατα ἁπάντων καὶ ἱδίᾳ καὶ κοινῇ [*] χρήσασθαι ταῖς προγεγενημέναις συμφοραῖς· οὐγὰρ μόνον τὰς περὶ τῶν προτέρων αἰτίας ἐξήλειφαν, ἀλλὰ καὶ τὰ χρήματα Λαζκεδαιμονίοις, οἱ πριάκοντα πρὸς τὸν πόλεμον ἔλαβον, ἀπέδοσαν κοινῇ, κελευουσῶν τῶν συνθηκῶν
ἑκατέρους ἀποδιδόναι χωρὶς τούς τ’ ἐκ τοῦ ἄστεως καὶ τοὺς ἐκ τοῦ Πειραιέως, ἡγούμενοι τοῦτο πρῶτον ἄρχειν δεῖν τῆς ὁμονοίας· ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις πόλεσιν οὐχ οἷον ἔτι προστιθέασιν τῶν οἰκείων οἱ δημοκρατήσαντες, ἀλλὰ καὶ τὴν χώραν ἀνάδαστο[ν] ποιοῦσιν. διελέθησαν δὲ καὶ πρὸς [*] τοὺς ἐν Ἐλευσῖνι κατο] ικήσαντας ἔτει τρίτῳ μετὰ τὴν ἐξοίκησιν, ἐπὶ [*]
Ξε[ναι]νέτου ἄρχοντος.

XLI. ταῦτα μὲν οῡν ἐν τοῖς ὕστε[ρο]ν συνέβη γενέσθαι καιροῖς, τότε τότε [*] δὲ κύριος ὁ δῆμος γενόμενος τῶν πραγμάτων ἐνεστήσατο τὴν νῦν] οὖσαν πολιτείαν, ἐπὶ Πυθοδώρου μὲν ἄρχοντος, † δοκοῦντος δὲ δικαίως τοῦ δήμου λαβεῖν τὴν π[ο]λιτείαν διὰ τὸ ποιήσασθαι τὴν κάθοδον δι’ αὑτοῦ τὸν δῆμον †.
ἦν δὲ τῶν μεταβολῶν ἑνδεκάτη τὸν ἀριθμὸν αὕτη. πρώτη μὲν γὰρ ἐγένετο [*] μετάστασις τῶν ἐξ ἀρχῆς, Ἴωνος καὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ συνοικησάντων· τότε γὰρ πρῶτον εἰς τὰς τέτταρας συνενεμήθησαν φυλὰς καὶ τοὺς φυλοβασιλέας κατέστησαν. δευτέρα δὲ καὶ πρώτη μετὰ ταύτη[ν], ἔχουσα πολιτείας τάξιν, ἡ ἐπὶ Θησέως γενομένη, μικρὸν παρεγκλίνουσα τῆς βασιλικῆς. μετὰ δὲ
ταύτην ἡ ἐπὶ Δράκοντος, ἐν ᾗ καὶ νόμους ἀνέγραφαν πρῶτον. τρίτη δ’ ἡ μετὰ τὴν στάσιν ἡ ἐπὶ Σόλωνος, ἀφ’ ἧς ἀρχὴ δημοκρατίας ἐγένετο. τετάρτη δ’ ἡ ἐπὶ Πεισιστράτου τυπαννίς. πέμπτη δ’ ἡ μετὰ τῶν τυράννων κατὰλυσιν λυσιν ἡ Κλεισθένους, δημοτικωτέρα τῆς Σόλωνος. ἕκτη δ’ μετὰ τὰ [*]

Μηδικά, τῆς ἐξ’ Αρείου πάγου βουλῆς ἐπιστατούσης. ἑβδόμη δὲ καὶ μετὰ [*] ταύτην, ἥν Ἀριστείσης μὲν ὑπέδειξεν Ἐφιάλτης δ’ ἐπετέλεσεν καταλύσας τὴν Ἀρεοπαγῖτιν βουλήν· ἐν ᾗ πλεῖστα συνέβη τὴν τὴν πόλιν διὰ τοὺς δημαγωγοὺς ἁμαρτάνειν διὰ τὴν τῆς θαλάττης ἀρχήν. ὀγδόη δ’ ἡ τῶν τετρακοσίων
κοσίων κατάστασις, καὶ μετὰ ταύτην, ἐνάτη δέ, δημοκρατία πάλιν. δεκάτη δ’ ἡ τῶν τριάκοντα καὶ ἡ τῶν δέκα τυραννίς. ἑνδεκάτη δ’ ἡ μετὰ τὴν ἀπὸ Φυλῆς καὶ ἐκ Πειραιέως κάθοδον, ἀφ’ ἧς διαγεγένηται μέχρι τῆς νῦν ἀεὶ προσεπιλαμάνουσα τῷ πλήθει τὴν ἐξουσίαν. ἁπάντων γὰρ αὐτὸς αὑτὸν πεποίηκεν ὁ δῆμος κύριον, καὶ πάντα διοικεῖται ψηφίσμασιν καὶ δικαστηρίοις,
στηρίοις, ἐν οἷς ὁ δῆμός ἐστιν ὁ κρατῶν. καὶ γὰρ τῆς βουλῆς κρίσεις εἰς τὸν δημον ἐληλύθασιν. καὶ τοῦτο δοκοῦσι ποιεῖν ὀρθῶς· εὐδιαφθορώτεροι τεροι γὰρ ὀλίγοι τῶν πολλῶν εἰσιν καὶ κέρδει καὶ χάρισιν. μισθοφόρον [*] δ’ ἐκκλησίαν τὸ μὲν πρῶτον ἀπέγνωσαν ποιεῖν· οὐ συλλεγομένων δ’ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, αλλὰ πολλὰ σοφιζομένων τῶν πρυτάνεων, ὅπως προσιστῆται
τὸ πλῆθος πρὸς τὴν ἐπικύρωσιν τῆς χειροτονίας, πρῶτον μὲν [*] Ἀγύρριος ὀβολὸν ἐπόρισεν, μετὰ δὲ τοῦτον Ἡρακλείδης ὁ Κλαζομένιος ὁ βασιλεὺς ἐπικαλούμενος διώβολον, πάλιν δ’ Ἀγύρριος τριώβολον.