De compositione medicamentorum per genera (7.14)

[Γλευκίνου σκευασίαι.] Γλευκίνου σκευασία.
ὡς Ἀνδρόμαχος ἐφεξῆς τῶν προγεγραμμένων ἀκόπων, ὁ Ἀνδρόμαχος
ἔγραψε γλευκίνου σκευασίαν, οὐ κακῶς ἐπιζεύξας
αὐτὴν τοῖς ἀκόποις χρίσμασιν· ἀνωδυνώτατον γάρ ἐστι καὶ
ἀκοπώτατον. γράφεται δὲ παρὰ αὐτοῦ κατὰ λέξιν οὕτως.
γλευκίνου σκευασία, ᾗ χρῶμαι. σμύρνης λίτρας β. νάρδου
Ἰνδικῆς λίτρας β. κόστου λίτρας γ. στύρακος λίτραν α. βδελλίου,
σαμψύχου, ξυλοβαλσάμου, σχίνου, καρδαμώμου, σπάθης,

ἴρεως Ἰλλυρικῆς, μίσυος, ἀσάρου ἀνὰ λίτρας β. μελιλώτου
λίτραν α. νάρδου Κελτικῆς λίτραν α. ἀσπαλάθου, καλάμου
ἀνὰ ἡμίλιτρον, ἀριστολοχίας μακρᾶς λι. α S". λιβανωτίδος
σπέρματος ξε. β. λιβάνου λίτρας γ. κασσίας λίτρας
γ. τήλεως ξε. β. σφάγνου λίτρας β. ἀμώμου λίτρας β.
φλοιοῦ λιβάνου λίτραν α. ῥόδων ξηρῶν λίτρας β. βράθυος
γο στ. μαράθρου λίτρας β. βαλσάμου καρποῦ λίτρας β. κρόκου
γο γ. δαφνίδων λίτραν α. πεπέρεως λευκοῦ λίτραν α.
ὀποβαλσάμου γο γ. μαλαβάθρου φύλλων λίτρας δύο, στροβίλους
χλωροὺς δύο, πηγάνου χλωροῦ γο β. ἁλὸς ἀμμωνιακοῦ
δραχ. δ. νίτρου δραχ. δ. οἴνου παλαιοῦ ξε. ιβ. γλεύκους καλοῦ
κεράμια β S". ἐλαίου παλαιοῦ λίτρας ε. σκεύαζε ἡμέρας
μ. ταῦτα γράψας ὁ Ἀνδρόμαχος, οὐκέτι τὸν τρόπον τῆς
σκευασίας, ὥσπερ ὁ Κρίτων ἐποίησεν. ἔτι δὲ καὶ πόσων
εἶναι βούλεται λιτρῶν Ἰταλικῶν τὸ κεράμιον ἢ ξεστῶν οὐκ
ἐδήλωσεν. γλευκίνου σκευασία, ὡς Κρίτων ἐν τῷ δευτέρῳ
τῶν κοσμητικῶν. ὁ Κρίτων ἐν τῷ τέλει τοῦ βιβλίου τὴν
σκευασίαν ἔγραψε τοῦ γλευκίνου, κατὰ τήνδε τὴν λέξιν. γλεύκινον δύναμιν ἔχει θερμαντικὴν, ἀνετικήν. ποιεῖ πρὸς
τὰς ἐν ὑστέρᾳ διαθέσεις καὶ πρὸς πᾶσαν νευρικὴν συμπάθειαν,
τούτου δὲ αἱ σκευασίαι πολλαί. ἡ δὲ λεγομένη ἁπλῆ
ἔχει οὕτως. γλεύκους προσφάτου Μαρωνείας σταφυλῆς
μετρητὴν βαλὼν εἰς ἀγγεῖον κασσιτερινὸν ἕψε ἐπ’ ἀνθράκων,
καὶ ὅταν τρὶς ἢ τετράκις ἀναζέσῃ, ἐξεράσας εἰς
ὀστράκινον μετρητὴν, τίθει ἐν ἡλίῳ καὶ ἐπίβαλλε ἐλαίου λευκοῦ
ὀμφακίνου χοᾶς στ. σχίνου μνᾶς στ. οἱ δὲ μνᾶς S".
νάρδου τὸ ἴσον, καλάμου τὸ ἴσον, ἀσπαλάθου τὸ ἴσον, ἐλάτης
μνᾶν α· κυπέρου μνᾶν α. καρδαμώμου μνᾶς η. ἀμώμου
τὸ ἴσον, μελιλώτου γο ε. ἔστω δὲ πάντα λεῖα, ἔπειτα
συγκινήσας ἐπὶ ἡμέρας η. καὶ τὸ γλεῦκος ἀποκαθάρας χρῶ.
γλευκίνου σκευασία, ὡς Διοσκορίδης ἐν τῷ α. περὶ ὕλης.
Διοσκορίδης δ’ οὕτως ἔγραψε. γλεύκινον δὲ σκευάζεται τὸ
ἁπλοῦν, ἔκ τε ὀμφακίνου καὶ σχίνου καὶ νάρδου
Κελτικῆς καὶ καλάμου καὶ σπάθης καὶ ἀσπαλάθου καὶ μελιλώτου
καὶ κόστου καὶ γλεύκους συμπεριτριβομένων μέσων
στεμφύλων τῷ ἔχοντι ἀγγείῳ τὰ ἀρώματα καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον, κινεῖται δὲ ἐπὶ ἡμέρας λ. δὶς τῆς ἡμέρας, εἶτα
ἐκπιεσθὲν ἀποτίθεται. δύναμιν δὲ ἔχει θερμαντικὴν, μαλακτικὴν,
ἀνεκτικὴν, ποιοῦσαν πρὸς τὰ ῥίγη καὶ τὰ νευρικὰ
πάντα καὶ τὰ ἐν ὑστέρᾳ. παντὸς δὲ ἀκόπου μᾶλλον ὠφελεῖ,
μαλακτικὸν ὄν. γλευκίνου σκευασία, ὡς Ἥρας. ἐπεὶ δὲ
σαφέστερον αὐτῶν ἔγραψεν ὁ Ἥρας τὴν τοῦ γλευκίνου σκευασίαν,
ἐπὶ τῷ τέλει τῆς φαρμακίτιδος βίβλου καὶ τὴν ἐκείνου
γραφὴν παραθήσομαι κατὰ λέξιν οὕτως. ἐλαίου γλευκίνου
σύνθεσις ποιοῦντος πρός τε τὰς ψύξεις καὶ τὰ νευρικὰ
μάλιστα, ὠφελεῖ τοὺς ὀπισθοτονικοὺς καὶ ἔμπροσθοτονικοὺς,
θερμὸν δι’ ἐρίου καθαροῦ ἐλαίῳ βεβρεγμένου, ἐπιῤῥιπτομένου
τοῖς τόποις. ἐλαίου Βενεφράνου λίτρας ση. ἄλλως
σν. οἴνου Φαλερίνου παλαιοῦ εὐώδους ξέστας γ. γλεύκους
ἀμιναίου ξε. ρη. ἑλενίου λίτρας ιβ. σπάθης λίτρας ε.
ἀσπαλάθου λίτρας ε. ἡδυσάρου λίτρας β S". μητρῴας ἀρτεμισίας
λίτρας β S". κυπέρου λίτρας β. σμύρνης λίτρας γ.
οἱ δὲ λίτραν α. πεπέρεως λευκοῦ λίτρας β. S". σπλάγχνου
λίτρας β S". ξυλοβαλσάμου λίτρας β S". ἀριστολοχίας μακρᾶς λίτραν α. γο γ. μυρσίνης φύλλων ξηρῶν γο α. λιβανωτίδος
ξηρᾶς γο ε. δάφνης φύλλων ξηρῶν γο ιβ. βδελλίου
λίτρας β S". ἴρεως Ἰλλυρικῆς λίτρας β S". στύρακος λίτραν
α. γο γ. κασσίας ξηρᾶς λίτραν α. γο γ. λαδάνου λίτραν α.
γο γ. καρδαμώμου λίτραν α. γο γ. κρόκου λίτραν α. γο
γ S". βαλσάμου καρποῦ λίτρας β S". λιβάνου λίτρας ε.
κροκομάγματος λίτρας ε. πάνακος λίτραν α. γο γ. καλάμου
ἀρωματικοῦ λίτρας ε. ἀσάρου λίτρας β S". κασσίας μελαίνης
λίτρας β S". ἀμώμου σταφυλῆς λίτραν α. γο γ. σχοίνου
ἄνθους λίτρας ε. κόστου λίτρας ε. γο γ. νάρδου Κελτικῆς
λίτρας ε. μελιλώτου λίτραν α. γο γ. σαμψύχου λίτραν
α. γο γ. ῥόδων ξηρῶν λίτραν α. γο γ. τήλεως λίτρας S".
ἢ λίτρας β S". ὀποβαλσάμου ἀγγεῖα μικρὰ ε. μαλαβάθρου
μύρου λίτραν α. κόψας τὰ ξηρὰ καὶ ἀραιοτέρῳ κοσκίνῳ σήσας
βρέχε ἐν οἴνῳ. βδέλλιον καὶ ἂν μὴ ξηρὸν ᾖ καὶ αὐτὸ
κόπτε· ἐὰν δὲ λιπαρὸν εἴη, τῷ οἴνῳ αὐτὸ διάλυε ὁλμοκοπῶν.
βαλὼν εἰς μικρὸν ἀγγεῖον μυρεψικὸν κασσιτερινὸν, πωμάσας ἐπιμελῶς ἔα ἐπὶ δώδεκα ἡμέρας καὶ δώδεκα νύκτας.
συγχρονισάτω δὲ τὸ γλεῦκος καθαρῶς σταφυλῆς ἐκτεθλιμμένης,
ἵνα μηδὲν ἔχῃ δρόσου. βαλὼν δὲ τὸ γλεῦκος εἰς μέγα
χαλκεῖον, ὥστε καὶ εἰς τὸ ζέμα τοῦ γλεύκους χώραν ἔχειν,
ἐπιβάλλειν πάντα ἐν τῷ οἴνῳ βεβρεγμένα καὶ τὸ ἔλαιον καὶ
τὸν οἶνον δὶς τῆς ἡμέρας ἐν σπάθῃ μυρεψικῇ σαλευέσθω
ἐπὶ ὥραν. ἡ δὲ σπάθη ἀπομασσέσθω ἐπιμελῶς, ἵνα μὴ τὸ
προσμεῖναν ἐν αὐτῇ ὀξῦσαν βλάπτῃ τὸ φάρμακον πάλιν καταθείσης
τῆς σπάθης. ἐσκευάσθω δὲ τὸ σκεῦος πώματι καὶ
ἄνωθεν κεντρῶσι πλείοσι καὶ περιδείσθω ἐπιμελῶς. ὑποκείσθω
δὲ τῷ ἀγγείῳ σπείρα. ὅταν δὲ ἡμέραι ιε. διέλθωσι, τὸ
ἀμμωνιακὸν καὶ αὐτὸ τὸ ἄμωμον ἀποδιδόσθω, ὁλοσχερέστερον
κεκομμένον. λ. δὲ ἡμέρας ἐν διπλῷ ἀγγείῳ ἐπ’ ἀνθράκων
δύο ἢ τρία ζέματα δεῖ ἐνδιδόναι, τῷ μύρῳ ἀποδιδόντας
καὶ τὸ ὀποβάλσαμον. καθελόντας δὲ τὸ ἀγγεῖον καὶ ψύξαντας
ἐπὶ ποσὸν ἀποχεῖν τὸ μύρον. τὰ δὲ λοιπὰ σπυριδίοις
ὡς ἔστι θερμὰ ἐκθλίβειν, τὸ μὲν πρῶτον διὰ χειρῶν, εἶτα
διὰ πιεστῆρος ποιήσαντάς τι διὰ τὸ μύρον ἀποβάλλειν εἰς αὐτὸ τὸ μαλάβαθρον, ἐὰν μύρον βάλωμεν κεχυμένον ἐπὶ
θερμοῦ ὕδατος καὶ ἀνακινεῖν τῇ σπάθῃ, ἵνα μιγῇ, εἶτα ἐάσαντας
μίαν ἡμέραν καὶ ἀποτίθεσθαι ἐν ὑελίνοις ἀγγείοις
ὀστρακίνοις κόμμι κεχρισμένοις.