De anatomicis administrationibus (1.5)

Ὅπως δ’ ἐγχειρεῖν χρὴ γυμνάζεσθαί τε βουλόμενον
αὐτὸν, ἑτέρῳ τε δεικνύντα, καιρὸς ἤδη λέγειν,
ἐπιδείξαντας πρότερον ἀπάτην κοινὴν παμπόλλων ἀνατομικῶν
εἶναι προσποιουμένων, οἵτινες ἀνατέμνοντες ἐνίοτε ζῶον
ἐκ πολλοῦ τεθνεὸς, ὡς ἐξηράνθαι τε καὶ συντετάσθαι τὰ
μόρια, καὶ μάλιστα τὸ περικείμενον ἔξωθεν αὐτοῦ δέρμα
τείνοντες, ἤτοι γε ὑμένας, ἢ ἄλλα ἄττα σώματα, συνεσπῶντό
τινα μόρια τῶν ὑποκειμένων, ὥσπερ καὶ οἱ διὰ τοῦ καταφυομένου
τένοντος εἰς τὸ τῆς χειρὸς ἔνδον ἕλκοντές τε
καὶ κάμπτοντες τοὺς δακτύλους. καίτοι γε αὐτοὶ λέγουσιν,
εἰς τὸ κινηθησόμενον ὀστοῦν χρῆναι καταφύεσθαι τὸν μῦν
ἢ τὸν τένοντα. κακῶς οὗν ἐνταῦθα, ἐπιλαθόμενοι τῶν ὀρθῶς
ἑαυτοῖς εἰρημένων, κάμπτεσθαί φασι τοὺς δακτύλους
ὑπὸ τοῦ τένοντος, οὐδεμίαν ἔμφυσιν εἰς ὀστοῦν ἔχοντος.
ὅπως οὖν ἡμᾶς ἐγχειρεῖν προσήκει, φυλαττομένους ὁμοίως

ἐκείνοις σφαλῆναι, λέγειν ἤδη καιρός. ἀφελεῖν μὲν δηλονότι
πρῶτον ἅπαν χρὴ τὸ δέρμα τοῦ τε πήχεως ὅλου καὶ τῶν
δακτύλων ἔξωθεν, ἑνὸς μόνου φεισαμένους, τοῦ τῆς ἄκρας
ἤδη χειρὸς ἔνδον· ἔπειτα τὰ κατὰ τὴν διάρθρωσιν τοῦ
καρποῦ περιελεῖν ἐπιμελῶς, εἴ πού τις ὑμὴν ὑπολείποιτο,
τοῦ δέρματος ἀφαιρεθέντος. ἐπιτήδειος δ’ εἰς τὴν τῶν
τοιούτων ἀφαίρεσιν ἡ ὀξυτέρα σμίλη, καθάπερ ἡ ἀμβλυτέρα
πρὸς τὸ χωρίζειν ἀπ’ ἀλλήλων τοὺς μῦς. ἀρθέντων
δὲ τῶν ὑμένων, καὶ μετ’ αὐτοὺς τοῦ πρώτου κατὰ μέσον
τὸν πῆχυν ἐπιπολῆς ὑπὸ τῷ δέρματι μυὸς, ὑπὲρ οὗ μικρὸν
ὕστερον ἐρῶ σαφέστερον, ὄψει συνδέσμους ἐπικειμένους ταῖς
διαρθρώσεσιν, ἐγκαρσίους τῇ θέσει καθ’ ἑκάτερον τοῦ κώλου
τὸ μέρος, ἔξωθέν τε καὶ ἔσωθεν, οἷς ὑπόκεινται κεφαλαὶ
τενόντων, ἐκ μὲν τῶν ἔνδον μερῶν τῶν καμπτόντων
τοὺς δακτύλους, ἐκ δὲ τῶν ἔξωθεν τῶν ἐκτεινόντων. ἑκατέρωθεν
δὲ τῶν εἰρημένων συνδέσμων, ἐν μὲν τοῖς ἔνδον
μέρεσι δύο μύες, ὁ μὲν κατ’ εὐθὺ τοῦ μικροῦ δακτύλου τεταμένος,
ὁ δὲ τοῦ λιχανοῦ, κάμπτοντες τὸν καρπόν· ἐν δὲ τοῖς ἐκτὸς ὅ τε κατὰ τὸν πῆχυν ἐκτείνων τὸν καρπὸν εἷς μῦς,
οἵ τε κατὰ τὴν κερκίδα δύο, τὸν καρπὸν ἀμφότεροι κινοῦντες·
ὁ δ’ ἕτερος αὐτῶν καὶ τὸν μέγαν δάκτυλον, ὃν ἔφην
ἄμεινον εἶναι τίθεσθαι δύο μῦς, οὐχ ἕνα. συνδέσμους δ’
ἔχουσι περιβεβλημένους ἐγκαρσίως αἱ κεφαλαὶ τῶν ἔξωθεν
ἁπάντων μυῶν τῶν εἰρημένων. ἔστι δέ τις καὶ ἕτερος μῦς,
καθ’ ὅλης τῆς κερκίδος ἄνωθεν ἐπιβεβλημένος, οὐκ ἔθ’
οὗτος τελευτῶν εἰς τένοντα τοῖς εἰρημένοις ὅμοιον, ἀλλ’
ἔστιν αὐτῷ τὸ κάτω μόριον πέρας, ᾧ πρὸς τὴν ἐντὸς ἐπιστρέφεται
χώραν, ὑμενῶδες δέ πως μᾶλλον. οὐδεὶς τούτῳ
τῷ μυὶ περιβέβληται σύνδεσμος, ὥσπερ οὐδὲ τοῖς ἔνδον, τοῖς
κάμπτουσι τὸν καρπὸν, ἀλλ’, ὡς εἴρηται, σαρκοειδής τε ἅμα
καὶ ὑμενώδης γενόμενος ἐπὶ τῷ πέρατι τῆς κερκίδος, εἰς
τὴν ἐντὸς χώραν ἐπιστρέφεται τῆς κατὰ τὸν καρπὸν διαρθρώσεως
ἔγγιστα· καί σοι καλεῖν ἔξεστιν ὑμενώδη τένοντα
τὴν ἀπονεύρωσιν αὐτοῦ. μέσην μὲν οὖν ἔχει τὴν θέσιν ὁ
μῦς οὗτος, ὡς μήτε τῶν ἐκτὸς εἶναι, μήτε τῶν ἔνδον, ἐσχηματισμένης
κατὰ φύσιν δηλονότι τῆς χειρός· ἄνωθεν γὰρ ἐπίκειται τῷ τε κώλῳ παντὶ καὶ τῇ κερκίδι. διαιρούντων
δ’ εἰς δύο χώρας πάντων τῶν ἀνατομικῶν τὰ κατὰ τὸν πῆχυν
μόρια, καὶ τὰ μὲν ἔξωθεν αὐτοῦ καλούντων, τὰ δ’
ἔνδον, ἀκολουθεῖν ἀναγκαζόμεθα καὶ ἡμεῖς ἕνεκα τοῦ μὴ
δόξαι καινοτομεῖν. ἀλλὰ τὸν μῦν τοῦτον ἐν τοῖς ἔξω μᾶλλον
ἥπερ ἐν τοῖς ἔσω τίθεσθαι δικαιοῦμεν. ἔστι δέ τις
καὶ ἄλλος μῦς ἔνδον τοῦ πήχεως, ὑπὲρ οὗ σαφέστερον ἀνεβαλόμην
ἐρεῖν, οὐδενὶ τῶν καθ’ ὅλον τὸ ζῶον ἐοικυῖαν ἔχων
τὴν χρείαν, ὅτι μὴ τῶν κατὰ τὴν κνήμην ἑνί. τέτακται δὲ
ἐπιπολῆς ἔνδον τῆς χειρὸς ὑπὸ τῷ δέρματι μεταξὺ πήχεώς
τε καὶ κερκίδος, ὅντινα μῦν εἰς τένοντα πλατὺν ἔφην
τελευτῶντα τῷ ψιλῷ τῶν τριχῶν ὑποφύεσθαι τῆς χειρός.
οὗτος ὁ μῦς φαίνεταί σοι μέσος τῶν ἐνδὸν μυῶν, ἐπειδὰν
ἀφέλῃς τὸ δέρμα· διαφέρει δὲ οὐδὲν, εἴτε τὰ ἐκτὸς ἀνατέμνειν
ἐθέλοις πρότερον. ἀρξώμεθα οὖν ἀπ’ αὐτοῦ τοῦδε
τοῦ μυὸς, ὃν ὑποφύεσθαί φημι τῷ δέρματι διὰ τένοντος
πλατέος. ἔχει δὲ τὴν πρώτην ἔκφυσιν ὁ τένων οὗτος οὐκ
ἀσαφῆ βραχὺ πρὸ τοῦ κατὰ τὸν καρπὸν ἄρθρου. κατὰ τοῦτο τοίνυν αὐτὸ τὸ χωρίον ἄρξαιτ’ ἄν τις ἄριστα τῆς
ἀνατομῆς αὐτοῦ. περιγέγραπταί τε γὰρ σαφῆ καὶ κεχώρισται
τῶν περικειμένων τε καὶ τῶν ὑποκειμένων μυῶν
λεπταῖς ἰσὶ περιεχόμενος, ἃς καὶ τοῖς δακτύλοις μέν ἐστιν
ἀποδεῖραι, καὶ σμίλῃ δ’ ἀμβλείᾳ πάνυ ῥᾳδίως ἐργάσῃ αὐτὸ,
τὴν κεφαλὴν τοῦ τένοντος ἀνατείνων ὑψηλὴν ἤτοι δι’ ἀγκίστρου
καθέσεως, ἡ διὰ τῶν σαυτοῦ δακτύλων. ἐντεῦθεν
δὲ πρῶτον μὲν ἀνατέμνειν αὐτὸν ἄνω προϊόντα μέχρι τῆς
κατ’ ἀγκῶνα διαρθρώσεως, ὅθεν ἐμπέφυκεν· ἐπιτήδειαι δ’,
ὡς εἶπον, εἰς τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν αἱ ἀμβλύτεραι τῶν σμιλῶν·
ἔπειτ’ ἐγκάρσιον αὐτὸν διατεμόντα, προσεχομένης δηλονότι
τῆς πρώτης ἄνωθεν ἐκφύσεως, σὺν ταῖς ἑαυτοῦ ῥίζαις
ἀνατείνειν ὑψηλὸν τὸ κάτω μέρος, ὃ διὰ τῆς ἐγκαρσίας
τομῆς ἐχώρισας τῶν ὑπερκειμένων. κᾀνταῦθα μάλιστα
πρόσεχε τῷ ἔργῳ· μετ’ οὐ πολὺ γὰρ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς
ὁ τένων οὗτος ὑποφύεται τῷ τῆς χειρὸς ἔνδον δέρματι.
κατὰ τοῦτο αὐτὸ τὸ χωρίον ἔνεστί σοι διττὴν ἐγχείρησιν
ποιήσασθαι, προτέραν μὲν, ἐν ᾗ συνεχόμενον τῷ δέρματι τὸν πλατυνθέντα τένοντα συναφαιρήσεις, αὐτὸν χωρίζων τῶν
ὑποκειμένων σωμάτων διὰ σμίλης ὀξυτέρας, ἑτέραν δ’, ὅταν
ἀπολύῃς τὸ δέρμα τοῦ τένοντος, ἐπιβεβλημένον αὐτὸν ἐῶν
τοῖς ὑποκειμένοις σώμασι τοῦ τένοντος· ἑκατέρως γὰρ ἡ φύσις
αὐτοῦ φαίνεται. καὶ ὅταν γε μόνον ἀποχωρίσῃς αὐτοῦ
τὸ δέρμα, πειρῶ καὶ τὸν τένοντα μόνον αὗθις ἀφαιρεῖν
τῶν ὑποκειμένων· ἐναργέστατα γὰρ ἐν τούτῳ τῷ τρόπῳ
φανεῖται γενόμενος ἐκ τοῦ τοιούτου μυός. ὑποτέτακται δὲ
καὶ τῶν δακτύλων ἁπάντων τῶν ἔνδον ὁ τένων οὗτος, ὅρον
ἔχων τὴν γραμμὴν ἐκείνην, ἔνθα συμβάλλει τὸ ψιλὸν τῆς
χειρὸς τῷ πέριξ αὐτοῦ δέρματι τῷ τὰς τρίχας φύοντι.
μετὰ δὲ τὸν τένοντα τοῦτον, ὃν ἔφην ὑποφύεσθαι τῷ ψιλῷ
τῆς χειρὸς, πλατυνθέντα θεάσῃ τὰ ἀγγεῖα καὶ τὰ νεῦρα
διανεμόμενα τοῖς ἐνταῦθα χωρίοις. ὑμένες δὲ καὶ τούτοις
ἐπίκεινται, μεθ’ ὧν ἐξαιρήσεις αὐτὰ μετά γε τὴν τῶν μυῶν
ἀνατομήν. ὑπόκεινται γὰρ οἱ τοὺς δακτύλους κάμπτοντες
τένοντες ἀπὸ δυοῖν ὁρμώμενοι κεφαλῶν, ἐν ἐκείνῳ μάλιστα
τῷ χωρίῳ κείμενοι, ἐν ᾧ τόν τε σύνδεσμον ἔφην τετάχθαι
καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῷ κεφαλὴν τοῦ πλατυνομένου τένοντος, ὑπὲρ οἷ πέπαυμαι λέγων. τούτων οὖν ὑποκειμένων
τῶν κεφαλῶν, ἡ μὲν ἑτέρα τέτταρας ἀποφύει τένοντας, ἐμφυομένους
τοῖς δακτύλοις ἅπασι πλὴν τοῦ μεγάλου κατὰ
τὴν ἀρχὴν τῆς δευτέρας φάλαγγος, ὑφ’ ὧν τενόντων κάμπτεται
τὸ δεύτερον ἄρθρον αὐτῶν. ἡ δ’ ἑτέρα ὑπὸ ταύτην
κειμένη κεφαλὴ τῶν τενόντων, εἰς πέντε μόρια σχισθεῖσα,
καθ’ ἕκαστον ἰσχυρόν τι πρόβλημα αὐτοῦ ἄχρι τῆς ἐσχάτης
φάλαγγος ἀφικόμενον τῶν δακτύλων, ἐνταῦθα καταφύεται.
περιέχει δὲ ἅπαντας τοὺς τένοντας ἰδίᾳ καθ’ ἕκαστον ἰσχυρόν
τι πρόβλημα, πολὺ μὲν αὐτοῦ τοῦ τένοντος σκληρότερον,
ὑμένι δὲ ἐοικὸς παχεῖ. καί σοι καλεῖν ἔξεστιν, ὡς ἂν
ἐθέλῃς, τὸ σῶμα τοῦτο, καὶ σύνδεσμον, καὶ ὑμένα, καὶ
κατὰ σύνθετον προσηγορίαν ὑμενώδη σύνδεσμον, ἢ ὑμένα
σκληρόν. ἔξεστι δὲ καὶ περίβλημα τῶν τενόντων, ἀμφίεσμά
τε καὶ σκέπασμα καὶ χιτῶνα προσαγορεύειν αὐτόν. ἐπισπώμενόν
γε μὴν μετὰ τὴν σχισθεῖσαν κεφαλὴν ἕκαστον
τῶν τενόντων ἅμα τῷ λελεγμένῳ περιβλήματι θεάσῃ διὰ
μὲν τῶν ὑποτεταγμένων τενόντων, ἐποχουμένων αὐτῶν τοῖς
ὀστοῖς δακτύλων, τήν τε πρώτην διάρθρωσιν ἑκάστου δακτύλου καὶ τὴν τρίτην καμπτομένην, ὡς ἂν ἐμφυομένου κατὰ
τοῦτο τοῦ τένοντος, τὴν πρώτην δὲ διὰ τοῦ περικειμένου
συνδέσμου προσηρτημένην τοῖς ὀστοῖς. οἵ γε μὴν ἐποχούμενοι
τούτῳ τέτταρες τένοντες τὸ μέσον ἄρθρον μόνον
κάμπτουσι τῶν τεττάρων δακτύλων, ὡς ἂν τῇ κεφαλῇ τῆς
δευτέρας ἐμφυόμενοι σκυταλίδος. εἴρηται δὲ ἐν τοῖς περὶ
τῶν ὀστῶν λόγοις, ὡς σκυταλίδας τε καὶ φάλαγγας ὀνομάζουσιν
οἱ ἀνατομικοὶ τὰ τῶν δακτύλων ὀστᾶ. θεάσῃ δὲ
αὐτῶν τὰς ἐμφύσεις, ἀφελὼν τὸν περικείμενον ἐν κύκλῳ τοῖς
τένουσι σύνδεσμον. οἱ μὲν ὑποβεβλημένοι τένοντες, οἱ τοῖς
ὀστοῖς τῶν δακτύλων αὐτῶν ἐπικείμενοι, χωρὶς τοῦ σχισθῆναι
τὴν εἰς τὸ τρίτον ὀστοῦν ἑκάστου δακτύλου κατάφυσιν
ἴσχουσιν· οἱ δ’ ἐπικείμενοι τούτῳ, οἱ τέσσαρες, εἰς μὲν τὸ
δεύτερον, ὡς εἴρηται, καταφύονται τῶν ὀστῶν, ἅτε δὲ φθάνοντες
ὑποβεβλῆσθαι καθ’ ἕκαστον τοῦ προτέρου τένοντος
τοῦ μείζονος, ἕκαστος, δίχα σχισθεὶς, περιβαίνει τε τὸν ὑποτεταγμένον
τένοντα, καταφύεταί τε τοῖς πλαγίοις μέρεσι τῶν
δευτέρων ὀστῶν. ἴδιον δ’ ἐξαίρετον ἔχει παρὰ τοὺς ἄλλους
δακτύλους ὁ μέγας, ὅτι τε παρὰ τῶν ὑψηλοτέρων οὐδὲν ἥκει πρὸς αὐτὸν, ὅτι τε τὸ τῶν μορίων ἀποβλάστημα τούτῳ
μόνῳ τῷ δακτύλῳ καθ’ ἑκάτερόν τι γίνεται μέρος, οὐ
κατὰ τὴν κοινὴν ἁπάντων κεφαλήν. ἀκριβῶς οὖν προσέχων
τῷ κοίλῳ τῆς χειρὸς ἐν αὐτῷ κατάσκεψαι τὸν εἰς τὸν μέγαν
δάκτυλον ἀποσχιζόμενον τένοντα τῶν συμφυῶν τεττάρων.
οὐ μὴν εἰς τὸ πρῶτόν γε ἄρθρον αὐτοῦ παραγίνεται, καθάπερ
ἐκείνων ἕκαστος εἰς τὸ αὐτοῦ κατ’ εὐθύ· τῷ δευτέρῳ
δὲ ἐπιβαίνων, εἶτ’ ἐκτεινόμενος ἄχρι τοῦ τρίτου,
τοῦτο μὲν ὁμοίως ἐκείνοις τῇ καταφύσει κινεῖ, τὸ δεύτερον
δ’ αὖ τὸ τοῦ πρώτου διὰ τοῦ περικειμένου χιτῶνος ἔξωθεν
αὐτῷ. καὶ χρὴ τέμνειν τὸν χιτῶνα τοῦτον, ὅταν ἀπολύῃς
τῶν τενόντων, ὀξείᾳ σμίλη κατὰ τὸ μῆκος. εἰ γὰρ καὶ σφαλείης
τι περὶ τὴν χειρουργίαν κατ’ εὐθεῖαν εἰ οὐ τέμνεις,
ἀλλ’ ἐγκάρσιον ὅλον ἀποτεμεῖς τὸν ὑποβεβλημένον αὐτῷ
τένοντα. ἐν δὲ τῷ τείνειν, ὡς εἴρηται, πρὸς τὰς ἑαυτῶν
κεφαλὰς τοὺς τένοντας ἅμα τοῖς περικειμένοις ἀμφιέσμασιν,
ἤτοι πρόσφατος ἱκανῶς ὁ πίθηκος ἔστω, πρὶν ξηρανθέντας
τε καὶ σκληροὺς γενομένους τοὺς δακτύλους ἀντιβαίνειν τοῖς
ἕλκουσι τένουσιν, ἢ καταχέων ὕδωρ θερμὸν ὁμοίως ἐργάζου τοῖς προσφάτοις αὐτοῦ, ἢ μαλάττων τε καὶ διακινῶν ταῖς σαυτοῦ
χερσὶν, ὅταν ὦσι μετρίως σκληροί. σαφέστερον δ’ ἂν μάθοις
ἑκάστου τὴν ἐνέργειαν, εἰ περιτέμοις ἅπαντα τὰ πέριξ σώματα
τῶν δακτύλων. αὕτη μὲν ἐγχείρησις ἔστω σοι περὶ
τοὺς ὑποβεβλημένους τῷ συνδέσμῳ τένοντας. τῶν δ’ ἄλλων
δύο μυῶν, ὑφ’ ὧν ὁ καρπὸς κάμπτεται, τῆς μὲν ἀνατομῆς
ἄρχεσθαι μικρὸν ἀνωτέρω τῆς διαρθρώσεως· ἐνταῦθα γὰρ
ἀπονευροῦνταί τε σαφῶς καὶ τὰς περιγραφὰς τῶν ἐκφυομένων
τενόντων ἐναργεῖς ἔχουσι. χωρίζων δ’ αὐτοὺς τῶν ὑποκειμένων
τε καὶ περικειμένων σωμάτων, ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται,
μέχρι τῆς ἄνω τε καὶ κάτω τελευτῆς, αὐτοὺς μὲν τοὺς
τένοντας ὄψει καταφυομένους τοῖς κατωτέροις τῆς διαρθρώσεως,
τὰς κεφαλὰς δὲ αὐτῶν ἀνηκούσας ἐπὶ τὴν κατ’
ἀγκῶνα διάρθρωσιν. ὁ μὲν οὖν ἕτερος τῶν τενόντων εἰς τὸ
κατ’ εὐθὺ τοῦ μικροῦ δακτύλου κατὰ τὸν καρπὸν ὀστοῦν
ὄρθιόν τε καὶ χονδρῶδες ἐμφύεται· κεῖται δὲ τὸ ὀστοῦν
τοῦτο κατὰ τὴν γραφοειδῆ τοῦ πήχεως ἀπόφυσιν, ἣν ἔθος
τοῖς ἀνατομικοῖς ὀνομάζειν στυλοειδῆ. ὁ δ’ ἕτερος τῶν τενόντων εἰς βάθος μὲν αὐτίκα δύεται μετὰ τὴν διάρθρωσιν,
ὡς δόξαι τινὰ τὴν κατάφυσιν αὐτοῦ εἴς τι τῶν ὀστῶν τοῦ
καρποῦ ποιεῖσθαι· φανεῖται δ’ ἀνατέμνοντί σοι τοὺς ἐπικειμένους
αὐτῷ συνδέσμους ἐφ’ ἕν τι τῶν κατὰ τὸ μετακάρπιον
ὀστῶν ἀφικνούμενος, ὃ προτέτακται τοῦ λιχανοῦ
δακτύλου, καὶ τούτῳ κατὰ τὴν ἀρχὴν ἐμφυόμενος. οὗτοι
μὲν οὖν οἱ πέντε μύες ἅπασαν τὴν ἐντὸς χώραν κατειλήφασι
τοῦ πήχεως· ἀρθέντων δ’ αὐτῶν, οἱ τὴν κερκίδα κινοῦντες
φανοῦνται, περὶ ὧν ὕστερον ἐρῶ.