Et ideo Dauid in psalmo VI. pro die octauo dominum rogat, ne in ira neque in furore suo arguat eum aut iudicet. hic est enim reuera futuri illius iudicii dies octauus, qui extra ordinem septimanae dispositionis excessurus est. 3 cf. Gen. 1, 26 9 Gen. 2, 2. 3 13 cf. Matth. 12, 8 14 cf. Esai. 1, 13. 14 16 cf. Leu. 12, 3 17 cf. loh. 7, 22 18 cf. Matth. 19, 8 19 cf. Ex. 17, 9. 12, cf. Col. 2, 14 et Tertulliani adu. Marc. III 18 et adu. Psychicos c. 10 22 cf. Pa. 6. 1. 2, cuius psalmi titulus est: urclp Tijq όyόóYjç 1 uerba hominem finxit delenda esse uidentur 2 terra tv, terram L 3 enimque scripsi (= namque), enim quem L 5 creauit r 6 adseue- rarent w, adseuerant L 15 sahhatum w, sabbato L 17 plerumque idem quod saepe 19 leuauit manus scripsi, leuabat manus coni. r, legebamus L in] et (in s. et m2) L quod] quae L 20 allofilis L factum est addidi uelut seclusi utpote ortum ex glossa ad et adscripta: uel \'ut\' 21 seueritate r, seueritate L deuitandum scripsi, deuetando (i s. e alt. m2) L 22 dno L

Iesus quoque Naue successor Moysi et ipse sabbatum resoluit. die enim sabbati praecepit filiis Israel, ut muros ciuitatis Hiericho tubicinibus circuirent et bellum allophylis indicarent. Matthias autem princeps Iudae sabbatum resoluit. nam praefectum Antiochi regis Syriae sabbato occidit et allophylos sua persecutione subiecit. et apud Mattheum scriptum legimus. Esaias quoque et ceteri collegae eius sabbatum resoluerunt, ut uerum illud et iustum sabbatum septimo miliario annorum obseruaretur. quamobrem septem diebus istis dominus singula milia annorum adsignauit. sic enim cautum est: in oculis tuis, domine, mille anni ut dies una. ergo in oculis dei singula milia annorum constituta sunt: septem enim habeo oculos domini. quapropter, ut memoraui, uerum illud sabbatum est septimum miliarium, in quo Christus cum electis suis regnaturus est.

Septem quoque caeli [sunt] illis diebus conueniunt. sic enim cautum est: uerbo domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. hi septem spiritus. nomina sunt eorum spiritus, qui supra Christum dei requieuerunt. ut apud Esaiam prophetam cautum est: et requiescit super eum spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et uirtutis, spiritus scientiae et pietatis, et repleuit illum spiritus timoris dei. summum ergo caelum sapientiae, secundum intellectus, tertium consilii, quartum uirtutis, quintum scientiae, sextum pietatis, septimum timoris dei. ex hoc ergo tonitrua mugiunt, fulmina extenduntur, ignes 2 cf. Ios. 6, 3. 15 5 cf. I Mach. 2, 24. 25. 40. 41 6 cf. Matth. 12.3—5 7 cf. Esai. 1, 13; Os. 2, 11 etc. 11 Ps. 89,4 13 cf. Zacli. 4, 10; Apoc. 5, 6 15 cf. Apoc. 20, 6 17 Ps. 32, 6 20 Esai. 11, 2. 3 1 Iesus Naue successor Moysi] item exempli causa in tractatibus qui dicuntur Origenis (ed. Batiffol) p. 88, 16 2 isrJ L 3 hyericho L allofilis L 4 Matthias] Mathathias Vulg. 5 Antiochi] antiqui L 6 allophilos L 7 collegi X 8 ut] Et L 13 habeo = rX.w pro teneo, scio, inuenio, cf. SXlrqv &3av, aa>TY]pictv exetv est septimum miliarium scripsi, et septem milia anni L 16 sunt del. w 18 hii L 23 spiritu L 24 sapientia; L 25 scientia; L 26 flumina L conglobant(ur), trabes ardentes apparent, sidera radiant, comae horribiles coruscant, nonnunquam accedit etiam sol et luna: inuicem uisitantur atque illa ultra formidabilia lumina, radiantia in acie aspectu eius, efficiunt. auctori autem totius creaturae istius—\'uerbo\' cognomen est ei. sic enim dicit pater eius: eructatum est cor meum uerbum bonum. Iohannes euangelista sic dicit: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum. hoc erat in principio apud deum. omnia per ipsum facta sunt et sine eo factum est nihil. ergo primus factus creaturae est, secundus hominis (uel) humani generis, ut ait apostolus. hoc igitur uerbum, cum lucem fecit, sapientia uocatur; cum caelum, intellectus; cum terram et mare, consilium; cum solem et lunam ceteraque clara, uirtus; cum terrae ac mari (fetus) excitat, scientia; cum hominem finxit, pietas; cum hominem benedicit et sanctificat, timor dei nomen habet.

Ecce septem cornula agnuli, septem oculi dei, septem oculi stagnei, [septem oculi], septem spiritus, septem faces ardentes ante thronum dei, septem candelabra aurea, septem ouiculae, septem mulieres apud Esaiam, septem ecclesiae apud Paulum, septem diacones, septem angeli, septem tubae, septem signacula libri, septem septimanae quibus pentecoste concluditur, septem septimanae apud Danihelum, item sexaginta tres 6 Ps. 44, 2 7 Ioh. 1, 1-3 10 Col. 1, 15 11 I Cor. 15, 47 16 cf. Gen. 2, 3 17 cf. Apoc. 5, 6; Zach. 4,10 18 cf. Zach. 4,10; Apoc. 5, 6; Apoc. 4, 5 19 cf. Apoc. 1, 13 20 cf. Leu. 23,18; Esai. 4, 1 21 cf.Act. 6, 3; Apoc. 15,1. 6 etc. Ios. 6,4 et Apoc. 8, 2 22 cf. Apoc. 5,1 23 cf. Dan. 9, 25 1 conglobant L 2 horribiles coruscant scripsi, orribilis curabitur L 3 lumine L 4 auctori autem scripsi, Auctoritate L 5 istius scripsi, iustus L 6 eructatum est] de forma deponenti cf. Georges, Wortformen s. u. 11 uel addidi 14 maris (s del. m3) L 15 suppleui fetus, c/. p. 4, 24 et 8, 15 17 oculos L 18 stagnei pertinet ad Zach. 3, 9 et 4, 10: uidebunt lapidem stanneum (= TOV Xtfl-ov xov xaootteptvov) in manu Zorobabel: septem isti oculi sunt domini (Vttlg.) septem oculi uncis inclusit w 20 septem ecclesiae] cf. p. 28, 5-10 et Cypriani testim. I 20 p. 53, 11 H. : et Paulus ecclesiis septem scribit 21 tubus L 22 pentecosten L 23 Danihelum cf. Commod. apol. 246 Domb.: a Danihelo sexaginta coni. r, quadraginta L (in archetypo erat XL pro LX) septimanae apud Danihelum, apud Noe septem omnia munda in arca, septem uindictae de Cain, septem anni remittendi debiti. lucerna cum septem orificiis, septem columnae sapientiae in domum Salamonis.

Nunc igitur de ine(na)rrabili gloria dei et prouidentia uideas memorari: tamen, ut mens parua poterit, conabor ostendere. ut Adam illum per septimanam reformauerit atque uniuersae suae creaturae subuenerit, natiuitate filii sui Iesu Christi domini nostri factum est. quis itaque lege dei doctus. quis plenus spiritu sancto non respiciat corde, ea die Gabrihel angelum Mariae uirgini euangelizasse, qua die draco Euam seduxit; ea die spiritum sanctum Mariam uirginem inundasse, qua lucem fecit; ea die in carne esse conuersum, qua terram et aquam fecit; ea die in lacte esse conuersum, qua stellas fecit;. ea die in sanguine, qua terra et aqua fetus suos ediderunt; ea die in carne esse conuersum, qua die hominem de humo instruxit; ea die natum esse Christum, qua hominem finxit; eadem die esse passum, qua Adam cecidit; ea die resurrexisse a mortuis, qua lucem fecit? humanitatem quoque suam septenario numero consummat: natiuitatis, infantiae, pueritiae, adulescentiae, iuuentutis, perfectae aetatis, occasus. Iudaeis quoque humanitatem suam etiam his modis ostendit: cum esurit, sitit, cibum potumque cepit; cum ambulat et secessit: cum super ceruicale dormiuit. cum autem freta orta procella pedibus ingreditur, uentis imperat, aegros 25 curat, et clodos reformat, caecos (illuminat, surdos auditione 1 cf. Gen. 7, 2 2 cf. Gen. 4, 15; Deut. 15, 1 3 cf. Zach. 4, 2; Prou. 9, 1 20 cf. Philonis libellum de opificio mundi c. 36 (secundum Hippocratem) 23 cf. Matth. 14, 22 etc. 24 cf. Marc. 4, 38 3 orificis L 4 Salamonis] sic codex 5 inenarrabili scripsi, inerra- bili L 8 subuenerit 10, subuenira L natiuitate L 11 aeuam L 13 post conuersum excidisse uidetur Christum 15 faaus L 18 qua] **quo* (in ante quo et d post quo eras.) L 19 resurrexisse w, resurrcxit L 20 septinario L natiuitate L 21 occasus w, occasum; L 23 cepit scripsi, dedit L et secessit coni. r, eas esse scit L 24 ceruicale scripsi (cf. Georges, Wortformen s. u.), ceruicalem L orta coni. r, aut L 26 clodus (0 s. u m2) L <illurninat, surdos auditione et rnutos) add. r et mutos) eloquentia instituit, uide eum dominum se esse nuntiare eis.

De duodenario numero dies, ut supra memoraui, per duodenas horas bifarie diuisus est: lucis et noctis. per has 5 namque horas menses et anni et tempora et saecula conputantur. constituti sunt itaque sine dubietate diei angeli duodecim, noctis angeli duodecim, pro numero scilicet horarum. hi sunt namque XXIIII testes dierum et noctium, qui sedent ante thronum dei, coronas aureas in capitibus suis 10 habentes, quos [in] apocalypsis Iohannis apostoli et euangelistae seniores uocat, idcirco, quia seniores sunt et aliis angelis et hominibus. 9 cf. Apoc. 4, 4 1 eloquentia L uide eum scripsi, uidae L nuntiare r, nuntiari L 2 eis. De scripsi, eiusde L 3 uis praepositionis de est quod attinet ad dies coni. r, dicere L 4 bifariae L 6 constituta L dubietate scripsi, dubio aute L 10 in del. w 12 EXPLT TRACTATVS VICTOHINIIDE FABRICA :М:VNDI;IINCPT DE SEPTEM EXI PECTA- CVLA MVNDI I Plerique philosophorum dum studiis lit I terarum uacant etc. L