Mittnnt 
 legatos per itinera distenta deserti; peruenitur tandem ad 
 ciuitatem Romanam, rogatur episcopus, ut presbyterum et 
 ministros credenti populo destinaret. Explet cum gaudio quod 
 petebatur pontifex dei: construitur ecclesia, baptizatur multitudo 
 maxima barbarorum, et de lupis grex fecundus multiplicatur 
 agnorum. Hoc Geiserico relatione sua nuntiat Capsur. De qua 
 re surgens in inuidia iubet famulos dei ligatis pedibus post 
 terga . currentium quadrigarum inter spinosa loca siluarum

 1 montibus VC1 Ex] quod ei ab2 8 regi post gentili deest 
 in Pb erat a capsum PR 4 religandos WPblB 
 deberet Pb maziminam P* mazima... famula B nero] namque 
 (J 5 propria uoluntate 0 6 nirgo om. Pb\' 8 eommanente 
 P1 R caprapicta a 9 multam B V1 et om. 
 Pb1R 11 inuitare barbaros a 12 barbaroram om. M 
 13 antea nulla ML antea a nullo WaPb\'B 14 deualgata W 
 18 et] ac a 19 distinaret BVC explet cum B\'Lb\': expletum 
 BVCs1PR expletur W- expletam est cum ab\' expleuitque M gaudid 
 P 20 pontifex] ordinatur pontifex ab2 uulgo post pontifex 
 interpungitur; sed cf . III, 54 et Indic . III \'dei* constitoitur W 
 baptizatur simul a β bapt. multitudo simul W 22 renuntiat 
 a β capsu BV1 capfo P capso R 23 in inuidia ab*: innidia 
 rell . posterga WCMP 24 curretium W 
 
 
 pariter interire, ut ducta atque reducta dumosis lignorum 
 aculeis innocentium corpora carperentur, ita deleans ut exitum 
 suum innioem peruiderent. Qui cum e uicino currentibus indomitis 
 equis, plangentibus Mauris sese mutuo conspicerent, uale 
 sibi in angusto fugae unusquisque ita dicebant: \'frater, ora 
 pro me; impleuit deus desiderium nostrum: taliter peruenitur 
 ad regnum caelorum. Itaque orando atque psallendo gaudentibus 
 angelis pias animas emisere: ubi usque in hodiernum 
 non desinit ingentia mirabilia Iesus Christus noster dominus 
 operari. Nam nobis beatus quondam Faustus Boronitanus episcopus 
 attestatus est caecam quandam mulierem inluminatam 
 fuisse, ubi ipse aderat praesens. 
 (I, 12) Accenditur hinc aduersus dei ecclesiam Geisericus. 
 
 Mittit Proculum quendam in prouinciam Zeugitanam, qui coartaret 
 ad tradendum ministeria diuina uel libros cunctos domini 
 sacerdotes, ut primo armis nudaret et ita facilius inermes 
 hostis callidus captiuasset. Qui, se non posse tradere clamantibus, 
 ipsi rapaci manu cuncta depopulabantur atque de palliis 
 altaris, pro nefas! camisias sibi et femoralia faciebant. Qui 
 tamen Proculus, huius rei exsecutor, frustatim sibi comedens 
 linguam in breui turpissima consumptus est morte. Tunc enim 
 sanctus Ualerianus Abensae ciuitatis episcopus, dum uiriliter 
 sacramenta diuina ne traderet dimicasset, foris ciuitate singularis 
 iussus est pelli; et ita praeceptum est, ut nullus eum

 2 ita ... peruiderent om. a disligans PB 3 praeuiderent 
 L β e uicino] nicino PblR indomitis equis plangentibus om. 
 BtpL ind . equis maurisqae plangentibus Ws* 5 fugae] furore β 
 vel furore 
 fugae W dicebat W0 8 hodiernum diem cpWaL 9 no 
 W christus ieras a inter dominus b dominus noster WMs 
 aLP 10 faustinus burtinitanus 0 11 quadam B V2C quedam 
 V1 13 hinc scripsi (II, 11): hęc B propter haec (propter in V 
 8 . J. addit.) ϕ L inter haec a post haec Wfi 16 inhermes BVafl 
 17 captiuaret W ex captiuafet Qui se non] quibus se non s2 a L 
 quis enim p posset VC β clamantibus] clamantibus sacerdotibus 
 Wp 18 ipsa β 19 femoria V1 femoralias b 20 rei om. 
 M regi Wl frnstratim BV . 22 abense Bcpa habense (-ae) Wp 
 23 foras WL cinitatem mss praeter B 

 VII. 

 2 
 
 
 neque in domo neque in agro dimitteret habitare. Qui in 
 strata publica multo tempore nudo iacuit sub aere: annorum 
 erat plus LXIX, quem nos tunc indigni in tali exilio meruimus 
 salutare.