<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa029.opp-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="5"><p>Sed quoniam ita mulieris nomen usurpant, ut non putent competere 
illud nisi ei soli quae virum passa sit, probari a nobis
oportet proprietatem eius vocabuli ad sexum ipsum, non ad gradum
sexus pertinere, quo communiter etiam virgines censeantur.
Cum hoc genus secundi hominis a deo factum est in adiutorium <bibl n="Gen. II, 18."/>
hominis, femina illa, statim mulier est cognominata, adhuc felix,
adhuc digna paradiso, adhuc virgo. Vocabitur, inquit, mulier. <bibl n="Gen. II, 23."/>
Habes itaque nomen, non dico iam virgini commune, sed proprium,
quod a principio virgo sortita est. Sed ingeniose quidam de futuro
volunt dictum, Vocabitur mulier, quasi quae hoc futura esset, cum
virginitatem resignasset, quoniam et adiecit, Propterea relinquet <bibl n="Gen. II, 24."/>
<pb xml:id="v.1.p.890"/>

homo patrem et matrem, et conglutinabitur mulieri suae, et erunt
duo in una carne. Ostendant igitur primo, ubi sit subtilitas ista,
si de futuro mulier cognominata est, quod interea vocabulum acceperit.
Non potest enim sine vocabulo praesentis qualitatis suae
fuisse. Ceterum quale est, ut quae in futurum vocaretur nomine
designato, in praesenti nihil cognominaretur? Omnibus animalibus
Adam nomina imposuit et nemini ex futura condicione, sed ex
praesenti institutione, cui condicio quaecunque serviret, hoc appellata
quod a primordio voluit. Quid ergo tunc vocabatur? Atquin
quotienscumque in scriptura nominatur, mulier appellatur, antequam
nupta, et nunquam virgo, cum virgo. Hoc nomen tum unum illi
fuit, et quando nihil prophetico modo dictum est. Nam cum scriptura
refert fuisse nudos duos, Adam et mulierem eius, nec hoc
de futuro sapit, quasi mulierem dixerit eius in praesagio (??)xoris,
sed quoniam et innupta illius mulier, ut de substantia ipsius. Hoc,
<bibl n="Gen. II, 23."/> inquit, os ex ossibus meis et caro ex carne mea vocabitur mulier.
Hinc ergo tacita conscientia naturae ipsa divinitas animae in usum
sermonis eduxit nescientibus hominibus, sicut et alia multa, quae
ex scriptura fieri et dici solere alibi poterimus ostendere, uti mulieres
nostras dicamus uxores, quamquam et improprie quaedam
loquamur. Nam et Graeci, qui magis vocabulo mulieris in uxore
utuntur, alia habent propria vocabula uxoris. Sed malo hunc usum
ad scripturae testimonium deputare. Ubi enim duo in unam carnem
efficiuntur per matrimonii nexum, caro ex carne et os ex ossibus
vocatur secundum originem mulier eius ex cuius substantia
incipit censeri facta uxor. Ita mulier non natura nomen est uxoris,
sed uxor condicione nomen est mulieris. Denique mulier et
non uxor dici potest, non mulier autem uxor dici non potest,
quia nec esse. Constituto igitur nomine novae feminae, quod est
mulier, et explicito quod prius fuit, id est nomine assignato, convertit
iam ad propheticam rationem, uti diceret, Propter hanc
relinquet homo patrem et matrem. Adeo separatum est nomen a
prophetia, quantum et ab ipsa persona, ut non utique de ipsa
Eva dixerit, sed in illas feminas futuras, quas in matrice generis
<pb xml:id="v.1.p.891"/>

feminini nominarit. Alioquin non Adam relicturus erat patrem
et matrem, quos non habebat, propter Evam. Ergo non ad Evam
pertinet, quia nec ad Adam, quod prophetice dictum est. De maritorum
enim condicione praedictum, qui ob mulierem parentes
suos erant relicturi, quod in Evam cadere non potuit, quia nec in
Adam. Si ita res est, apparet non propter futurum mulierem
cognominatam, ad quam futurum non pertinebat. Eo accedit, quod
ipse rationem eius nominis edidit. Cum enim dixisset, Vocabitur
mulier, Quoniam ex viro suo sumpta est, ait, et ipso adhuc
virgine. Sed dicemus et de viri nomine suo loco. Nemo itaque
nomen ad prophetiam interpretetur, quod ex alia significatione deductum
est, praesertim cum appareat, ubi de futuro nomen acceperit,
illic scilicet, ubi Eva cognominatur, personali iam vocabulo,
quia naturale praecesserat. Si enim Eva mater viventium est, ecce
ex futuro cognominatur, ecce uxor et non virgo praenuntiatur. Hoc
erit vocabulum nupturae; ex nupta enim mater. Ita hic quoque
ostenditur non de futuro mulierem tunc nominatam, quae postmodum
acceptura erat futurae condicionis suae nomen. Responsum
satis est ad hanc partem.</p></div></div></body></text></TEI>