Haec testimonia animae quanto uera, tanto simplicia, quanto simplicia, tanto uulgaria, quanto uulgaria, tanto communia, quanto communia, tanto naturalia, quanto naturalia, tanto diuina. non puto cuiquam friuola et ridicula uideri posse, si recogitet naturae maiestatem, ex qua censetur auctauctoritas animae. quantum dederis magistrae, tantum adiudicabis discipulae. magistra natura, anima discipula. quicquiduid aut illa edocuit aut ista perdidicit, a deo traditum,ditum est, mamagistro scilicet ipsius magistrae. quid anima possit de principalipali institutore praesumere, in te est aestimare de ea quae in te est. senti illam quae ut sentias efficit. recogita in praesagiis uatem, in ominibus augurem, in euentibus prospicem. mirum, si a deo data homini nouit diuinare? tam mirum, si eum, a quo data est, nouit. etiam circumuenta ab aduersario meminit sui 2 uel B, et A grecos A innumerabilia elogia Oehlerus: innum ..... liae logia A, innumera elogia B 4 ista (A ?)B ut uel A, uel ut B 6 anima B 7 adfectaret B praepararet Gel 8 quae sit usura Rig: quaesitura ABmg, quo sit usura B 9 curaret Rig: sciret B 10 certior sis A, certioris B, certior es Gel 13 de om. B 14 abiit Gel: habet AB 18 putem B friuola et ridicula Hild: friuolae tridi .... A, friuolam et frigidum B, friuola et frigida Oehlerus 21 animad A corr. docuit A 25 hominibus A 26 euntibus A 27 homini nouit Gel: nouit homini AB 28 interrogationis signum post nouit sustuli auctoris et bonitatis et decreti eius et exitus sui et aduersarii ipsius. sic mirum, si a deo data eadem canit quae deus suis dedit nosse? sed qui eiusmodi eruptiones animae non putauit dodoctrinam esse naturae et congenitae et ingenitae conscientiae ae tacita commissa, dicet potius diuentilatis in uulgus opinionibus publicatarum litterarum usum iam et quasi uitium corroboratumatum taliter sermocinandi. certe prior anima quam littera et prior sermo quam liber et prior sensus quam stilus et prior homo ipse quam philosophus et poeta. numquid ergo credendum est ante litteraturam et diuulgationem eius mutosos ab huiusmodi pronuntiationibus homines uixisse? nemo deum et bonitatem eius, nemo mortem, nemo inferos loquebatur? mendicabat sermo, opinor, immo nec ullus esse poterat, cecessantibus bus etiam tunc sine quibus etiam hodie beatior et locupletior et prudentior esse non potest, si ea, quae tam facilia, tam assidua, tam proxima hodie sunt, in ipsis quodammodo labiis paparta retro, non fuerunt, antequam litterae in saeculo germinassent, antequam Mercurius, opinor, natus fuisset.set. et undede, oro, ipsis litteris contigit nosse et in usum loquellaeae disseminarenare quae nulla umquam mens conceperat aut lingua protuleratlerat aut auris exceperat? at enim cum diuinae scri- pturae, quae penes nos uel Iudaeos sunt, in quorum oleastro insititi sumus, multo saecularibus litteris, quarum uel modica tantumtum aetate aliqua, antecedant, ut loco suo edocuimus ad fidemem earum demonstrandam, et si haec eloquia de litteris usurpauit animama, utique de nostris credendum erit, non de uestris, quia potiora sunt ad instruendam animam priora quam postera, quae, et ipsa a prioribus instrui sustinebant, cum, etsi de uestris instructam concedamus, ad originem tamen 1 ultimum et om. B, fuit in A 4 et prius del. Big 5 tacite commissam Urs de uentilatis Gel 6 publicatum Iun 7 sermonandi A 9 phylosophus A 10 multos B 11 ab huiusmodi] absque Gel 14 etiam hodie A, hodie iam B 15 prouideutior Bmg esse om. A 17 parat B fuerint A antequam litterae in saeculo germinassent om. A 19 oro Oehlerus: ordo AB contigit? unde nosse Iun usu A 22 olea ex oleastro Lat 23 quarum addidi uel AB, non Pam 24 antecedantUt" A 9.Q iiistrnntanfi frfil • inAt.1"11Ilt.1I. >4 R principalemem traditio pertineat, nostrumque omnino sit quodcumque que de nostris sumsissesse et tradidisse contigit uobis. quod cum ita sit, non multum refert, a deo formata sit animae conscientia an litteris dei. quid igitur uis, homo, de humanis sententiis litterarum tuarum exisse haec in usus communis callositatem?