<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa025.opp-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="16"><p> Necesse est igitur usque illis apostolum ostendi quem ego et
in secunda Corinthiorum talem defendam qualem in omnibus litteris
novi. Qui et in prima primus omnium templum dei dedicavit:
<bibl n="I Cor. III, 16 sq."/> Non scitis vos templum dei esse et in vobis dominum habitare?
qui et templo sanciendo purificandoque aeditualem legem scripsit:
Si quis templum dei vitiaverit, vitiabit illum deus; templum enim
dei sanctum est, quod estis vos. Age iam, quis omnino vitiatum
a deo redintegravit, id est traditum satanae in interitum carnis,
<bibl n="I Cor. III, 18."/> cum idcirco substruxerit: Nemo seducat semetipsum, id est, nemo
praesumat vitiatum a deo redintergrari denuo posse? Sicut rursus
<bibl n="I Cor. VI, 9."/> inter cetera, immo et ante cetera, moechos et fornicatores et molles
et masculorum concubitores negans regnum dei consecuturos
praemisit: Ne erraveritis, scilicet si putaveritis eos consecuturos.
Quibus autem regnum adimitur, utique nec vita permittitur quae
<bibl n="I Cor. VI, 11."/> inest regno. Etiam ingerens, Sed haec quidem fuistis, sed abluti
estis, sed sanctificati estis in nomine domini Iesu Christi et in
spiritu dei nostri; quanto delicta ista ante lavacrum accepto facit,
tanto post lavacrum inremissibilia constituit, siquidem denuo ablui
<pb xml:id="v.1.p.827"/>

non licet. Agnosce et in sequentibus Paulum columnam immobilem
disciplinarum: Cibi ventri, et venter cibis, deus et hunc et illos <bibl n="I Cor. VI, 13."/>
conficit; corpus autem non fornicationi, sed deo. Faciamus <bibl n="Gen. I, 27."/>
enim hominem, ait deus, ad imaginem et similitudinem nostram,
et fecit hominem deus, ad imaginem et similitudinem dei fecit
illum. Dominus corpori; et sermo enim caro factus est. Deus <bibl n="Ioh. I, 14."/>
autem et dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam, <bibl n="I Cor. VI, 14."/>
propter corporis scilicet nexum cum illo. Et ideo: Non scitis <bibl n="I Cor. VI, 15."/>
corpora vestra membra Christi? quia et Christus dei templum.
Evertite templum hoc, et ego illud in triduo resuscitabo. Auferens <bibl n="Ioh. II, 19. I Cor. VI, 15–20."/>
membra Christi, faciam membra fornicariae? Non scitis, quod qui
adglutinatur fornicariae, unum corpus efficitur? Erunt enim duo
in unam carnem. Qui autem adglutinatur domino, unus est spiritus.
Fugite fornicationem. Si revocabilem venia, quomodo fugiam
moechus denuo futurus? Nihil profecero, si eam fugero; unum
ero corpus, cui communicando adglutinabor. Omne delictum quod
admiserit homo extra corpus est; qui autem fornicatur invaderes,
ut in rem tuam, non domini delicturus, aufert te tibi, et
Christo, sicut disposuerat, addicit, Et non estis vestri, statim
opponens, Empti enim estis pretio, sanguine scilicet domini;
glorificate et tollite dominum in corpore vestro. Hoc qui praecipit,
vide an ignoverit ei qui dedecoraverit dominum et qui
deiecerit eum de corpore suo, et quidem per incestum. Si vis omnem
notitiam apostoli ebibere, ut intellegas, quanta secure censurae
omnem silvam libidinum caedat et eradicet et excaudicet, ne
quidquam de recidivo fruticare permittat, aspice illum a iusta
fruge naturae, a matrimonii dico pomo, animas ieiunare cupientem.
De quibus autem scripsistis, bonum est homini mulierem <bibl n="I Cor. VII, 1 sqq."/>
<pb xml:id="v.1.p.828"/>

non contingere; sed propter fornicationem unusquisque uxorem
suam habeat; vir uxori et uxor viro debitum reddat. Huius boni
fibulam quis illum nesciat invitum relaxasse, ut fornicationi obviam
esset? Quam si cui indulsit vel indulget, utique consilium remedii
sui infregit, et tenebitur iam frenandis continentiae coniugiis,
si fornicatio, ob quam permittuntur, non timebitur. Non
enim timebitur quae ignoscetur. Et tamen ignovisse se profitetur
matrimonii usum, non imperasse. Vult enim omnes sibi esse
<bibl n="I Cor. VII, 6–9."/> aequales. Quando autem licita ignoscuntur, inlicita qui sperant?
Innuptis quoque et viduis bonum esse dicit exemplo eius perseverare,
si vero deficerent, nubere; quia praeest nubere quam uri.
Quibus, oro, ignibus deterius est uri, concupiscentiae, an poenae?
Atquin si fornicatio habet veniam, non erit concupiscentia eius.
Apostoli autem magis est poenae ignibus providere. Quod si
poena est quae urit, ergo veniam non habet fornicatio, quam
manet poena. Interea et divortium prohibens pro eo aut viduitatis
perseverantiam aut reconciliationem pacis dominico praecepto
<bibl n="Matth. V, 32."/> adversus moechiam procurat, quia Qui dimiserit uxorem praeter
causam moechiae, facit eam moechari, et qui dimissam a viro ducit,
moechatur. Quanta remedia spiritus sanctus instaurat, ne id scilicet
denuo admittatur quod ignosci denuo non vult? Iam si usquequaque
<bibl n="I Cor. VII, 27 sqq."/> optimum dicit homini sic esse, Iunctus es uxori, ne quaesieris
solutionem, ut moechiae locum non des: Solutus es ab uxore,
ne quaesieris uxorem, ut opportunitatem tibi serves: Quod et si
duxeris uxorem, et si nupserit virgo, non peccat, pressuram tamen
carnis habebunt huiusmodi, — et hic parcendo permittit. Ceterum
tempus in collecto constituit, ut et qui habent uxores sic sint tanquam
non habentes. Praeterit enim habitus huius mundi, iam
<bibl n="Gen. I, 28. I Cor. VII, 32 sq."/> scilicet non desiderantis, Crescite et multiplicamini. Sic vult nos
praeter sollicitudinem degere, quia innupti de domino curent quomodo
placeant deo, nupti vero de mundo recogitent quomodo
<pb xml:id="v.1.p.829"/>

placeant coniugio. Sic melius facere pronuntiat virginis conservatorem <bibl n="I Cor. VII, 38–40."/>
quam erogatorem. Sic et illam beatiorem discernit quae
amisso viro fidem ingressa amaverit occasionem viduitatis. Sic
haec omnia continentiae consilia ut divina commendat; Puto, inquit,
et ego spiritum dei habeo. Quis iste est adsertor audacissimus
omnis impudicitiae, moechorum et fornicatorum et incestorum plane
fidelissimus advocatus, quibus honorandis suscepit hanc causam
adversus spiritum sanctum, ut falsum testimonium recitet de apostolo
eius? Nihil tale Paulus indulsit, qui totam carnis necessitatem
de probis etiam titulis obliterare conatur. Indulget sane, non
adulteria, sed nuptias. Parcit sane, matrimoniis, non stupris.
Tentat ne naturae quidem ignoscere, ne culpae blandiatur. Studet
compescere benedictionis concubitum, ne maledictionis excusetur.
Hoc ei supererat, carnem vel a sordibus purgare; a maculis enim
non potest. Sed est hoc sollemne perversis et idiotis haereticis,
iam et psychicis universis, alicuius capituli ancipitis occasione
adversus exercitum sententiarum instrumenti totius armari.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="17"><p>Provoca ad apostolicam aciem, aspice epistolas eius, omnes 
pro pudicitia, pro castitate, pro sanctitate praetendunt, omnes in
luxuriae et lasciviae et libidinis negotia iaculantur. Quid denique
et Thessalonicensibus scribit? Advocatio enim nostra non ex seductione, <bibl n="I Thes. II, 3. IV, 3 sqq."/>
nec ex immunditia: et, Haec est voluntas dei, sanctimonia
vestra, abstinere vos a fornicatione, scire unumquemque vas
<pb xml:id="v.1.p.830"/>

suum possidere in sanctimonia et honore, non in libidine concupiscentiae,
sicut nationes, quae deum ignorant. Quid Galatae
<bibl n="Gal. V, 19."/> legunt? Manifesta sunt opera carnis. Quaenam ista? In primis
posuit fornicationem, immunditiam, lasciviam, quae praedico vobis,
sicut praedixi, quod qui talia agunt, regnum dei non sunt consecuturi
haereditate. Romani vero quid magis discunt quam non
<bibl n="Rom. VI, 1–13."/> derelinquere dominum post fidem? Quid ergo dicimus? perseveramus
in delinquentia, ut superet gratia? Absit. Qui mortui
sumus delinquentiae, quomodo vivemus in ea adhuc? An ignoratis,
quod qui tincti sumus in Christo, in mortem eius sumus
tincti? Consepulti illi ergo sumus per baptismum in mortem,
ut sicut Christus resurrexit a mortuis, ita et nos in novitate vitae
incedamus. Si enim consepulti sumus simulacro mortis eius, sed
et resurrectionis erimus, hoc scientes quod vetus homo noster
confixus est illi. Si autem mortui sumus cum Christo, credimus
quod et convivemus cum illo, scientes quod Christus suscitatus a
mortuis iam non moriatur, mors non iam dominetur eius. Quod
enim mortuus est delinquentiae, mortuus est semel. Quod autem
vivit, deo vivit. Ita et vos reputate vosmetipsos mortuos quidem
delinquentiae, viventes autem deo per Christum Iesum. Igitur semel
Christo mortuo nemo potest, qui post Christum mortuus, delinquentiae,
et maxime tantae, reviviscere. Aut si possit fornicatio
et moechia denuo admitti, poterit et Christus denuo mori. Instat
autem apostolus prohibens regnare delinquentiam in corpore nostro
mortali, cuius infirmitatem carnis noverat. Sicut enim exhibuistis
membra vestra famulari immunditiae et iniquitati, ita et nunc
<bibl n="Rom. VII, 18."/> exhibete ea famula iustitiae in sanctimoniam. Nam etsi habitare
bonum in carne sua negavit, sed secundum legem litterae, in qua
fuit, secundum autem legem spiritus, cui nos annectit, liberat ab
<bibl n="Rom. VIII, 2."/> infirmitate carnis. Lex enim, inquit, spiritus vitae manumisit te
a lege delinquentiae et mortis. Licet enim ex parte ex Iudaismo
disputare
 videatur, sed in nos dirigit integritatem et plenitudinem
<pb xml:id="v.1.p.831"/>

disciplinarum, propter quos laborantes in lege miserit deus per <bibl n="Rom. VIII, 3-8. 13."/>
carnem filium suum in similitudine carnis delinquentiae, et propter
delinquentiam damnaverit delinquentiam in carne, uti ius legis,
inquit, impleretur in nobis, qui non secundum carnem, sed secundum
spiritum incedimus. Qui enim secundum carnem incedunt,
ea quae carnis sunt sapiunt, et qui secundum spiritum, ea quae
sunt spiritus. Sensum autem carnis mortem adfirmavit esse; dehinc
et inimicitiam, et in deum, et eos qui sunt in carne, id est
in sensu carnis, deo placere non posse: et, Si secundum carnem
vivitis, inquit, futurum est ut moriamini. Quid autem intellegimus
carnis sensum et carnis vitam, nisi quodcunque pudet pronuntiare?
Cetera enim carnis et apostolus nominasset. Proinde et Ephesiis
pristina reputans de futuro monet: In quibus et nos conversati <bibl n="Eph. II, 3."/>
sumus, facientes concupiscentias et voluptates carnis. Notans
denique illos qui se negassent, scilicet Christianos, eo quod se
tradidissent in operationem immunditiae omnis, Vos autem, inquit, <bibl n="Eph. IV, 20. 28."/>
non sic didicistis Christum. Et iterum sic dicit: Qui furabatur,
iam non furetur. Sed et qui moechabatur hactenus, non moechetur,
et qui fornicabatur hactenus, non fornicetur. Adiecisset
enim et haec, si talibus veniam porrigere consuesset vel porrigi
omnino voluisset, qui nec verbo pollui volens, Omnis, inquit, <bibl n="Eph. V, 4. 3. 5sq."/>
sermo turpis non procedat ex ore vestro. Item: Fornicatio autem
et immunditia omnis ne nominetur quidem inter vos, sicut decet
sanctos, tanto abest ut excusetur, hoc scientes, quod omnis fornicator
aut immundus non habeat dei regnum. Nemo vos seducat
inanibus verbis. Propter hoc venit ira dei super filios incredulitatis.
Quis seducit inanibus verbis, nisi qui contionatur remissibilem
esse moechiam? non intuens etiam fundamenta eius ab apostolo
effossa, cum ebrietates et comessationes compescit, sicut
et hic: Et nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Demonstrat <bibl n="Eph. V, 18."/>
et Colossensibus quae membra mortificent super terram, fornicationem, <bibl n="Coloss. III, 5."/>
immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et turpiloquium.
<pb xml:id="v.1.p.832"/>

Concede iam tot ac talibus sententiis unum illud quod
tenes. Pauca multis, dubia certis, obscura manifestis adumbrantur.
<bibl n="II Cor. II."/> Etiam si pro certo apostolus Corinthio illi fornicationem donasset,
esset aliud, quod semel contra institutum suum pro ratione temporis
<bibl n="Act. XVI, 3."/> faceret. Circumcidit Timotheum solum, et tamen abstulit
circumcisionem.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="18"><p> Sed haec, inquit, ad interdictionem pertinebunt omnis impudicitiae
et addictionem omnis pudicitiae, salvo tamen loco veniae,
quae non statim denegatur, si delicta damnantur, quando
veniae tempus cum damnatione concurrat, quam excludit. Sequebatur
et hoc psychicos sapere, et ideo reservavimus huic loco quae
aperte ad communicationem eccelesiasticam causis eiusmodi negandam
etiam antiquitus cauta sunt. Nam et in proverbiis Salomon,
quae ΙΙΑΡΟΙΜΙΑΣ dicimus, specialiter de moecho nusquam expiabili,
<bibl n="Prov. VI, 32sq."/> Moechus autem, inquit, per indigentiam sensuum perditionem animae
suae adquirit, dolores et dehonestationes sustinet. Ignominia
autem eius non abolebitur in aevum. Plena enim zeli indignatio
viro non parcet in die iudicii. Hoc si de ethnico putaveris dictum,
<bibl n="Ies. LII, 11. II Cor. VI, 17."/> certe de fidelibus iam audisti per Esaiam: Excedite de medio
eorum et separamini, et immundum ne tetigeritis. Habes statim
<bibl n="Ps. I, 1sq."/> in Psalmis, Beatum virum, qui non abierit in consilio impiorum,
nec in via peccatorum steterit, et in cathedra pestilentiae non sederit.
<bibl n="Ps. XXVI, 4sqq."/> Cuius et postea vox: Non sedi cum consessu vanitatis, et
cum inique agentibus non introibo (hoc de ecclesia male agentium),
et cum impiis non sedebo, et, Lavabo cum innocentibus
manus meas, et altare tuum circumdabo, domine, ut solus plures,
<bibl n="Ps. XVIII, 26."/> quoniam quidem, Cum sancto sanctus eris: et cum viro
<pb xml:id="v.1.p.833"/>

innocente innocens eris, et cum electo electus eris, et cum perverso
perversus eris. Et alibi: Peccatori autem dicit dominus, Ut <bibl n="Ps. L, 16sqq."/>
quid tu exponis iustificationes meas, et adsumis testamentum
meum per os tuum? Si videbas furem, currebas cum eo, et cum
adulteris portionem tuam ponebas. Hinc igitur informatus et apostolus,
Scripsi, inquit, vobis in epistola, non commisceri fornicatoribus, <bibl n="I Cor. V, 9sqq."/>
non utique fornicatoribus huius mundi, et reliqua. Ceterum
oportebat vos exire de mundo. Nunc autem scribo vobis,
si quis frater nominatur in vobis fornicator aut idololatres (quid
enim tam coniunctum?) aut fraudator (quid enim tam propinquum?)
et cetera, cum talibus ne cibum quidem sumere, nedum eucharistiam;
quoniam scilicet et fermentum modicum totam desipit <bibl n="I Cor. V, 6."/>
conspersionem. Item ad Timotheum: Manus nemini cito imponas, <bibl n="I Tim. V, 22."/>
neque communices delictis alienis. Item ad Ephesios: Nolite ergo <bibl n="Ephes. V, 7sq. 11 sq."/>
participes esse eorum; fuistis enim aliquando tenebrae. Et adhuc
pressius: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum,
immo et revincite ea. Quae enim in occulto ab eis fiunt, turpe
est edicere. Quid turpius impudicitiis? Si autem et ab otiose
incedente fratre denuntiat subduci Thessalonicensibus, quanto magis <bibl n="II Thess. III, 6."/>
et a fornicatore? Haec enim consultata sunt Christi ecclesiam
diligentis, qui se pro ea tradidit, uti eam sanctificet, emundans <bibl n="Ephes. V, 25 sqq."/>
lavacro aquae in verbo, ut sistat sibi ecclesiam gloriosam non
habentem maculam aut rugam, utique post lavacrum, sed sit sancta
et sine opprobrio, exinde scilicet sine ruga vetustatis ut virgo,
sine macula fornicationis ut sponsa, sine probro vilitatis ut emundata.
Quid, si et hic respondere concipias, adimi quidem peccatoribus
vel maxime carne pollutis communicationem, sed ad praesens,
restituendam scilicet ex paenitentiae ambitu, secundum illam
<pb xml:id="v.1.p.834"/>

<bibl n="Ezech. XXXIII, 11."/> elementiam dei quae mavult peccatoris paenitentiam quam mortem?
Hoc enim fundamentum opinionis vestrae usquequaque pulsandum
est. Dicimus itaque, clementiae divinae si cavisse competisset
demonstrationem sui etiam post fidem lapsis, ita apostolus
<bibl n="Ephes. V, 11. I Cor. V, 11. III, 17."/> diceret, Nolite communicare operibus tenebrarum, nisi paenitentiam
egerint, et, Cum talibus ne cibum quidem sumere, nisi
posteaquam caligas fratrum volutando deterserint, et, Qui templ(??)
dei vitiaverit, vitiabit illum deus, nisi omnium focorum cineres
in ecclesia de capite suo excusserit. Debuerat enim quae dam(??)averat
proinde determinasse, quonam usque et sub condicione
damnasset, si temporali et condicionali et non perpetua severitate
damnasset. Porro cum in omnibus epistolis et post fidem talem
prohibeat admitti, et admissum a communicatione detrudat, (??)
spe condicionis ullius aut temporis, nostrae magis sententiae adsistit,
eam paenitentiam ostendens dominum malle quae ante fidem.
quae ante baptisma morte peccatoris potior habeatur, semel diluendi
per Christi gratiam, semel pro peccatis nostris morte functi.
Nam hoc etiam in sua persona apostolus statuit. Adfirmans eni(??)
Christum ad hoc venisse, ut peccatores salvos faceret, que(??)
<bibl n="I Tim. I, 16."/> primus ipse fuisset, quid adicit? Et misericordiam sum conse(??)tus,
quoniam ignorans feci in incredulitate. Ita clementia illa dei
malentis paenitentiam peccatoris quam mortem ad ignorantes adb(??)
et adhuc incredulos spectat, quorum causa liberandorum venera
Christus, non qui iam deum norint et sacramentum didicerint (??)
Quod si clementia dei ignorantibus adhuc et infidelibus competitutique
et paenitentia ad se clementiam invitat, salva illa paenitentiae
specie post fidem, quae aut levioribus delictis veniam (??)
episcopo consequi poterit, aut maioribus et inremissibilibus (??)
deo solo.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="19"><p> Sed quonam usque de Paulo, quando etiam Ioannes nescio
quid diversae parti subplaudere videatur? quasi in Apocalypsi manifeste
<pb xml:id="v.1.p.835"/>

fornicationi posuerit paenitentiae auxilium, ubi ad angelum
Thyatirenorum spiritus mandat habere se adversus eum, quod <bibl n="Apoc. II, 20 sqq."/>
teneret mulierem Iezabel, quae se propheten dicit et docet, atque
seducit servos meos ad fornicandum et edendum de idolothytis.
Et largitus sum illi temporis spatium, ut paenitentiam iniret, nec
vult eam inire nomine fornicationis. Ecce dabo eam in lectum et
moechos eius cum ipsa in maximam pressuram, nisi paenitentiam
egerint operum eius. Bene autem quod apostolis et fidei et disciplinae
regulis convenit. Sive enim ego, inquit, sive illi, sic praedicamus. <bibl n="I Cor. XV, 11."/>
Totius itaque sacramenti interest nihil credere ab Ioanne
concessum quod a Paulo sit denegatum. Hanc aequalitatem spiritus
sancti qui observaverit, ab ipso deducetur in sensus eius. Haereticam
enim feminam, quae quod didicerat a Nicolaitis docere susceperat,
in ecclesiam latenter introducebat et merito ad paenitentiam
urgebat. Cui enim dubium est haereticum institutione deceptum
cognito postmodum casu et paenitentia expiato et veniam consequi
et in ecclesiam redigi? Unde et apud nos, ut ethnico par, immo
et super ethnicum, haereticus etiam per baptisma veritatis utroque
homine purgatus admittitur. Aut si certus es mulierem illam
post fidem vivam in haeresin postea exspirasse, ut non quasi haereticae,
sed quasi fideli peccatrici veniam ex paenitentia vindices,
sane agat paenitentiam, sed in finem moechiae, non tamen et
restitutionem consecutura. Haec enim erit paenitenitia quam et nos
deberi quidem agnoscimus multo magis, sed de venia deo reservamus.
Denique ea Apoealypsis in posterioribus propudiosos et
fornicatores, sicut timidos et incredulos et homicidas et veneficos
et idololatras, qui tale quid in
 fide fuerint, in stagnum ignis sine
<pb xml:id="v.1.p.836"/>

ulla condicionali damnatione decrevit. Non enim de ethnicis videbitur
<bibl n="Apoc. XXI, 7. 8. XXII, 14 sq."/> sapere, cum de fidelibus pronuntiarit, Qui vicerint, haereditatem
habebunt istam, et ero illis deus, et illi mihi in filios, et
ita subiunxerit: Timidis autem et incredulis et propudiosis et fornicatoribus
et homicidis et veneficis et idololatris particula in
stagno ignis et sulphuris, quod est more secunda. Sic et rursus:
Beati qui ex praeceptis agunt, ut in lignum vitae habeant potestatem,
et in portas ad introëundum in sanctam civitatem. Canes
venefici, fornicator, homicida, foras, utique qui non ex praeceptis
<bibl n="I Cor. V, 12."/> agant. Illorum est enim foras dari qui intus fuerunt. Celerum
quid mihi eos, qui foris sunt, iudicare? praecesserat. De
<bibl n="I Ioh. I, 7."/> epistola quoque Ioannis carpunt statim. Dictum est, Sanguis fil(??)eius
emundat nos ab omni delicto. Semper ergo et omnifariam
delinquemus, si semper et ab omni delicto emundat nos ille:
aut si non semper, non etiam post fidem, et si non ab delicto,
non etiam a fornicatione. Unde autem exorsus est? Lumen
praedixerat deum, et tenebras non esse in illo, et mentiri nos, si
dicamus nos communionem habere cum eo et in tenebris incedamus.
<bibl n="I Ioh. I, 5 sqq."/> Si vero, inquit, in lumine incedamus, communionem (??)
eo habebimus, et sanguis Iesu Christi domini nostri emundat nos
ab omni delicto. Ergo in lumine incedentes delinquimus, et in
lumine delinquentes emundabimur? Nullo pacto. Qui enim delinquit,
non in lumine est, sed in tenebris. Unde et ostendit, quomodo
emundabimur a delicto, in lumine incedentes, in quo delictum
agi non potest. Adeo sic emundari nos ait, non qua delinquamus,
sed qua non delinquamus. Incedentes enim in lumine,
tenebris vero non communicantes, emundati agemus, non deposito,
sed non admisso delicto. Haec est enim vis dominici sanguinis
ut quos iam delicto mundarit et exinde in lumine constituerit,
mundos exinde praestet, si in lumine incedere perseveraverint.
Sed subicit, inquis, Si dicamus nos delictum non habere, seducimus
nosmetipsos, et veritas non est in nobis. Si confitemur delicta
nostra, fidelis et iustus est, ut dimittat ea nobis et emunde(??)
nos ab omni iniustitia. Numquid ab immunditia? Aut si ita est,
ergo et ab idololaria. Sed aliud in sensu est. Ecce enim et rursus,
<bibl n="I Ioh. I, 8 sqq. II, 1 sq."/> Si dicamus, ait, nos non deliquisse, mendacem facimus illum,
et sermo eius non est in nobis. Eo amplius, Filioli, haec scripsi
<pb xml:id="v.1.p.837"/>

vobis, ne delinquatis, et si deliqueritis, advocatum habemus apud
deum patrem, Iesum Christum iustum, et ipse placatio est pro
delictis nostris. Secundum haec, inquis, et delinquere nos et veniam
habere constabit. Quid ergo fiet, cum procedens aliud invenio?
Negat enim nos omnino delinquere, et in hoc plurimum
tractat, ut nihil tale concedat, proponens semel a Christo delicta
deleta, non habitura postea veniam, in quo nos sensus ad admonitionem
castimoniae demandat. Omnis, inquit, qui habet spem <bibl n="I Ioh. III, 3––8."/>
istam, castificat semetipsum, quia et ille castus est. Omnis qui
facit delictum, et iniquitatem facit, et delictum est iniquitas. Et
scitis quod ille manifestatus sit, ut auferat delicta, utique hactenus
admittenda. Siquidem subiungit, Omnis qui manet in illo, non
delinquit. Omnis qui delinquit, neque vidit neque cognovit eum.
Filioli, nemo vos seducat. Omnis qui facit iustitiam, iustus est,
sicut et ille iustus est. Qui facit delictum, ex diabolo est, quoniam
diabolus a primordio delinquit. In hoc enim manifestatus est
filius Dei, ut solvat opera diaboli. Nam et solvit liberans hominem
per lavacrum, donato ei chirographo mortis. Et ideo omnis <bibl n="Col. II, 14. I Ioh. III, 9 sq."/>
qui ex deo nascitur, non facit delictum, quia semen dei manet in
illo, et non potest delinquere, quia ex deo natus est. In hoc manifesti
sunt filii dei et filii diaboli. In quo, nisi illi non delinquendo,
ex quo de deo nati sunt, isti delinquendo, quia de diabolo
sunt, proinde atque si nunquam sint ex deo nati? Quod si dicit,
Qui non est iustus, ex deo non est, qui non pudicus, quomodo <bibl n="I Ioh. I, 8."/>
rursus ex deo fiet, qui iam esse desiit? Iuxta est igitur ut excidisse
sibi dicamus Ioannem in primore quidem epistola negantem
nos sine delicto esse, nunc vero praescribentem non delinquere
omnino, et illic quidem aliquid de venia blandientem, hic vero
districte negantem filios dei quicunque deliquerint. Sed absit. Nam
nec ipsi excidimus a qua digressi sumus distinctione delictorum.
Et hic enim illam Ioannes commendavit, quod sint quaedam delicta
cotidianae incursionis, quibus omnes simus obiecti. Cui enim non
<pb xml:id="v.1.p.838"/>

<bibl n="Eph. V, 26."/> accidet aut irasci inique, et ultra solis occasum, aut et ma(??)
immittere, aut facile maledicere, aut temere iurare, aut fidem pac(??)
destruere, aut verecundia aut necessitate mentiri? In nego(??)
officiis, in quaestu, in victu, in visu, in auditu quanta tenta(??)
ut si nulla sit venia istorum, nemini salus competat. Horum (??)
erit venia per exoratorem patris Christum. Sunt autem et cont(??)
istis, ut graviora et exitiosa, quae veniam non capiant, homicidi(??)
idololatria, fraus, negatio, blasphemia, utique et moechia et (??)
catio, et si qua alia violatio templi dei. Horum ultra exorator (??)
erit Christus; haec non admittet omnino qui natus ex deo fu(??)
non futurus dei filius, si admiserit. Ita Ioannis ratio cons(??)
diversitatis, distinctionem delictorum disponentis, cum deli(??)
filios dei nunc adnuit, nunc abnuit. Prospiciebat enim cla(??)
litterarum suarum, et illi praestruebat hos sensus dicturus in (??)
<bibl n="I Ioh. V, 16."/> manifestius. Si quis scit fratrem suum delinquere delictum non (??)
mortem, postulabit, et dabit ei vitam dominus qui non ad mort(??)
delinquit. Est enim delictum ad mortem; non de eo dico, ut (??)
<bibl n="Ier. VII, 16. XI, 14. XIV, 11."/> postulet. Meminerat et ipse Hieremiam prohibitum a deo dep(??)
pro populo mortalia delinquente. Omnis iniustitia delictam est,
<bibl n="I Ioh. III, 4. V, 17."/> et est delictum ad mortem. Scimus autem, quod omnis qui (??)
deo natus sit non delinquit, scilicet delictum quod ad morte(??) est.
Ita nihil iam superest quam aut neges moechiam et fornication(??)
mortalia esse delicta, aut inremissibilia fatearis, pro quibus (??)
exorare permittitur.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="20"><p> Disciplina igitur apostolorum proprie quidem instruit ac (??)
minat principaliter sanctitatis omnis erga templum dei antisti(??)
<pb xml:id="v.1.p.839"/>

ad ubique de ecclesia eradicandum omne sacrilegium pudicitiae,
sine ulla restitutionis mentione. Volo tamen ex redundantia alicuius
etiam comitis apostolorum testimonium superducere, idoneum
confirmandi de proximo iure disciplinam magistrorum. Extat enim
et Barnabae titulus ad Hebraeos, a deo satis auctorati viri, ut
quem Paulus iuxta se constituerit in abstinentiae tenore: Aut ego <bibl n="I Cor. IX, 6."/>
solus et Barnabae non habemus operandi potestatem? Et utique
receptior apud ecclesias epistola Barnabae illo apocrypho Pastore
moechorum. Monens itaque discipulos omissis omnibus initiis ad <bibl n="Hebr. VI, 1. 4–8."/>
perfectionem magis tendere nec rursus fundamenta paenitentiae
iacere ab operibus mortuorum, Impossibile est enim, inquit, eos,
qui semel inluminati sunt et donum caeleste gustaverunt et participaverunt
spiritum sanctum et verbum dei dulce gustaverunt, occidente
<pb xml:id="v.1.p.840"/>

iam aevo cum exciderint, rursus revocari in paenitentiam,
refigentes cruci in semetipsos filium dei et dedecorantes. Terra
enim, quae bibit saepius devenientem in se humorem et peperit
herbam aptam his propter quos et colitur, benedictionem dei consequitur;
proferens autem spinas reproba et maledictioni proxima,
cuius finis in exustionem. Hoc qui ab apostolis didicit et cum
apostolis docuit, nunquam moecho et fornicatori secundam paenitentiam
promissam ab apostolis norat. Optime enim legem interpretabatur,
et figuras eius iam in ipsa veritate servabat. Ad
<bibl n="Lev. XIII, 12 sqq."/> hanc denique speciem disciplinae de leproso cautum fuit: Si autem
varietas effloruerit in cutem et totam cutem texerit a capite usq(??)
ad pedes per omnem conspectum, et sacerdos cum viderit, emundabit
eum, quoniam convertit in album, mundus est. Qua vero
die visus fuerit in eiusmodi color vivus, inquinatus est. Conversum
enim hominem de pristino carnis habitu in candorem fidei,
quae vitium et macula aestimatur in saeculo, et totum novatum
mundum voluit intellegi, qui iam non sit varius, non sit de pristino
et novo aspersus. Si vero post abolitionem in vetustatem
aliquid ex illa revixerit, rursum in carne eius quod emortuum
delicto habebatur immundum iudicari, nec expiari iam a sacerdote.
Ita moechia de pristino recidiva et unitatem novi coloris, a quo
fuerat exclusa, commaculans immundabile est vitium. Item de
<bibl n="Lev. XIV, 36 sqq."/> domo: Si quae maculae et cavositates adnuntiatae in parietibus sacerdoti
fuissent, priusquam introiret ad inspiciendam eam, iubet
auferri de domo omnia, ita immunda non futura quae domus essent.
Dehinc introgressus sacerdos si invenisset cavositates viridicantes
vel rubescentes, et aspectum earum humiliorem citra
parietinam formam, exiret ad ianuam et secerneret domum illam
septem diebus. Dehinc die septima regressus si animadvertisset
diffusum in parietibus tactum illum, imperaret extrahi eos lapides,
in quibus tactus leprae fuisset, et abici extra civitatem in
locum immundum, et sumi alios lapides politos et solidos et reponi
loco pristinorum et pulvere alio inliniri domum. Oportet
<pb xml:id="v.1.p.841"/>

enim, cum pervenitur ad summum sacerdotem patris Christum, de
domo hominis nostri in tempore hebdomadis auferri omnia impedimenta
prius, ut munda sit quae remanet domus, caro et anima,
et ubi introierit eam sermo dei et invenerit maculas ruboris et
viroris, extrahi statim et abici foras sensus mortiferos et cruentos
(nam et Apocalypsis viridi equo mortem, russeo autem proeliatorem <bibl n="Apoc. VI,4. 8."/>
imposuit), proque illis politos et in compaginem aptos et
firmos substrui lapides, quales in Abrahae fiunt, ut ita homo <bibl n="Matth. III, 9."/>
habilis deo sit. Quod si post recuperationem et reformationem
rursus sacerdos animadverterit in eadem domo de pristinis causis
aliquid et maculis, immundam eam pronuntiavit, et iussit deponi
materias et lapides et omnem structuram eius et abici in locum
immundum. Hic erit homo caro atque anima, qui post baptisma
et introitum sacerdotum reformatus denuo resumit scabra et
maculas carnis, et abicitur extra civitatem in locum immundum,
deditus scilicet satanae in carnis interitum, nec amplius reaedificatur <bibl n="I Cor. V, 4 sqq."/>
in ecclesia post ruinam. Sic et de famulae concubitu, quae
homini esset reservata, necdum redempta, necdum liberata. Prospicietur, <bibl n="Lev. XIX, 2."/>
inquit illi, et non morietur, quia nondum est manumissa
cui servabatur. Nondum enim caro a Christo manumissa,
cui servabatur, impune contaminabatur, ita iam manumissa non
habet veniam.</p></div></div></body></text></TEI>