<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa015.opp-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="8"><p> Liceat nunc denuo nubere, si omne quod licet bonum est.
<bibl n="I Cor. VI, 12."/> Idem apostolus exclamat, Omnia licent, sed non omnia prosunt.
Quod non prodest, oro te, bonum potest dici? Si licita sunt et
quae non pro salute, ergo et quae non bona sunt licita sunt. Quid
autem magis velle debebis, quod ideo bonum est quia licet, an
quod ideo quia prodest? Multum existimo esse inter licentiam et
salutem. De bono non dicitur LICET, quia bonum permitti non
<pb xml:id="v.1.p.749"/>

exspectat, sed assumi. Permittitur autem quod an bonum sit in
dubio est, quod potest etiam non permitti, si non habeat aliquam
sui causam primam, quia propter incontinentiae periculum permittitur
nubere secundo, quia nisi licentia alicuius non bonae
rei subiaceret, non esset in quo probaretur qui divinae voluntati
et qui potestati suae obsequeretur, quis nostrum utilitatis
praesentiam sectetur et quis occasionem licentiae amplexetur.
Licentia plerumque temptatio est disciplinae, quoniam disciplina
per temptationem probatur, temptatio per licentiam operatur. Ita
fit, ut omnia liceant, sed non omnia expediant, dum temptatur
cui permittitur, et iudicatur dum in permissione temptatur.
Licebat et apostolis nubere et uxores circumducere. Licebat et de <bibl n="I Cor. IX, 5. 14 sq."/>
evangelio ali. Sed qui iure hoc non usus est in occasionem,
ad exemplum nos suum provocat, docens in eo esse probationem
in quo licentia experimentum abstinentiae praestruxit.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="9"><p>Si penitus sensus eius interpretemur, non aliud dicendum 
erit secundum matrimonium quam species stupri. Cum enim dicat
maritos hoc in sollicitudine habere, quemadmodum sibi placeant,
non utique de moribus (nam bonam sollicitudinem non suggillaret),
et de cultu et ornatu et omni studio formae ad inlecebras moliendas
sollicitos intellegi velit, de forma autem et cultu. placere
carnalis concupiscentiae ingenium sit, quae etiam stupri causa est,
ecquid videtur tibi stupri affine esse secundum matrimonium,
<pb xml:id="v.1.p.750"/>

quoniam ea in illo deprehenduntur quae stupro competunt? Ipse
<bibl n="Matth. V, 28."/> dominus, Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum, iam
stupravit eam in corde suo. Qui autem eam ad ducendum viderit,
minus an plus fecit? Quid si etiam duxerit? quod non faceret,
nisi et ad ducendum concupisset et ad concupiscendum vidisset.
Nisi si potest duci uxor quam non videris nec concupieris.
Multum sane interest, maritus an caelebs aliam concupiscat.
Omnis mulier etiam caelibi alia est, quamdiu aliena, nec per
aliud tamen fit marita, nisi per quod et adultera. Leges videatur
matrimonii et stupri differentiam facere, per diversitatem inliciti,
non per condicionem rei ipsius. Alioquin quae res et viris
et feminis omnibus adest ad matrimonium et stuprum? commixtio
carnis scilicet, cuius concupiscentiam dominus stupro adaequavit.
Ergo, inquit, iam et primas, id est unas nuptias destruis? Nec
immerito, quia et ipsae ex eo constant quod est stuprum. Ideo
optimum est homini mulierem non attingere, et ideo virginis
principalis est sanctitas, quia caret stupri affinitate. Et cum haec
etiam de primis et unis nuptiis praetendi ad causam continentiae
possint, quanto magis secundo matrimonio recusando praeiudicabunt?
Gratus esto, si semel tibi indulsit deus nubere. Gratus
autem eris, si iterum indulsisse illum tibi nescias. Celerum
abuteris indulgentia, cum sine modestia uteris. Modestia a
<pb xml:id="v.1.p.751"/>

modo intellegitur. Non tibi sufficit de summo illo immaculatae
virginitatis gradu in secundum recidisse nubendo, sed in ter
tium adhuc devolveris, et in quartum, et fortassis in plures, postquam
in secunda statione continens non fuisti, quia nec prohibere
plures nuptias voluit qui de secundis provocandis retractavit. Nubamus
igitur quotidie, et nubentes ab ultimo die deprehendamur,
tamquam Sodoma et Gomorra, quo die VAE illud super praegnantes
et lactantes adimplebitur, id est super maritos et incontinentes;
de nuptiis enim uteri et ubera et infantes. Et quando finis
nubendi? Credo post finem vivendi.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="10"><p>Renuntiemus carnalibus, ut aliquando spiritalia fructificemus. 
Rape occasionem, etsi non exoptatissimam, attamen opportunam,
non habere cui debitum solveres et a quo exsolvereris. Desisti
esse debitor. O te felicem! Dimisisti debitorem: sustine damnum.
Quid si, quod diximus damnum, lucrum senties? Per
continentiam enim negotiaberis magnam substantiam sanctitatis,
parsimonia carnis spiritum acquires. Recogitemus enim ipsam
conscientiam nostram, quam alium se homo sentiat, cum forte
a sua femina cessat. Spiritaliter sapit. Si orationem facit ad
dominum, prope est caelo. Si scripturis incumbit, totus illic
est. Si psalmum canit, placet sibi. Si daemonem adiurat, confidit
<pb xml:id="v.1.p.752"/>

sibi. Ideo apostolus temporalem purificationem orationum
commendandarum causa adiecit, ut sciremus, quod ad tempus
prodest semper nobis exercendum esse, ut semper prosit. Quotidie,
omni momento oratio hominibus necessaria est, utique et
continentia, postquam oratio necessaria est. Oratio de conscientia
procedit. Si conscientia erubescat, erubescit oratio.
Spiritus deducit orationem ad deum. Si spiritus reus apud se sit
conscientiae erubescentis, quomodo audebit orationem deducere
ad altare, qua erubescente et ipse suffunditur sanctus minister?
Etenim est prophetica vox veteris testamenti: Sancti eritis,
<bibl n="Lev. XI, 44sq. XIX, 2. I Peir. I, 16."/> quia deus sanctus, et rursus: Cum sancto sanctificaberis, et cum
viro innocenti innocens eris et cum electo electus. Debemus
enim ita ingredi in disciplina domini, ut dignum est, non secundum
carnis squalentes concupiscentias. Ita enim et apostolus
dicit, quod sapere secundum carnem mors sit, secundum spiritum
vero sapere vita aeterna sit in Christo Iesu domino nostro.
Item per sanctam prophetidem Priscam ita evangelizatur, quod
sanctus minister sanctimoniam noverit ministrare. Purificantia enim
concordat, ait, et visiones vident, et ponentes faciem deorsum
etiam voces audiunt manifestas, tam salutares quam et occultas.
Si haec obtusio, etiam cum in unis nuptiis res carnis exercetur,
spiritum sanctum avertit, quanto magis, cum in secundo
matrimonio agitur?</p><pb xml:id="v.1.p.753"/></div></div></body></text></TEI>