<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa005.opp-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="5"><p>Sic et sacrificia terrenarum oblationum et spiritalium sacrificiorum 
praedicata ostendimus, et quidem a primordio maioris filii,
id est IsraÃ«l, terrena fuisse in Cain praeostensa sacrificia, et minoris
filii Abel, id est populi nostri, sacrificia diversa demonstrata.
Namque maior natu Cain de fructu terrae obtulit munera deo, <bibl n="Gen. IV, 3 sqq."/>
minor vero filius Abel de fructu ovium suarum. Respexit deus in
Abel et in munera eius, in Cain autem et in munera eius non respexit.
Et dixit deus ad Cain, Quare concidit vultus tuus? nonne,
si recte quidem offeras, non recte autem dividas, peccasti; quiesce.
Ad te enim conversio tua, et ipse tui dominabitur. Et tunc dixit
Cain ad Abel fratrem suum, Eamus in campum, et abiit cum eo
illic et interfecit eum. Et tunc dixit deus ad Cain, Ubi est
<pb xml:id="v.2.p.710"/>

Abel frater tuus? Et dixit, Nescio; numquid custos fratris me(??)
sum ego? Cui deus dixit, Vox sanguinis fratris tui proclamat
ad me de terra. Propter quod maledicta terra, quae aperuit os
suum ad excipiendum sanguinem fratris tui. Gemens et tremens
eris super terram, et omnis qui te invenerit occidet te. Ex hoc
igitur actu duplicia duorum populorum sacrificia praeostensa iam
<bibl n="Dent. XII, 1. 5 sq."/> tune a primordio animadvertimus. Denique cum per Moysen in
<bibl n="Lev. XVII, 3 sqq."/> Levitico lex sacerdotalis conscriberetur, invenimus praescriptum
populo IsraÃ«li ut sacrificia nullo alio in loco offerrentur deo quam
in terra promissionis, quam dominus deus daturus esset populo
IsraÃ«li et fratribus eorum, ut introducto IsraÃ«le illic celebrarentur
sacrificia et holocausta tam pro peccatis quam pro animabus,
et nusquam alibi nisi in terra sancta. Cur itaque postea per prophetas
praedicat spiritus futurum ut in omni loco et in omni
terra offerantur sacrificia deo, sicut per Malachiam angelum, unum
<bibl n="Mal. I, 10 sq."/> ex duodecim prophetis, dicit: Non recipiam sacrificium de manibus
vestris, quoniam ab oriente sole usque ad occidentem nomen meum
clarificatum est in omnibus gentibus, dicit dominus omnipotens;
et in omni loco offerunt sacrificia munda nomini meo. Item in
<bibl n="Ps. XCVI, 7 sq."/> psalmis David dicit: Adferte deo patriae gentium; indubitate quod
in omnem terram exire habebat praedicatio apostolorum: adferte
deo claritatem et honorem, adferte deo sacrificia nominis eius:
Tollite hostias et introite in atria eius. Namque quod non terrenis
sacrificiis, sed spiritalibus deo litandum sit, ita legimus, ut scriptum
<pb xml:id="v.2.p.711"/>

est: Cor contribulatum et humiliatum hostia deo est. Et <bibl n="Ps. LI, 19."/>
alibi: Sacrifica deo sacrificium laudis, et redde altissimo vota tua. <bibl n="Ps.L,14."/>
Sic itaque sacrificia spiritalia laudis designantur, et cor contribulatum
acceptabile sacrificium deo demonstratur. Itaque quomodo carnalia
sacrificia reprobata intelleguntur, de quibus et Esaias loquitur
dicens, Quo mihi multitudinem sacrificiorum vestrorum? dicit dominus, <bibl n="Ies.I,11."/>
ita sacrificia spiritalia accepta praedicantur, ut prophetae
adnuntiant. Quoniam et si adtuleritis, inquit, mihi similam, vanum <bibl n="Ib. v. 13."/>
supplicamentum, execramentum mihi est. Et adhuc dicit, Holocaustomata <bibl n="Ib. v. 11. sq."/>
et sacrificia vestra et adipem hircorum et sanguinem
taurorum nolo, nec si veniatis videri mihi: quis enim exquisivit
haec de manibus vestris? quoniam ab oriente sole usque in occidentem
nomen meum clarificatum est in omnibus gentibus, dicit
dominus. De spiritalibus vero sacrificiis addit dicens, Et in omni <bibl n="Mal. 1, 1(??)."/>
loco sacrificia munda offerunt nomini meo, dicit dominus.</p></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="6"><p>Igitur cum manifestum sit et sabbatum temporale ostensum 
et sabbatum aeternum praedictum, circumcisionem quoque carnalem
praedictam et circumcisionem spiritalem praeindicatam, legem
quoque temporalem et legem aeternalem denuntiatam, sacrificia carnalia
et sacrificia spiritalia praeostensa, sequitur ut praecedenti
tempore datis omnibus istis praeceptis carnaliter populo IsraÃ«li
superveniret tempus quo legis antiquae et ceremoniarum veterum <bibl n="Luc. I, 78 sq. Matth. IV, 16."/>
praecepta cessarent, et novae legis promissio et spiritalium sacrificiorum
agnitio et novi testamenti pollicitatio superveniret, fulgente
nobis lumine ex alto, qui sedebamus in tenebris et in umbra mortis
<pb xml:id="v.2.p.712"/>

detinebamur. Itaque necessitas nobis incumbit ut, quoniam
praedicatam novam legem a prophetis praediximus, et eam non
talem qualis iam data esset patribus eorum eo tempore quo eos
de terra Aegypti produxit, ostendere et probare debeamus tam
legem illam veterem cessasse quam legem novam promissam nunc
operari. Et quidem primum quaerendum, an expectetur novae
legis lator, et novi testamenti haeres, et novorum sacrificiorum
sacerdos, et novae circumcisionis purgator et aeterni sabbati cultor,
qui legem veterem compescat, et novum testamentum statuat,
et nova sacrificia offerat, et ceremonias antiquas reprimat, et
circumcisionem veterem cum suo sibi sabbato compescat, et novum
regnum, quod non corrumpatur, adnuntiet. Hic, inquam, novae
legis lator, sabbati spiritalis cultor, sacrificiorum aeternorum antistes,
regni aeterni aeternus dominator, quaerendum an iam venerit
nec ne, ut, si iam venit, serviendum sit illi, si necdum
venit, sustinendus sit, dummodo manifestum sit adventu eius
comprimi legis veteris praecepta, et oriri debere novae legis exordia.
Et in primis definiendum est non potuisse cessare legem
antiquam et prophetas nisi venisset is qui per eandem legem et
per eosdem prophetas venturus adnuntiabatur.</p></div></div></body></text></TEI>