XV. Non patiatur hoc autem pro affectu suae misericordiae 
 deus. nam quantum ad meritum nostrorum criminum pertinet, 
 ita se res habet, ut pati posse uideatur. quid enim piaculorum 
 est non illic semper admissum ? nec de omnibus dico, quia 
 et enormia fere sunt et sciri ac dici tanta non possunt. de 
 sola uel maxime obscenitate impuritatum loquor et, quod est 
 grauius, sacrilegiorum. praetermitto in aliquo rabiem cupiditatis, 
 uitium totius generis humani: praetereo auaritiae inhumanitatem, 
 proprium est Romanorum paene omnium malum: 
 relinquatur ebrietas, nobilibus ignobilibusque communis;

 1 Ezech. 28, 17 7 Ezech. 28, 18 10 Ezech. 28, 19 
 13 Ezech. 28, 19 

 4 aut ex ut A corr. m. 2 5 quS ammodum A 6 quia B 
 s. I . 7 perderet B 9 medio A 14 imperditionem A 
 illic iam B 16 aeterna B 21 inormia praeter B et A habet 
 m. 1 scire A 22 quid B 24 Cest totius, malim> Halmius, 
 cui eidem paulo post \'scribendum uidetur communis (uel commune) est\'; 
 , neutrum crediderim; immo Saluianus suo more dictionem uariasse 
 putandus est; (ceterum in A sic interpungitur locus: humani praetereo. 
 Auaritiae etc.) 25 quod proprium B 26 ebriaas 8. scr. m. 2 
 ti (sic) A ignobilibusque ex -qui A corr. m. 2 commune«*ceatur 
 (sic) A sed e in commane uoce ex i corr . 
 
 
 taceatur superbia et tumor: tam peculiare hoc diuitum regnum est, 
 ut aliquid forsitan de iure suo se putent perdere, si hinc sibi 
 alius quicquam uoluerit uindicare: transeatur denique prope 
 omne fraudium falsitatum periuriorum nefas: nulla umquam 
 his malis Romana ciuitas caruit. etsi specialius hoc scelus 
 Afrorum omnium fuit. nam sicut in sentinam profundae nauis 
 conluuiones omnium sordium, sic in mores eorum quasi de 
 omni mundo uitia fluxerrunt. nullam enim improbitatem scio, 
 quae illic non redundauerit, cum utique etiam paganae ac 
 ferae gentes, etsi habent specialiter mala propria, non sint 
 tamen in his omnia execratione digna. Gothorum gens perfida 
 sed pudica est, Alanorum impudica sed minus perfida, Franci 
 mendaces sed hospitales, Saxones crudelitate efferi sed castitate 
 mirandi: omnes denique gentes habent sicut peculiaria mala 
 ita etiam quaedam bona. in Afris paene omnibus nescio quid 
 non malum. si accusanda est inhumanitas inhumani sunt, si 
 ebrietas ebriosi, si falsitas fallacissimi, si dolus fraudulentissimi, 
 si cupiditas cupidissimi, si perfidia perfidissimi. impuritas 
 eorum atque blasphemia his omnibus admiscenda non sunt, 
 quia illis quae supra diximus malis aliarum gentium uitia, 
 his autem etiam sua ipsa uicerunt. 
 XVI. Ac primum, ut de impuritate dicamus, quis nescit 
 Africam totam obscenis libidinum taedis semper arsisse, non 
 ut terram ac sedem hominum, sed ut Aetnam putes impudicarum 
 fuisse flammarum? nam sicut Aetna intestinis quibusdam 
 naturae feruentis ardoribus sic illa abominandis iugiter fornicationum 
 ignibus aestuauit. nec uolo in hac re adsertionibus 
 meis credi, testimonium requiratur. generis humani. quis non 
 omnes omnino Afros generaliter impudicos sciat nisi ad deum 
 forte conuersos, id est fide ac religione mutatos?