quod quidem timeo ne non magis tunc 
 de eis dici potuerit quam de nobis nunc dici possit, quia nec 
 uerbis dominicis obtemperamus, et qui uerbis domini non 
 obsequimur, sapientiam profecto in nobis penitus non habemus. 
 nisi fortasse credimus sapienter nos deum spernere et hoc 
 ipsum, quod Christi mandata contemnimus, summam prudentiam 
 iudicamus. est quidem causa, cur hoc ita existimare 
 credamur; nam tanto consensu omnes peccata sequimur, quasi 
 summi consilii conspiratione peccemus. quae cum ita sint, 
 quae ratio est, ut ipsi nos falsa opinione fallamus, existimantes 
 scilicet, quia Christiani esse dicamur, quod opitulari nobis 
 inter mala quae agimus nomen bonum possit, cum spiritus

 5 Psal. 49, 7; 80, 9 9 Isa. 1, 3 12 Os. 1, 9 Bom. 
 9, 25 15 Hierem. 17, 13 17 Hierem. 8, 9 

 1 innumerabilis A 4 Israel B (item infra) 8 reliquens B 
 (relinqueBs Tt et m. 1 v) 10 me in fin. lin. add. m. rec . ns A (unde 
 Baluzius alii ediderunt meus me) 11 alibi etiam B 14 de 
 eis ipse diceret B diceret ex dicere A corr. m . » et ipse] ipse 
 B 24 cur B 8. l . 28 opitulare A \' 
 
 
 sanctos nec fidem quidem dicat hominibus Christianis . sine 
 operibus bonis posse prodesse. et utique multo plus est fidem 
 habere quam nomen, quia nomen uocabulum est hominis, 
 fides autem fractas est mentis. et tamen hunc ipsum fidei 
 fructum . infructuosum apostolus sine operibus bonis esse, 
 testatur dicens: fides sine operibus mortua est. et 
 iterum: sicut enim corpu\'s sine spiritu, sic fides 
 sine operibus bonis mortua est. addit quoque asperiora 
 quaedam ad confundendos eos, qui sibi praesumptione Christianae 
 fidei blandiuntur. 
 
 II. Sed dicit aliquis: tu fidem habes et ego opera habeo: 
 ostende mihi sine operibus fidem tuam et ego ostendam tibi 
 ex operibus fidem meam. quo utique hoc indicat, actus bonos 
 Christianae fidei quasi testes esse, quia Christianus nisi opera. 
 bona fecerit, fidem suam penitus adprobare non possit, ac per 
 hoc quod probare non ualeat quia sit, sic omnino habendum 
 esse quasi non sit. nam quam pro nullo hoc habendum existimaret, 
 in subditis statim ipse demonstrat, dicens ad Christianum: 
 tu credis quia unus est deus. bene facis: 
 
 et daemones credunt et contremescunt. consideremus, 
 quid uoluerit hoc loco apostolus dicere, nec irascamur diuinis 
 testimoniis sed adquiescamus, nec contradicamus sed proficiamus. 
 tu credis, inquit ad Christianum sermo diuinus, 
 quod deus unus est. bene facis: et daemones cre- 
 dunt et contremescunt.* numquid errauit apostolus, ut 
 hominis Christiani fidem daemoni compararet? non utique: 
 sed ostendere illud uolens, quod supra dictum est, quia sine 
 operibus bonis nihil sibi per fidei supercilium usurpare

 6 lac. 2, 20 7 Iac. 2, 26 of. Iac. 2, 18 19 Iac. 2, 19 

 3 est uooabalum B 12 fidem sine operibus B (add. fidem s . L 
 post oper.] 13 bonos ex bonus d eorr . m. rec . 14 testis A 
 15 poenitns A 17 \'an existimarit? Halmius ; faciUima quidem esset 
 emendatio , sed notI necessaria; cf. V 8 med.: Et quidem mirari posaim, 
 quod hoc non omnes omnino facerent 90 contremiscant ex 
 contremeacnnt d eorr. m. rec. item pauio pott bis 22 adquiescamus 
 nec contradicamns ex-escamur et-dicamur Å corr. m . rec.; item 26 
 hominis ex homines 

 VIII. 

 5 
 
 
 deberent, idcirco ait et a daemonibus deum credi; scilicet ut,. 
 sieut -daemones, eam deum credant, tamen in peruersitate 
 perdurant, ita et quosdam homines quasi credulitatem daemonicam 
 habere, qui cum se deum credere adserant, tamen