quid ergo post haec secutum est ? 
 cum, inquit, uidisset deus terram esse corruptam, 
 dixit ad Noe: finis uniuersae carnis uenit coram 
 me, repleta est terra iniquitate a facie eorum et 
 ego disperdam eos cum terra. et quid postea? rupti 
 sunt, inquit, omnes fontes abyssi magnae et cataractae 
 caeli apertae sunt factaque est pluuia super

 19 Gen. 6, 12 23 Gen. 7, 11 

 ptura sacra fort. delenda esse putat Halmius ut sit inquit nostrum 
 \'heisst es\'; malui uero de transpositione cogitare haud raro et in A 
 obuia, praesertim cum haec citandi ratio Saluiano sollemnis esse uideatur 
 cf. III 8 bis; in primis aduerte priorem locum, ubi est: qui (sc. 
 deus) iussit: maledici, inquit sermo diuinus, regnum etc., ubi maiore 
 iure de glossemate in uu . sermo diu. cogitaueris; IIII 2; VI 5; ad 
 Eccles. I 7. III 10. 12. 19 etc . 3 poenituit A qui alias plerumque 
 pęnituit uel penituit habet; penituit (sic) B 10 deus s. I. B 
 11 punitur A 12 ergo inquit deum sacra scr. quod AB \'fort . inquit 
 eum [scriptura sacra] quod\' Halmius; nos iterum transposuimus 
 duo uu. ut supra g. 31 15 ueram ex rerum in v corr. Brassicanus: 
 rerum AB 16 intelligentiam hic et A 20 terrae s. scr. m. 1 
 carnis B 23 cata∗∗∗ apertae A 
 
 
 terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus. 
 et paulo post: consumpta est omnis caro, quae 
 mouebatur super terram. et deinceps: remansit autem 
 solus Noe et qui cum eo erant in area. hic nunc 
 requirere ab illis uolo, qui incuriosum rerum humanarum 
 appellant deum, an illo tempore uel curasse eum terrestria 
 credant uel iudicasse? puto enim non iudicauit tantum sed 
 etiam dupliciter iudicauit; nam et dum seruat bonos pium 
 se retributorem, et dum condemnat malos seuerum iudicem 
 comprobauit. sed haec forsitan apud stultos, quia ante diluuium, 
 id est, quasi alio quodam saeculo gesta sunt, minus 
 auctoritatis habere uideantur: quasi uero aut tunc alius deus 
 fuerit aut postea eandem mundi curam habere noluerit. possum 
 quidem diuino munere per singulas post diluuium generationes 
 probare quae dico, sed et enormitas uetat et tamen 
 certa quaedam ac maiora sufficiunt, quia, cum idem sit absque 
 dubio maiorum pariter ac minorum deus, id profecto intellegendum 
 est in minoribus, quod in maioribus comprobatur. 
 VIII. Igitur cum post diluuium generationi hominum benedixisset 
 deus, immensam hominum multitudinem benedictio 
 ipsa generasset, loquitur ad Abraham dominus e caelo, iubet 
 ut deserat terram suam, inquirat alienam. uocatur sequitur 
 adducitur conlocatur, fit de paupere locuples de ignoto potens, 
 infimus peregrinatione excellentissimus dignitate. sed ne haec 
 tamen, quae ei data a deo fuerant, muneris tantum uiderentur 
 fuisse non meriti, qui laetabatur prosperis probatur aduersis. 
 sequitur quippe labor periculum timor: uexatur commigratione

 2 Gen. 7, 21 21 Gea. 12, 1 

 5 humanarum 8. I. m. 2 B 6 terrestria ex terrestrium corr. in 
 v Brassicanus : terreetr#u» A terrestrifl B (\'terrestrium haud scio an 
 recte ut sit graecimus\' Halmius.cf. infra c. VIIII init.: curare pariter 
 res humanas deum; quod antecedit humanarum corruptelae causa 
 fuit) 10 cdprobauit d Sprobauit B 11 quo*dam (sic) v: quondam 
 AB 12 aut om. B alius deus tunc B 14 per aingulas 
 B m. 2 add . 18 conprobatur B 20 inmensamque B 21 iubens 
 ex iubet in v Brassianus 25 uideretur B 26 non fuisse 
 meriti B 

 VIII. 

 2 
 
 
 fatigatur exilio, contumelia adficitur uxore priuatur immolari 
 sibi deus filium iussit, pater obtulit et quantum ad definitionem 
 cordis pertinet immolauit. rursum exilia rursum metus, 
 Philistinorum inuidia Abimelech rapina, multa quidem mala 
 sed tamen paria solacia: nam etsi a plurimis adficitur, tamen 
 de omnibus uindicatur. quid igitur? in cunctis istis, quae 
 memorauimus, num deus non est et inspector et inuitator et 
 ductor et sollicitus et sponsor et protector et munerator et 
 probator et sublimator et ultot et iudex? inspector quippe est, 
 dum ex omnibus unum eligit, quem meliorem uidit; inuitator, 
 dum uocat; ductor, dum ad ignota perducit; sollicitus, dant 
 ad ilicem uisitat; sponsor, dum futura promittit; protector, 
 quia inter gentes barbaras texit; munerator, quia locupletauit; 
 probator, quia temptare asperis uoluit; sublimator, quia 
 potentiorem omnibus fecit; ultor, quia eum de aduersariis 
 ultus est; iudex, quia dum ulciscitur, iudicauit.