<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0241d.stoa002.opp-lat1"><div n="pr" subtype="book" type="textpart"><p rend="script">In catalogo uirorum illustrium id est in libro, quem beatus <lb/>
            Hieronymus inchoauit, sed Paterius discipulus eius perfecit, ibi <lb/>
            legitur quia fuerit iste Sedulius. Fuit enim primo laicus saeculari <lb/>
            sapientiae deditus; postea ad Deum conuersus scripsit hunc librum <lb/>
            quasi per dirocheum id est duplicem refectionem, de ueteri et <lb n="5"/>
            nouo testamento. Et sciendum, quia prius prosaice fecit, postea <lb/>
            metrice composuit et praetitulauit eum paschali carmine, consecrans <lb/>
            Macedonio presbytero. Mos enim erat apud antiquos, ut sua <lb/>
            scripta sapientibus et nobilibus conferrent, ut eorum auctoritate <lb/>
            roborarentur et ab aemulis saluarentur. Docuit autem in Asia<note type="margin">. Epist.    p. 1, 8 </note> <lb n="10"/>
            partim in Italia. Modo facit epistolam ad Macedonium. Decurso <lb/>
            <milestone unit="lemmmaend"/> finito, participium est sine uerbi origine. Censeas <milestone unit="lemmmaend"/> iudices. <lb/>
            Seueritatis <milestone unit="lemmmaend"/> grauiditatis. Obiurges <milestone unit="lemmmaend"/> reprehendas. Suffultus <lb/>
            <milestone unit="lemmmaend"/> adiutus, fulcio est adiuuo inde fultor dicitur ab adiuuando. <lb/>
            Paschalis <milestone unit="lemmmaend"/> euaugelicae. Maiestatis i. Christi,<lb n="15"/>
            sicut apostolus ait: Pascha nostrum immolatus est

<note type="footnote"> 16 I Corinth. 5, 7 </note>

<note type="footnote"><hi rend="italic">A = cod. Monacensis</hi> (ol. <hi rend="italic">Tegerns.). 19456 8</hi>. X. </note>

<note type="footnote"><hi rend="italic">B</hi> = <hi rend="italic">cod. Monacensis (ol. Windberg.) 22307 8. XI</hi>. </note>

<note rend="script" type="footnote"> INCIPIT EXPOSITIO REMIGII IN OPVS CARMINIS PASCHALIS A, INCIPIT <lb/>
            GLOSA SVPER SEDVLIVM <hi rend="italic">B; cf. Prol</hi>. 5 dyrocheum <hi rend="italic">A cf. Prud. <lb/>
            Ditt. I (ed. Dressel)</hi> id <hi rend="italic">est A,</hi> <milestone unit="lemmmaend"/> <hi rend="italic">B (passim)</hi> 6 quod <hi rend="italic">A1 <lb/>
            <lb/>
            corr. m. 2</hi> 7 ctl <hi rend="italic">B</hi> 12 <milestone unit="lemmmaend"/> <hi rend="italic">add. A\\ om. B</hi> 13 <hi rend="intraline"> </hi>grauitatis <lb/>
            INT <lb/>
            <hi rend="italic">A</hi> 14 aduiuo (u a m. 2) A\' </note> <lb/>
             
<pb n="317"/>

            Christus. Pelagus, pelagus dicitur profunditas maris, sed hic <lb/>
            pro profunditate diuinitatis ponitur. Tyro, nouellus miles <note type="margin"> p. 2, 1 </note> <lb/>
            et rudis, qui nouiter ad militiam Christi uenit. Lintre, nauicula; <lb/>
            translatinis uerbis utitur <milestone unit="lemmmaend"/> metaphorice. Superius dixit \'inmensum <lb/>
            pelagus\' profunditatem mysterii paschalis, modo dicit parua <lb n="5"/>
            lintre\' pro \'paruo ingenio\'. Expurgem, excusabo. Modo se  <lb/>
            excusat apud Macedonium, qualiter ausus fuit prosaice hunc librum <lb/>
            componere, post metrice. Audacem, praesumptuosum. <lb/>
            Deuotum, humilem. Portum ideo pectus nuncupat, quia sicut <lb/>
            in portum multae conueniunt naues, ita et in pectore multae <lb n="10"/>
            geruntur cogitationes. Naufragium  <milestone unit="lemmmaend"/>  nullam heresim incidisse. <lb/>
            Occupatus, detentus... Non utilitati <milestone unit="lemmmaend"/> non doctrinae spiritali. <lb/>
            Sed inani <milestone unit="lemmmaend"/> saeculari sapientiae. Deprehenderem  <milestone unit="lemmmaend"/>  tribuerem. <lb/>
            Lusibus, ludos uocat saecularia carmina. Fabricam <lb/>
            <milestone unit="lemmmaend"/> me fabricatum ab eo. Condiuit, saliuit, repleuit. Oculos <lb n="15"/>
            cordis uisum animi dicit. Dicitur autem oculus quasi ocior lux, <lb/>
            quod cito intenta respiciat, siue quod palpebris occulentibus probatur <lb/>
            occultus. Sentes: sentes sunt spinae, dum similiter dicuntur <lb/>
            truncatiue spinae et pluraliter declinantur, inde dumosi <lb/>
            agri <milestone unit="lemmmaend"/> spinosi. Per sentes dumosi agri <milestone unit="lemmmaend"/> per saecularem <lb n="20"/>
            doctrinam. Nisu <milestone unit="lemmmaend"/> conamine. Cultum <milestone unit="lemmmaend"/> obsequium. \' <lb/>
            Procella, sollicitudine; procella dicitur unda a percellendo <milestone unit="lemmmaend"/> <note type="margin"> p. 3, 7 </note> <lb/>
            percellendo, eo quod mentes hominum percellat. Aegros anhelitus <lb/>
            <milestone unit="lemmmaend"/> suspiria similiter sicut et uos. Quamuis ipsi: <lb/>
            honorat Macedonium dicens ipsi\' pro \'ipse\'. Igniculum in <lb n="25"/>
            me: uos, inquit, cogitatis me habere aliquem igniculum prudentiae. <lb/>
            Silicis: silex est petra durissima, ex qua ignis egreditur. Ne <note type="margin"> p. 4, 3 </note> <lb/>
            non carerem <milestone unit="lemmmaend"/> ut non carerem. Creditam <milestone unit="lemmmaend"/> datam mihi <lb/>
            a Deo. Ingenium suum uocat quantitatem unius talenti; euangelicam <lb/>
            parabolam tangit, ubi dicitur : homo quidam peregre <lb n="30"/>
            proficiscens uocauit seruos suos e. d. d. t. a. d. a. n. Per V. <lb/>
            talenta V. sensus corporis intelleguntur, per duo intellectus et <lb/>
            operatio, per &lt;1. intellectus tantum, quia quidam sunt quibus datur <lb/>
            intellectus sine gratia operandi. Hi sunt qui quasi fodiunt illud

<note type="footnote"> 8 an postea? psumptuosum <hi rend="italic">A</hi> 12 detentus] <hi rend="italic">Excerpta</hi> <lb/>
            incipiunt </note> <lb/>
             
<pb n="318"/>
            in terram, quando aliis non manifestant, hoc est quod dicit \'lue <lb/>
            non carerem\', culpa illorum scilicet, qui talentum infodiunt. <lb/>
            Procliuioris lubrici <milestone unit="lemmmaend"/> inclinationis. Vnum accipitur pro <lb/>
            fixo, quasi diceret \'procliuioris lubricitatis\', non est in usu. <lb/>
            Lubrum dicitur rasile lignum <milestone unit="lemmmaend"/> non planum, unde lubrica res<lb n="5"/>
            non plana, unde labimur, sed hic pro peccato ponitur. Clipeus <lb/>
            dicitur maius scutum; clepte graece furari, inde clipeus <foreign xml:lang="grc">α̉ϰὸ τον̃</foreign> <note type="margin"> p. 5, 9 </note> <lb/>
            <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ϰλὲπτειν</foreign></hi> <foreign xml:lang="grc">τὰ</foreign> <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ϭώματα</foreign></hi> <milestone unit="lemmmaend"/> furando corpora. Mellitum, dulcoratum. <lb/>
            Viam libertatis appellat catholicam fidem, ubi est uera libertas. <lb/>
            Qua occasione <milestone unit="lemmmaend"/> sine per metrum siue per prosam; prosa<note type="margin"> p. 6, 2 </note> <lb n="10"/>
            uero est soluta oratio. Egregius dicitur quasi e grege electus, <lb/>
            qui pro suo merito et sanctitate segregatur a grege, et sicut <lb/>
            eximius ab eximendo <milestone unit="lemmmaend"/> separando. Remissioribus alis  <milestone unit="lemmmaend"/>  <lb/>
            inmissioribus pennis. Aquila quando alte uolat, extensas tenet <lb/>
            alas, quando uero ad terram, retrahit sibi alas, ita et tu non debes<lb n="15"/>
            semper altas legere scripturas. Hoc dicit propter suum carmen. <note type="margin">p.7,4 </note> <lb/>
            Antistare dicimus praecellere, inde antistes dicitur eo quod <lb/>
            anteit praecellens omnes. Tyrocinio id est primo tempore; <lb/>
            tyrocinium dicimus primum tempus militiae; tyrones dicuntur <lb/>
            rudes milites <milestone unit="lemmmaend"/> pueri, qui exercebant se ad palum in campo Martio<lb n="20"/>
            et faciebant ictus aliquando caesim, aliquando punctim, et qui eos <lb/>
            instituebat campidoctor uocabatur. Pacatus <milestone unit="lemmmaend"/> pacificus, quia eo <lb/>
            tempore, quando Sedulius fecit hunc librum, Alani et Wandali <lb/>
            uastabant Italiam. Astutiam <milestone unit="lemmmaend"/> prudentiam, astutia dicitur <note type="margin"> p. 8. I </note> <lb/>
            ab \'astu\' nomine indeclinabili. Gallicanum aeque <milestone unit="lemmmaend"/> similiter<lb n="25"/>
            presbyterum sicut alii. Mitissimum <milestone unit="lemmmaend"/> ualde mansuetum, mitis <lb/>
            dicitur quasi mutus. Eruditus <milestone unit="lemmmaend"/> rudis dicitur nonus, inde <lb/>
            eruditus quasi de rure sublatus <milestone unit="lemmmaend"/> ab ignorantia ductus et in doctrinae <lb/>
            sinibus collocatus. Simplicitatem columbae s. habet <lb/>
            Laurentius, quia ad hoc uigilat, ut non alium decipiat, ab alio non <lb n="30"/>
            decipiatur sicut columba. Vere felicem: alludit de nomine poeta.

<note rend="script" type="footnote"> w <lb/>
            3 inclinationis <hi rend="italic">A corr. m. 2</hi> 6 cljppeus <hi rend="italic">B</hi> 7 clepte] <hi rend="italic">fort</hi>. <lb/>
            clepere <hi rend="italic">cf. Anecd. Helv, p. 238, 12</hi> clepsin to somata <hi rend="italic">A,</hi> clypayn <lb/>
            to 8. <hi rend="italic">B</hi> 11 e] a <hi rend="italic">AB</hi> 12 segregatua <hi rend="italic">A</hi> 21 caesi-puncti <lb/>
            <hi rend="italic">AB</hi> 22 campidoctor (u <hi rend="italic">a m. 3) A</hi> 28 qn <hi rend="italic">A,</hi> qum <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            alani (man <hi rend="italic">a m. 2) A</hi> Wantandali <hi rend="italic">A</hi> 24 <hi rend="italic">auston A,</hi> austu <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 25 indeclinabile <hi rend="italic">B</hi>-.. </note> 
<pb n="319"/>
            
</p><p rend="script">Idoneos <milestone unit="lemmmaend"/> formates, idos graece, forma latine. Hieronymus <lb/>
            ad nobilee et praeclaras feminas <milestone unit="lemmmaend"/> ecclesiasticas transmittebat <lb/>
            sua scripta, quales fuerunt Chromatius et Heliodorus, Paula et <lb/>
            Eustochium. Domicilium, domicilium dicitur solarium proprie <note type="margin"> t. 9, i </note> <lb/>
            eo quod in superiore parte domus sit uelut cilium in eminentiori <lb n="5"/>
            parte corporis. Syncletices, praenomen. Ministrae, diaconissae. <lb/>
            Syncletos graece consul uel senator, inde Syncletia senatrix. <lb/>
            Allecta <milestone unit="lemmmaend"/> associata. Alludit ad nomen, cum dicit senatu, quia <lb/>
            sena uocabatur in praesenti, in futuro angelico senatu perfrui <lb/>
            mereatur. Castum <milestone unit="lemmmaend"/> restrictum; castum dicimus strictum, econtra <lb n="10"/>
            incestum dissolutum. Refertum <milestone unit="lemmmaend"/> repletum. Posset et <lb/>
            docere etiam, et apostolus prohibet mulieres docere in ecclesia <lb/>
            dicens: mulier es in ecclesia taceant. Nomine meritoque: <note type="margin"> p. 10, 8 </note> <lb/>
            alludit de nomine. Perpetua enim erat nomine et perpetua merito. <lb/>
            Teneram, iuuenculam. Nuptae <milestone unit="lemmmaend"/> sponsatae, quia nupta <lb n="15"/>
            mulier ornatos debet habere habitus. Huc usque ea persona Mace- <note type="margin"> p. 11, 2 </note> <lb/>
            donii loquitur, hinc ex sua persona. Deterreas <milestone unit="lemmmaend"/> timere facias; <lb/>
            deterrere enim est aliquem minando expellere. Implesti per <lb/>
            syncopam pro impleuisti. Omnia omnibus factus es, sicut <lb/>
            apostolus: Factus sumludaeis tamquam Iudaeus, gentilibus tamquam <lb n="20"/>
            gentilis. Omnia omnibus factus sum ut omnes saluos facerem. <lb/>
            Non dicebat hoc, ut eos inuitaret, sed quia uolebat, ut omnes <lb/>
            salui fierent. Iactura <milestone unit="lemmmaend"/> damnum; iactura proprie dicitur, quam <note type="margin"> p. 12, i </note> <lb/>
            faciunt nautae in mari. Tempestate enim orta (onera) proiciuntur <lb/>
            in mare, ut leuigetur nanis. Ne pigeat <milestone unit="lemmmaend"/> ne pigrum te faciat. <lb n="25"/>
            Anchoram <milestone unit="lemmmaend"/> f???rmitatem. Metaphoram sernat, quia superius <lb/>
            dixit gurgitis profunditatem paschalis carminis, modo dicit \'anchora\' <lb/>
            pro fortitudine. CKVPA graece manus, inde anchora manus ferrea, <lb/>
            quae mordens terram facit stare nauim inmobilem. Pascha\' <lb/>
            nostrum. Pascha Iudaeorum erat, quod ad uesperam immolabatur. <lb n="30"/>
            Pascha nostrum est Christus, qui immolabatur pro peccatis nostris,

<note type="footnote"> 13 I Cor. 14, 34 20 cf. I Cor. 9, 20. 22 </note>

<note rend="script" type="footnote"><lb/>
            1 latine] <milestone unit="lemmmaend"/> <hi rend="italic">AB</hi> 3 <hi rend="italic">scriptura AB</hi> eliodorus <hi rend="italic">AB</hi> Pala <lb/>
            1 <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 6 sincletices <hi rend="italic">B</hi> pnom (i <hi rend="italic">a m. 2) A,</hi> pnom <hi rend="italic">B</hi> 24 onera<lb/>
             addidi 26 leuaur A1 26 infirmitatem <hi rend="italic">A\'B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="320"/>
            sicut dicit \'Pascha nostrum\'  <milestone unit="lemmmaend"/>  Christianorum, non Iudaeorum <lb/>
            \'immolatus est Christus\'. Illi habebant pascha pecuinum, nos uero <note type="margin"> p. 12, 1 </note> <lb/>
            diuinum. Cum dicit cum patre et spiritu sancto demonstrat<lb/>
             eos in diuinitate esse aequales, quia Arriani dicebant \'gratia patri<lb/>
             in filio, filium minorem patre asserentes. <lb n="5"/>
            
</p></div></div></body></text></TEI>