<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0180a.stoa002.opp-lat1"><div n="6" subtype="chapter" type="textpart"><p rend="script">Legisti Odiam regem iurgatum a sacerdotibus domini, <lb/>
            cur inlicita fuisset ausus gerere: <hi rend="italic">et intrauit,</hi> inquit scriptura. <lb/>
            <hi rend="italic">in templum domini incensum ponere super altare. et intrauit <lb/>
            post eum Oeias sacerdos et cum ipso sacerdotes domini triginta<lb/>
            filii uirtutis, et surrexerunt super Odiam regem et <lb n="5"/>
            dixerunt ei: non licet tibi Odia incendere domino, sed sacerdotibus <lb/>
            filiis Aaron, qui sanctificati sunt ut incendant. exi <lb/>
            de sanctis, quoniam recessisti a domino, et non erit tibi istud <lb/>
            in honore a domino deo</hi>. dicis contumeliosos illi fuisse regi <lb/>
            domini sacerdotes necne? si necdum fuerunt contumeliosi, <lb n="10"/>
            nec nos tibi uideamur, quandoquidem similia audias a nobis <lb/>
            quae audierit et ille: <hi rend="italic">non licet tibi, Constanti, Arriano cum <lb/>
            dei conuenire populo, non licet tibi idololatriae Arrianae <lb/>
            haeresis auctori, negator unici filii dei de dei sacerdotibus<lb/>
            iudicare, sacrilegus fingens te Christianum, cum sis antichristi <lb n="15"/>
            praecursor. non erit tibi bonum, ut dei tollens sacerdotes <lb/>
            ordines aduersarios eius, collegas scilicet sacrilegii</hi> tui. <lb/>
            cum haec audis, irasceris nobis; iratus est et illis tunc sacerdotibus <lb/>
            domini Odias rex. sed aduerte illos deo dicatos perpetuum <lb/>
            status sui tenuisse honorem, Odiam uero ad opprobrium <lb n="20"/>
            sempiternum leprae confestim uarietate maculatum. <hi rend="italic">et <lb/>
            iratus est,</hi> inquit, <hi rend="italic">Odias, : et in manu eius erat altare, ut <lb/>
            incenderet in ara sua. et lepra apparuit in fronte eius in <lb/>
            conspectu sacerdotum in domo domini</hi>. haec ita sunt, et arbitraris <lb/>
            te contumacem praeuaricatorem non trahere offensam <lb n="25"/>
            apud eum, qui nos suae claritudini perpetuo praeceperit sacerdotii <lb/>
            repraesentare officia? quae ista nostra, Constanti, superbia <lb/>
            est quaeue adrogantia? (ni)si quia te uideamus morbidum esse <lb/>
            pestiferum quippe Arrianum, elephantiam in te esse quia <lb/>
            istam consideremus, illam quam Arrius habuerit, quod

<note type="footnote">2 II Par. 26, 16—18 21 ib. 26, 19 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 Oziam <hi rend="italic">v</hi> 2 scribtura 4 LXXX <hi rend="italic">Latiniua</hi> 9 illos <hi rend="italic">coni</hi>. <lb/>
            a <lb/>
            <hi rend="italic">Latiniw</hi> feisse 14 negator <hi rend="italic">scripsi,</hi> negatur <hi rend="italic">V,</hi> negatori <hi rend="italic">v</hi> <lb/>
            15 sacrilego <hi rend="italic">v;</hi> sacrilego fingere <hi rend="italic">melius uidetur Ooleti, 17</hi> aduersanus <lb/>
            19 auerte 23 sua <hi rend="italic">om. v</hi> 26 aput 28 adrogancia <lb/>
            29 elefanciam </note> <lb n="30"/>
             
<pb n="221"/>
            urgeamus te secedere e populo dei, sicut illi sacerdotes domini <lb/>
            Odiam de templo conpulerint egredi, quia te ita cogamus <lb/>
            dare deo honorem. si enim Odiam dei sacerdotes idcirco <lb/>
            pellebant ex aula dei, quia meminissent diuinitus praeceptum <lb/>
            leprosos ante expiationem ingredi templum prohibitos, quanto <lb n="5"/>
            magis nos digni te, conspice, ex ecclesia pellere Christi, de <lb/>
            domo domini, quia non sit licitum haereticum conuenire cum <lb/>
            catholicis, insanum cum sanis, plenum inmundis spiritibus <lb/>
            cum eis, in quibus inhabitat spiritus dei. quae haec contumelia <lb/>
            est, si sacerdotes domini zelo eo accensi quo sunt <lb n="10"/>
            semper praecessores nostri tibi dicimus quae nostrae conducant <lb/>
            ac tuae saluti? <hi rend="italic">petulans est,</hi> inquis, <hi rend="italic">Lucifer</hi>. hinc petulans, <lb/>
            quia te urgeam elephantiam reicere Arrii atque &lt;quod) per <lb/>
            hanc, quam praedicauerunt apostoli beatissimi fidem quamque <lb/>
            nos sumus ut cernis tenentes, tuae menti es adeptus sospitatem <lb n="15"/>
            teque totum ereptum e laqueis diaboli, temet in aeternum <lb/>
            gaudeas deo quaesitum. tu, qui nos ingentis supercilii <lb/>
            esse flagitas, inuenisti scriptum, quid Iosias rex Iudae de <lb/>
            consacrilegis fecerit tuis, de talibus qualis tu esse hodie conspiceris, <lb/>
            quomodo eorum quam plurimos etiam post mortem <lb n="20"/>
            fuerit persecutus ossa eorundem ignibus consumens. sed illum <lb/>
            decuit regem tanto zelo persequi dei hostes; nos episcopos, <lb/>
            nos dei sacerdotes indignum fuerat tibi resistere idololatriam <lb/>
            introducenti in ecclesiam. ille gladio interfecit consacrilegos <lb/>
            tuos, reliquias etiam olim sepultas est persecutus, cupiens <lb n="25"/>
            cultor inueniri dei fidelissimus; nos contra nec uerbo tibi <lb/>
            resistere oportuerat, tibi dei inimici amico, tibi omnium carissimo <lb/>
            in apostasiam conuersorum angelorum, tibi qui factus <lb/>
            es per hanc blasphemiam tuam deo inimicus. 
</p></div><div n="7" subtype="chapter" type="textpart"><p rend="script">Accipe igitur in quarto Regnorum libro quae propter <lb n="30"/>
            illa quae circa coinmundos tuos gesserit Iosias seruus domini <lb/>
            9

<note rend="script" type="footnote"> 1 e <hi rend="italic">om. v</hi> 2 oziam 3 odiam 6 digni <hi rend="italic">scripsi,</hi> digne <hi rend="italic">Vv</hi> <lb/>
            conspicis <hi rend="italic">coni. Latinius</hi> 11 praedecessores <hi rend="italic">v</hi> nostra 13 elefanciam <lb/>
            quod <hi rend="italic">addidi, cf. p. 211, 11</hi> 15 mentis adeptum <hi rend="italic">coni. <lb/>
            Latinius,</hi> mentis adeptas <hi rend="italic">coni. OoZeti</hi> 16 ae laquaeis 17 quesitum <lb/>
            18 quid <hi rend="italic">Latinius,</hi> quod <hi rend="italic">Vx </hi> . 21 sed] si <hi rend="italic">coni. Latinius</hi> <lb/>
            24 cumsacrilegos </note> <lb/>
             
<pb n="222"/>
            rex Iudaeae adeptus fuerit, et tandem desine de nobis dicere: <lb/>
            <hi rend="italic">superbi sunt atque contumeliosi. fecit,</hi> inquit, <hi rend="italic">quod rectum <lb/>
            est ante conspectum domini et ambulauit in uia patris <lb/>
            sui Dauid, et non declinauit dextra aut sinistra,</hi> item infra, <lb/>
            posteaquam domos reaedificauit domini et sacerdos misisset<lb n="5"/>
            legis librum ad regem: <hi rend="italic">et factum est, cum audisset rex uerba <lb/>
            libri legis, conscidit uestimenta sua. et mandauit rex Chelchiae<lb/>
             sacerdoti et Alchinae filio Iosafan et Achiliae filio <lb/>
            Melchiae et Safan scribae et Ioas filio regis dicens: quaerite <lb/>
            a domino pro me et pro omnibus Iuda de uerbis libri</hi> huius<lb n="10"/>
            <hi rend="italic">inuenti, quoniam magna ira domini accensa est in nobis, <lb/>
            quoniam non audierunt patres nostri uerba libri huius secundum<lb/>
             omnia scripta ut facerent. et abiit Chelchias sacerdos <lb/>
            et Acican et Safan et Ioas ad Oldam prophetissam, uxorem<lb/>
             Selle filii Tacuelarum, uestis c\'ttstodem, et ipsa habitabat in<lb n="15"/>
            Hierusalem. et locuti sunt ad eam secundum haec. et dixit eis: <lb/>
            haec dicit dominus deus Israel: uiro qui misit uos ad me <lb/>
            (dicite: haec) dicit dominus: ecce adducam mala super hunc <lb/>
            locum et super inhabitantes in eum secundum omnia uerba <lb/>
            libri huius quae legit rex Iuda, pro quibus dereliquerunt me <lb n="20"/>
            et intenderunt dis alienis et exacerbauerunt me in operibus <lb/>
            manuum suarum. et incensa est ira mea in hoc loco et non<lb/>
             exstinguetur. et ad regem Iuda qui misit uos, ut quaereretis <lb/>
            a domino, haec dicetis: haec dicit dominus deus Israel: uerba <lb/>
            mea quae audisti et reueritus es a facie mea, quia audisti <lb n="25"/>
            quae locutus sum in locum istum et inhabitantes in dium, <lb/>
            fieri in heremo et in maledictionem. et scidisti uestimenta<lb/>
             tua et plorasti ante conspectum meum, et ego audiui, dixit <lb/>
            dominus uirtutum. propter hoc ego abduco te apud patres<lb/>
            tuos, et adaugeris in pace, et uidebunt oculi tui omnia mala <lb n="30"/>
            quae ego induco in loco isto et super inhabitantes in illum</hi>.

<note type="footnote"> 2 IIII Reg. 22, 2 6 ib. 22, 11 — 23, 8 </note>

<note type="footnote"> 1 iudaee <hi rend="italic">V,</hi> Iuda <hi rend="italic">coni. Latinius</hi> 7 ///helchie (c <hi rend="italic">eras.)</hi> 8 alchine <lb/>
            Iosaphat <hi rend="italic">v</hi> achilie filiam melchie 9 Saphfi <hi rend="italic">v</hi> 13 scribta <lb/>
            14 ollam 15 Sellae <hi rend="italic">v</hi> Tacuellarum <hi rend="italic">v,</hi> Theccue Alii Aras <hi rend="italic">GaXUmdius <lb/>
            haec nomina ut alia em. ex gr</hi>. 18 dicite haec <hi rend="italic">addidi</hi> 29 aput <lb/>
            30 non uidebunt <hi rend="italic">Gall</hi>. 31 locum istum <hi rend="italic">v</hi> illo <hi rend="italic">v</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="223"/>
            <hi rend="italic">et respondit regi uerbum et misit rex Iosias et collegii ad se<lb/>
             ommes presbyteros Iuda in Hierusalem. et ascendit rex ad <lb/>
            dominum et omnes uiri Iuda et sacerdotes et leuitae et omnis <lb/>
            populus a pusillo usque ad maiorem. et legit rex in auribus<lb/>
             populi omnia uerba libri testamenti, qui inuentus est in domo<lb n="5"/>
             domini. et stetit rex ad columnam et disposuit testamentum <lb/>
            quod inuentum est in domo domini ante conspectum domini, <lb/>
            ire post dominum et obseruare mandata eius et testificationes <lb/>
            et praecepta eius in toto corde eius et tota anima, statuere <lb/>
            omnia uerba testamenti istius scripta in libro isto. et transi-uit <lb n="10"/>
            omnis populus in testamentum quod disposuit rex;, ex <lb/>
            libro. et mandauit rex Ghelchiae sacerdoti magno et sacerdotibus <lb/>
            secundariis et custodientibus Ephod, ut eicerent de <lb/>
            domo domini omnia uasa quae fecit ad Bahal et Asera et <lb/>
            omni militiae caeli. et combussit illa foras extra Hierusalem <lb n="15"/>
            in incendio riui Cedron. et sumpsit cineres illorum et sparsit <lb/>
            in riuum et abiit in Bethel. et conbussit sacerdotes quos <lb/>
            constituerant reges Iudae, ut incenderent excelsis ciuitatum <lb/>
            Iuda et circa Hierusalem; incendebant Bahali et soli et lunae <lb/>
            et omni militiae caeli. et extulerunt de domo domini foras<lb n="20"/>
             extra Hierusalem in riuum Cedron, et extenuauit cinerem et <lb/>
            proiecit in monumentum filiorum plebis. et extraxit filios <lb/>
            illorum qui erant in domo domini, quorum mulieres officiabantur<lb/>
             ibi ad stolas. et introduxit omnes sacerdotes ex ciuitatibus<lb/>
            Iuda et coinquinauit sancta, ubi incendebant sacer.., <lb n="25"/>
            dotes Agabae usque de Basabe, et detraxit excelsos illorum,</hi> <lb/>
            et infra: <hi rend="italic">et coinquinauit Phem quod erat in Cepenan, quoniam <lb/>
            perduxerunt quisque filium suum et filiam suam in <lb/>
            igne Moloch</hi>. **# <hi rend="italic">posuerant reges. Iuda soli ab introitu do-</hi>

<note type="footnote"> 27 IIII Reg. 23, 10—16 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 7 est <hi rend="italic">om. v</hi> 10 scribta 13 eicerent 26 a (de <hi rend="italic">Coleti)</hi> Gabal <lb/>
            usque Bersabee <hi rend="italic">fort., ano raificd xai</hi> sag <hi rend="italic">BrjQaafiee LXX</hi> 29 posuerant] <lb/>
            abstulit quoque equos quos dederant <hi rend="italic">cotii. Coleti,</hi> et deposuit equos <lb/>
            quos posuerant <hi rend="italic">coni. Cotelerius</hi> in introitu templi domini iuxta exedram <lb/>
            Nathanmelech eunuchi qui erat in Pharurim <hi rend="italic">Coleti ex Sabat.,</hi> ab <lb/>
            introitu domus domini ad pastophorium Nathan regis eunuchi <hi rend="italic">(uel</hi> quod <lb/>
            posuit regis eunuchus) qui in Pharurim <hi rend="italic">(uel</hi> Faruadim) <hi rend="italic">Cotelerius</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="224"/>
            <hi rend="italic">mus domini ad pastorum, quos posuit tres equos, qui in<lb/>
             Faradin, et fontem solis conbussit in igne in domo domus, <lb/>
            quam aedificauerunt reges Israel excelso illi Bahal et omni <lb/>
            militiae caeli. et sacraria erant supra aedificia superiorum<lb/>
             Achas quae fecerit rex Iuda et sacraria quae fecit Manasses<lb n="5"/>
            in duobus aedificiis domus domini, detraxit rex et expulit <lb/>
            ilia inde et proiecit cineres illorum in riuo Cedron. et excelsos<lb/>
             quae fecerant a facie lerusalem, quod erat in dextro <lb/>
            montis Amissa, quod aedificauit Salomon rex Astarte simulacro <lb/>
            Sidoniorum et Gamos idolo et Mulcro simulacro<lb n="10"/>
             filiorum Ammon, polluit rex. et contribulauit titulos et implebat <lb/>
            loca illorum ossibus hominum. et sacrarium quod in <lb/>
            Bethel, excelsum quod fecit Hieroboam filius Natae, in quo <lb/>
            fecit peccare Israel, et sacrarium illum excelsum detraxit et <lb/>
            contribulauit lapides illius et adtenuauit in puluerem, et in. <lb n="15"/>
            cendit lucos eorum. et reuersus est Iosias rex et uidit monu <lb/>
            menta quae erant ibi in montem, et sumpsit ossa de monumento <lb/>
            et conbussit super sacrarium et polluit illud secundum <lb/>
            uerbum quod locutus est homo dei, cum staret Hieroboam in <lb/>
            die festo ad aram</hi>. quid cognoscis, Constanti, factum esse a <lb n="20"/>
            rege cultore dei? et nos te idololatriam introducentem in <lb/>
            ecclesiam quia uerbo percutimus, <hi rend="italic">contumeliam,</hi> inquis, <hi rend="italic">mihi <lb/>
            facit Lucifer</hi>? cum, si illius fuisses temporis homo, gladio <lb/>
            possis extingui, aut si iam fuisses defunctus, etiam ossa tua <lb/>
            quippe sacrijegi fuissent igni perducta ad nihilum. ille gladio <lb n="25"/>
            reos tanti sceleris percutit, nos te nec uerbo uulnerare decuerat? <lb/>
            conspicis interea hoc etiam loco in ciuitatem dei, in <lb/>
            domini domum et in templum eius introduxisse consacrilegos <lb/>
            tuos illos reges idololatriam quam iste exterminarit Iosias <lb/>
            rex deo dicatissimus; nec existimes te tantum hoc opus inplere <lb n="30"/>
            contra deum fuisse adgressum ? nolo te itaque dicere:

<note rend="script" type="footnote"> 1 quos posuit trea eqtios v, quae posuit tres aequas <hi rend="italic">V</hi> 2 et fontem; <lb/>
            currus autem <hi rend="italic">Coleti</hi> 8 aedificauerant v 4 quae erant <hi rend="italic">fort</hi>. <lb/>
            7 excelsum quoque <hi rend="italic">fort</hi>. 8 faciae 10 idolo <hi rend="italic">scripsi,</hi> idolum <hi rend="italic">Vv</hi> <lb/>
            Mulcro <hi rend="italic">V,</hi> Molocho <hi rend="italic">Gallandius,</hi> Milchon <hi rend="italic">coni. Coleti</hi> 12 hossibusa <lb/>
            14 illud <hi rend="italic">v</hi> 15 accendit <hi rend="italic">v</hi> 17 monte <hi rend="italic">v</hi> 20 quod cognoscis <hi rend="italic">uel</hi> <lb/>
            quid? hoc cognoscis <hi rend="italic">fort</hi>. 24 poases <hi rend="italic">exspectes</hi> 27 conpicis <lb/>
            31 noli itaque <hi rend="italic">v</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="225"/>
            <hi rend="italic">si male agerem, iam in me deus dedisset uindictam,</hi> sed potius <lb/>
            obsecro uideas captam te detineri a diabolo, in eius te <lb/>
            degere potestate, sicuti et illi reges, quorum operam Iosias <lb/>
            persecutus est rex. 
</p></div><div n="8" subtype="chapter" type="textpart"><p>Cur blasphemias execremur tuas, cur resistamus iniquis <lb n="5"/>
            conspirationibus tuis, uidemur tibi esse iniuriosi. sic et <lb/>
            Iudaeis, quorum imitator es, uidebantur contumeliosi, superbi <lb/>
            sanctissimi prophetae beatissimique apostoli. in libro Amos <lb/>
            prophetae, <hi rend="italic">et misit, inquit, Amasias sacerdos in Bethel ad <lb/>
            Hieroboam regem Israel dicens: conuentum facit aduersum <lb n="10"/>
            te Amos in media domo Israel; non poterit terra sufferre <lb/>
            uerba eius, propter quod haec dicit Amos: in gladio morietur <lb/>
            Hieroboam, Israel autem captiuus ducetur a terra sua. et <lb/>
            dixit Amasias ad Amos: uade, discede in terram Iuda et ibi <lb/>
            commorare et ibi prophetabis. in Bethel autem iam non adicies <lb n="15"/>
            prophetare, quia sanctificatio regis est et domus regni <lb/>
            erit. et respondit Amos et dixit ad Amasiam: non eram propheta <lb/>
            neque filius prophetae sum ego, sed pastor eram caprarum <lb/>
            uellicans, et adsumpsit me dominus de ouibus et\' dixit\' <lb/>
            ad me : uade prophetare in plebem meam Israel. et nunc <lb n="20"/>
            audi uerbum domini: tu dicis: non prophetabis in Israel, et <lb/>
            non congregabitur in domo Iacob. propter hoc haec dicit dominus <lb/>
            deus: uxor tua in ciuitate prostabit et filii tui et filiae <lb/>
            tuae gladio decident, terra tua funiculo metibitur, et tu in <lb/>
            terra inmunda morieris, Israel autem captiuus ducetur a<lb n="25"/>
             terra sua</hi>. cum haec esse facta uideris ab eo qui ueritatem <lb/>
            et correptionem populo suo erranti uoluerat nuntiari, cur dicas <lb/>
            nos insolentes, cur contumeliosos, quia quae sunt erratico <lb/>
            tibi uera dicamus, quia non tuam audiamus uocem dicentem: <lb/>
            <hi rend="italic">nolite credere sicuti crediderunt patriarchae prophetae <lb n="30"/>
            apostoli ac martyres, sed credite quomodo tradiderit Arrius </hi>? <lb/>
            in quibus rebus apud te superbi inuenimur? nisi in hoc quod

<note type="footnote"> 9 Amas 7, 10-17 </note>

<note type="footnote"> 7 imitatores <hi rend="italic">V,</hi> imitatores gstis <hi rend="italic">v</hi> 11 te <hi rend="italic">V,</hi> me <hi rend="italic">v</hi> 24 metebitur <lb/>
            <hi rend="italic">v</hi> 32 apnt,. </note>

<note type="footnote"> YTTTT </note>

<note type="footnote"> 15 </note> <lb/>
             
<pb n="226"/>
            sacrilegia tua exsecremur praeceptaque tua ut gladios atque <lb/>
            uenena uitemus. non hoc factum a nobis est primum; omnes <lb/>
            illi \'qui iam deo placuerunt hanc tenentes fidem quam nos <lb/>
            praedicamus istud fecerunt; nemo mortem timuit suscipere <lb/>
            pro deo ex eius seruis, nemo famulorum eius cogitauit tormentorum <lb n="5"/>
            genera quae a uobis inferuntur tyrannis, sed illius <lb/>
            praecepta ante oculos habuit. sic Tobias gloriosus praecipuus <lb/>
            inuenitur factus apud dominum, dum non conperditi tui regis <lb/>
            timet edictum, sed solum totum potentem deum. haec ita <lb/>
            esse ipsi crede Tobiae dicenti: <hi rend="italic">ubi uenit Sennacherim rex <lb n="10"/>
            de Iudaea fugiens propter defensionem quam fecit ex illis<lb/>
             dominus, propter blasphemias illius quae blasphemauit, et occidit <lb/>
            in ira sua multos ex filiis Israel; ego autem corpora <lb/>
            illorum inuolabam et sepeliebam. et renuntiatum est regi quoniam <lb/>
            sepelio et quaerebat ut occideret me. ego autem fugi,<lb n="15"/>
             et direpta est omnis substantia mea et nihil mihi remansit<lb/>
             plus quam uxor mea Anna, Tobias filius meus. et contigit <lb/>
            post dies quadraginta quinque, occiderunt regem illum filii <lb/>
            eius, et regnauit Arcedonossar filius eius pro</hi> eo <hi rend="italic">iUic. et cum <lb/>
            uenissem in domo meam et reddita esset mihi uxor mea Anna <lb n="20"/>
             et filius meus Tobias, in Pentecoste die festo nostro, qui est <lb/>
            sanctus ex septimanis, factum est mihi prandium bonum, et <lb/>
            discubui ut pranderem, et posita est mihi mensa, et uidi<lb/>
             pulmentaria quam plurima, et dixi Tobiae filio meo: uade et <lb/>
            adduc quemcumque pauperem inueneris ex fratribus nostris <lb n="25"/>
            qui sunt captiui in Nineue, qui tamen in mente habent deum <lb/>
            in toto corde suo; hunc adduc, et manducet pariter mecum <lb/>
            hoc prandium; ecce sustineo te, fili, donec</hi> uenias. <hi rend="italic">et exiit <lb/>
            Tobias inquirere aliquem pauperem captiuum ex fratribus <lb/>
            nostris, et reuersus dixit mihi: pater. et dixi: quid est, fili? <lb n="30"/>
            et dixit mihi: ecce unus de natione nostra occisus laqueo <lb/>
            circumdato proiectus est. et exii relicto prandio meo, antequam <lb/>
            aliquid ex illo gustarem, et tollo illum de platea ita</hi>

<note type="footnote"> 10 Tob. 1, 18-21 19 ib. 2, 1-8 </note>

<note type="footnote"> 20 esset <hi rend="italic">V,</hi> est <hi rend="italic">v</hi> 26 Niniue v 30 filii 82 en . </note> <lb/>
             
<pb n="227"/>
            <hi rend="italic">unum locum apud me, donec sol occideret, ut illum sepelirem. <lb/>
            et\' reuersus laui et manducaui prandium meum cum luctu<lb/>
             et rememoratus sum sermonem prophetae Amos quem locutus <lb/>
            est in Bethel, dicens: conuertentur dies festi uestri in luctum<lb/>
            et omnia cantica uestra in lamentationem, et lacrimatus sum. <lb n="5"/>
            et postquam sol occidit, abii et fodi et sepeliui illum. et<lb/>
             omnes proximi mei deridebant me dicentes: quomodo non <lb/>
            timet hic homo ? iam enim inquisitus est huius rei caussa ut <lb/>
            interficeretur et fugit, et iterum sepelire coepit mortuos</hi>. 
</p></div><div n="9" subtype="chapter" type="textpart"><p rend="script">Cum conspicias itaque dei seruos non uestram crudelitatem <lb n="10"/>
            tyrannorum semper timuisse ac nunc timere posse, <lb/>
            sed praecepta cogitasse domini ac cogitare, quomodo tu nos <lb/>
            dignaris petulantes iudicare? nempe quia faciente deo tuam <lb/>
            calcemus ut lutum potentiam. hoc non faciunt uires nostrae, <lb/>
            sed tribuit illius misericordia quem execrari dignaris in nobis. <lb n="15"/>
            dicit deus ad Ezechielem prophetam: <hi rend="italic">filii hominis, mitto te<lb/>
             ad domum Israel, quia amaricauerunt me ipsi et patres eorum <lb/>
            usque in hodiernum diem. et dices ad illos: haec dicit <lb/>
            dominus, si audierint aut trepidauerint, quoniam domus amaricans <lb/>
            est, et cognoscent quoniam propheta es tu in medio<lb n="20"/>
             eorum. et tu, fili hominis, ne timueris eos neque trepidaueris <lb/>
            a facie eorum, quoniam effuriabuntur et concurrent super te <lb/>
            in circuitu et in medio scorpionum tu inhabitas; sermones <lb/>
            eorum ne timueris et a facie eorum ne trepidaueris, quoniam <lb/>
            domus amaricans est. et loqueris uerba mea ad eos, si forte<lb n="25"/>
             audierint uel expauerint, quoniam domus amaricans est</hi>. contumaces <lb/>
            uidemur tibi, ut iste deo soli dicatus uidebatur propheta <lb/>
            illis, quorum tu tenebras sequeris; nempe hinc Ezechiel <lb/>
            propheta apud Iudaeos coapostatas tuos contumax, hinc superbus <lb/>
            regibus uidebatur Israel, quia domini impleret mandata, <lb n="30"/>
            qui eisdem loqueretur quae praecepisset eum loqui deus. <lb/>
            recte nos superbos appellas, nos per quos omnia praecepta

<note type="footnote"> 16 Ez. 2, 3—7 </note>

<note type="footnote"> 1 aput 3 sermonem <hi rend="italic">scripsi,</hi> sermonum <hi rend="italic">Vv</hi> quos <hi rend="italic">v</hi> 11 ac] <lb/>
            nec <hi rend="italic">uel</hi> aut <hi rend="italic">exspectes</hi> 16 filii <hi rend="italic">m. 1</hi> 29 quoapostatas 30 implere </note>

<note type="footnote"> 15* </note> <lb/>
             
<pb n="228"/>
            sua noluit ad populorum credentium perferri notitiam. recte, <lb/>
            inquam, insolentes designas nos dei antistites, si nos ea tibi <lb/>
            dicamus quae uoluerit deus dici ad uos. odis amantes te, <lb/>
            persequeris bene tibi cupientes, sed non metuere possumus <lb/>
            frendores carnificinae tuae. audis etenim dominum dicere: <hi rend="italic">et<lb n="5"/>
            tu, fili hominis, ne timueris eos neque trepidaueris a facie <lb/>
            eorum, quoniam effuriabuntur et concurrent super te in circuitu <lb/>
            et in medio scorpionum tu habitas. sermones eorum ne <lb/>
            timueris, a facie eorum ne trepidaueris, quoniam domus amaricans <lb/>
            est</hi>. non, inquam, possumus metuere minas imperii tui,<lb n="10"/>
            quia nullae sunt uires tuae scorpiaces aduersum nos, quos <lb/>
            dei uirtute tegi cernas, quorum esse defensorem ac protectorem <lb/>
            deum aduertas. non itaque cessabimus tibi domini ingerendo <lb/>
            praecepta, illi solimet uni seruantes timores qui dicit: <lb/>
            <hi rend="italic">fili hominis, ingredere ad domum Israel et loquere sermones<lb n="15"/>
            meos ad eos, quoniam non ad populum alti sermonis tu mitteris <lb/>
            ad Israel neque ad populos multos aliae uocis aut aliae <lb/>
            linguae neque graues qui sint in lingua, quorum non audies<lb/>
             sermonem. et si ad tales misissem te, illi forsitan audissent<lb/>
            sermones tuos; domus autem Israel nolent audire te, quoniam <lb n="20"/>
            nolunt audire me, quoniam tota domus Israel contentiosi sunt<lb/>
             et duri corde. et ecce dedi faciem tuam potentem aduersus<lb/>
             facies eorum et constantiam tuam confortabo aduersus contentionem <lb/>
            eorum, et eris semper firmior petra. ne timueris ab<lb/>
            eis neque expaueris a facie eorum, quoniam domus amaricans <lb n="25"/>
            est</hi>. metuere te quis poterit nostrum, quos uideas dei <lb/>
            potentia solidatos atque firmatos ad tuam contumaciam retundendam, <lb/>
            fixo gradu stare contra tuam rabiem inmobiles, <lb/>
            ut saxa mole solent robusta aequor contra tumidum? hinc <lb/>
            nos iudicas hostes tuos, quia te urgeamus dei fieri seruum <lb n="30"/>
            ex scorpione. nunc etenim unum te esse ex scorpionibus non

<note type="footnote"> 5. Ez. 2, 6 15 ib. 3, 4-9. </note>

<note rend="script" type="footnote"> t « <lb/>
            2 antestites noa <hi rend="italic">v,</hi> non <hi rend="italic">V</hi> 3 wolnerids (d <hi rend="italic">in ras.)</hi> 7 concurren <lb/>
            <hi rend="italic">m</hi>. 1 in circuitu <hi rend="italic">om. v</hi> 11 Bcorpiaces] scorpio tu <hi rend="italic">es coni. <lb/>
             Gallandius</hi> 26 potentia dei <hi rend="italic">v</hi> 27 contumatiam </note> <lb/>
             
<pb n="229"/>
            poteris dubitare, ex illis dictum de quibus audisti prophetae <lb/>
            a domino: <hi rend="italic">et tu, fili hominis, ne timueris neque trepidaueris <lb/>
            a facie eorum, quoniam effuriabuntur et concurrent super te <lb/>
            in circuitu et in medio scorpionum tu habitas</hi>. hinc tibi iniuriosi <lb/>
            sumus, quia uideas te a nobis scorpium uocari. si non <lb n="5"/>
            te esse scorpium dixisset deus, merito me diceres contumeliosum; <lb/>
            nunc uero actibus te tuis manifestas esse scorpium <lb/>
            et es frustra clamitans contumeliam te pati a nobis. deus te <lb/>
            scorpium esse dicit, et mihi irasceris cur te eo uocem nomine? <lb/>
            quae haec contumelia est, si dicatur tibi: <hi rend="italic">nisi te uerteris <lb n="10"/>
            ad deum, eris semper unus ut nunc es ex scorpionibus, <lb/>
            ex uastissimis unus inimicis dei </hi>? 
</p></div><div n="10" subtype="chapter" type="textpart"><p rend="script">Percurre reliqua Ezechiel prophetae, et aude me dicere <lb/>
            insolentem, superbum, contumeliosum, contumacem: <hi rend="italic">et facis<lb/>
            est uerbum domini ad me dicens: fili hominis, ecce dedi <lb n="15"/>
            te speculatorem domus Israel, et audies de ore meo sermonem <lb/>
            et comminaberis eis a me in eo quod dicam ad sceleratum: <lb/>
            morte morieris. et non distinxisti illi neque locutus es, <lb/>
            ut distingueres scelerato auertere a uiis suis, ut uiuat, ille <lb/>
            sceleratus in iniustitia sua morietur, et sanguinem eius de <lb n="20"/>
            manu tua inquiram. et tu si distinxeris scelerato et non <lb/>
            auersatus fuerit ab scelere suo et uia sua, sceleratus ille in<lb/>
             iniustitia sua morietur, et tu animam tuam liberabis. et in <lb/>
            eo in quo aduersatur iustus a iustitiis suis et faciet delictum, <lb/>
            et dabo tormentum in facie eius, ipse morietur, quoniam <lb n="25"/>
            non distinxisti illi. et in peccatis suis morietur, eo quod non <lb/>
            sint in memoriam iustitiae eius, et sanguinem eius de manu<lb/>
             tua exquiram. tu autem si distinxeris iusto ne derelinquat, <lb/>
            et ipse non derelinquat, iustus ille uiuens uiuet, quoniam <lb/>
            distinxisti illi, et tu animam tuam saluabis</hi>. quid, Constanti, <lb n="30"/>
            dicis ad haec? tacendumne sacerdotibus dei erit et mandata

<note type="footnote"> 14 Ez. 3, 16—21 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 poterit <hi rend="italic">v</hi> dubitare <hi rend="italic">scripsi,</hi> dubitari <hi rend="italic">Vv</hi> prophaetae <lb/>
            13 aezechiel 17 scaeleratum 21 distincxeris 22 fueris <lb/>
            24 auersatur <hi rend="italic">fort</hi>. 26 distinxisti 30 distincxisti 31 et] haec <hi rend="italic">fort</hi>. </note> <lb/>
             
<pb n="230"/>
            celare diuina eius an dignum est aperire tibi cuncta praecepta <lb/>
            domini? omnem uoluntatem perferemusne dei ad nos <lb/>
            nobis commissos an eam ad nosmet iugulandos nobis fraudabimur? <lb/>
            sanguinem etenim tuum dicit dominus requisiturum <lb/>
            a me; quin immo si non oboedieris deo, cuius nos tibi ingerimus<lb n="5"/>
            diuina monita, tu in tuo morieris sceleratus scelere et <lb/>
            a nobis iam non requiretur salus animae tuae, quoniam quidem <lb/>
            minis tuis non fuerimus territi, sed solum timuerimus <lb/>
            eum qui praeter se neminem mandarit timendum, quoniam <lb/>
            quidem ut temet eriperes a nefandis semitis tuis in nomine<lb n="10"/>
            domini dei conuenerimus. ne tibi imperatori uiderer facere <lb/>
            contumeliam, quid me agere oportuit tempore quo te indico <lb/>
            natum ad nos dei seruos a uia uertendos ueritatis? cum enim <lb/>
            Nabuchodonosor Olofernam uirtutis suae principem misisset <lb/>
            et Ierusalem obsideret, quid orat Iudith deum? nempe ut destrueret <lb n="15"/>
            inimicoslsrael. numquid (non) dixit: <hi rend="italic">custodi insurgentes <lb/>
            aduersus domum tuam? domine deus patris mei Symeon, qui<lb/>
             dedisti gladium in ultione alienigenarum qui uiolauerunt <lb/>
            uuluam uirginis in coinquinationem et denudauerunt femur<lb/>
            in consummationem et coinquinauerunt matricem in improperium. <lb n="20"/>
            dixisti enim: non sic erit, et fecisti. propter</hi> quod <lb/>
            <hi rend="italic">dedisti principes eorum in occisionem et torum eorum qui <lb/>
            accepit dilectam in sanguinem, et percussisti seruos super <lb/>
            potentes, super thronos. eorum. et dedisti mulieres eorum in <lb/>
            praedam et filias in captiuitatem et omnem praedam in diuisionem <lb n="25"/>
            filiorum dilectorum, qui eelauerunt zelum tuum et<lb/>
             abominauerunt coinquinationem generis tui et inuocauerunt<lb/>
             te in adiutorium tuum. deus meus exaudiet me uiduam. tu <lb/>
            enim fecisti priora eorum cum illis et illa postea et nunc et</hi>

<note type="footnote"> 17 Iud. 9, 2-19 </note>

<note type="footnote"> 1 eius <hi rend="italic">v,</hi> ei F, eia <hi rend="italic">coni. Tilius in notis</hi> 2 perferremusne <lb/>
            3 iugulantoB 11 conuenerimus <hi rend="italic">scripsi,</hi> conuenirimus <hi rend="italic">V,</hi> conueniremus <lb/>
            <hi rend="italic">v</hi> conueniremus, ne tibi uideremur <hi rend="italic">coni. Gallandius</hi> 13 enim <hi rend="italic">coni. <lb/>
            Latinius,</hi> in <hi rend="italic">Vv</hi> 14 Holofernem <hi rend="italic">v</hi> 15 iudid 16 non <hi rend="italic">addidi</hi> <lb/>
            17 cui <hi rend="italic">fort</hi>. 19 quoinquinationem 20 quoinquinauerunt <lb/>
            24 potentes] et potentes <hi rend="italic">add. Gall</hi>. 27 quoinquinationem </note> <lb/>
             
<pb n="231"/>
            <hi rend="italic">quae superuenientia. omnes enim uiae tuae paratae, creatura <lb/>
            tua in prouidentia. ecce enim Assyrii repleti sunt in uirtute<lb/>
             sua et exaltati sunt in equo et ascensore, et gloriati sunt in <lb/>
            brachio peditum, sperauerunt in clipeis et tenso arcu et fundibalis, <lb/>
            et nescierunt quoniam tu es dominus qui conteres <lb n="5"/>
            bella. dominus nomen est tibi. tu proice illorum uires, aeterne,<lb/>
             contere illorum plenitudinem uirtute tua et deduc eorum tenacitatem <lb/>
            in ira tua. cogitauerunt enim frustrare sancta tua,<lb/>
             coinquinare tabernaculum requietionis tuae nominis honorifici <lb/>
            tui, adprehendere ferro cornu altaris tui. respice in <lb n="10"/>
            fastigio eorum, da in manu mea uiduae quam cogitaui uirtutem<lb/>
             et percute os eorum labiis persuasionis meae in principe <lb/>
            et principem super seruum suum, quassa substantiam <lb/>
            eius in manu uiduae. non enim in multitudine uirtus tua, <lb/>
            sed nec potentia neque datum tuum in fortibus, sed humilium<lb n="15"/>
             es deus, infirmorum adiutorium, infirmium susceptor, <lb/>
            desperatorum saluator. etiam deus patris mei et deus hereditatis <lb/>
            Israel, domine dominator caelorum et terrae, creator<lb/>
             aquarum, rex totius creaturae, exaudi obsecrationem meam, <lb/>
            da uersutiam et suasionem in uulnere et in liuorem eorum, <lb n="20"/>
            qui aduersus testamentum et domum sanctam tuam et uertices <lb/>
            Sion et domui retentionis filiorum tuorum cogitauerunt <lb/>
            dura. fac tu super omnem gentem et tribum omnem sciant<lb/>
             quia tu es deus uniuersae potestatis et uirtutis, et non est<lb/>
            alius defensor generis Israel praeter te</hi>. <lb n="25"/>
            
</p></div></div></body></text></TEI>