haec tamen, aeterno quae uoluit machina aethrae, non tantum pictura poli est, nec celsa uoluntas: mens ratioque subest et rebus utilis ordo. hinc doctrina uenit terris, hinc denique cunctis consilium agricolis et qui maria alta pererrant, ut, se quaque ferant, luces praedicere possint, uenturos norint imbres siccumque serenum, tempore quo tauros campis inducat arator et dubium temptet securus nauita pontum. Instructos ignes caelo, pater optime, teiTas excolere adgrederis et munere donas opimo regna hominum pecudumque larem requiemque uolucrum