XVI. DE DOMINICO INITIO QVADRAGESIMAE. Dominus et saluator noster, qualiter ad eum post multas 
 neglegentias uenire debeamus, nos hortatur et admonet per 
 prophetam dicens: uenite, adoremus et procidamus coram 
 domino, qui fecit nos, et iterum: conuertimini ad 
 me ex toto corde uestro, in ieiunio, fletu planctuque.

 8] cf. Ioann.12, 35. 10] Psalm. 6, G. 25] Psalm.94,6. 26] Ioel 2,12. 

 1 et misericordem] locupletem Aug . 2 didaret D 4 temporaria 
 Aug., temporalia ex temporaliter D conferret scripsi, conferet D, confertur 
 (misericordia,) Aug . 5 actos D 7 uoluntates D conferamus 
 Aug., confirmamus D 12 amisio D tribuetur scripsi, tribuitur D, 
 retribuetur Aug . 13 remisio D 14 concedetur Aug., conciditur D 
 15 quae sequuntur desunt apud Aug . 19 est addidi, om. D 22 incp 
 omelia sci faustini de dominico initio quadragensime D; exstat hic sermo 
 et alibi et inter sermones Augustini dubios 141 (39, 2020 M.) 24 ortatur 
 D ommonet D 25 procedamus D 27 plantueque D 
 
 
 dies enim, fratres carissimi, sanctae quadragesimae, si diligenter 
 adtendamus, uitam saeculi praesentis significant, sicut dies 
 paschae aeternam beatitudinem praefigurant. et quomodo in 
 quadragesima quasi tristitiam habemus, ut in pascha legitimo 
 ordine gaudeamus, sic et in hoc saeculo, quamdiu uiuimus, 
 paenitentiam agere debemus, ut (in futuro peccatorum) indulgentiam 
 accipere et ad aeternum gaudium peruenire possimus. 
 sed ita debet unusquisque pro suis criminibus suspirare, lacrimas 
 fundere, elimosynas dare, ut deo auxiliante, quamdiu uiuit, 
 semper crimina ipsa conetur effugere. sicut enim sine 
 minutis peccatis nullus umquam aut fuit aut esse poterit, ita 
 sine capitalibus criminibus donante deo et auxiliante omnibus 
 modis esse debemus. 
 Et ut haec obtinere possimus, si nos alio tempore inpedimenta 
 mundi detinent obligandos, uel in diebus sanctae quadragesimae 
 in lege domini, sicut scriptum est, die noctuque meditemur 
 et ita cor nostrum diuinae legis dulcedine repleamus, 
 ut in nobis nullum locum uirtutibus uacuum, quem obtinere 
 possint uitia, relinquamus. sicut enim tempore messium uel 
 uindemiarum, fratres carissimi, unde caro nostra sustentari 
 possit, colligitur, ita in diebus quadragesimae quasi spiritalium 
 uindemiarum uel messium tempore, unde anima nostra in 
 aeternum possit uiuere, congregetur, quia, sicut neglegens 
 quisque tempore uindemiarum uel messium nihil colligens per 
 totum anni spatium fame torquebitur, ita, qui in hoc tempore 
 spiritale triticum et caeleste mustum ieiunando, legendo, orando

 16] Psalm. 1, 2. 

 1 sanctae] sSemus D quadragensime D dilienter D 4 quadragensima 
 D tristiam D habeamus D 6 in futuro peccatorum 
 addidi, om. D, in futuro possimus peccatorum Aug . 8 creminibus D 
 f 
 9 elymosinas D 10 cremina D efugere D 12 creminibus D 13 esse] 
 possumus et add. Aug . 15 obligatos Aug . sancte ]| D quadragensime 
 D 16 notuque D 17 dulcidine D repleamur D 18 quem] 
 q, (■= quod) D 20 uinde mearum D 21 collegitur D XLme D 
 22 uende mearum D nostra ex rostra D 23 congregetur Aug., congregatur 
 D 24 uendemearum D 
 
 
 in horreis animae suae prouidere et congregare neglexerit, in 
 aeternum durissimam sitim et crudelem inopiam sustinebit. 
 Certissime scitote, fratres carissimi, quia, qualis est caro, 
 quae post multos dies percipit cibum, talis est anima, quae 
 non adsidue pascitur dei uerbo. et quomodo caro per famem 
 et inopiam tenuis et sicca uelut quoddam simulacrum efficitur, 
 ita et anima, si uerbi dei cibo non pascitur, arida et inutilis 
 et ad nullum opus bonum congrua inuenitur. considerate, 
 fratres carissimi, et horreum et canabam et cellarium annis 
 singulis praeparamus, unde anno uno cibum habeat caro nostra: 
 putatis, quantum debemus recondere, unde in aeternum sustentetur 
 anima nostra? et ideo, fratres carissimi, uel istis paucis 
 diebus recedant inpedimenta mundi, quia secundum scripturam 
 multos neglegentes miseros faciunt. recedat carnalis laetitia, 
 recedant uenenis plena mundi istius blandimenta. carnis gaudia 
 minuantur, ut animae lucra spiritaliter praeparentur propter 
 illud, quod scriptum est: uae uobis, qui ridetis nunc, quia 
 lugebitis et flebitis, et illud: beati, qui lugent, quoniam 
 ipsi consolabuntur. tempus, quod nobis furiosus tabulae 
 ludus solebat auferre, lectio diuina incipiat occupare et 
 odiosis fabulis et mordacibus iocis ac detractionibus uenenatis 
 alloquia de scripturis sanctis succedant. horarum spatiis, in 
 quibus uenationibus solebamus cum damno animae detineri, 
 uisitentur infirmi, requirantur in carcere constituti, peregrini 
 suscipiantur et discordes ad concordiam reuocentur. 
 
 Haec si faciamus, fratres, inde nobis parare possimus medicamenta, 
 unde nobis uulnera feceramus. ante omnia in diebus 
 ieiuniorum, quod prandere solebamus, pauperibus erogemus,

 17] Luc. 6, 25. 18] Matth. 5, 5. 

 9 
 1 orreis D 2 crudilem D 6 uelud D 9 si ante et horreum 
 add. Aug . orreu D canauam Aug., cera bam D 10 replemus Avg . 
 16 minuuntur D spiritalia Aug . ppar|\' entur D (erat atu tn ras.) 
 17 ue D quid D 18 lugiunt D 20 et scripsi, ut D, om. Awg . 
 21 odiosis ex odiosus D, otiosis Aug . mordiacibus D detractionibus 
 Aug., detractationibus D 22 colloquia Aug . spatia D 23 dampno D 
 deteneri ex detereri D 27 faceramus D 28 solebemus D erogamus D 
 
 
 ne forte aliquis sibi sumptuosas caenas et exquisitis saporibus 
 epulas studeat praeparare et corpori suo magis commutasse 
 quam subtraxisse ciborum abundantiam uideatur. nihil prodest 
 longum tota die duxisse ieiunium, si postea ciborum suauitate 
 uel nimietate anima obruatur. illis enim mens repleta turpescit 
 et inrigata corporis nostri terra spinas libidinis germinabit. 
 sit ergo temperatus cibus, numquam nimium uenter expletus 
 et plus semper de cibo cordis quam de cibo corporis cogitemus, 
 qui intus in homine interiore facti sumus ad imaginem dei, 
 in carne autem de limo terrae formati sumus. et uidete, fratres, 
 si iustum est, ut caro de terra facta interdum bis in die capiat 
 cibum et anima, quae imago dei est, uix post plures dies 
 capiat uerbum dei, cum tamen expediat nobis, ut amplius imaginem 
 dei in nobis, quam nostram carnem debeamus honorare. 
 qui enim de sola carne cogitant, bestiis et pecoribus similes 
 sunt et, qui ita agunt, iam in se dei imaginem contriuerunt. 
 caro uero uelut ancilla gubernetur et anima tamquam domina 
 legitima praeferatur. iam si aliter factum fuerit, si nos non 
 agnoscamus ad imaginem dei factos et plus de carne quam 
 de anima cogitemus, timeo, ne nos spiritus sanctus per prophetam 
 arguat dicens: homo, cum in honore esset, non 
 intellexit. comparatus est iumentis insipientibus et 
 similis factus est illis. 
 Lectiones diuinas et in ecclesia, sicut consuestis, libenter 
 audite et in domibus uestris relegite. si aliquis ita fuerit occupatus, 
 ut ante refectionem scripturae diuinae non possit

 21] Psalm. 48,13. 

 2 studiat D ppararef ex pparet D corpore D commotasse D 
 3 habundantia D 4 longum tota die D5 in ras . duxisse Aug., dixisse 
 D 5 illico Aug . repletatur pescit D 10 lymo D terre D 
 in 
 11 dig D capiant D 12 quae imago scripsi, om. D (sed habet 
 imago ante capiat cibum), in qua imago Aug . uix ex uox D 13 accipiat 
 Aug . 15 besteis D peccoribus D 17 uero] ergo Aug . 
 gupernetur D1 18 legitima D Cx erasum) reficiatur Aug., potius 
 praeficiatur scribendum iam] nam et Aug . 24 consuistis D 26 refectione 
 D 
 
 
 insistere, non eum pigeat in conuiuio suo aliquid de scripturis 
 diuinis legere, ut, quomodo caro pascitur cibo, sic reficiatur 
 anima dei uerbo, ut totus homo, id est exterior et interior de 
 sancto et salutari conuiuio satiatus exsurgat. nam si sola caro 
 pascitur et anima dei uerbo non reficiatur, ancilla satiatur et 
 domina fame torquetur. et hoc quam sit iniustum, sanctitas 
 (uestra) non potest ignorare, et ideo, sicut iam dixi, lectiones 
 diuinas illo desiderio et audire et legere debetis, ut de ipsis 
 in domibus uestris et alibi, ubicumque fueritis, etiam loqui et 
 alios docere possitis et uerbum dei uelut munda animalia cogitatione 
 adsidua ruminantes utilem sucum, id est spiritalem 
 sensum et in uobis sumere et aliis (deo) adiuuante propinare 
 possitis inplentes illud, quod scriptum est: et calix tuus 
 inebrians quam praeclarus est, inplentes illud, quod beatus 
 apostolus hortatur et admonet dicens: siue manducetis siue 
 bibatis siue aliquid faciatis, omnia ad gloriam dei facite. 
 et si infirmitas non prohibet, cottidie ieiunate et ad uigilias alacri 
 et feruenti deuotione consurgite propter illud, quod scriptum 
 est: die noctuque uigilat spiritus meus ad te, deus, et 
 iterum: ad te orabo, domine, mane et exaudies uocem 
 meam, et iterum: media nocte surgebam ad confitendum 
 nomini tuo, domine. ad quam rem etiam dominus et saluator 
 noster in euangelio hortatur et admonet dicens: uigilate 
 et orate, ne intretis in temptationem, quod ipse praestare 
 dignetur, cui est honor et imperium cum patre et spiritu 
 sancto in saecula saeculorum. Amen.

 13] Psalm. 22, 5. 15] 1 Cor. 10, 31. 19] Psalm. 62, 2. 20] 
 Psalm. 5, 4. 21] Psalm. 118, 62. 23] Matth. 26, 41. 

 2 relegere Aug . refiijciatur D 3 ut] et Aug . et om. D et exterior 
 et interior Aug . extirior D 5 reficitur ... pascitur Aug . 7 uestra 
 8 
 Aug., om. D ignorari D 10 positis D et uerbum Aug., ut u. D 
 11 adsiduaru minantes D succu D 12 in om. Aug . deo om. D 
 deo auxiliante Aug . 13 inplentes] ut in nobis impleatur Aug . tuis D 
 14 pclaru D 15 ortatur D 16 bibatis scripsi, bibetis D aliud quid 
 Aug . 17 et om. Aug . cotdidie D et post ieiunate om. Aug . 
 18 illut D 19 de noctu Aug . a te deus D 28 ortatur D