Quis enim non clamet stultum esse praecepta dare ei, cui 
 liberum non est, quod praecipitur facere, et iniquum esse eum 
 damnare, cui non fuit potestas iussa conplere? et has iniustitias 
 et iniquitates miseri non intellegunt deo se ascribere. sed quid 
 uerum est nisi et dominum dare praecepta et animas liberae esse 
 uoluntatis et malum naturam non esse, sed esse auersionem a dei 
 praeceptis et esse iustum iudicium dei, quo damnet peccantes ? 
 Interea cum dicat idem Manichaeus deum omnibus bonis 
 abundantem, nullo in regnis eius insignibus indigente

 .1 cf. Matth. 26, 41 7 1 Cor. 6, 3 

 1 et ante diabolo om. V 2 iniastia V 3 nibilj omnino nihil M 
 7 iudicauimns (ca 8. I.) F 8 quod iudicarent P 9 quo rei] quod rei P 
 possent M 11 dej om. VPM 13 potestate] cupiditate P 15 malum 
 esse enim n. p. n; t. P uita] nicia P 16 qui hec uicia P 17 diximus aliquos 
 P 20 uoluntati P 21 solita] sola P 22 conuincantur KP 
 25 clamat P 26 est] esse V inictl eum esse P est Y 27 cui non 
 coida P 28 deo] d<h FV asscrihere F ascripere V 29 et dominum] 
 ad do,m. P - 82 intereat V 38 nuUum VM indigente ̃ VFP * 
 
 
 aut infimo constituto, ita etiam fundata eiusdem splendidissima 
 saecula, ut a nullo umquam concuti uel moueri 
 possint. in alio loco paulo post subiungit et dicit: lucis uero 
 beatissimae pater sciens labem magnam ac uastitatem, 
 quae ex tenebris surgeret, aduersus sua sancta inpendere 
 saecula, nisi aliquod eximium ac praeclarum et uirtute 
 potens numen obponat, quo superet simul ac destruat 
 stirpem tenebrarum, qua extincta quies lucis incolis 
 pararetur. ;
 Certe ergo a nullo umquam concuti uel moueri potuerunt 
 regna dei Manichaei. si enim potuerunt, mentitus est dicendo non 
 posse regna illa ab aliquo concuti. et si concussa sunt necessitate 
 aut timore, non erit deus, qui sic concuti potuit. nam uidemus 
 deum Manichaei secundum eundem Manichaeum malo necessitatis 
 pressam, cum labes ac uastitas aduersus saecula eius inpenderet 
 aliudque quod faceret non haberet, partem suam ad pugnam dedisse, 
 ut uel hoc modo quietem lucis incolis conpararet. ipsa uero 
 pars eius, hoc est de lumine lumen, de bono bonum, de sancto 
 sanctum, de aeterno aeternum, de deo deus, de omnipotente omnipotens, 
 corrupta sit, mortificata sit, conmixta sit per omnia mundi 
 corpora a summo usque ad imum, a caelo usque ad stercora, ut 
 et meretrices in theatris et in locis turpioribus turpiores habeant 
 in se obpressum deum, qui liberari forte non possit. dicit enim 
 in fine ipsius epistulae, unde unum capitulum iam posuimus, ipsam 
 dei partem, quae conmixta est, non totam. posse reuocari ad pristinam 
 libertatem. 
 Ecce uictoria, ecce triumphus, qualem fecit Manichaei deus. 
 nam post amissam partem suam in luctu est, sicut Manichaeus 
 idem dicit, uelum contra se habet, quod dolorem eius temperet, 
 ne corruptionem partis suae uideat. hodie enim diuina quam commemorat 
 substantia subiacet genti tenebrarum ut lutum figulo. hoc 
 in eorum primo libro. Thesauri scriptum est.

 1 infirmo V constitutu P 3 paulo] om. P uera F, (a corr . 
 te e m. 2) F 4 magnahacuastitate P hac uastate (e corr. ex ae) V 
 5 lurgeret] anrgeret se fse s. I. add. m. 2) F 7 nnmen om VPM 
 ac] hac P 8 quae FV quis P 11 dei] om. P 12 aliqua P 
 18 sic] si V uero Fl 14 deumj om. Y mala P 15 eids] huius P 
 inpendereţ F* 16 aliudque] aliud FV quod om. M 17 inquolis P 
 a compar.raF19 deus] deuni V omnipotens] omnipotenteP 21 assu ̃ mo P 
 Itomo V hxmum V ad celum V stercora] terra Y 22 teatris PV 
 28 qui} om. P 24 fine FV iam] qui P parce ipsa dl por τ ãP 25 parte 
 F 28 ammissam. F admissam P luctus P lucta M 29 quodl 
 qui FP . dolore P .80 nec F patris sui P 51 lntum) nutum P 
 82 eorum (post thesauri) VPM thensaori (h s. I.) F