LXVIIII. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI. ERAT OMNIS TERRA LABIVM VNVM PER RECAPITVLATIONEM DICTVM. Et erat omnis terra labium unum, quomodo potest 
 intellegi, quando superius dictum est quod filii Noe uel 
 filiorum eius distributi essent per terram secundum tribus et 
 secundum gentes et secundum linguas suas, nisi quia per 
 recapitulationem postea commemorat quod prius erat ? sed 
 obscuritatem facit, quod eo genere locutionis ista contexit, 
 quasi narratio de his quae postea facta sunt consequatur. 
 LXX. QVOMODO SARRA, CVM ALIQVOT DIES APVD REGEM AEGVPТI FECERIT, EIVS CONCVBITV NON CREDATVR ESSE POLLVTA. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI. Erit ergo cum te uiderint Aegyptii, dicent quia 
 uxor illius haec. factum est autem, statim ut

 2 cf. Gen. 9, 25 10 (et 12) Gen. 11,1 23 Gen. 12,12 et 14 

 1 cap . LXXXI T LXXXITI P LXXXTTII r; om. G 2 peccans] 
 peccatam P 3 libro] propter P de genesi] geneai tam VII P 
 4 offensa Pv 5 maledicetur P 6 quodam] quod ad P terram] 
 ter terram P chanaan Tv 7 filios om. P 9 cap . LXXXII 
 T LXXXIIII P LXXXV v; om. O 10 erat] et erat P 12 et 
 om. P 16 sed] quod Pv 17 locutione T contexerit P" 
 18 narratio] narret v consequa.tur (n ras.) T 19 cap . LXXXIII 
 T LXXXV P LXXXVI (h 20 sara v aliquod PT 21 eiua] 
 et eius P esse] non esse P polluto P 23 uiderent P 
 
 
 intrauit Abraham in Aegyptum, uidentes Aegyptii 
 mulierem quia speciosa erat ualde. quomodo accipiatur 
 quod Abraham ueniens in Aegyptum celare uoluit 
 uxorem suam esse Sarram secundum omnia, quae de hac re 
 scripta sunt? utrum hoc conuenerit tam sancto uiro, an subdefectio 
 fidei eius intellegatur, sicut nonnulli arbitrati sunt? 
 iam quidem et contra Faustum de hac re disputaui et diligentius 
 a presbytero Hieronymo expositum est, quare non sit 
 consequens ut, cum aliquot dies apud regem Aegypti Sarra 
 fecerit, etiam eius concubitu credatur esse polluta. quoniam 
 mos erat regius uicibus ad se admittere mulieres suas et nisi 
 lomentis et ungentis diu prius accurato corpore nulla intrabat 
 ad regem. quae dum fierent, afflictus est Pharao manu dei, 
 ut uiro redhiberet intactam, quam ipsi deo maritus commiserat 
 tacens quod uxor esset, sed non mentiens quod soror esset, 
 ut caueret quod poterat, quantum homo poterat, et deo commendaret 
 quod cauere non poterat; ne, si et illa quae cauere 
 poterat deo tantum dimitteret, non in deum credere, sed deum 
 temtare potius inueniretur. 
 LXXI. QVOMODO INTELLEGATVR AETERNVM QVOD AIT: DABO TIBI TERRAM IN POSSESSIONEM AETERNAM. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI. Dabo tibi et semini tuo post te terram, in qua 
 habitas, omnem terram cultam in possessionem

 7 cf. c. Faust. XXII, 88 et 34 8 cf. Hieron. quaestt. in 
 Gen. 21 (et 24) Gen. 17, 8 

 1 abram T 4 saram v 5 connenerit] cum ueniret P 
 iubdefectio] snbdefoncto v 7 quidam Pv diligentins] dilentins 
 T 8 a] ab P 9 conseques (om. nt) V aliquod P 11 regius] 
 regibus P amittere P 12 unguentis (n alteram add . m. fJ in F) 
 y" nullo P 18 farao P 14 ut] et T\' rediberet v 
 eommiscerat P 17 ne, si] nisi P 18 crederet P 20 cap. LXXXIIII 
 T LXXXVI P LXXXVn Ch 24 simini P te om. T 
 
 
 aeternam. quaestio est quomodo dixerit aeternam, cum 
 Israhelitis temporaliter data sit: utrum secundum hoc saeculum 
 dicta sit aeterna, ut ab eo quod est atwv graece, quod et 
 saeculum significat, dictum sit alwJfwJf , tamquam si latine 
 dici posset saeculare; an ex hoc aliquid secundum spiritalem 
 promissionem hic intellegere cogamur, ut aeternum ideo dictum 
 sit, quia hinc aeternum aliquid significatur. an potius locutionis 
 est scripturarum, ut aeternum appellent cuius rei finis 
 non constituitur aut non ita fit, ut deinceps non sit faciendum, 
 quantum pertinet ad curam uel potestatem facientis; 
 sicut ait Horatius: 
 seruiet aeternum qui paruo nesciet uti. 
 non enim potest in aeternum seruire, cuius ipsa uita, qua 
 seruit, aeterna esse non potest. quod testimonium non adhiberem, 
 nisi locutionis esset; uerborum quippe illi sunt nobis 
 auctores, non rerum uel sententiarum. si autem defenduntur 
 scripturae secundum locutiones proprias, quae idiomata uocantur, 
 quanto magis secundum eas quas cum aliis linguis 
 communes habent? 
 LXXIL. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENES!. SCIEBAM, INQVIT, QVOD CONSTITVIT FILIIS SVIS POST SE CVSTODIRE VIAS DOMINI. Sciebam enim quia constituit filiis suis et domui 
 suae post se, et custodient uias domini facere

 12 Hor. Epist. I, 10, 41 21 (et 24) Gen. 18, 19 

 2 utrum - dicta sit om. T1 saeculum] sam T1 3 aeon libri 
 et] est Po 4 sit] 5 v aeonion TV aeon iusta: Pv tamquam] 
 quam Pv 5 possit Pv 8 seripturarum] sub scripturarum v 
 appellant v 11 oratius libri 12 nesciat v 15 locutiones essent 
 v 20 cap . LXXXV T LXXXVII P LXXXVIII Gv 21 quaestionum 
 de genesi om. T 22 quod] quia v post se] posse P 24 constituet 
 T (ct. ϭ u ντύξει LXX) 25 et] om. T; ut v custodiant v 
 
 
 iustitiam et iudicium, ut adducat dominus in 
 Abraham omnia, quae locutus est ad illum. ecce ubi 
 promittit dominus Abrahae non solum praemia sed etiam 
 oboedientiam iustitiae filiorum eius, ut circa eos etiam praemia 
 promissa compleantur. 
 
 LXXIII. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM DE GENESI. DESCENDENS VIDEBO, 81 SECVNDVM CL AMOREM VENIENTEM AD ME CONSVHMANTVR; SI AVTEM NON, VT SCIAM. Descendens ergo uidebo, si secundum clamorem 
 ipsorum uenientem ad me consummantur; si autem 
 non, ut sciam. uerba haec si non dubitantis, quid duorum 
 potius euenturum sit, sed irascentis et minantis accipiamus, 
 nulla quaestio est. more quippe humano deus in scripturis 
 ad homines loquitur et eius iram nouerunt sine perturbatione 
 eius intellegere qui nouerunt. solemus autem etiam sic minanter 
 loqui: „uideam, si non tibi facio" aut "uideamus, si 
 non facio illi", et „si non potuero tibi facere, uel sciam", id 
 est: hoc ipsum experibor utrum non possim. quod cum minando, 
 non ignorando dicitur, irati apparet affectus : sed perturbatio 
 non cadit in deum. mos autem humanae locutionis 
 et usitatus est et humanae infirmitati congruit, cui deus coaptat 
 locutionem suam.

 7 (et 10) Gen. 18, 21 

 1 institiam et] et iustitiam P 2 loqautns V 4 proemia 
 V 6 cap . LXXXVI T LXXXVIII P LXXXVIIII v; om. G 
 8 oenientium Pv 9 (et 11) consumantur Pv non om. P 
 11 ijnorum] suorum P 12 ut om. v 16 minanter] minantur 
 P 17 uideam V; uideamus PTv 18 illi facio PTv 19 possem 
 T cum minando] comminando P 21 cadet P autem] 
 om. P 22 ct bumanae] ut b. T 22 infirmitate P