CXCIII. EX LIBRO QVAESTIONVM AD PAVLINVM NOLANVM EPISCOPVM. QVI SINT PROPHETAE, DE QVIBVS AIT APOSTOLVS: SECVNDO PROPHETAS. De prophetis quod ait apostolus: quosdam quidem 
 dedit deus in ecclesia apostolos, quosdam autem 
 prophetas, hoc intellego quod ipse scripsisti, prophetas eos 
 dictos ex isto loco, ex quibus Agabus erat, non illos qui uenturum 
 in carne dominum prophetarunt. euangelistas uero 
 inuenimus quos apostolos fuisse non legimus, sicut fuerunt 
 Marcus et Lucas; pastores autem et doctores, quos maxime 
 ut discerneremus uoluisti, eosdem puto esse, sicut et 
 tibi uisum est, ut non alios pastores, alios doctores intellegamus, 
 sed ideo, cum praedixisset pastores, subiunxisse 
 doctores, ut intellegerent pastores ad officium suum pertinere 
 doctrinam. ideo enim non ait: "quosdam autem pastores, 
 quosdam uero doctores", sed, cum superiora ipso locutionis 
 genere distingueret dicendo: quosdam apostolos, quosdam 
 autem prophetas, quosdam uero euangelistas, 
 sed hos tamquam unum aliquid de duobus nominibus amplexus 
 est: quosdam autem pastores et doctores.

 8 I Cor. 12, 28 5 (et 18) Eph. 4,11 8 cf. Act. 11, 27 sq. 

 1 cap . CXCIHI A CCXI P CCXII Gv 3 qui-prophetas] om. 
 Al 4 propheta. (s add. m . 2) P 6 apostolus A 8 dictoa] om. 
 A 9 dominum] P\' in rae. profetarunt A 10 inuenemuB 
 A apostolus AV 11 maximae A 12 puto] pottl (?) P1 
 18 alius bis A 14 sed] sedi (i dtl. m. 2) V euhiuuzisse PF: 
 aubiunxit sed A subiunxit et v 17 ipsa P 
 
 
 CXCIIII. EX EODEM LIBRO AD PAVLINVM EPISCOPVM. QVAE SINT OBSECRATIONES, ORATIONES, POSTVLATIONES, GRATIARVM ACTIONES, QVAS AD TIMOTHEVM DICIT APOSTOLVS. Illa plane difficillime discernuntur, ubi ad Timotheum 
 scribens ait: obsecro itaque primum omnium fieri 
 obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum 
 actiones. 
 Precationem et deprecationem, multi nostri haec idem 
 putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem 
 distinctius latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis 
 bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari 
 enim dicebant esse precando bona optare, imprecari mala, 
 quod uulgo iam dicitur maledicere; deprecari autem, mala 
 precando depellere. sed usitatum iam loquendi modum potius 
 sequamur et siue precationes siue deprecationes inuenerimus, 
 quas Graeci derjaeis uocant, non putemus esse emendandum. 
 INTER CETERA. Multa hinc dici possunt, quae improbanda non sint. sed 
 eligo in his uerbis hoc intellegere quod omnis uel paene 
 omnis frequentat ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, 
 quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud

 6 I Tim. 2, 1 

 1 cap . CXCV A CCXII P CCXHI Gv 2 librum MV epiecopum] 
 om. Pf) 4 ad] a A 5 difficillime (e ex a corr. m. 1) 
 Y difidllime P 7 obaegrationes A 9 praecationem A precationes 
 pa." haec AV: hoc Pv 10 usu] su V 11 locuti] 
 0«. t1 12 diuitandis A euitandis v 13 praecando A 
 optare] optara A inpraecari A imprecare ptf) 14 depraecari 
 A deprecare Plv 15 praecando A 16 praecationes A inueneremua 
 A 17 St7\\otts] deesis PVf) desis A de P1 18 inter 
 V: item inter APfJ 19 possint P 20 elego A omnes v 
 21 omnes o frequentant ecclesiae v praecationes A 
 
 
 quod est in domini mensa incipiat benedici, orationes, cum 
 benedicitur et sanctificatur et ad distribuendum comminuitur, 
 quam totam petitionem fere omnis ecclesia dominica oratione 
 concludit. 
 Interpellationes autem siue, ut uestri codices habent 
 postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim 
 antistites uelut aduocati susceptos suos per manus impositionem 
 misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato 
 tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, 
 quam in his etiam uerbis ultimam commendauit apostolus. 
 haec autem causa praecipua fuit ista dicendi, ut his breuiter 
 perscriptis atque significatis non putaretur neglegendum quod 
 sequitur: pro omnibus hominibus, pro regibus et his 
 qui in sublimitate sunt, ut quietam et tranquillam 
 uitam agamus in omni pietate et caritate, ne quisquam, 
 sicut se habet humanae cogitationis infirmitas, aestimaret 
 non ista esse facienda pro his a quibus persecutionem 
 patiebatur ecclesia, cum membra Christi ex omni essent hominum 
 genere colligenda. unde adiungit et dicit: hoc enim 
 bonum est et acceptum coram saluatore nostro deo, 
 qui omnes homines uult saluos fieri et ad agnitionem 
 ueritatis uenire. et ne quisquam diceret posse esse 
 salutis uiam in bona conuersatione et unius dei omnipotentis 
 cultu sine participatione corporis et sanguinis Christi: unus 
 enim deus, inquit, et unus mediator dei et hominum, 
 homo Christus Iesus, ut illud quod dixerat: omnes 
 homines uult saluos fieri, nullo alio modo intellegatur

 13 I Tim. 2, 2 sqq. 

 1 benedici orationes] benedictiones v 2 benedicetur Pl distribuendam 
 Pl comminuetur P1 3 tota A 6 benedicetur 
 P1 7 antestites A antistes (es in ras. 4 lilt. a m. 2) P uel" 
 .(ut add. tJI. 2) P 8 misericordiasime PVv offerent V 11 brebiter 
 A 12 perscribtis Y: praescriptis APv neglegendum] 
 neclegendum esse A neglegendum esse Pv 13 bominibus] om. v 
 pro regibus] et pro r. v 17 esse ista APv 21 qui] quo A 
 ad V: in APv 22 dicere A 24 cultu] cultu. (s add. m. 2) P 
 culto A 26 quod] quid Pl 27 saluuB A 
 
 
 praestari nisi per mediatorem, non deum, quod semper erat 
 uerbum, sed hominem Christum Iesum, cum uerbum caro 
 factum est et habitauit in nobis. 
 CXCV. EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM AD PAVLINVM. DE, ID QVOD AIT LVCAS, OCVLI EORVM TENEBANTVR, NE EVM AGNOSCERENT, ET MARCVS: APPARVIT, INQVIT, EIS IN ALIA EFFIGIE. De euangelio inquisitio tua solet multos mouere, quomodo 
 dominus post resurrectionem, cum in eodem corpore resurrexerit, 
 a quibusdam qui eum nouerant utriusque sexus hominibus 
 et agnitus non sit et agnitus sit. ubi primum quaeri 
 solet, utrum in eius corpore an potius in illorum oculis aliquid 
 factum sit, quo non posset agnosci. cum enim legitur: tenebantur 
 oculi eorum, ne agnoscerent eum, impedimentum 
 quoddam agnoscendi uidetur in luminibus factum 
 esse cernentium; cum uero aperte alibi dicitur: apparuit 
 eis in alia effigie, utique in ipso corpore, cuius alia erat 
 effigies, aliquid factum fuisse, quo impedimento tenerentur, 
 id est moram agnoscendi paterentur oculi illorum. sed ego 
 miror, cum duo sint in corpore, quibus cuiusque species agnoscatur, 
 liniamenta et color, cur ante resurrectionem quod 
 in monte ita transfiguratus est, ut fieret uultus eius splendidus 
 sicut sol, et neminem mouet usque ad tantam excellentiam

 2 Io. 1,14 6 (et 14) Luc. 24,16 7 (et 17) Marc. 16,12 
 23 cf. Matth. 17, 2 

 1 non] om . v 2 ifim xpm P uerbo A 3 habitabit 
 AP . 4 cap . CXCVI A CCXIII P CCXIIll Gv 5 id AMV: 
 eo Po 6 oculi] om . vl 7 inquid Av 10 surrexerit P surrexit 
 v 12 et agnitus — ubi] add. P in mg . 14 qao] qui P 
 poeadt P 17 dicatur Pv 18 effigi*e (a rtU.) P 19 quo] 
 quod P 20 illorum] eorum v 21 quibus cuiusque APv- cuius 
 -quibusque V 22 color] calor Y 23 fierit A splenditus 
 A 24 nemine A 
 
 
 fulgoris et lucis colorem sui corporis eum mutare potuisse, 
 et post resurrectionem monet aliquatenus liniamenta mutasse, 
 ut non posset agnosci, et rursus eadem potentiae facilitate 
 sicut tunc pristinum colorem, sic et post resurrectionem pristina 
 liniamenta reuocasse. nam et illi tres discipuli, ante 
 quorum oculos in monte transfiguratus est, non eum agnoscerent, 
 si ad eos talis aliunde uenisset, sed quia cum illo 
 erant, ipsum esse certissime retinebant. at enim corpus ipsum 
 erat, in quo resurrexit. quid hoc ad rem? nam et illud utique 
 ipsum corpus erat, in quo in monte transfiguratus est, et 
 ipsum erat iuuenis, in quo natus est, et tamen, si quis eum 
 iuuenem repente uidisset, qui non nisi infantulum nosset, non 
 utique agnosceret. an uero ad liniamenta mutanda non potest 
 celeriter dei potestas, quod potest per annorum moras hominis 
 aetas? 
 
 CXCVI.EX EODEM LIBRO QVAESTIONVM AD PAVLINVM EPISCOPVM. DE GLADIO, QVI MABIAE ANIMAM PERTRANSUT. De uerbis Symeonis, ubi ait uirgini matri domini: et tuam 
 ipsius animam pertransiet gladius, in alia epistula, 
 cuius exemplum etiam modo misi, dixi quid mihi uideatur; 
 quod etiam tibi inter cetera uisum est. et quod adiunxit: 
 ut denudentur multorum cordium cogitationes, 
 hoc intellegendum puto, quia per domini passionem et insidiae 
 Iudaeorum et discipulorum infirmitas patuit. tribulationem

 19 Lac. 2, 35 

 3 possit A 6 oculus P1 7 si (i in ras. a m. 2) P tales 
 P1 8 retenebant Pl 9 rem? nam et] rSmanet P* in ras . 
 illud] P1 in ras. 11 iabenis A inuenes P* 12 iubenem A 
 14 caeleriter (a ras.) P homines P1 16 cap . CXCVII A CCXUII 
 P CCXV Gv 17 episcopum] om. pi" 18 pertransit v 
 19 simeonis AP matre P* 20 cuius exemplum in alia epistola 
 v 21 misi] miro v uidebatur v 22 ceteram Å uisum 
 A adiuniit Å 
 
 
 igitur gladii nomine significatam esse credibile est, quo materna 
 anima uulnerata est doloris affectu. ipse fuit gladius in ore 
 persecutorum, de quibus in psalmo dicitur: et gladius in 
 ore eorum. ipsi enim erant filii hominum, quorum 
 dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius 
 acutus. nam et ferrum, quod pertransiuit animam Ioseph, 
 pro dura tribulatione positum ferrum mihi uidetur. aperte 
 quidem dicitur: ferrum pertransiit animam eius, 
 donec ueniret uerbum eius, id est tamdiu fuit in dira 
 tribulatione, donec fieret quod praedixit. hinc enim magnus 
 habitus et ab illa tribulatione liberatus. sed ne humanae 
 sapientiae tribueretur quod uenit uerbum eius, id est factum 
 est quod praedixit, more suo scriptura sancta deo inde dat 
 gloriam et continuo subiungit: eloquium domini igniuit eum. 
 
 
 CXCVII. EX LIBRO PRIMO DE BAPTISMO. QVOMODO NON SIT CONTRA- RIVM: QVI MECVM NON EST, CONTRA ME EST, QVI CONTRA VOS NON EST, PRO VOBIS EST. Dominus in euangelio dicit: qui non est mecum, aduersum 
 me est, et qui mecum non colligit, spargit. 
 tamen, cum ad eum discipuli rettulissent uidisse se quendam 
 in eius nomine pellentem daemonia et prohibuisse, quia cum 
 illis eum non sequebatur: nolite, inquit, prohibere; qui 
 contra uos non est, pro uobis est. non potest enim

 3 Ps. 58, 8 4 Ps. 56, 5 8 Pa. 104, 18 sq. 
 18 (et 20) Matth. 12, 30 19 (et 24) Marc. 9, 39 sq. 

 
 1 significatum P 6 a*cutus (g? ras.) P pertransiit Av 
 8 quidem MV: quippe APv anima A 9 dira F: dura 
 APv 11 post liberatus spatium uacuum 3 litt. V ne] 
 nec A 13 inde dat] indidit v 16 cap . CXCVHI A CCXV P 
 CCXVI Gv 17 baptismo] b. inter cetera et ad locum A quomodo 
 MY: agens de baptismo exponit quomodo AGPv 18 qui contra] 
 et qui contra Pv 22 retulissent Pv 24 noliti A 
 
 
 quisquam in meo nomine facere aliquid et male 
 loqui de me. si nihil in illo corrigendum erat, securus sit 
 ergo quisquis extra communionem ecclesiae constitutus colligit 
 in Christi nomine, dissociatus a societate christiana. atque 
 ita falsum erit illud: qui non est mecum, aduersus me 
 est, et qui mecum non colligit, spargit. si autem, 
 quod discipuli domini per ignorantiam facere uoluerunt, id in 
 eo corrigendum est, quod dominus dixit: nolite prohibere, 
 cur hoc ipse prohiberi prohibuit? et quomodo erit uerum 
 quod ibi ait: qui contra uos non est, pro uobis es t? 
 in hoc enim facto non contra eos, sed pro eis erat, ubi per 
 nomen Christi sanitates operabantur. ut ergo utraque sententia 
 uera sit — sicuti uera est et illa ubi ait: qui non est 
 mecum, aduersum me est, et qui mecum non colligit, 
 spargit, et illa ubi ait: nolite prohibere; qui enim 
 contra uos non est, pro uobis est — quid restat intellegendum, 
 nisi quia ille in tanti nominis ueneratione confirmandus 
 fuit, ubi non erat contra ecclesiam, sed pro ecclesia, 
 et in illa tamen separatione culpandus, ubi, si colligeret, spargeret 
 et, si forte ueniret ad ecclesiam, non illud quod habebat 
 ibi acciperet, sed in quo aberrauerat emendaret?

 1 nomine meo Pv male (e ex i corr.) P 4 dissociatos Av 
 IOtiaaate P 5 aduersum APv 7 id in eo] idoneo A 8 est] 
 om. v 9 prohiberi] prohibere Pv prohibuit] noluit v quomodo] 
 te 
 quemadmodum Pv uer.um (b ras.) P 12 sanitas (te add. 
 m. 2) A sanitatis P1 13 sit] ex est corr. m. 1 V 14 adnersum 
 V: aduersus A contra Pv 15 spargit V: dispargit A" 
 dispergit P nolite] non lite A post prohibere ras. 6 litt. 
 P 18 sed pro ecclesia] add. PJ in mg . 19 si P\'F: se P\' 
 nisi Å si non v collegeret A collegerit P1 20 quod dPv: om. 
 F 21 acceperit P\'