IIII. DE ANIMANTIBUS. Aues sancti, quod ad superiora corde euolent; in euangelio: 
 et fecit ramos magnos ita ut possent sub umbra eius 
 aues caeli habitare. 
 Uolatus sanctorum excessus in deo uel in scripturis intellectus; 
 in psalmo: et uolabo et requiescam. 
 Alae duo testamenta; in Ezechiele: unumquodque duabus 
 alis uelabat corpus suum. 
 Pinnae scripturae; in psalmo: pinnae columbae deargentatae. 
 
 
 Nidus ecclesia aut requies excelsa sanctis; in psalmo: et 
 turtur nidum sibi ubi reponat pullos suos. et aliter 
 nidus bona conscientia, in qua bonarum cogitationum fetus 
 fouentur atque in opera pariuntur, ut postea filii appellentur; 
 in psalmo: filii tui sicut nouella oliuarum in circuitu 
 mensae tuae. 
 Pulli sancti; in psalmo ut supra. et in malam partem in 
 Salamone: et pulli aquilarum deuorent eum. 
 Aquilae sancti; in euangelio: ubi fuerit corpus, illuc 
 congregabuntur aquilae. et in malam partem: pulli aquilarum 
 deuorent eum.- 
 Struthio hereticus uel philosophus, quod quasi cum pinnis

 3 Marc. 4, 32. 6 Ps. 54 7. 7 Ez. 1, 23. 9 Ps. 67, 14. 
 11 ib. 83, 4. 15 ib. 127, 3. 18 et 20 Prou. 30, 17 . 19 Matth. 24, 28. 

 n u 
 3 possent om . 8 possint G umbra eius possit M 4 habes (u 
 m. 2) S habitarent S 5 excessus] excelsus 8 ascensus M exitus G 
 scripturis sanctis item M ps. LIIII S 7 ezechielo SM hiezechiel G 
 eo 8 
 du//bus P duobus S 8 uolabant (e m. 2) S uelabant M 9 pr . 
 i u 
 pennae (i m. 2) S ps. LXVII S 12 turtor (u m. 2) S sibi 
 t 
 om. M aliter] iterum S 13 nidos bonae S 14 adque (t m. 2) S 
 ut] et S appellantur S 15 ps. CXXVII S nouellae SG olib 
 a 
 uarum (b m. 2) S 18 solomone S 19 illic SM 20 et aquilae M 
 20 pulli--eum] ut supra SM 22 strutio SGM haereticus GM 
 pennis S 
 
 
 sapientiae tamen non euolat; in Esaia: et erit cubile draconum 
 et pascua struthionum. 
 Pelecanus dominus Christus in passione aut uir sanctus 
 solitudini deditus; in psalmo: similis factus sum pelecano 
 solitudinis. 
 
 Coruus nigredo peccatoris uel daemonis; in Salamone: 
 effodiant eum corui de conuallibus. item in bonam partem 
 in cantico canticorum de sponso: crines eius ut abietes, 
 nigri sicut corui. 
 Perdix diabolus; in propheta: clamauit perdix, congregauit 
 quae non peperit. 
 Columba spiritus sanctus; in euangelio: et uidi spiritum 
 dei descendentem sicut columbam. item in aliam partem: 
 in Ephraim columba sine sensu non habens cor. 
 Turtur spiritus sanctus aut uir sanctus aut intellegentia 
 spiritalis; in canticis canticorum: uox turturis in terra 
 nostra audita est. sed tunc columba spiritus sanctus 
 dicitur, quando scripturae sacrae manifesta dissertio est; tunc 
 uero turtur spiritus sanctus intellegitur, cum scripturae altis 
 atque obscuris mysteriis eleuantur. 
 
 Miluus significat, ut puto, rapacem uel elatum; in psalmo 
 secundum Hebraeum: milui abies domus est.

 1 Es. 34,13. 4 Ps. 101, 7. 6 Prou. 30, 17. 8 Cant. 5, 11. 10 Hier. 
 17, 11. 12 Ioh. 1, 32. 14 Os. 7, 11. 16 Cant. 2, 12. 22 Ps. 103, 17. 

 1 et om. SM drachonum S 2 structionum S strutionum GM 
 3 pelicanus GM uir om. S 4 solitudine GM ps. CI S 5 solitudine 
 S in solitudine M post solitudinis haec leguntur in 8: ideo 
 i 
 dominus peleganus (i m . 1.) cognominatur quia in passione ab omnibus 
 discipolis derelectus est qua (quia?) pelicanu9 solitudine amat hel 
 c 
 (in marg.) 6 ngredo S nigrido G peccatores P peccatorum S 
 demones S 8 abietis P abietes S habies G abies M 10 diabulus GM 
 i 
 perdex (i m. 2) S perdex// P 11 peperat G 12 uidit GM 13 disr 
 
 cendentem PS 14 efraim P epharaim S (r m . 2) effraim GM 16 spiriu 
 u 
 tales S tortoris S turtor G 17 spiritus spiritus P 18 disertio P 
 u 
 19 turtor S 20 misteriis S 21 significat-puto] significatur S uel 
 om. S in psalmo om. M in iob S 
 
 
 Accipiter interdum sanctus, ut puto, rapiens regnum dei; 
 in Iob: numquid in sapientia tua plumescit accipiter? 
 Nycticorax Christus uel uir sanctus infidelibus despicabilis; 
 in psalmo: factus sum sicut nycticorax in domicilio. 
 Passer nonnumquam dominus aut uir sanctus; in psalmo: 
 etenim passer inuenit sibi domum. est et aliter passer, 
 de quo dicitur ad sanctum: transmigra in montem sicut 
 passer. 
 Gallus dominus, ut puto, aut sanctus; in Salamone: et 
 gallus ambulans inter gallinas laetus. et in Iob: quis 
 dedit gallo intellegentiam, et in alteram partem: et 
 asportari te faciam sicut asportatur gallus gallinacius. 
 Gallina sapientia siue ecclesia siue anima; in euangelio: 
 sicut gallina congregat pullos suos sub alis suis. 
 
 Uespertiliones idolorum monstra tenebris dedita; in propheta: 
 ut adoretis talpas et uespertiliones. 
 Scarabeus in propheta: et scarabeus de ligno clamabit, 
 ut putant quidam, de domino. 
 Lucustae populi; in euangelio: esca autem eius erat 
 lucustae. 
 Apes forma uirginitatis siue sapientiae; in Salamone: 
 uade ad apem et disce quam operatrix sit; et in malam 
 partem in propheta: et api quae est in Assur. 
 Musca diabolus; in Salamone: muscae moriturae exterminant 
 oleum suauitatis.

 2 Iob. 39, 26. 4 Ps. 101, 7. 6 ib. 83, 4. 7 ib. 10,- 2. 
 9 Prou. 30, 31. 10 Iob. 38, 36. 11 Es. 22, 17. 15 Mattb. 23, 37. 
 17 Es. 2, 20. 18 Ab. 2, 11 20 Mattb. 3, 4. 23 Prou. 6, 6. 24 Es. 
 7, 18. 25 Eccle. 10, 1. 

 1 interdum sanctus om, S 3 nicticorax (bis) GM 6 et est GM 
 18 scaraueus S clamauit GM 19 domino eo quod dominus in cruce 
 fuerit S 20 lugustae S locustae GM 23 opera traxit M 24 adsur S 
 25 diabulus GM solomone P salamone G salomone M exterminatis 
 oleum suauitatis suauitatem unguenti M 
 
 
 Bestiae diabolus uel omnes feri; in psalmo: ne tradas 
 bestiis animas confitentes tibi. 
 Leo dominus: uicit leo de tribu Iuda; item in aliam 
 partem: ne quando rapiat ut leo animam meam. 
 Pardus diabolus uel peccator moribus uarius; in propheta: 
 sicut Aethiops non mutabit pellem et pardus uarietatem. 
 Elephans peccator inmanis; in regnorum: et adducebant 
 ad Salamonem simias et elephantos. 
 Ursus diabolus aut duces saeui; in regnorum: et egressi 
 sunt duo ursi et comederunt eos. 
 Ceruus Christus uel sancti: sicut ceruus desiderat ad 
 fontes aquarum. 
 Lupus diabolus uel heretici; in euangelio: intrinsecus . 
 autem sunt lupi rapaces. item in bonam partem: 
 Beniamin lupus rapax, apostolum Paulum significans. 
 Aper diabolus; in psalmo: exterminauit eam aper de 
 silua. 
 Tigris feminea interdum arrogantia; in libro Iob secundum 
 Hebraeum: tigris periit eo quod non habuerit praedam. 
 
 Rinoceron fortis quique uel in bonam uel in malam 
 partem; in libro lob secundum Hebraeum: numquid uolet 
 rinoceros seruire tibi.

 1 Ps. 73, 19. 3 Apoc. 5, 5. 4 Ps. 7, 3. 6 Hier. 13, 23. , 
 8 III Keg. 10, 22. 10 IIII Reg. 2, 24. 12 Ps. 41, 2. 14 Matth. 
 7, 15. 16 Gen. 49. 27. 17 Ps. 79. 14. 20 Iob. 4. 11. 22 Iob. 39. 9. 

 1 diabulus M ps. LXXIII S 2 besteis PSG confitentem S 
 3 dominus in apocalipsin M 4 partem in psalmo VII S 5 diabulus P 
 diabus M uariis M in propheta om. S 6 ethyops G ethyobs M 
 mutauit S 8 elefans PM elefantus S eleuans G 9 salomonem M salamoncm 
 G elefantos PS elifantos G 10 diabulus GM saeui] 
 serui G et om. G 11 eum S 12 sancti in psalmo SM 14 hereticus 
 SGM 16 beniamin] ueniam S significat 31 17 diabulus GM 
 ea S 19 adrogantia S 20 hebreum S 21 uocabula se hoc modo 
 excipiunt in S: tigris, monocheron, rinocheron onager rinocheron S 
 rinoceron GM fortes S 22 hebreum S uult S 23 rinochero S 
 rinocerus GM 
 
 
 Monoceron hoc est unicornis; in psalmo: et dilectus 
 quem ad modum filius unicornium, id est singularis 
 potentiae uel sanctorum, qui teneant unicum dei uerbum. et 
 in aliam partem: et a cornibus unicornium humilitatem 
 meam. unicornes hic superbos uel unum testamentum 
 habentes. 
 Onager heremita; in Iob: quis dimittet onagrum liberum? 
 potest et populus ille Iudaeorum onager dici, quia 
 sequitur in eodem libro: et uincula eius quis soluit? 
 uincula utique praeceptorum. 
 
 Inuleus Christus aut sanctus propter gratiarum uarietatem; 
 in Salamone: similis esto tu, fratruelis meus, dammulae 
 aut hinulo ceruorum. 
 Damma idem quod supra. 
 Lepus timens deum; in psalmo: petram refugium leporibus 
 et erinaciis. 
 Erinacius idem quod supra; et erinacii gens inualida, qui 
 fecerunt in petris domos sibi. 
 Uulpes hereticus uel diabolus uel peccator callidus; in 
 euangelio: ite, dicite uulpi illi. 
 
 Animal homo carnalis; in apostolo: animalis autem 
 homo non percipit ea quae sunt spiritus dei.

 1 Ps. 28. 6. 4 ib. 21, 22. 7 Iob. 39, 5. 9 ib. 12 Cant. 2, 9. 
 15 Ps. 103, 18. 20 Luc. 13, 32. 21 I Cor. 2, 14. 

 1 monocheron 8 monoceron GM hec S unicornex S ps. XXVII S 
 2 quem ad modum J sicut SM unicomuorum SGM singulares S 
 3 potentiae uel spiritus uel quique sanctorum M 4 partem in psalmo 
 XXI S unicornuorum SG M 5 superuos S 7 herimida P qui M 
 demittit S demitit GM 8 iudeorum S dicere M 9 soluet GM 
 11 inulus G 12 salomone PSM salamone G esto tu] estu M 
 13 dammula S hinnulo S inulo G inoleo M damna-supra om GM 
 15 dominum M ps. CIII S petra SGM 16 herinacius 
 S erenacius GM 17 herinacius S erenacius M herenacii PS 
 eienacii GM 18 qui fecerunt] quae ferunt S 19 haereticus GM 
 uulpis haereticus aut diabulus aut GM 20 ite et S 21 apostulo M 
 
 
 Iumentum intellectu et eloquio carens; in psalmo: ut 
 iumentum factus sum apud te. 
 Equus uir sanctus; in Abacuc: qui ascendis super 
 equos tuos; et in malam partem: fallax equus in salutem. 
 Mulus inrationabilis quisque; in psalmo: nolite fieri 
 sicut equus et mulus quibus non est intellectus. 
 Asinus corpus humanum uel populus gentilium; in euangelio: 
 et adduxerunt ad Iesum asinam et pullum eius 
 et eum desuper sedere fecerunt. 
 Asina corona uel plebs carens dei notitia; in euangelio 
 idem quod supra. 
 Camelus diuites rebus saeculi onusti uel moribus distorti; 
 in euangelio: facilius est camelum per foramen acus 
 transire quam diuitem intrare in regna caelorum. 
 Tauri principes populorum; in psalmo; tauri pingues 
 obsederunt me. 
 Boues apostoli, qui suscepto iugo Christi euangelii in 
 uomere mundum exarauerint; in psalmo: offeram tibi boues 
 cum hircis. 
 Uaccae carnalibus uitiis pleni; in psalmo: inter uaccas 
 populorum.

 1 Ps. 72, 23. 3 Ab. 3, 8. 4 Ps. 32, 17. 5 ib. 31, 9. 
 8 Matth. 21, 7. 13 ib. 19, 24. 15 Ps. 21, 13. 18 ib. 65, 15. 
 20 ib. 67, 31. 

 1 inj;ellectum S homo intellectu M ps. LXXII S ut] uelut M 
 b c 
 3 aequus S ambacuc P ambacuin (b et c m. 2) S abbacuc GM ascendes 
 GM 4 aeqos GM tuus P falsus M aequus M ad 
 salutem SM in salute G 5 quisque om. S ps. XXXI S 6 in quibus 
 SGM 7 homanum S 8 ad iesum om. S 10 asinam S corona] 
 caro SGM notitiam S 12 camellus S rebus] huius M 13 gamellus 
 S camellus G agus S 14 intrare om. S 15 princepis S 
 b 
 salmo XXI S 17 boues (b m. 2) S euangelio S in euan- 
 U 
 gelio G in om. SGM 18 exarauerunt SGM ps. LXV S bobes 
 (u m. 2) S 19 bercis S (i m. 2) 20 baccae (u m. 2) S 
 ps. LXVII 8 salmo G 
 
 
 Uitulus, Christus siue sancti: tunc inponent super altare 
 tuum uitulos. et in aliam partem: circumdederunt me 
 uituli multi, hoc est lasciuientes. 
 Sues peccatores inmundi; in epistula Petri: et sus lota 
 in uolutabro luti. 
 
 Arietes apostoli uel ecclesiarum principes; in psalmo: adferte 
 domino filios arietum. 
 Oues populi fideles; in euangelio: oues meae uocem 
 meam audiunt. 
 Pecora simpliciores quique, minus praediti rationandi 
 subtilitate; in Salamone: pasce animas pecorum tuorum. 
 Hirci peccatores siue gentiles; in Daniele: ecce autem 
 hircus caprarum ueniebat ab occidente super faciem 
 totius terrae. item in bonam partem: offeram tibi boues 
 cum hircis. 
 
 Caprae iusti interdum ex gentibus uenientes; in Salamone; 
 capillatura tua sicut grex caprarum, quae reuelatae 
 sunt de Galaad. 
 Agni Christus uel apostoli aut sancti; in euangelio: pasce 
 agnos meos. 
 
 Haedi peccatores; in euangelio: haedos autem a sinistris 
 Talpae idola uel heretici, qui non uident ueritatem; in 
 Esaia: ut adoretis talpas et uespertiliones.

 1 ib. 50, 21. 2 ib. 21, 13. 4 II Petr. 2, 22. 6 Ps. 28, 1. 
 S Iob. 10, 27. 11 Prou. 27, 23. 12 Dan. 8, 5. 14 Ps. 65, 15. 
 17 Cant. 6, 4. 19 Ioh. 21, 15. 21 Matth. 25, 33. 24 Es. 2, 20. 

 1 sancti in psalmo L GMS (L om. GM) 2 malam partem M 
 partem in psalmo XXI SGM (XXI om. GM) 4 sancti petri S sues S 
 (altero loco) 6 arietis G ps. XXVIII S 8 obes (u m . 2) S (bis) 
 
 fedeles S (i m. 2) meM 10 quaequae (pr. e eras.)S quicque G etmi- 
 nus M 11 salomone PM salamone G psalmo S pecorum] peccatorum S 
 12 hyrcus GM peccatores] pastores S danihel G 13 ab-hircis 
 om. S 20 agnus meus SG 21 hedi SG edi M hedos SG edos M 
 22 uocabula in M hoc modo se excipiunt: haedi, canis talpae talpe S 
 i e 
 haeretici M 23 esaiam (m eras.) S uespertelionis S (corr. m. 2) 
 
 
 Canis diabolus uel Iudaeus uel gentilis; in psalmo et de 
 manu canis unicam meam. et in aliam partem in Ecclesiaste: 
 melior est canis uiuus leone mortuo. hic leonem 
 diabolum, canem uero gentilem uel hominem peccatorem 
 accipiendum putant, quod ille ad fidem uel paenitentiam possit 
 uenire, ille non ueniat. 
 Ranae daemones: in Apocalypsi: et uidi de ore draconis 
 spiritus tres inmundos in modum ranarum, sunt 
 autem spiritus daemoniorum. item ranae heretici, qui 
 in caeno uilissimorum sensuum conmorantes uana garrulitate 
 blaterare non desinant. 
 Formica prouidus uel operarius; in Salamone: uade ad 
 formicam, o piger. 
 Uermis Christus pro humilitate adsumpti hominis; in 
 psalmo: ego autem sum uermis et non homo. item in 
 aliam partem in Esaia: uermis eorum non morietur, id 
 est, siue ipse uermis siue peccati conscientia. 
 Aranea.humana fragilitas; in psalmo: et tabescere fecisti 
 uelut araneam animam eius. 
 Serpens diabolus uel maligni homines; in euangelio: 
 serpentes genimina uiperarum. item in alteram partem 
 in euangelio: sicut Moses exaltauit serpentem in deserto. 
 1 Ps. 21, 21. 3 Eccle. 9, 4. 7 Apoc. 16, 13-14. 12 Prou. 6, 6. 
 15 Ps. 21, 7. 16 Es. 66, 24. 1ti Ps. 38, 12. 21 Matth. 23, 33. 
 22 Ioh. 3, 14. 

 1 canes S diabulus M iudeos S gentiles S ps. XXI S 
 eripe et de manu M 2 ecclesiasten SGM 3 melius S canes P 
 hic uero S 5 penitentiam S 7 apocalipsi S apocalypsin G apocalipsin 
 M drachonis S 8 inmuudus G mondum (n eras.) S 
 9 heritici S 10 nobilissimorum G 11 oblaterare S blasphemare 
 M 12 salamone G salomone M 13 piier G 14 humilitatem 
 (m erm.) S assumpti PM 15 ite S 16 malam partem M 18 tani 
 
 biscere PSG 21 gemina S aliam S 22 in euangelio om. S 
 moises (sic semper) S moyses G monses M 
 
 
 Draco, diabolus uel apertus persecutor; in psalmo: tu confregisti 
 caput draconis, dedisti eum escam populo 
 Aethiopum. 
 Scorpius diabolus uel ministri eius; in euangelio: dedi 
 uobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones. 
 Uipera idem quod supra in euangelio: serpentes genimina 
 uiperarum.