<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0114a.stoa004.opp-lat1"><div n="6" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">VI. DICTIO [DE HAERETICIS ET SVNODO]. </title></ab><p rend="script">Pro ratione soluendum est quod pro ratione iacuimus : nam<lb n="20"/>
            ut pateat et linguae nostrae officia et silentium ordinatis seruisse <lb/>
            temporibus, fide hortante in officium sermonis erumpimus. <lb/>
            idem enim est superuacue loqui quod nece$arie non locutum

<note rend="script" type="footnote"> 1 maturam <hi rend="italic">B</hi> aequales <hi rend="italic">B</hi> 3 dignitftem <hi rend="italic">L</hi> 4 chrutum<lb/>
             dominium <hi rend="italic">T</hi> iMum Christom <hi rend="italic">om. LTY;</hi> finit add. <hi rend="italic">B</hi> 6 conh <lb/>
            e i. <lb/>
            lator onerum <hi rend="italic">B</hi> 7 medio] meo <hi rend="italic">L</hi> moyei <hi rend="italic">B</hi>. 8 inbicàlitate <lb/>
            <hi rend="italic">B,</hi> imbecellitate <hi rend="italic">L1</hi> actore <hi rend="italic">T</hi> 9 uoeierat <hi rend="italic">LTV</hi> 10 actionem <lb/>
            (m in in <hi rend="italic">corr. uidetur) B</hi> sabiim <hi rend="italic">T</hi> pa*rem (t <hi rend="italic">eras.) L</hi> <lb/>
            14 pecoatis <hi rend="italic">L</hi> 16 nulla otn. <hi rend="italic">T</hi> 17 noatrum Iesum Chrutam <lb/>
            <hi rend="italic">om. LTV;</hi> finit add. <hi rend="italic">B</hi> </note>

<note type="footnote"> VL De haereticis et synodo. Sacra. sexta iiscr. Sirm., om. Ubri <lb/>
            21 Ungue <hi rend="italic">B</hi> 22 ortante <hi rend="italic">B</hi> 23 superuacua eloqui B <lb/>
            necessariae <hi rend="italic">BL Y</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="441"/>
            dicente apostolo: uae enim mihi est, nisi euangelizauero, <lb/>
            et alibi: tempus tacendi nos praecipue, quos <lb/>
            praelati ceteris hortatur pondus obsequii, decet aut bona <lb/>
            facientes eleuare aut mala conprimere. et quidem uos docere <lb/>
            non aliud est quam stimulos admouisse currentibus: nam quod <lb n="5"/>
            ex proposito facitis, superbi sumus, si nostris debendum credimus <lb/>
            institutis. sed qui bona studia probat amplificat. stat <lb/>
            apud conscientias uestras, quanta Nestorius et Eutyches, gemina <lb/>
            diabolicae informationis ostenta, diu castam ecclesiarum orientalium <lb/>
            disciplinam perfidiae fornicatione corruperint, qui iuxta <lb n="10"/>
            sententiam apostoli dilectionem ueritatis non receperunt,, <lb/>
            ut salui fierent, et ideo misit illis deus <lb/>
            operationem erroris, at crederent mendacio, dum <lb/>
            per subripientem scandali occasionem Christi milites ille contentionum <lb/>
            campus examinat, sicut scriptum est: oportet <lb n="15"/>
            esse certamina, ut probati manifesti fiant. apud <lb/>
            quem Chalcedonensis non uiuit commemoratio ueneranda concilii,, <lb/>
            in quo Dioscorus cum sectatoribus suis stilo piae districtionis <lb/>
            addictus est et sanctae memoriae Flauiani adoranda <lb/>
            monumenta exultans Constantinopolitana ciuitas recepit, cuius <lb n="20"/>
            iam pridem firmauerant caelestia decreta sententiam? ubi <lb/>
            gentium Timotheus ignoratur, qui propter suspiciendae recordationis <lb/>
            Proteri caedem fieri plus quam parricida non horruit? <lb/>
            nam sacri persecutione pontificis et genera criminum uicit et <lb/>
            nomina. scitur Petrus et Cyrus et Timotheus, qui dum iacenti <lb n="25"/>
            manum Dioscoro porrigunt, conruerunt: hi de praecessore suo

<note type="footnote"> 1 I Cor. 9, 16 2 Eccles. 3, 7 11 II Thess. 2, 10 <lb/>
            15 I Cor. 11, 19 </note>

<note type="footnote"> 1 enim apostolo nae (ne <hi rend="italic">T) LTVb</hi> nisi <hi rend="italic">B,</hi> si non <hi rend="italic">LTVb</hi> <lb/>
            2 praecipaae <hi rend="italic">B,</hi> precipue <hi rend="italic">V</hi> 5 adnouisse <hi rend="italic">B</hi> cairentibus] calcaribus<lb/>
             <hi rend="italic">Pb</hi> 6 preposito facetes <hi rend="italic">B</hi> 8 neetorus <hi rend="italic">L</hi> euthices <lb/>
            <hi rend="italic">LPTV,</hi> eathicis <hi rend="italic">B</hi> 13 mendatio <hi rend="italic">B</hi> 14 subrepentem <hi rend="italic">expectes</hi> <lb/>
            cristi <hi rend="italic">B</hi> 17 oalcidonensia <hi rend="italic">libri</hi> uiuet <hi rend="italic">B</hi> 18 pie <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            22 timoteus <hi rend="italic">B</hi> suscipiendae <hi rend="italic">LTYb,</hi> suscipiende <hi rend="italic">BP; em. nescio<lb/>
             quis</hi> 23 Proterii <hi rend="italic">Sirm</hi>. cedem <hi rend="italic">LPTV</hi> paricida <hi rend="italic">B,</hi> patricida <lb/>
            <hi rend="italic">b</hi> 24 et om. <hi rend="italic">T</hi> meet <hi rend="italic">B</hi> 26 dioscorus <hi rend="italic">B</hi> precessore <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="442"/>
            et studiorum heredidatem adepti sunt et ruinae. proinde, fratres, <lb/>
            manentem in supernis patrum et adhaerentem beato Petro <lb/>
            tenete sententiam, quia nos mundae ecclesiae et non habentis <lb/>
            maculam optamus unitatem. patienter ferre non possumus nana <lb/>
            in Christum nostrum et blasphema ructantes: scimus, quia qui<lb n="5"/>
            in putribus membris non utitur ferri medicina serpentibus <lb/>
            morbis praestat obsequia: nam nisi secentur tabefacta, contaminant. <lb/>
            pacifica est cum his, qui rectum nituntur inpugnare, <lb/>
            congressio. quis a bellis talibus timoris reuocetur obstaculo, <lb/>
            de quibus uitali possit morte gaudere? quibus mundi huius<lb n="10"/>
            potestatibus, uel si minentur, adquiescendum credimus, quando <lb/>
            aliud imperat qui regna moderatur, dicente apostolo: non <lb/>
            sunt condignae passiones huius mundi ad superuenturam <lb/>
            gloriam, quae reuelabitur in nobis? fluxa <lb/>
            ecclesiasticorum corda aut turbant quae in praesenti uita sunt<lb n="15"/>
            aut delectant: quibus Acacius, qui diro diaboli a sententia <lb/>
            sua motus imperio, erubuit diu propugnatorem se fuisse ueritatis <lb/>
            et clari deserens ornamenta certaminis triumphum suum, <lb/>
            quem sub Basilisco pio sudore meruerat, debellauit: qui solis <lb/>
            praemiis suis paene tempore adeptionis inuidit, spem bonorum<lb n="20"/>
            fructuum perfidiae falce succidens. grauius enim est degustata <lb/>
            bona quam intacta calcasse: nihil defensionis superest homini <lb/>
            post dulcem iustitiae saporem ad mortifera schismatum uenena <lb/>
            redeunti. de his quae praefati sumus natum est, quod in Constantinopolitana <lb/>
            nuper ecclesia fertur admissum. unde patimur

<note type="footnote"> 4 cf. Ephes. 5, 27 12 Rom. 8, 18 </note>

<note rend="script" type="footnote"> I e <lb/>
            1 stQdoram <hi rend="italic">B</hi> 2 adherentem <hi rend="italic">BL</hi> pcbeato <hi rend="italic">L</hi> 3 tenet <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> non <hi rend="italic">(alt</hi>. n <hi rend="italic">in ras.) L</hi> 4 snfferre <hi rend="italic">Pb</hi> 5 cristum <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            blasphemia <hi rend="italic">L,</hi> blasfema <hi rend="italic">B</hi> quia qui <hi rend="italic">B</hi> 6 nritnr <hi rend="italic">Lx ut uidetur</hi> <lb/>
            7 prestat <hi rend="italic">B</hi> secintur <hi rend="italic">B</hi> 8 rectam <hi rend="italic">BV1</hi> 10 de quibus <hi rend="italic">Bb,</hi> <lb/>
            deque <hi rend="italic">LPTV</hi> mortae <hi rend="italic">B</hi> 11 potestibus <hi rend="italic">B,</hi> potentatibus <hi rend="italic">Pb,</hi> <lb/>
            potentibus <hi rend="italic">Sirm</hi>. 13 passionis <hi rend="italic">B</hi> snpernentnrum <hi rend="italic">L\'</hi> 14 floxa <lb/>
            -diro <hi rend="italic">om. B\' add. corr. in mg</hi>. 16 dilectant <hi rend="italic">B</hi> Acacius b, <lb/>
            accachius <hi rend="italic">B,</hi> acachius <hi rend="italic">LV,</hi> achatins <hi rend="italic">T ;</hi> subiacuit Acacius <hi rend="italic">fort</hi>. <lb/>
            dira <hi rend="italic">V1</hi> 18 triumfum <hi rend="italic">B</hi> \'19 basilisco <hi rend="italic">B</hi> sndorem <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            solis] solidis <hi rend="italic">fort</hi>. 20 premiis <hi rend="italic">B</hi> pene <hi rend="italic">libri</hi> inuidit <hi rend="italic">scripsi,</hi> <lb/>
            innidet <hi rend="italic">libri</hi> 21 fractum <hi rend="italic">B,</hi> fruct*u<foreign xml:lang="grc">̄</foreign> <hi rend="italic">L</hi> perfidie (di in <hi rend="italic">ras.) L</hi> <lb/>
            23 scismatum <hi rend="italic">BLPTV</hi> 25 inde <hi rend="italic">Sirm</hi>. </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="443"/>
            sine uocis usura tristitiam: qui enim oblatis remediis non <lb/>
            oboediunt, merito nihil consolationis tempore quo premuntur <lb/>
            habuerunt. 
</p></div><div n="7" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">VII. DICTIO IN DEDICATIONE AVDITORII QVANDO AD FORVM TRANSLATIO FACTA EST. </title></ab><p rend="script">Vt campus militem, mare nauitas, fora causidicum, sollicitant <lb/>
            incerta raptorem: ita linguas auditoria exercent. nam <lb/>
            quae, malum, ratio suadebit silentium in loco, in quo sunt <lb/>
            praemia constituta uerborum? ubi orationis palma, si hic gratia <lb n="10"/>
            taciturnitati ? bene soluuntur sudoris pretia, ubi sunt templa <lb/>
            uictoriae: bene effugatur seruitus inter atria libertatis. uincta <lb/>
            hic ora teneat mens captiua: non agnoscit forum Romani <lb/>
            populi, non liberalis eruditionis gymnasium qui adhuc quasi <lb/>
            in secessibus conticescit. sint muta forte diuersoria: hic nihil <lb n="15"/>
            est tam familiare quam pompa dicendi. Fescenninos sales <lb/>
            hymenaeis dare genium consuetae professionis plausus hortatur: <lb/>
            eriguntur lituis bellatores: uirtute debiles grauis bucinarum <lb/>
            cantus adtollit: data sunt uniuersis amica incitamenta propositis. <lb/>
            quid ego faciam, doctorum optime, te loquente? si infabricata <lb n="20"/>
            uerba intra uerecundum penetrale contineam, instituti <lb/>
            me esse similis non agnoscas. amicitiarum religionem in gratia

<note rend="script" type="footnote"><lb/><hi rend="italic">1 susura B non B B. l. 2 obediunt BT <hi rend="intraline">quo</hi>qd B</hi></note>

<note rend="script" type="footnote">VII. Dictio] Item <hi rend="italic">(om. T)</hi> dictio (dictio om. <hi rend="italic">TV)</hi> cnius supra <hi rend="italic">BL <lb/>
            TV ( praecedit Carm. I 6)</hi> facta est] Scholastica prima <hi rend="italic">add. <lb/>
             Sirm</hi>. 7 cauaedicum <hi rend="italic">V,</hi> causaedicum <hi rend="italic">L</hi> 8 anditoria linguas <lb/>
            <hi rend="italic">LTV</hi> excercent <hi rend="italic">B</hi> nam quae <hi rend="italic">Schottus et Sirm.,</hi> namq; <hi rend="italic">libri</hi> <lb/>
            10 proemia <hi rend="italic">B</hi> g<foreign xml:lang="grc">̃</foreign>|gr<foreign xml:lang="grc">̃</foreign>a <hi rend="italic">T</hi> 11 taciturnitatis <hi rend="italic">SiNn</hi>. s*udoris <lb/>
            e <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 12 ninta <hi rend="italic">B</hi> 13 orti (o in <hi rend="italic">ras.) B</hi> 14 gemnasium <hi rend="italic">B,</hi> <lb/>
            a e <lb/>
            g<foreign xml:lang="grc">ι̃</foreign>*nasium <hi rend="italic">T</hi> quainecessibus <hi rend="italic">L</hi> 15 conticiscit <hi rend="italic">B</hi> 16 fiscinninos <lb/>
            <hi rend="italic">B,</hi> festinninos <hi rend="italic">LTV</hi> 17 emineis <hi rend="italic">BLPlTV,</hi> ymineia P2, <hi rend="italic">em. Schottus<lb/>
             et Sirm</hi>. 18 bellatore <hi rend="italic">B</hi> uirtutis <hi rend="italic">B</hi> buocinarum T </note> <lb/>
             
<pb n="444"/>
            parcus offendam, si nec translationis festa nec debitae tibi <lb/>
            laudis munus exoluero. salue ergo, nutritor profectuum, fax et <lb/>
            splendor ingenuitatis, qui nobilia germina laboriosis purgando <lb/>
            sarculis in fructibus facis agnosci, qui in cano flore nouellae <lb/>
            posteritatis, quantum horreis paretur, ostendis, qui de ferarum<lb n="5"/>
            cubilibus et bubonum habitaculis ad fora nos reuocas, unde <lb/>
            maiores paene iam longa aetate discesserant. non enim patent <lb/>
            eruditis loca ista, quibus scientiam non primoribus labris ipsa <lb/>
            contulerint. cuius enim tuba cognoscatur eloquii, nisi cuius <lb/>
            puerilia innotuerint rudimenta sermonum? tibi ergo debentur <lb n="10"/>
            haec beneficia, quod citaturus reum causidicus inter atria iam <lb/>
            probata dictionem metuendus incipiet. tibi spes unica honestae <lb/>
            professionis adscribenda, quod nobilitas decursis breui temporibus <lb/>
            liberali sudore placitura est. sed quo me ignarum <lb/>
            uirium tui rapit affectio, narrationis pelagus non pendentem? <lb n="15"/>
            sufficit in loci amici et diei celebritate uota testatum. ad uos <lb/>
            reuertor, quibus paterna conuentus affectione uocem debeo <lb/>
            commonentis. reddite uos studendo origin, reddite natalibus <lb/>
            lectione: naturae lucem iubar dictionis ostendat: multiplicate <lb/>
            suffectu scientiae parentum titulos: ornate eruditione decora <lb n="20"/>
            maiorum. fului nobilitatem metalli nisi ad unguem manus <lb/>
            ducat artificis, maternis paene hebetater tenebris et, si non <lb/>
            magistra politione uenustetur, nihil ei prodest sublimitas, quam <lb/>
            uena concesserit. adiuuatur quidem doctoris instantia dotibus <lb/>
            sanguinis mundioris, sed nisi limata non rutilant illa quae<lb n="25"/>
            se erigunt praerogatiua nascendi. incrementum rusticum matris

<note rend="script" type="footnote"> 1 ne <hi rend="italic">L</hi> 2 laudes B13 purgandi <hi rend="italic">B1</hi> 4 surculis <hi rend="italic">V1</hi> <lb/>
            t <lb/>
            5 patetnr <hi rend="italic">B,</hi> parator <hi rend="italic">Pb</hi> 6 fora DOB] forenses <hi rend="italic">coni. Schottus</hi> <lb/>
            7 maioris poene <hi rend="italic">B</hi> putant eruditus <hi rend="italic">B</hi> 8 labr*is <hi rend="italic">T</hi> 9 cognoscitur <lb/>
            <hi rend="italic">b</hi> 11 benificia <hi rend="italic">B causedicus LPT1 V</hi> 12 dictione <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 13 ad scribendum <hi rend="italic">B</hi> 14 liberari <hi rend="italic">L</hi> sed] sub <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            15 expendentem <hi rend="italic">fort. ttt alibi e. g. p. 445,13;</hi> an pauentem ? 16 uotat| <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 17 cumnentua <hi rend="italic">L</hi> . 19 lectionem <hi rend="italic">T</hi> 20 suffectu <hi rend="italic">B,</hi> sntfectui <lb/>
            <hi rend="italic">LTV\'</hi> 21 fuui <hi rend="italic">L</hi> 22 poena <hi rend="italic">B,</hi> pene <hi rend="italic">LTV</hi> bebitatur <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 24 adiunator <hi rend="italic">B</hi> 25 sed] et <hi rend="italic">B</hi> 26 incrementum] <lb/>
            iumeotum coni. <hi rend="italic">Schottus</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="445"/>
            mammas inter sulcos euacuat et per pascua pecus agere, dum <lb/>
            ab uberibus pendet, adsuescit: patris brachiis, dum iuuencos <lb/>
            fatigat, adiungitur: prensat dexteram grandia terris semina <lb/>
            committentem et sudorem originis suae in ipso lucis limine <lb/>
            meditatur. quid uos faciatis, quos liberalibus pepererunt matres <lb n="5"/>
            optimae disciplinis? peregrinandum uobis est a germine ditiori, <lb/>
            nisi uos nobiles instituta monstrauerint. habetis praeuium eloquentiae <lb/>
            morumque doctorem: currite prosapiae stimulis incitati <lb/>
            et, cum uos ad agonem praemia promissa perduxerint, <lb/>
            mei meminisse dignamini, quia sunt quae a uobis post caelestem <lb n="10"/>
            retributionem suffragia hortator accipiat. haec sunt, nostris <lb/>
            quae uos licuit uocibus admoneri. uos diligentiam pectoris mei <lb/>
            expendite consideratione uerborum: non phaleratus sermo, non <lb/>
            inlecebrosa tantum et depicta fucis narratio delectet: quaerite <lb/>
            apud me non blanda sed necessaria, non deliciosa sed fortia. <lb n="15"/>
            numquid iuuat pompam texere praecepta daturum ? qui probari <lb/>
            non magis sensibus quam sermone disponit affectum monitoris <lb/>
            euacuat. ponderibus ornetur dictio castigantis: lancem <lb/>
            in exhortatione teneat qui gestit audiri. institutor uirtutis <lb/>
            plausus excludat: bene morata oratio imperat quod suadet. <lb n="20"/>
            haec si explicare nequeo facultate dicendi, amare tamen didici <lb/>
            consideratione propositi et electione consilii. pars quaedam <lb/>
            probitatis est, etsi implere nequeas, nosse meliora. sequitur <lb/>
            examinatam intentionem effectus operis: proximus magistro <lb/>
            est qui diligit ornamenta doctrinae. deus tamen uoti se comitem <lb n="25"/>
            iungat et quod nouellis praeceptor commendo cespitibus in <lb/>
            pomis tamquam de hereditaria possessione decerpam.

<note type="footnote"> .11 cf. Verg. Aen. III 461 </note>

<note type="footnote">2 pendet <hi rend="italic">T,</hi> pendit <hi rend="italic">BLPVb</hi> iuuencus <hi rend="italic">B</hi> 3 praensat <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            4 hnnine <hi rend="italic">P\'Tb</hi> 6 est nobis <hi rend="italic">LTV</hi> ditiore <hi rend="italic">T</hi> 7 UOB <hi rend="italic">ex</hi> <lb/>
            nobia <hi rend="italic">T corr</hi>. plaeuium] praetium <hi rend="italic">B</hi> 10 dignemini <hi rend="italic">Pb</hi> <lb/>
            12 quae nos ueetris <hi rend="italic">Pb; cf. Vergil. Aen. 111461</hi> haec sunt quae nostra <lb/>
            liceat te uoce moneri 13 faleratas <hi rend="italic">BLTV</hi> 15 *pud <hi rend="italic">L,</hi> apud <hi rend="italic">V</hi> <lb/>
            16 daturum (a <hi rend="italic">ex</hi> u <hi rend="italic">corr.) B</hi> qui] quia <hi rend="italic">T in ras.,</hi> qui ei <hi rend="italic">Pb</hi> <lb/>
            17 non magis probari <hi rend="italic">Pb</hi> 18 lancem <hi rend="italic">B</hi> 19 exortatione <hi rend="italic">LP <lb/>
            TV 20 snadit B 21 di∗∗∗dici L 22 lectione LTVb</hi> 23 etsi] <lb/>
            si <hi rend="italic">Sirm</hi>. 94 magistros <hi rend="italic">B</hi> 25 sec <hi rend="italic">B\'</hi> 26 et] etiam <hi rend="italic">T</hi> </note> 
<pb n="446"/>
            
</p></div><div n="8" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">VIII. PRAEFATIO DICTA LVPICINO QVANDO IN AVDITORIO TRADITVS EST DEVTERIO V. S. </title></ab><p rend="script">Quotiens amomi flosculus aut messis casiae per depraedationem <lb/>
            lasciui pollicis radice uiduantur et ad dotem manuum<lb n="5"/>
            humanarum nobile germen adiungitur, meritum cespitis odore <lb/>
            significat et naturae genium prima uisione testatur. occultari <lb/>
            se non patitur fetura sublimis: decus clari sanguinis non <lb/>
            tenetur abscondito: uox mundae originis licet in recessibus <lb/>
            semper auditur. sed quamuis ita se res habeant, humanitatis<lb n="10"/>
            interest non tacere quod gestias: parum suscipit oneris qui <lb/>
            quod scit dignum esse amore conmendat: feritatis maculam <lb/>
            non euitat qui non festinat adserere quod meritis nouit esse <lb/>
            placiturum. diem laudare quis abnuat? adtollere solis radios <lb/>
            quis metuat qualibet nocte sermonum? si themati obsequium<lb n="15"/>
            praestat oratio, ab ipso suscipit dignitatem. proprii ergo <lb/>
            macie non turberis ingenii, quando eloquii uilitas pretio <lb/>
            susceptae dictionis eleuatur: erigere, mens, fasce depressa inperitiae: <lb/>
            dextera, inpacti oneris subleuaris. sed cur longis <lb/>
            inuoluimur? praesenti adulescentulo militat praefata narratio,<lb n="20"/>
            quem rediturum ad proauos non denuntiatione augurum, sed <lb/>
            post deum fultus spe mihi uestrae perfectionis spondeo: nec

<note rend="script" type="footnote"> VIII. praefacio <hi rend="italic">TV</hi> dica <hi rend="italic">BVl</hi> quando-Deuterio V. S. <hi rend="italic">om. <lb/>
            LTV</hi> Deaterio Y. 8. <hi rend="italic">Sirm.,</hi> deutericium <hi rend="italic">Bb;</hi> Bcholastica secunda <lb/>
            <hi rend="italic">add. Sirm</hi>. 4 floscolus <hi rend="italic">(pr</hi>. 0 <hi rend="italic">ex</hi> u? <hi rend="italic">corr.) B</hi> casedae <hi rend="italic">Tb</hi> <lb/>
            depraecationem <hi rend="italic">B1</hi> 5 lacini <hi rend="italic">T</hi> pollecis <hi rend="italic">B</hi> radice om. <hi rend="italic">Sirm</hi>. <lb/>
            6 ciapetis <hi rend="italic">Bl</hi> 7 nutnrae <hi rend="italic">B1</hi> 8 futura <hi rend="italic">B,</hi> fetura (e w ras.) <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            11 snacipit <hi rend="italic">(pr</hi>. i corr.) <hi rend="italic">B</hi> 12 maculam (alt. a corr. <hi rend="italic">in ras.) B</hi> <lb/>
            14 radius <hi rend="italic">B</hi> 16 prestat <hi rend="italic">BLPV,</hi> prat <hi rend="italic">T</hi> in ras. 17 macie <hi rend="italic">b,</hi> <lb/>
            macies <hi rend="italic">BLPTV</hi> praetio <hi rend="italic">B</hi> 18 depraessa <hi rend="italic">B</hi> 19 honeris <lb/>
            r <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> subleuatis <hi rend="italic">T,</hi> snbleuare <hi rend="italic">fort</hi>. 20 presenti <hi rend="italic">B</hi> adoliscentolo <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 21 redditurum <hi rend="italic">B</hi> proabus <hi rend="italic">B,</hi> proauos <hi rend="italic">ex</hi> pbns <hi rend="italic">V m. 1,</hi> <lb/>
            proanbis (n <hi rend="italic">ex</hi> m <hi rend="italic">corr.) L</hi> 22 spe] ope <hi rend="italic">fort</hi>. nostrae <hi rend="italic">Tl</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="447"/>
            futurum ambigo, splendori te istum suorum posse reddere, <lb/>
            quem aliis contulisti: potest enim facile ueterum decora suscitare <lb/>
            cui fas est noua construere. non credas haec esse solius <lb/>
            incitamenta facundiae. tibi uni concessum est claritatem aut <lb/>
            dare aut reparare maiorum. stant ante oculos tuos non annosa <lb n="5"/>
            pueri monumenta sed recentia. peritiam tuam Firminus et <lb/>
            Licerius, aetatis suae sidera, hac uoce conueniunt. 
</p><p rend="script">"Suscipe, doctissime hominum, utriusque plantam familiae et <lb/>
            culmum, in quo grauidas aristas parias, secundus adtende. scalpe <lb/>
            sarculis uberem terram, quae si nostri est germinis fibula, feret <lb n="10"/>
            tuis profecto laboribus responsura. doce udo libro adolescere <lb/>
            maritata plantaria: nouelli dentibus uirgulti fructum surculi <lb/>
            melioris adcommoda: ueniat pomorum successus, dum ore <lb/>
            tenero sublimior ab illo te docente planta mordetur, quia, nisi <lb/>
            edomitam terram terque et quater agricolae ligonibus scripserint, <lb n="15"/>
            triticeam messem paliurus superabit et lolium. munus <lb/>
            Palladium et cana nemora bacis plurimis cultura locupletat. <lb/>
            India multo sudore quo se iactat hebenum nutrit. Sabaei <lb/>
            uirga cespitis manu cessante non proficit. industria fecit, quod <lb/>
            Paestaneis rosas dumeta pepererunt, quas de spinis ceu terrae <lb n="20"/>
            sidera labor exigit. felix est operantis instantia, quotiens <lb/>
            glebis uberibus manus adhibetur. tunc fessa brachia suco <lb/>
            effusae ualitudinis intumescunt, quando integrum fenus

<note rend="script" type="footnote"> 1 splendori <hi rend="italic">B,</hi> splendor <hi rend="italic">LPTVb, splendorem Sirm. ; an splendorem</hi> <lb/>
            ei 9 isti <hi rend="italic">Sirm</hi>. 8 esse haec <hi rend="italic">T</hi> salias <hi rend="italic">Bx</hi> 4 facondiae <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> tibi//// <hi rend="italic">L</hi> 5 ocnlns tuus <hi rend="italic">B</hi> non] an <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            7 glicerius <hi rend="italic">B</hi> 9 cnlmiom <hi rend="italic">T</hi> arestas <hi rend="italic">B</hi> pMrias (t <hi rend="italic">eras.) <lb/>
            Y</hi> secondus <hi rend="italic">B</hi> 10 sarcolis <hi rend="italic">B,</hi> sacculis <hi rend="italic">T</hi> feret scripsi,<lb/>
             fit <hi rend="italic">BLPTV,</hi> sit <hi rend="italic">b</hi> 11 doce udo (u m n <hi rend="italic">corr.) T,</hi> docendo <hi rend="italic">b</hi> <lb/>
            adoliscere (o ex u. <hi rend="italic">corr.) B</hi> 12 dentibus uirgulti <hi rend="italic">T</hi> sorcnli<lb/>
             <hi rend="italic">B</hi> 13 aoomoda F* suscessus <hi rend="italic">Ll</hi> 15 e\' <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            scribeerent <hi rend="italic">B</hi> 16 paleurus <hi rend="italic">B</hi> munus <hi rend="italic">(alt</hi>. u <hi rend="italic">corr.) B</hi> <lb/>
            17 paladium <hi rend="italic">T\'</hi> ca" <hi rend="italic">B</hi> locopletat <hi rend="italic">B</hi> 18 haebenam <lb/>
            <hi rend="italic">BLV</hi> sabei <hi rend="italic">LPTY;</hi> sauei <hi rend="italic">B</hi> 19 cispetis <hi rend="italic">B\'</hi> munu (alt. <lb/>
            n <hi rend="italic">in ras. corr.) B</hi> profecit <hi rend="italic">Bx</hi> 20 paeetaneis <hi rend="italic">b,</hi> bestaneis <lb/>
            <hi rend="italic">BLPTV</hi> peperant <hi rend="italic">B,</hi> pereperunt <hi rend="italic">T</hi> seu <hi rend="italic">Pb</hi> 22 manos <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            adhebetur <hi rend="italic">B</hi> succo <hi rend="italic">T</hi> 23 effuse <hi rend="italic">B</hi> intomiscunt <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            faenos <hi rend="italic">Y</hi> rurecolis <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="448"/>
            ruricolis arua dissoluunt: nastiter exercitu desiderium de fertilitate <lb/>
            telluris: uomeribus agendum est, ut per palmites exuberet dos <lb/>
            autumni. numquam spumantia labris musta meruit, nisi qui <lb/>
            uitium luxuriem curua falce resecauit et in diuersis cultibus <lb/>
            plus, quam uini acciperet, liquoris effudit. talis est natura<lb n="5"/>
            mortalium: rite conparantur arbustis rudimenta paruulorum, <lb/>
            quos postquam parentum sollicitudo a matris radice decerpsit, <lb/>
            prouidendum est cui solo iuxta uota conmendet. post deliberationem <lb/>
            doctoribus iura nostra transcribimus. tunc fiunt institutione <lb/>
            uestri quos nobis natura concesserit: tunc incipit <lb n="10"/>
            sibi tantum studiorum lima uindicare, quantum origo uix praeualet. <lb/>
            paene enim non iniurium est, uinci prosapiem conlatione <lb/>
            doctrinae, quia patris officium habet luxuriam comitem, praeceptoris <lb/>
            sollicitudinem: genitor fit deliciis, institutor laboribus: <lb/>
            libertatem origo tribuit, dignum libertate monitor facit. ergo <lb n="15"/>
            magis uestrum est quod laudatur in homine: nemo enim, <lb/>
            si desit testimonium facundiae, poterit praedicare quod <lb/>
            nascimur. splendorem familiae prodit lingua, quam tribuitis: <lb/>
            fit praeco generis magistri beneficium: inerudita nobilitas <lb/>
            caeleste munus abiurat. adstringe ergo artioribus uinculis per<lb n="20"/>
            aetatem erratici palmitis lapsus: sine subole ramos ferro <lb/>
            castiga: nouellum cespitem fotu, quo cuncta fructificare soles, <lb/>
            adtolle. habet adulescens noster, quoscumque de suis

<note rend="script" type="footnote"> 1 arua] arut B nascatur <hi rend="italic">B</hi> oxercitia <hi rend="italic">V1</hi> 3 antomni <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 4 luxuriaem <hi rend="italic">B</hi> 5 licorie <hi rend="italic">BVl</hi> 6 arbustis <hi rend="italic">T2 et</hi> Sirn.,<lb/>
             arbatis <hi rend="italic">BLPTlVb</hi> radimeta <hi rend="italic">T</hi> .7 dioerpsit <hi rend="italic">T,</hi> dioeraerit <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            8 iusta <hi rend="italic">T</hi> conmendit <hi rend="italic">B</hi> delibationem <hi rend="italic">T</hi> 9 transcribimns <lb/>
            0 <lb/>
            <hi rend="italic">V,</hi> transcribemus <hi rend="italic">B</hi> 10 inoepit <hi rend="italic">B1</hi> 11 oindicare <hi rend="italic">T</hi> preualet<lb/>
             <hi rend="italic">LTV</hi> 12 penae <hi rend="italic">BL V</hi> 13 habit <hi rend="italic">Bx</hi> luxariem <hi rend="italic">Sirm</hi>. <lb/>
            15 munitor <hi rend="italic">V1</hi> 16 homine <hi rend="italic">T\'b,</hi> hominem <hi rend="italic">BLPT1 V</hi> 17 testimoniom<lb/>
             <hi rend="italic">V1</hi> 18 nascemur <hi rend="italic">B</hi> tribuitis <hi rend="italic">T\'b,</hi> tribuetis <hi rend="italic">BLPT1V</hi> <lb/>
            19 preco <hi rend="italic">TV</hi> 20 a∗stringe (d <hi rend="italic">eras.)</hi> L, astringite <hi rend="italic">b</hi> artiorebus <lb/>
            <hi rend="italic">Bl</hi> uincolis <hi rend="italic">Bl</hi> 21 palmites <hi rend="italic">B</hi> labsus, tB sobole <lb/>
            <hi rend="italic">LTV</hi> ramus <hi rend="italic">B</hi> 22 nobellum <hi rend="italic">B</hi> cispitem <hi rend="italic">B</hi> iuncta <lb/>
            <hi rend="italic">Tl</hi> solis <hi rend="italic">B</hi> 23 <hi rend="italic">adolescens BT</hi> quoscumque <hi rend="italic">scripsi,</hi> quodcumque <lb/>
            libri respexerit de suis <hi rend="italic">TV</hi>. </note> <lb/>
             
<pb n="449"/>
            respexerit, quos sequatur: nobis crede, actus tot stimulis peruolat, <lb/>
            quodlibet scientiae fuerit aequor ingressus: fodietur prosapiae <lb/>
            suae calcaribus: per tot ordines nihil nisi quod ad litteras inuitat <lb/>
            inueniet. stat ecce ante te paruulus noster felicibus initiandus <lb/>
            auspiciis et sicut iusti hostia deuotionem sacerdotis <lb n="5"/>
            expostulat: paternam conuenit ore pietatem, ut qualibet oratione <lb/>
            constitutam in uitae limine conmendet infantiam, quam de <lb/>
            parentibus non sermone exigit, sed quid desideret horror ostendit: <lb/>
            cogimur subuenire in necessitate paruuli, quam formido manifestat. <lb/>
            sponde tuis, adulescentule, digna primordiis: spem <lb n="10"/>
            solidam de tua perfectione concipimus: bonum ingenium doctori <lb/>
            optimo mancipamus. sacri iam rudimenta uenerare collegii: <lb/>
            ad Latiaris curiae proficiunt sidera, quos uides scintillis modicis <lb/>
            futurum lumen ostendere. haec ad uos dixisse sufficiat: mihi <lb/>
            remanet stricta insinuatio. propinquum ad te consanguineus, <lb n="15"/>
            orbum parentibus religiosus exhibui. quae res mihi affectum <lb/>
            pueri faciant, iam tenetis. si necessitudo respicitur, liber ab <lb/>
            amore esse non possum: si pietas amica proposito, nostri fiunt <lb/>
            filii qui parentum suorum praesidio denudantur. unum ergo <lb/>
            uinculum uenit a prosapie: alio nos astringit officium. respice, <lb n="20"/>
            uenerabilis magister, tot pro isto supplices manus et in spe <lb/>
            paruuli maiores eius me teque considera. genus est singulare <lb/>
            laudis in doctoribus discipuli eruditio. Achillis lingua Chiron <lb/>
            innotuit: fecit sequacis meritum opinionem illius plus amari, <lb/>
            cuius per se forte facundia in lucem non potuisset exire. Maro

<note rend="script" type="footnote"> 1 quod <hi rend="italic">b</hi> sequatur <hi rend="italic">ex</hi> signatur <hi rend="italic">T corr</hi>. 3 calcarebus <hi rend="italic">B\'</hi> <lb/>
            ordenis <hi rend="italic">B*</hi> 4 paruolus <hi rend="italic">B</hi> enitiandus <hi rend="italic">BV</hi> 7 limene <hi rend="italic">Bl</hi> <lb/>
            comendet <hi rend="italic">T</hi> 8 desiderit <hi rend="italic">B</hi> horror scripri, error <hi rend="italic">libri</hi> <lb/>
            9 manefestat <hi rend="italic">B</hi> 10 adolieeentolae <hi rend="italic">B</hi> 12 aenerari <hi rend="italic">T1</hi> <lb/>
            coliigii <hi rend="italic">B</hi> 13 scentillis <hi rend="italic">B</hi> modicis scintillis <hi rend="italic">T</hi> 14 hoc <lb/>
            <hi rend="italic">Pb</hi> ad uos <hi rend="italic">PTb,</hi> aaos <hi rend="italic">L V,</hi> auus <hi rend="italic">B</hi> 15 propincum <hi rend="italic">BV,</hi> principium<lb/>
             <hi rend="italic">L</hi> sangaineos <hi rend="italic">B</hi> 16 orbem <hi rend="italic">LTV</hi> exibui <hi rend="italic">T</hi> qaa* <lb/>
            <hi rend="italic">L 17 pueri T in ras. tenetes B1 18 p<foreign xml:lang="grc">̃</foreign>pouto (~ alio atramento)</hi> <lb/>
            i <lb/>
            <hi rend="italic">V</hi> 19 fili <hi rend="italic">B</hi> predisio <hi rend="italic">L</hi> 20 uincolam <hi rend="italic">B</hi> uent <hi rend="italic">V,</hi> aeniet <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> prosapiae <hi rend="italic">B,</hi> prosapia <hi rend="italic">b</hi> alio nos <hi rend="italic">B,</hi> alienos <hi rend="italic">LPVb,</hi> alien <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> constringit <hi rend="italic">T</hi> 21 uenerabiles <hi rend="italic">B</hi> et <hi rend="italic">B</hi> 8. I. 22 parnoli<lb/>
             <hi rend="italic">B</hi> maioria <hi rend="italic">B</hi> singolare <hi rend="italic">B</hi> 23 doctorebus <hi rend="italic">Bl</hi> </note>

<note type="footnote"> VI. </note>

<note type="footnote"> 19 </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="450"/>
            uester tantis institutores suos commendauit, quantis ipse notus <lb/>
            est: et certe illos per merita sua fama non prodidit. Hieronymus <lb/>
            noster, nisi praeceptorem suum Gregorium diceret, illo melior <lb/>
            censeretur: sed illi adplicanda sunt bona nominati, a quo <lb/>
            sumpsisse uidentur originem. in summa, ut dixi, caelum pulsat<lb n="5"/>
            magistri opinio perfectione discipuli. apud scientem rerum non <lb/>
            obicio obliuionem, quia nota commemoro. auara sunt nota <lb/>
            diligentum. deum precor, ut studiis uestris gratiam suam <lb/>
            comitem iungat, ut quos a me limandos accepisti doctissimos <lb/>
            reddas et illorum eruditio uestra quidem gloria, sed meum<lb n="10"/>
            efficiatur obsequium. 
</p></div><div n="9" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">VIIII. DICTIO. PRAEFATIO QVANDO ARATOR AVDITORIVM INGRESSVS EST. </title></ab><p rend="script">Notum cunctis bene mortalibus, quod dicendi laborem negotiorum<lb n="15"/>
            feriae pariant et eliminatis curarum procellis orationum <lb/>
            serena plus rutilent. diem suum ingenia nisi occupationum <lb/>
            nebulis fuscata non perdunt: sententiarum iubar cura uacuos <lb/>
            respicit et expeditus animus declamationum pompam commendat. <lb/>
            qui caeca remis temerarius freta proscindit, nudum sollicitudine<lb n="20"/>
            gubernaculis pectus adcommodat et claui regimen <lb/>
            sola qua magistrum nauis conuenit inquisitione perpendit. tunc <lb/>
            stuppea in uentos ex uoto frena laxantur: tunc rudentum uinculis <lb/>
            diu libera maria uinciuntur et imperiosis undarum cumulis

<note type="footnote"> 2 prodedit <hi rend="italic">B</hi> hieronimua <hi rend="italic">LPV,</hi> ieronimus <hi rend="italic">T,</hi> geronimns <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            4 censeritur <hi rend="italic">B</hi> 5 summa 6, summam <hi rend="italic">BLPTV</hi> 6 discipnlo <lb/>
            T1 apnt <hi rend="italic">B</hi> 8 diligentium <hi rend="italic">LPb</hi> \' 9 limandus accipisti <hi rend="italic">B</hi> </note>

<note rend="script" type="footnote"><hi rend="italic">VIIII. Hanc dictionem primus ed. Sirm., inscr. add</hi>. Scholastica <lb/>
            I.\' <lb/>
            tertia. 16 ferio <hi rend="italic">BT1,</hi> fere <hi rend="italic">T1</hi> elimentis <hi rend="italic">B,</hi> elimentis <hi rend="italic">LV,</hi> elementis <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 17 occopationum <hi rend="italic">B</hi> 18 uacuus <hi rend="italic">B</hi> 19 pompa <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            20 ceca <hi rend="italic">B</hi> poscendit <hi rend="italic">B</hi> 21 claui] clam <hi rend="italic">T</hi> 28 stopea <lb/>
            <hi rend="italic">Tl</hi> uentus <hi rend="italic">BT1</hi> fraena <hi rend="italic">B</hi> noto frena <hi rend="italic">T in ras. m. 2</hi> <lb/>
            rudentium <hi rend="italic">T</hi> 24 inperiosis <hi rend="italic">B</hi> comolis <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="451"/>
            homo dominaturus ingreditur, uiarum incerta astris recludentibus <lb/>
            agniturus. tunc Bosphorum Pleiadas Cynosuram et <lb/>
            quicquid iter monstrat inspiciens, ad caeli ductum callis hominis <lb/>
            ordinatur, si tamen mens nullo extraneae occupationis mordeatur <lb/>
            ambiguo nec peregrinantem notitiam magister inertiae <lb n="5"/>
            maeror adfligat. quod si aut pigro torpore hebetatus animus <lb/>
            dormiat aut diuersis excitatus stimulis per deuia distrahatur, <lb/>
            nescit ad propositum suum totus occurrere, cuius membra <lb/>
            prudentiae lanista animarum cura discerpit. inefficax semper <lb/>
            est et a molis suae ualitudine dissociatus ostenditur qui non <lb n="10"/>
            potest quantus est est tractatuum forma monstrare. est tamen <lb/>
            boni doctoris expendere originem serpentis riuuli, qui scalpente <lb/>
            ad ipsum terram ungue perducitur, quid sit eius in unum <lb/>
            collectus alueus, quid sit ubi nascitur existimare, et uires <lb/>
            fluminis non de his, quae accepit, sed de illis, quae potuit <lb n="15"/>
            accepisse, colligere. quorsum, uenerabilis magister, libertatis <lb/>
            index, boni testimonium sanguinis, ingeniorum lima, fabricator <lb/>
            sensuum, haec uerba praemiserim, si requiras: me me locutus <lb/>
            sum, fateor, me digessi, quem inter inscitiae dormientis infantiam <lb/>
            occupationes uariae et tristitia fortis inperitiae mater <lb n="20"/>
            obpressit, cui non datur duris soluere colla laboribus, ut studiorum <lb/>
            lupatis ora decorentur. meus sermo quod scaber est <lb/>
            et nullo splendescens dictionis adtritu, intellegentiae est et <lb/>
            exercitii quod dedisco. te inter palaestra tua originaria linguae <lb/>
            palma sollicitat: te inter ciues, mei inmemor, superba Delus

<note rend="script" type="footnote">2 bosforum <hi rend="italic">B,</hi> bosforon <hi rend="italic">LTV</hi> quinusuram <hi rend="italic">B</hi> 3 celi <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            4 extranea <hi rend="italic">B</hi> mordeator <hi rend="italic">B</hi> \'6 meror <hi rend="italic">libri,</hi> pegro <hi rend="italic">B1</hi> <lb/>
            7 diuersua <hi rend="italic">LV</hi> . stimulis excitattxs <hi rend="italic">TV</hi> , 10 dissotiatos <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            11 potest <hi rend="italic">T 8. I</hi>. quantus <hi rend="italic">ex</hi> quamuis <hi rend="italic">T corr</hi>. ,12 origine <hi rend="italic">L,</hi> <lb/>
            originenem. <hi rend="italic">V</hi> \' .13 <hi rend="italic">ipeam <foreign xml:lang="grc">̇Τ</foreign></hi> \' unguae <hi rend="italic">B</hi> . H colllctua B1\' <lb/>
            <lb/>
            <hi rend="italic">nascetor B extima&lt;e B, aestimare Sirm. 15 illis] his T</hi> <lb/>
            16 quursum <hi rend="italic">.V,</hi> cursum <hi rend="italic">B</hi> 17, indix B lima (i <hi rend="italic">in ras.. 1—2 <lb/>
            litt.) L 18 me om. T 19 degessi B</hi> , , insitie <hi rend="italic">T</hi> infantiam∗ <lb/>
            <hi rend="italic">B..20</hi> occupationes <hi rend="italic">T2, pocupationis BLT1V,</hi> 21 colla- <lb/>
            (e? <hi rend="italic">eras.)</hi> V 22 <hi rend="italic">ura B1</hi> 28 est] defectus eet fort. :24 dk <lb/>
            disco <hi rend="italic">B, om. T</hi> te <hi rend="italic">om. T</hi> palestra <hi rend="italic">LTV,</hi> paliitra <hi rend="italic">B</hi> </note>

<note type="footnote"> 29* </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="452"/>
            adnumerat. tu Castalii gurgitis lautus possessor incedis: at <lb/>
            ego uix arentibus labiis stillantem guttam marcidi liquoris <lb/>
            infundo. te sudore continuo nulla diuersitate interpellante <lb/>
            utpote colonum suum doctrinae messis amplificat: at mihi uix <lb/>
            de magnorum horreis pauper faseli esca porrigitur. tu in sustentationem<lb n="5"/>
            ruiturae libertatis felix dextera subrogaris: me ecclesiae <lb/>
            angulus etiam bona metuentem saeculi praesentis includit <lb/>
            quid, rogo, uisum est dudum insignia eloquentiae tuae ia <lb/>
            me tam longe positum oculos destinare? fuerunt magis alii, <lb/>
            quos dictionis tuae ornamenta conponerent, quibus uerborum<lb n="10"/>
            phalerae per Latiares elegantias adquisitae uicturum et apud <lb/>
            posteros nomen offerrent. me tacito teneri tantum conuenit <lb/>
            affectu dictis inparem et officiis sequestratum. quid erigeres <lb/>
            animos quos alter iam sibi uitae ordo subdiderat? quid ad <lb/>
            reuocares per longa itinerum interualla distantem hominem, 15 <lb n="15"/>
            apud quem sicut nefas est non meruisse laudari, ita crimen <lb/>
            fuisse laudatum ? tua sunt, tua, ne dubita, aut eorum, si tamen <lb/>
            inueniri potuerunt qui secuntur. ad adulescentulum tamen, <lb/>
            quem praesentis diei auditoriis tuis auspicia dedicarunt, cum <lb/>
            quo mihi parili infantia conuenit, si uenia me donatis, uerba<lb n="20"/>
            conuerto. cuius primordia quamuis infabricato sermone conmendem, <lb/>
            imperiis amoris excusor. sub iugum mittimur dilectionis <lb/>
            necessitate constricti et, dum caris prospicimus, quid <lb/>
            nos deceat non uidemus. hunc licet paterna debuisset oratio <lb/>
            prosequi, non est tamen a patre aliena quam porrigo. debuit

<note rend="script" type="footnote"><hi rend="italic">1 inoedes B ad B, et L 2 licoris B</hi> 3 aduersitate <lb/>
            <hi rend="italic">fort</hi>. 4 amplificat <hi rend="italic">(c exp. m. 1) V ad B</hi> 5 fasili <lb/>
            B , tu L <hi rend="italic">in—bona me T in ras. corr. 6 me om. T</hi> <lb/>
            7 angolaa <hi rend="italic">B,</hi> Angulo <hi rend="italic">T*</hi> 8 insigni aeloquentiae <hi rend="italic">B,</hi> insigniae loqaentiae <lb/>
            <hi rend="italic">V,</hi> insign eloquentie (ia s. <hi rend="italic">I</hi>. m. 2) <hi rend="italic">T</hi> 9 meam <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            oculus <hi rend="italic">B\'</hi> distinare <hi rend="italic">B</hi> 11 falerae <hi rend="italic">LTV,</hi> fallerae <hi rend="italic">B</hi> pw <lb/>
            i <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> latiares <hi rend="italic">T,</hi> latiaris <hi rend="italic">BL V</hi> 18 erigeres scripsi, erigeris <lb/>
            <hi rend="italic">LT1V,</hi> eregeris <hi rend="italic">B,</hi> erigis T* 14 quos] quod <hi rend="italic">B</hi> snbdederat <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            15 reaocares scripsi, reuocaris tibri itenerum <hi rend="italic">B,</hi> itenun <hi rend="italic">LTV</hi> <lb/>
            18 potuerint Sirm. <hi rend="italic">sequuntur LV ad om. B</hi> adoliscentalum <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 19 presantis <hi rend="italic">BLTV</hi> anspitia <hi rend="italic">V</hi> 20 donates <hi rend="italic">B<lb/>
             23 quod L</hi> </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="453"/>
            tibi macte et mea orationem professio. felix istud nominis <lb/>
            apud doctos auspicium: ditandus scientiae frugibus laborem <lb/>
            circa studia necessarium promittit et nomine. finde, adulescens <lb/>
            egregie, pinguium dorsa terrarum: inprime dentem uomeris <lb/>
            nouella adhuc incude formatum: exerce in studiorum solo <lb n="5"/>
            quicquid optimum conuenit aratorem. si scrutatus penitus fueris <lb/>
            latentium secreta camporum, inuenies illic Deuterium, qui <lb/>
            ubertate linguarum germina tibi multiplicatis seminibus et <lb/>
            sudorem remuneretur inpensum. disce iam nunc uerborum <lb/>
            luxuriem artis falce truncare, ut nouellus cespes sub ferri <lb n="10"/>
            disciplina proficiat. resecetur quicquid infecunda palmitum <lb/>
            umbra transmiserit: ad solam uuarum spem uites tuae ramos <lb/>
            extendant. talis ad genium tuum redeas necesse est: talis ad <lb/>
            uota nostra respicias et, cum te grauidis scientiae culmis ornaueris, <lb/>
            tunc te magnum dici conueniet Aratorem. quocirca spes <lb n="15"/>
            in te praemii nutriat laudis ardorem. legi quia non est fortunae <lb/>
            lusus, si quando inter feculentos, quorum ego primus <lb/>
            sum, inperitorum greges profecerit litteratus. non metuas <lb/>
            pressuram, qua grauantur instructi: plus laudis habet iacens <lb/>
            peritia quam culmina rusticantum. erigit doctos conscientia <lb n="20"/>
            sua, et si quando incertis temporum flatibus opponuntur, sustinent <lb/>
            mala, quae saeculis magis sunt adscribenda quam meritis.

<note rend="script" type="footnote"> 1 orationem professio et mea <hi rend="italic">LTV</hi> 2 doctus <hi rend="italic">B</hi> auspitium <lb/>
            <hi rend="italic">V</hi> ditandus <hi rend="italic">B,</hi> ditando <hi rend="italic">LV et</hi> Sirm., ditandos <hi rend="italic">T</hi> frigi- <lb/>
            <hi rend="italic">bns T\' 3 findet T adoliscens B 4 egregiae B</hi> inpreme <lb/>
            I <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 5 adne <hi rend="italic">B 6 si excratatus B 7 deuterum L</hi> <lb/>
            I t. <lb/>
            8 multiplicastis <hi rend="italic">B</hi> semenebus <hi rend="italic">B</hi> 10 luxoriem <hi rend="italic">B</hi> artes <lb/>
            <hi rend="italic">T* nobellns B ciapis B 11 resecretur T</hi> 12 nitaes <lb/>
            <lb/>
            <hi rend="italic">B, nitis LT\'V 18 extendet B</hi> telis—redeas om. B . <hi rend="intraline">ad</hi>ingenium <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 14 grauedis <hi rend="italic">B</hi> ornaberis <hi rend="italic">LTV</hi> 15 nonaeniet <hi rend="italic">B</hi> quocirca <lb/>
            -ardorem om. <hi rend="italic">Bl add</hi>. corr. m <hi rend="italic">mg</hi>. 16 in te <hi rend="italic">B,</hi> inter <hi rend="italic">LTV</hi> <lb/>
            premii <hi rend="italic">B</hi> 17 lussus (ss <hi rend="italic">ex</hi> ff <hi rend="italic">corr.) T</hi> faeculentos <hi rend="italic">V,</hi> fetulentos<lb/>
             T1 18 proficeret <hi rend="italic">B litteratos B</hi> 19 praessuram <lb/>
            <hi rend="italic">B inst///rusti B plus B, magis T, om. LV</hi> 20 erigot <lb/>
            <hi rend="italic">B doctus B</hi></note> 
</p><pb n="454"/><p rend="script">Proseoutionem meam, quam uere rusticam in Arateris conmendatione <lb/>
            contexui, felici tantum dicunt aliqui personae <lb/>
            blanditam, cui fauorem de patris potestate conciliet dilectionem <lb/>
            mentita necessitas: in cuius laudis ministerio uiuis et praesentibus <lb/>
            tantum seruiens, temporalem exhibeat lingua famulatum,<lb n="5"/>
            quae quotiens in aliquorum praeconio fucatis uerborum <lb/>
            imaginibus ludit, fortiori studio conceptum mentis abscondit. <lb/>
            nonnumquam enim doctis tribuit stilus profundiorem cogitationum <lb/>
            latebram, si dulcibus aures non bene merentum fomentis <lb/>
            inlexerit. sed sequestrentur a nostro talia instituta proposito. <lb n="10"/>
            nos et scire haec conuenit et.odisse. cautius enim a prudentibus <lb/>
            nota quam inopinata fugiuntur. mihi ad laudationes amicorum <lb/>
            nisi amor uerba transmiserit, quae in penetralibus conscientiae <lb/>
            caritate magistra dictantur, inter relationum uias sub fasce <lb/>
            suscepti operis palpitabo. ergo classico meo, cui proprium sine <lb n="15"/>
            fraude seruiuit ingenium, indices animi mei dictiones attuli, <lb/>
            quia sine adulationis suspicione est inter aequales amicitia <lb/>
            personas, et tunc fida diligentum sinceritas adprobatur, quotiens <lb/>
            non uenit a potestate quod metuas. mihi classicus non meretur <lb/>
            imperiis, quicquid non inponit obsequio. ferunt tamen aliqui,<lb n="20"/>
            orbo parentibus fideli auspicato gymnasia litterarum personam <lb/>
            religiosam debuisse magis uerba praestare. orbum parentibus <lb/>
            dixi, cui per felicia naturae damna communis pater et episcopus <lb/>
            factus est proprius. ille afflictorum consolatio, ieiunorum <lb/>
            cibus, caecorum oculus, pes claudorum, tot pietatis suae species,

<note rend="script" type="footnote"> 2 contex|∗ui <hi rend="italic">es</hi> conte|xui <hi rend="italic">L corr</hi>. 5 tm ex tn <hi rend="italic">T tn. 2</hi> <lb/>
            exibeat <hi rend="italic">BT,</hi> exhibet <hi rend="italic">Sirm</hi>. 6 fugatis <hi rend="italic">V1</hi> 8 nonnunquam <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            profundiorum Sirm. 9 merentium Sirm. 10 sequestrantnr <lb/>
            <hi rend="italic">.V*</hi> ■ 12 laudationis <hi rend="italic">B</hi> 18 penetrabilibus <hi rend="italic">BT</hi> 14 magistra] <lb/>
            <lb/>
            <hi rend="intraline">te</hi>ingra (te 8. <hi rend="italic">I. m. 2) T</hi> 15 oneris Sirm. palpetabo <hi rend="italic">B\'</hi> <lb/>
            16 indeces <hi rend="italic">B</hi> dictionis <hi rend="italic">B</hi> 17 Bospitione <hi rend="italic">BV</hi> . aequalis <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            amiticia persona <hi rend="italic">L</hi>  18 diligentium <hi rend="italic">T</hi> 20 inperiis <hi rend="italic">B</hi> inponet <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> ferf <hi rend="italic">B</hi> . 21 fideli* (s <hi rend="italic">eras.) V</hi> . gimnasia <hi rend="italic">L7,</hi> <lb/>
            gemnasia <hi rend="italic">B,</hi> ginnasia <hi rend="italic">T</hi> \\ 22 praestare <hi rend="italic">B,</hi> praesentare <hi rend="italic">LTV</hi> <lb/>
            23 felitia <hi rend="italic">V</hi> natura <hi rend="italic">L</hi> pater et <hi rend="italic">et</hi> quae <hi rend="italic">secuntur usque ad</hi> <lb/>
            finem dictionis <hi rend="italic">om. B 4 lincis foL 81* et folio 81</hi> toto xacuis <lb/>
            24 propi|∗us <hi rend="italic">L</hi> consolationi <hi rend="italic">T\'</hi> ieiuniorum <hi rend="italic">Ll</hi> </note>- <lb n="25"/>
             
<pb n="455"/>
            tot misericordiarum gradus ad huius conuertit personae profectum.. <lb/>
            et illud domni Laurentii quod mundi necessitatibus <lb/>
            succurrit ingenium in ministerio huius exercetur infantuli. cui <lb/>
            talis non sit, ut uere dixerim, gratiosa calamitas? quem non <lb/>
            iuuet amisisse patrem, sub lucrosa commutatione si talem conceditur <lb n="5"/>
            inuenisse? tanti uiri insignia, quae implere nequeo, <lb/>
            per profana uerba non temero. ipse est, cuius est dulcis auctoritas <lb/>
            aut horrida dulcedo, qui magistrum in ecclesia, magistrum <lb/>
            in domo, magistrum in conuiuio, magistrum inplet in <lb/>
            iocis qui numquam facit quod sequentes nolit imitari, cuius <lb n="10"/>
            ad unguem polita conuersatio caeleste iter discipulis, dum <lb/>
            incedit, ostendit: minor enim laus est docere bene, nisi opere <lb/>
            docenda monstraueris. huius uiri suscepto adulescenti quid mea <lb/>
            praestitisset oratio, quem euentus dexter de institutoris meritis <lb/>
            manet et de orbitatis prosperitate perfectio ? huic sufficiunt <lb n="15"/>
            patroni preces, per quas merebitur institutis optimis imbutus <lb/>
            degenerare sublimiter. 
</p></div><div n="10" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">X. DICTIO. GRATIARVM ACTIO GRAMMATICO QVANDO PAPTENIVS BENE RECITAVIT. </title></ab><p rend="script">Quando debitas beneficiis reddimus gratias, credo quod abiuramus<lb/>
             iactantiam necessariis obsequendo: nullo enim adrogantiae <lb/>
            tumor honestatis uelatur indumento, cum non gloriae <lb/>
            militant uerba, sed sanguini. aliud est enim ut lauderis dicere,<lb/>
            aliud dicere ne carparis. ibi mens auara famae est subiecta <lb n="25"/>
            iactantiae, h<foreign xml:lang="grc">ὶ</foreign>c seruata ratione iure in locum gloriae redigit

<note type="footnote"> 2 dn<foreign xml:lang="grc">̃ι</foreign> <hi rend="italic">T 4 oero L 5 amissisae V</hi> lncrQsa <hi rend="italic">V1</hi> <lb/>
            1 prophaua <hi rend="italic">T</hi> 11 inter <hi rend="italic">L1</hi> 12 incidit <hi rend="italic">LT1V</hi> 15 suf- <lb/>
            <hi rend="italic">fitiunt LV</hi> </note>

<note rend="script" type="footnote"> X. 20 recita∗uit <hi rend="italic">L;</hi> Scbolaatica quarta inscr. <hi rend="italic">add. Sirm</hi>. 21 benefitiis <lb/>
            <hi rend="italic">V</hi> 22 iaeantiam <hi rend="italic">B</hi> 23 uelator <hi rend="italic">B</hi> 24 ualiud///est. <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 25 nec apparis <hi rend="italic">L</hi> 26 glorie <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="456"/>
            quod ex dictionis sudore contigerit. iustis namque et superfluis <lb/>
            declamationibus, etsi pari fauor sermone, discretis tamen mentibus <lb/>
            exhibetur: uno quidem tyranni laudationes et bonorum <lb/>
            principum ore celebrantur, nec est aliqua inter eius qui meretur <lb/>
            praeconia diuersitas et illius qui usurpat. quod nisi grauia <lb n="5"/>
            iudicantum ingenia dicendi causas expenderent, nullum daret <lb/>
            haec, quae etiam indignis contingit, adclamantum aura discrimen. <lb/>
            susceptarum secreta dictionum ab audientibus non <lb/>
            examinantur lingua, sed pectore. in summa, aliud est recitantem <lb/>
            blande et libenter audire, aliud affectum quo recites <lb n="10"/>
            adprobare. sed iam omissis thematis commendationibus rem <lb/>
            potius mediocritatis nostrae eloquatur infantia. Partenium quondam <lb/>
            ad studia tua properantem, optime magister, sub oratiunculae <lb/>
            meae insinuatione perduxi, tunc cum liberalium disciplinarum <lb/>
            limen intraret, tunc cum incertum esset, utrum<lb n="15"/>
            prosapiae nitorem eruditione loqueretur: nullo enim teste nobilitatis <lb/>
            utitur cuius sanguinem non prodit instructio. tunc ergo <lb/>
            praedictum prosecuti sumus eloquio, quando fas non erat sermone <lb/>
            nostro, qualis esset natus, ostendi, quia bonorum semper <lb/>
            meritorum labes est habere lucem sanguinis et nocte rusticitatis<lb n="20"/>
            includi, prodi stemmatum uocibus et imperitia fuscante <lb/>
            delitescere. aurum nihil est, nisi manu conponater artificis et <lb/>
            fuluo pretium metallo lima fabricante iungatur: cessante industria <lb/>
            exigua est claritas quae uenerit a natura. fabrilibus <lb/>
            debet studiis quod in partu suo terra laudatur: fornacis beneficio<lb n="25"/>
            de latentium fetibus uenarum quod in solidi transit speciem

<note rend="script" type="footnote">1 BuperfluuiB F, superfiuuo T 3 exhibetur (b <hi rend="italic">corr. videtur) <lb/>
            B</hi> 5 preoonia <hi rend="italic">B</hi> usurpet <hi rend="italic">B</hi> grauia <hi rend="italic">BPb,</hi> graui <hi rend="italic">LTY</hi> <lb/>
            B <lb/>
            7 adclamanlium <hi rend="italic">L</hi> 8 secreta <hi rend="italic">T in ras. eorr</hi>. 9 animatur <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            10 quod <hi rend="italic">T</hi> 11 stematis <hi rend="italic">T</hi> 12 mediocritatis <hi rend="italic">T</hi> nostra ex <lb/>
            nostre <hi rend="italic">T m. 2</hi> infantia <hi rend="italic">B,</hi> otn. <hi rend="italic">LTV</hi> ∙14 perduzit <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            15 tunc om. <hi rend="italic">B</hi> 16 nobilitas <hi rend="italic">L</hi> 18 predictum <hi rend="italic">B</hi> 19 semper<lb/>
             <hi rend="italic">inclusit Schottus</hi> 20 lucem] dulcem <hi rend="italic">L</hi> 2l stimmatum <lb/>
            <hi rend="italic">B <unclear/></hi>imperante <hi rend="italic">B</hi> fuscantem <hi rend="italic">L</hi> 22 delitiscere <hi rend="italic">BLV</hi> <lb/>
            eompunatur <hi rend="intraline">...</hi>.V128 fabricante lima <hi rend="italic">T</hi> cassante <hi rend="italic">B</hi> 25 lndatur<lb/>
             <hi rend="italic">T1</hi> benefitio <hi rend="italic">V</hi> 26 fetibus <hi rend="italic">B,</hi> fecibus <hi rend="italic">LPTV</hi> tniait<lb/>
             <hi rend="italic">B,</hi> truit <hi rend="italic">LPTVb</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="457"/>
            ferri domatur et effera hominum corda domitrice adfectione <lb/>
            captiuat. uictem, nisi exercerentur terga, mortalibus non praeberent <lb/>
            artis est, quod liquidum maris elementum homo securus <lb/>
            ingreditur et paruo discrimine per ingenia iter mortis exuperat. <lb/>
            magistra agricolarum simplicitas telluris faciem dum brachiis <lb n="5"/>
            distinguit, uineta conponit et de prole arborum liquorem, quo <lb/>
            salus nutriatur, extorquet. multis manifestatur indiciis operantum <lb/>
            diligentia aut infundi quod origo non tribuit aut quot <lb/>
            bona tribuit custodiri. et si talis est rerum uniuersa condicio, <lb/>
            quanto, doctor eruditissime, sollicitudo tua est eleuanda praeconio, <lb n="10"/>
            per cuius dexteram libertas iam iamque ruitura releuatur? <lb/>
            per cuius peritiam aut instituuntur nouella aut seruantur <lb/>
            decora maiorum? uere fateor, nisi esses, breui succumberet <lb/>
            quicquid monstrat ingenium. sed quid obligor maximis, <lb/>
            qui sustinere parua non ualeo, et generalem facio gratiarum <lb n="15"/>
            relationem qui uix pro persona sufficio? uberes tibi coram <lb/>
            multis, emendatissime hominum, grates refero qui agnosci a me <lb/>
            Partenium institutione fecisti. tu de eius pectore scientiae <lb/>
            sarculo paliuros et lolium submouisti: tu triticeam messem, <lb/>
            qua propinquos pascat, eleuasti, felici in eo euentu per familiarum <lb n="20"/>
            dissonantiam unum quod sequeretur et aliud quod <lb/>
            fugeret demonstrando! o laudanda supra hominem tui uirtus <lb/>
            ingenii ! in una eademque persona qua arte, quod utrumque <lb/>
            descendebat a sanguine, quid disceret et quid dedisceret, indicasti. <lb/>
            laeto deus gaudia nostra disponat euentu: procul sit <lb n="25"/>
            quodcumque minatur aduersitas. plus in te laudandum est,

<note rend="script" type="footnote"> 1 ferri scripsi, ferro <hi rend="italic">libri</hi> domatur <hi rend="italic">coni. Schottus,</hi> dominatur <lb/>
            <hi rend="italic">BLTV,</hi> donatur b 2 captiua <hi rend="italic">Sirm</hi>. terga om. <hi rend="italic">Sirm.,</hi> terra <hi rend="italic">T*</hi> <lb/>
            preberent <hi rend="italic">BLT1V,</hi> preberet T2 3 elimentam <hi rend="italic">B</hi> 5 agricaltarum <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 6 arborem <hi rend="italic">T1</hi> 7 operantium b 8 diligentia<foreign xml:lang="grc">̃</foreign> <hi rend="italic">T</hi> aut— <lb/>
            <hi rend="italic">l. 12</hi> seruantur <hi rend="italic">T exarauit eofr. alio atramento</hi> quot <hi rend="italic">scripsi,</hi> quod <lb/>
            <hi rend="italic">libri 9 conditio LTV 10 preoonio LV 11 libertas om. B</hi> <lb/>
            13 esset <hi rend="italic">T</hi> breui* (a <hi rend="italic">eras,) V</hi> 16 penonam <hi rend="italic">L</hi> uberia tibi <lb/>
            pro persona <hi rend="italic">B</hi> 17 gratia <hi rend="italic">B</hi> quia <hi rend="italic">L</hi> 19 paliuroa 1, paiiurus<lb/>
             <hi rend="italic">BLPT1V,</hi> paliurum <hi rend="italic">b</hi> trititiam <hi rend="italic">T,</hi> toiceam <hi rend="italic">L</hi> 90 propinquus<lb/>
             <hi rend="italic">B</hi> 22 fugerit <hi rend="italic">B</hi> 28 quo <hi rend="italic">T</hi> 24 discendebat <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            discerit <hi rend="italic">BV1</hi> dediscerit <hi rend="italic">BT1V</hi> 26 minebatur <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="458"/>
            quia discipulus tuus scit prosapiem uitare, quam quod prosapiem <lb/>
            certat imitari. ecce Partenium propinquitas sua ei <lb/>
            utroque generis calle descendens alia agnoscit feliciter, alia <lb/>
            feliciter non agnoscit. quam timui, ne praefata permixtio, dum <lb/>
            ipsa diuersitate discordat, in deterioris iura melior uicta concederet<lb n="5"/>
            et pro uilitate temporum facilius in ipso pars indocta <lb/>
            regnaret! sed ostendisti mihi, aetatis tuae ornamentum, quia <lb/>
            plus in consanguineo optinui quam poposci. caelestia imitatus <lb/>
            es ubertate beneficii, quando inpensione multiplici conmendantis <lb/>
            uota uicisti. ecce iam ex hiemali pectore et corde algido <lb n="10"/>
            dictionum flosculi uernant et ridentia uerborum germina depingunt <lb/>
            calathos exhibentes: ecce post gentile murmur de ore <lb/>
            eius, quae humanitatem significent, uerba funduntur. his ergo <lb/>
            muneribus tuis nisi reddam uicissitudinem, praestitisse te <lb/>
            aestimes non merenti. quisquis enim feriata lingua successus<lb n="15"/>
            meliores suscepit, ostendit se quod attulit prosperitas non <lb/>
            amare. 
</p></div></div></body></text></TEI>