<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0114a.stoa004.opp-lat1"><div n="23" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XXIII. DICTIO [IN ABDICATVM QVI PATRE NECATO MATRI QVOQVE INSIDIABATVR]. </title></ab><p>Postquam, indices, abdicatus filius in iusti executionem <lb/>
            doloris patris factum, matris consensum gladio uindicauit, <lb n="5"/>
            turbare se aestimat innocentiam cognitorum et aliquid de <lb/>
            manifesti facinoris absolutione subripere. nescimus quae in <lb/>
            defensione sui uerba commendaticia sceleratus inueniat, ad <lb/>
            cuius nos confutationem uulnus ostendimus. malo psrseuelorantiae <lb/>
            perditus filius, postquam necauit patrem, opinionem <lb n="10"/>
            matris contendit extinguere: dolens quod euasimus pugionem, <lb/>
            telo famam insequitur, cui pro sexus uerecundia plus timemus. <lb/>
            nos ruptam, patri ce〈ruice〉m, nos scelerati iter ostendimus. ille <lb/>
            contra rem uerba conponit et, me quod nobis fidum uideatur extitisse <lb/>
            subsidium, ad sententiam suam traxit paruulum nostrum, <lb n="15"/>
            . quem fuci nescium fabricata uerborum arte subuertit, faciens <lb/>
            et illum perire, qui putabatur esse residuus. quid praestigiis <lb/>
            nudam desideras uelare iustitiam P nec odiosus parcere potuit <lb/>
            nec quem mentiris amasse percutere. numquid argumentis <lb/>
            opus est, ubi factum suum ueritas propria uoce testatur? perdidisti <lb n="20"/>
            spem defensionis, cum genetricis ferro membra describeres. <lb/>
            sed licet procurator formosus et nitidus, nos ad haec <lb/>
            inspicienda oculos non habemus.

<note type="footnote"> XXIII. 2 Dictio om. <hi rend="italic">LPb</hi> In abdicatum—insidiabatur. Contra.. <lb/>
            ueraia decima inscr. Sirm., Abdicatus matrem necans inscr. <hi rend="italic">Schottvl,</hi> <lb/>
            inscr. om. <hi rend="italic">BLTV</hi> 4 eieecutionem <hi rend="italic">LV</hi> 5 fa.tum (c <hi rend="italic">eras.) T</hi> <lb/>
            gaudio <hi rend="italic">L</hi> 6 purgare <hi rend="italic">coni. Schottus</hi> innocentia <hi rend="italic">\'Pb</hi> 8 commentaticia <lb/>
            <hi rend="italic">LPV,</hi> commenticia <hi rend="italic">T</hi> 9 hnins <hi rend="italic">T*</hi> 10 patrem] matrem<lb/>
             <hi rend="italic">B</hi> opinionis <hi rend="italic">B</hi> 12 famam <hi rend="italic">T*,</hi> fama <hi rend="italic">BLPT1Vb</hi> cui]<lb/>
             cum <hi rend="italic">B</hi> 18 ruptam patri cernicem <hi rend="italic">scripsi,</hi> rnptum patriae cem <hi rend="italic">B,</hi> <lb/>
            ruptum patri <hi rend="italic">LPTV</hi> 14 rem <hi rend="italic">B, om. LPTV</hi> conponit et <hi rend="italic">JB,</hi> <lb/>
            non penitet <hi rend="italic">LPTY</hi> fidu | <hi rend="italic">B</hi> 15 aentenciam <hi rend="italic">B</hi> peruoluth <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 16 fhca <hi rend="italic">L</hi> artae <hi rend="italic">B</hi> faciem <hi rend="italic">B</hi> 18 resideras <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            parere <hi rend="italic">T</hi> 19 mentires <hi rend="italic">B</hi> nunquid <hi rend="italic">LTV</hi> arguentie <hi rend="italic">B</hi>\' <lb/>
            20 propria uoce neritas <hi rend="italic">LTV</hi> perdediati <hi rend="italic">B</hi> 21 genitricis <hi rend="italic">LT</hi> <lb/>
            discriberes <hi rend="italic">LTY,</hi> discriberis <hi rend="italic">B</hi> 22 jpcurat <hi rend="italic">L</hi>\'\',\' </note>

<note type="footnote"> 82 </note>
</p><pb n="498"/></div><div n="24" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XXIIII. DICTIO EX TEMPORE QVAM IPSE DEVTERIVS INIVNXIT. </title></ab><quote><title type="sub">THEMA. </title><l>Perfunctus pelago Diomedes tutus in aruis&gt;</l><lb n="5"/><l>Naufragium deflet, quod sine limpha fuit. </l><lb/><l>Quam propter uarios contendens uicerat aestus,</l><lb/><l>Vxor ad alterius transierat copulam. </l><l>Causa querelarum simulato nomine uera est. </l><l>Huius uerba, precor, comite uos placidi. </l><lb n="10"/></quote><ab><title type="sub">ADLOCVTIO. </title></ab><p rend="script">o numina, si uobis non eueniunt cuncta disponentibus, <lb/>
            diuisa potestes est aut et malorum estis auctores. quod si <lb/>
            humanarum rerum quemquam ex numero uestro cura sollicitat, <lb/>
            felicitatem mihi redeuntis tribuite aut errorem, quem finistis<lb n="15"/>
            ingrati. si caelum uocanda piorum possessio, si propter momenta <lb/>
            laetitiae mortalibus orata tribuuntur, nolite beneficiis <lb/>
            uestris sociare uindictam. cur taliter ad effectum uota tetendimus? <lb/>
            ut pararetur caelitum suffragio de occasione prosperitatis <lb/>
            aduersitas? reddite, quaeso, propitii incommoda, quae<lb n="20"/>
            tulistis: restituatur pelagus, ne terreno pereat fama naufragio. <lb/>
            secundis rebus proximum est quaecumque accesserint mala <lb/>
            nesciri. ignominia, quae me in facie perculit, non tetigisset <lb/>
            absentem. uxorem (pro netas !), nisi ad eam redissem, amisisse <lb/>
            non crederer: inflexit statum meum abiurata calamitas. stationi <lb n="25"/>
            propior fuit liquentis error elementi: portum in genitali solo

<note rend="script" type="footnote"> XXIII. 2 Ex—l. <hi rend="italic">10</hi> placidi <hi rend="italic">om. T , pere</hi>tem<hi rend="italic">B,</hi> tempora (ii ex e <lb/>
            corr. m. 2) <hi rend="italic">L</hi> 3 iniuncxit <hi rend="italic">B;</hi> Ethica prima inscr. add. Sirm. <lb/>
            5 diomedis <hi rend="italic">B</hi> tuus <hi rend="italic">L</hi> 6 limfa <hi rend="italic">B;</hi> eine fonte uel aibi lympha coni. <lb/>
            Schottus<hi rend="italic">8 copolam B 9 querellarum B 12 numu∗na B</hi> <lb/>
            13 aotorea <hi rend="italic">T</hi> 19 oelitam <hi rend="italic">B</hi> ocasione <hi rend="italic">T</hi> 21 terrena V1 <lb/>
            22 accesaert <hi rend="italic">T,</hi> adoeeserint <hi rend="italic">B</hi> 24 amissise <hi rend="italic">B</hi> 26 infelix <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            26 propior Sirm., proprior <hi rend="italic">BLPTV,</hi> propriae <hi rend="italic">b</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="499"/>
            perdidi, quem saepe in uasti gurgitis sinibus adquisiui. haecine. <lb/>
            est domus optata, cuius desiderio periculorum promittebatur <lb/>
            obliuio, cum spe sequentis ; gaudii praesens maiorum poterat <lb/>
            forma. nesciri? cui umquam de miseriarum terminis sunt nata <lb/>
            principia aut de perfunctis casibus euenit exordium? aliquando <lb n="5"/>
            optata contigit non amari? aut accessit ut hominem laederet <lb/>
            fuga discriminis? me nouis semper pessima ictibus fortuna <lb/>
            perculit: cuius si in deterius uergit mutatio, simplicem nocendi <lb/>
            seruet speciem, ne successionibus insolescat. uxorem, malorum <lb/>
            comites, habui ad pudicitiam naturae luce transmissam, cui <lb n="10"/>
            splendor oriundi creuerat institutis, ut gemino defensa propugnaculo <lb/>
            nullatenus facinorum crederetur ictibus subiacere <lb/>
            nec, dura castimoniae obscenitatis euisceratione mollire. illa <lb/>
            numquam fuluum metalli quaesiuit ornatum nec pretiosorum <lb/>
            candore lapidum niuem corporis imitate est: non ulla habuit <lb n="15"/>
            decoris adiumenta, dum placuit; sciuit coniugalis iura sacramenti <lb/>
            fucatis studiis non iuuari nec obligatum tenuisse coniugem, <lb/>
            quando alium praeter eum , qui descendit a moribus, <lb/>
            quaesiuit nupta fulgorem. mansit illam educandorum pignorum <lb/>
            seruitus libera, dum talem se praebuit, quae et desiderari <lb n="20"/>
            meruerit et uirum numquam putaret absentem. ilia sexum <lb/>
            mentis firmitate durauerat, dum in ea muliebris inbecilla <lb/>
            consilii de uirili ceperant auctoritate substantiam. iam lapsi. <lb/>
            bus ordinis sui doctrina medicante repugnabat et translata in <lb/>
            usus alteros feminarum ridebat excessus. in summa, talis <lb n="25"/>
            periit, quales solent a maritis lacrimas inpetrare. Circaeo, ut <lb/>
            aiunt, poculo a se translata est et in uotum migrauit adulteri.

<note rend="script" type="footnote"> 1 sepe <hi rend="italic">TV</hi> 2 promittebatur-maloram <hi rend="italic">om. B1 add</hi>. in <hi rend="italic">mg. inf. <lb/>
             corr</hi>. 3 poterat om. <hi rend="italic">T</hi> 4 niiquam <hi rend="italic">T,</hi> qui B2 miseria <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            6 adcesait B 8 nocenti <hi rend="italic">T1</hi> 9 seruat <hi rend="italic">b ne ont. L,</hi>. fi\' <hi rend="italic">T,</hi> <lb/>
            ne in deterius (in deterius <hi rend="italic">exp. m. 1) Y</hi> insoliscat B 10 habui] <lb/>
            <lb/>
            auoi <hi rend="italic">B <unclear/></hi>uerenatierre (nature s. l. <hi rend="italic">m. 2) T</hi> 11 gennmo <hi rend="italic">L</hi> . 12 <hi rend="intraline"><unclear/></hi>pug- <lb/>
            <lb/>
            naculo (pro s. <hi rend="italic">I. m. 2) T</hi> 14 fuluum) sublimis <hi rend="italic">T</hi> -15 nonallS <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 1T iubari <hi rend="italic">B\'</hi> 18 prfcetere eum <hi rend="italic">B</hi> diacendit <hi rend="italic">BLV</hi> <lb/>
            19 illa Sirm. 21\' metueret <hi rend="italic">B,</hi> merkit T; mereret aut putarit. <lb/>
            fort. 23 in eliJ illa Sirm. 23 coeperant <hi rend="italic">BV, ceperant ItPT</hi> <lb/>
            24 repognanit <hi rend="italic">B</hi> 26 circeo <hi rend="italic">BLTV</hi> </note>

<note type="footnote"> 82* </note> <lb/>
             
<pb n="500"/>
            sed quid agamus inter anxia et incerta deprehensi? recipiat <lb/>
            nos pro remediis exosa nanigatio et lassatae rudentibus manus <lb/>
            stuppea rursus uinola meditentur: haereat clauis dextera, ut <lb/>
            frenatae puppis per gubernaculum iura moderetur: depictus <lb/>
            sideribus axis reddatur aspectui: dispositionis nostrae itinera <lb n="5"/>
            noctium dirigantur indiciis. sit solacium luminibus meis, si <lb/>
            profanati non uideatur terra coniugii: fugiamus patriam, in <lb/>
            qua tale effectum est matrimonium nostrum, quod et amisisse <lb/>
            pudeat nec aneant uota recipere. 
</p></div><div n="25" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XXV. DICTIO. VERBA THETIDIS CVM ACHILLEM VIDERET EXTINCTVM. </title></ab><p rend="script">Intercepta est pio quaesita fraus materna consilio. inuenerunt <lb/>
            Achillem nostrum fata et ab alia natura subreptum, nec profuit <lb/>
            quod sexum, quem ei origo dederat, astutia conmutauit <lb n="15"/>
            feminam diuturnitate non didicit et uiri fortis animum mollis <lb/>
            consuetudo seruauit. quis credat inefficacem fuisse prouisionem, <lb/>
            quam et dea et mater inuenit P non est praemium inmortalitas, <lb/>
            quam nec genetrix transmittit ad subolem nec per eam quod <lb/>
            filium casibus furetur occurrit. ut numquam doloribus subducamur,<lb n="20"/>
            numina sumus? quae est ista condicio, quando de <lb/>
            penetralibus uiscerum nostrorum quod leto seruiat exhibemus ?

<note rend="script" type="footnote"> 2 et om. <hi rend="italic">Sinn</hi>. manus rudentibus <hi rend="italic">LPTV</hi> 3 atnpea <hi rend="italic">PT\'</hi> <lb/>
            nincola <hi rend="italic">T</hi> hereat <hi rend="italic">B</hi> dexter ant <hi rend="italic">LPTV</hi> 4 frenata* <hi rend="italic">Ll</hi><lb/>
            <lb/>
            pupis <hi rend="italic">T</hi> per (r <hi rend="italic">corr.) B,</hi> per <hi rend="italic">V</hi> 8. <hi rend="italic">1</hi>. 5 itenera <hi rend="italic">B</hi> 8 <hi rend="intraline">si</hi>admiase <lb/>
            (ri I. <hi rend="italic">l. m. 2) T,</hi> amississe <hi rend="italic">V</hi> 9 nec habeant <hi rend="italic">B,</hi> nec audeant <hi rend="italic">b</hi> <lb/>
            recipere] flnit <hi rend="italic">add. B</hi> </note>

<note rend="script" type="footnote"> XXV. 11 Dictio <hi rend="italic">om. LTV</hi> tetidis <hi rend="italic">BT,</hi> tethidis <hi rend="italic">L</hi> acillem <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 12 extinctmn] Ethica secunda inscr. add. Sirm. 14 acillem <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> facta <hi rend="italic">L</hi> 16 dintnrnitatom <hi rend="italic">L</hi> 17 in///efficacem <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            prouisionẽ/// <hi rend="italic">B</hi> 18 dea, <hi rend="italic">T s. l</hi>. et om. <hi rend="italic">T</hi> preliumium <hi rend="italic">Ll</hi> <lb/>
            19 aobnlem <hi rend="italic">B,</hi> sobolem <hi rend="italic">LTV</hi> 20 occurret <hi rend="italic">B</hi> sabductamur <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> 21 iita <hi rend="italic">B. s. I</hi>. conditio <hi rend="italic">LV</hi> 28 petra∗libus (tr ex corr.) <lb/>
            L laeto <hi rend="italic">B,</hi> loeto <hi rend="italic">LV</hi>exhibimus <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="501"/>
            caelicolum potontiam aut liceret posteritati conferre quod <lb/>
            possidet aut caris decidentibus pro lamentationis termino <lb/>
            daretur occumbere. inferiores hominibus sumus quibus similes <lb/>
            paremus, in hoc deterius Parcarum ludibrio subiacentes, quia <lb/>
            nescimus exitia pignoribus obligatae. superorum maxime, aut <lb n="5"/>
            prosapiem nostram subdue fortuitis aut nos pro beneficii conlatione <lb/>
            summitte. liceat pro caro, si non uincimus, interitum, <lb/>
            uel subire. stat ante oculos meos orbitas, idcirco deterior, <lb/>
            quia illam pro aeternitatis meae sublimitate praesciui. o lugendam <lb/>
            numinum felicitatem, cum illud quod de aduersis <lb n="10"/>
            ignorari non licet non donatur auertere ! : recordor. praeteriti <lb/>
            sollicitudinem temporis et curas meas, quibus nequiquam inuigilaui, <lb/>
            reminiscor. quid profuit Stygiae paludi auxilio nati <lb/>
            corpus armatum, dum illud, quod a nobis sumere debuit, <lb/>
            quaereremus a gurgite? in membris prolis nostrae, quem dea <lb n="15"/>
            tenuit, locus est uulneris. cur non laxioribus digitis lympha <lb/>
            se miscuit, ut ex toto exclusisset ictus superis unda sublimior? <lb/>
            quid etiam iuuit Chironis elegisse magisterium, qui aetatis <lb/>
            lubricum doctrina solidaret credo diuersis institutionum <lb/>
            callibus, ut bellum filio placeret, inuenimus: apud monitorem <lb n="20"/>
            fortissimum actum est, ut uires, quae sequebantur, consilia <lb/>
            non haberent. quis miscendum feminarum latebris uirum <lb/>
            saporem uellet haurire certaminis et inde. prouideat pignori, <lb/>
            unde facit perire quod prouidet? iam duratas spiculis manus <lb/>
            ad calathos frangebamus et illos humeros, quos spoliati leonis <lb n="25"/>
            terga calefecerant, auro distincta uel murice palla claudebat. <lb/>
            non facilis transitus fuit, iuuenem nostrum puellam post

<note type="footnote"> 1 celicolum <hi rend="italic">B</hi> licet et <hi rend="italic">B</hi> 2 decedentibus <hi rend="italic">T</hi> deoendentiboa <lb/>
            <hi rend="italic">(sic) Sirm</hi>. 4 an apparemus ? <hi rend="italic">sed ef, Carm. I, 1, 2</hi> partarum <lb/>
            T1 snbiacente <hi rend="italic">B</hi> 5 obligare <hi rend="italic">TT,</hi> oblegare <hi rend="italic">b</hi> <lb/>
            6 proaapientie <hi rend="italic">T1</hi> Bnbduc <hi rend="italic">B,</hi> subtus <hi rend="italic">LPT1 Vb,</hi> subter hec <hi rend="italic">T*</hi> <lb/>
            consolatione <hi rend="italic">T</hi> 7 summittae <hi rend="italic">B,</hi> summitti <hi rend="italic">LPYb,</hi> snmmite (t <lb/>
            <hi rend="italic">8. I. et</hi> e <hi rend="italic">ex</hi> i corr.) <hi rend="italic">T</hi> 9 sublimitatem L 10 luminum <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            11 adnertere <hi rend="italic">T1</hi> 12 nequicquam PT 18 remiaoor <hi rend="italic">Lx</hi> <lb/>
            16 qua de ea <hi rend="italic">T</hi> 16 limpha <hi rend="italic">PT,</hi> lympbas <hi rend="italic">BLV</hi> 18 inoit <hi rend="italic">Sirm., <lb/>
            iubet BLPT Vb,</hi> innat T\\ <hi rend="italic">iunet coni. Schottus chyronis LV</hi> <lb/>
            magistrum <hi rend="italic">Ll</hi> 20 <hi rend="italic">mnnitorem B</hi> 23 certamini <hi rend="italic">Ll</hi> 25 calatos <lb/>
            <hi rend="italic">LV,</hi> calatus <hi rend="italic">B</hi> umeros <hi rend="italic">BLV</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="502"/>
             gustum laudis imitari, nec astute componitur quod non in <lb/>
            tenerae aetatis primordiis imperaui. sed quid transacta recolo, <lb/>
            cum animum meum futurae calamitatis pulset immanitas ? <lb/>
            uideo Troiae fumantis excidia et statu eam manente subuersam: <lb/>
            uideo Hectoris prcelia acerba Graiugenis, qui idcirco creuit<lb n="5"/>
            opinionibus, ub suboli meae, dum occumbit, triumphi crescat <lb/>
            ad pretium: raptatum quadrigis adhuc bellaturi corpus agnosco, <lb/>
            et Achillis mei minui commodis quod ex pondere decrescit <lb/>
            extincti: uideo quod irae proficit perire conpendio. sed quid <lb/>
            his laudibus pascor orbanda? reliqua silentio tegam, ne ante<lb n="10"/>
            doloris tempus narratione conficiar. habeat consolationem de <lb/>
            taciturnitate aeternitas nostra, quam non habet de natura. 
</p></div></div></body></text></TEI>