Copiose quidem egregius adolescens inuentorum suorum diuitias in ordinem digerens uerborum quoque ubertate dotauit et quae pro religione esse credidit digno reuerentia ore deprompsit. sed procul opinionis insidiis cessent malignorum commenta tractatuum. non nos contra Aratorem dictionis pectus opponimus, sed nec erumpentem in lucem laudis palmitem inimica falce truncamus: sed quem uerborum callem sequi debeat demonstrantes, scimus in illo nobis clarius, si eum praeferri contigerit, triumphandum, quia de nostro hausit quicquid deo amplificante de scientia opum largus effuderit

De capta ciuitate hostium sacerdotes et uestales uirgines liberi dimittantur., ■

Post secundos bellici certaminis euentus inter triumphos et laureas uires habere non potest lex ad resistendum recitata uictoribus. quid gladiis per affectionem mortis egimus, si erit quod post proelia formidemus? iacet ante oculos meos quicquid hactenus minabatur exanimum, et postquam fusa est XXII. Dictio om. BLTVb; Controuersia nona inscr. add. Sirm. 4 copiosae B adolescens B 5 deserens B ▅ donauit L, ditauit Sirm. 6 relegione L orae B depromsit B 7 insidiis scripsi, insidias libri .8 tractuum B non om. LPTV 10 truncamus (tr in ras.) B 11 Bcimus T\' et Sirm., sicimus BL PT1Vb, sie scimus forE. illos B 12 praeferre B triunfandum B nostris Sirm. 18 anpliflcante B largius Sirm. THEMA] In nomine patris et filii et spiritus sancti thema Bb 15 capta c.] capciuitate B 16 uirginis B dimitantur BT 17 secundus L belli T, belli LPY triumphus L, triunfos B 19 gladii B 20 poat B 8. I. praelia B oculos∗∗∗∗∗ (tuos eras.) L 21 actenus B fu∗sa B inimica congressio, nescio quid nobis adferunt defunctorum principum decreta terroris. nescit probatae qualitatem uirtutis expendere qui de cartarum freno superbit armatis. adquiescant istis inertia corda repagulis: ego quicquid mihi licentiam tollebat ense dispersi. illud tantum potest nobis quicumque negare, quod. nolumus : illum contentus sum habere terminum, ad cuius me transgressionem desideria non uoearunt. mihi quicquid praeualuero habere lex tribuit. otium et toga deaegantes aliquid ferant: mihi totum natura peperit quiequid in procinctu constitutus extorsero. sola nobis scripta iura sunt, nil timere. et haec quidem auribus uestris, quasi bona esset formula, quae obiectabatur, adserui. nutrix tamen uirorum fortium lex, uindex libertatis, patriae munimentum, iubet post certamen heroas suos retidiuam intentionem habere de praemio, et gestis non contenta felicibus, dum tollit sudoris pretium, frangit studia dimicandi. ergone bona sunt praecepta quae, ne boni efficiamur, occurrunt? quaecumque fructum adimant laborum, censores prudentissimi, de aliena nos facultate castigant. numquid aequum est habere ualitudinem sanctiones de externo iure conscriptas? aut uidetur rationi uicinum spem de futura possessione praecidere? quid nobis religionis in sacerdotum personis nomen opponitis ? deo duce, quem in illis ueneraris, optinui. cuius intuitu desideras eos de iugo nostrae seruitutis euadere, ipso noueris teneri illos imperante captiuos. 1 neacio (sc in ras.) B 2 principium B qualitem B1 3 armatas P2b atquiescant L 4 istis] is B cordis B 5 quisque Sirm. 6 uolumus b et fort. LI, uoluimus Schottus coatiptus I1 7 cuius] cupis B uocarent L1 8 tribuet B denegantis T 10 procincto B 12 tamen] uiti en B 13 patria emunimantum B imbet] iob et B 14 aeroas BY, aroas LPT suus B 15 contempta T1 tollet B praecium B 17 nec T quaecum LV, quecum LPT fractum Bl adenumt B, adimnnt b 18 laborem BLТ1 V1. concessoreB L alieno B 20 eztremo T iure (e mrr.) B uedetur B 22 nomen om. Sirm. opponetis B ducẽcẽ L 18 optenui B cuivs intaitn Bb, tu LPTV 24 ipsos P6 illoB Bb, illo LPTV inperante Bb, inspirante LPTV contra superos nititur qui quoscumque illorum sententia prosternit extulerit: quos festinas eripere nequaquam effecti fuerant hominum, si meruissent ministri esse caelestium. ecce tecum de sapore legis, quasi non habeam quae responsi loco obiciam tela, contendo. quam iustitiam putas in illa iussione, que ut hostem fulciat socios imperia propagautos addicit P tolle spem praedae, tulisti uota certaminis. et, si defrudater genius laureati, ad paenitentiam rediet quicquid contemptu lucis expetii. facessat a prudentibus aequitatem huiusmodi, non dico lege, sed tyrannica inscriptione requirere, quae ingrata numinibus, inimica uirtuti, contra fas et iustitiam pugnat mentito colore pietatis. nescis, loquacissime hominum, quam iustus dolor de amissa laboris fruge nascatur. hoc est dicere, quicquid dis ducibus adquisistis, eripimus. uidi urbem inimicam quasi uno incendio senescentem et ipsas caelicolum sedes desertas et spoliatas diuinitate prosterni: et putas remansisse quicquam quod non debeat esse uictoris P quid quod ipsa friuola et inanis constitutio obscuritate confunditur ? dicit enim sacerdotes uel Vestales uirgines debere libertate gaudere. credo illos nominat, in quibus domicilium suum esse caeli habitator ostenderit, quos maiores esse hominibus aetherius fauor sua luce signauerit. indicunteorum reuerentiam quos agnosci uolunt diuina pontifices. uidimus miseros, quos tuetur inter, inter fauillas lapsae urbis de sola expectantes lamentatione praesidium et nil 1 prosternet B 3 fuerant effecti PTb 5 qaa L 6 socios B inperia B addidit B b 7 praede BTV tullisti B deprndatur B, defrandstur LPTV 8 penitentiam BTV rediut P1b 9 ezpetiit Pb faceacat B aequitatem om. spatio 10—15 litt. uacuo B 10 tirannica L2TV, tyrannicam B 11 nominibus JB, muneribus Pb 12 mito T 14 diis T dodbos B adquisitis T, acquisitis P1b nidi] nbi Sirm. 15 seninentem B, cinesscentem coni. Schottus illas Sirm. 16 diuinitatem B, diaturnitate b remanere LPTV 17 quidquam B nictoris (pr. i in rcu.) B 18 fribnla B inanee B 19 uel etiam (etiam ex et corr.) T 21 fabor B 22 indicunt scripsi, iadicit libri agnosci (oi in rae.) B nolũit T 23 nidemus LPTVb fabillas B 24 expoctantes Pb, expectantis BT, exspectantis LV nihil L et Sirm. habentes fiduciae de proposito inter turbas captiuitate pressas errare. non illis inerat peregrinus splendor in uultibus, non quae officium nuntiaret hilaritas. nesciunt inter aduersa turbari quibus in saeculi tempestatibus de innocenti conscientia portus occurrit uidimus adflictiores ceteris trepidantibus quibus nuda nomina, lex ridenda, concedis. qui remansit locus in meritis, si sacramentum istud solo constat in titulo? dici credo aliud ∗∗ aliud esse pontificem. uidi saepe ante confectas ieiuniis facies directa in iugulum tela cecidisse et retusos ab inermibus gladios rigentem perdidisse naturam. si creditis religiosa dicturo, non fuit templorum minister qui inter quaelibet discrimina humano eget auxilio. scit supremus arbiter possessionem suam suam luce uestire. non latet caelestis illa permixtio et, quamuis humanae fragilitatis tunica uestiatur, effulgorat. quid quod ipsi parati ad famulandum ueniunt qui trahi ad seruitia non merentur? hac extremitate qui indignus est non rebellat. occurrunt ad obsequia quorum mens est digna culminibus et peruicaciam mortalitatis eliminant quos nefas est ad inhonesta constringi. isti tui pericula, si nequaquam absolui mereantur, intendunt. non possunt subtrahi hominibus quos non intellegimus nequaquam amplius habere de homine. iuuate me, socii, iuuate consortes et garrulitatem inpugnatoris mei auxiliante ueritate conprimite. agitur res, de qua quid senserit superorum sententia, iam tenemus. addicantur inmeriti, ut bonos habere possimus antistites. instituantur per istos, quos suos esse non conciliatrix fabula, non incerta defensio, sed ipse summi dei fulgor enuntiet. 1 captiuitatS praessas B 2 erat LPTV peregrinos B, diuinns LTY 5 uidemus LPTV tripedantibus B, repedantibus LTV 6 quis Sirm. 7 restat Sirm. 9 retũsus B, retũsos (~ add. m. 2) T 10 rigentem (i corr.) B credites B 12 aeget B, aget L suprimus B 14 amane B tonioa BLV 15 effulgorat (u a. I. m. ree.) B 17 men* (s в. I. m. 1 ?) V, m L 18 peruicatiam BL V 19 isti tui] institui T 00 absolui nequaquam T 21 quae B quid quam L 22 hominet LV, hominibus Sirm. - iubatwn (me om.) B socii inuate om. B 28 con- praemite B 24 sententiam B 26 addicantur (ic corr.) B abere B antestites B 26 instituantuantur B 27 deffensio T