<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0114a.stoa004.opp-lat1"><div n="16" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XVI. DICTIO IN EVM QVI PRAEMII NOMINE VESTALIS VIRGINIS NVPTIAS POSTVLAVIT. </title></ab><p rend="script">Creditis, indices, per hunc uictoriis lamenta misceri et <lb n="20"/>
            triumphorum saporem displicere de praemio? aestimatis offendi <lb/>
            deos in effectu rerum et deduci ad paenitentiam numina, quae<lb/>
             uota inuerunt? adest hominum nequissimus, qui gemere nos <lb/>
            imperat, quod patriae nostrae uicit inimicos, qui consummatis

<note rend="script" type="footnote"> 1 sobolis <hi rend="italic">LTV</hi> 3 promdentiae <hi rend="italic">fort</hi>. ad educandu <hi rend="italic">B,</hi> ad <lb/>
            I <lb/>
            deducandam <hi rend="italic">L</hi> 6 qui eollicitus <hi rend="italic">L</hi> 7 traiecum <hi rend="italic">B,</hi> traicum <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            8. <hi rend="italic">I</hi>. uitare] nincere <hi rend="italic">Pb</hi> genitricem <hi rend="italic">BT</hi> mnnet <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            8 sunt addidi, om. libri qua L* 9 infaustae scripsi, infansta <lb/>
            libri 10 neetites <hi rend="italic">B,</hi> uestistis <hi rend="italic">L\'</hi> ernbesco (s ex o? in rae.) <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            cognitoris <hi rend="italic">B</hi> 11 damnata <hi rend="italic">L</hi> 14 exsistat <hi rend="italic">B</hi> snperstis <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            15 appellatar <hi rend="italic">B,</hi> uellatar Sirm. redncitar (nr <hi rend="italic">ex</hi> as corr.) <hi rend="italic">T</hi> </note>

<note type="footnote"> XVI. 18 nomine praemii <hi rend="italic">T</hi> 19 postulauit] Contronersia tertia <lb/>
            <hi rend="italic">insor. add. Sirm</hi>. 00 uictoris L* 22 ds <hi rend="italic">B</hi> didnci <hi rend="italic">LV -</hi> <lb/>
            penitentiam <hi rend="italic">BT</hi> nomina <hi rend="italic">B</hi> 28 nota inbenmt <hi rend="italic">B,</hi> uocauerunt <lb/>
            <hi rend="italic">L*</hi> homo Sirm. 24 inimicus <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
            
<pb n="472"/>
             <lb/>
            proeliis, dum laboris pretium flagitat, et hostes et bella commendat, <lb/>
            qui exhausts putat laboris esse suffragia, nisi quae <lb/>
            iratis caelicolis conferuntur, ut possit ciuitas eius perdere <lb/>
            quod. per ipsum creditur adquisisse. confidit genium bellatoris <lb/>
            pictis tabulis et imaginibus non t eneri nec requirit ut seruetur<lb n="5"/>
            saeculis aere formatus: sola. opinatur esse gaudia, quibus <lb/>
            euenit munus adulterii. si ad hoc te casibus obtulisti, ut <lb/>
            pro sudore tuo nominari pudeat quod requiris, nos non possumus <lb/>
            scortis debere quod uicimus. non pio amore bella <lb/>
            gessisti, qui post aduersarios in ciuitatis medio cum pudore<lb n="10"/>
            congrederis : sine causa. hostes depulisti qui eorum uicibus <lb/>
            fungeris in triumpho. habuimus statum honestatis liberum, <lb/>
            dum casibus subiacemus: fugienda est uirorum fortium felicitas, <lb/>
            per quam iungimur miseriis subditorum. etenim, curiae <lb/>
            lumina, per minutias scelerum hunc opinamur ad inmania<lb n="15"/>
            uota perductum? quantis gradibus exercitatum facinus peruenit <lb/>
            ad hoc ut uitia laudibus mercaretur P credebamus eum, <lb/>
            dum uitam in tentoriis ageret et ad insignia roboris duris <lb/>
            corpus successibus inuitaret, ciuico amore constringi, ut per <lb/>
            militiam eius nec incendium urbes nec sacras corruptela uirgines<lb n="20"/>
            possideret. iste enim emit tot uulneribus, ne alter <lb/>
            facinorum fruge potiretur. quid tibi debeam, crudelissime <lb/>
            hominum, datur intellegi, per cuius beneficia superati exitum <lb/>
            uictor ingemisco. dicite, praesules libertatis, quem potius <lb/>
            habuimus, qui animos nostros possedit, in tubarum clangore<lb n="25"/>
            terrorem, dum ferri seges, equorum fremitus minaretur <lb/>
            exitium P credo, ne libera patrum colla catenarum rigor adstringeret, <lb/>
            ne inuiolabilis matribus pudor in ciuitatis excidio <lb/>
            deperiret, ne uotiua uirginitas sacris mancipata culturis

<note type="footnote"><hi rend="italic">1 du<foreign xml:lang="grc">̃</foreign>|dum L hostU B 3 ceUoolis B 5 immaginibus B</hi><lb/>
            requiret B 6 secalis B .7 minus T1 <hi rend="italic">9 pio] pro b et Sim</hi>. <lb/>
            11 htotis <hi rend="italic">B</hi> \' 13 casibus (Ie casidius?) <hi rend="italic">L</hi> corr. 14 nec enim <hi rend="italic">fen</hi>. <lb/>
            15 minutitae <hi rend="italic">T</hi> 16 Puenit <hi rend="italic">Y</hi> 90 urbes scripsi, urbe<foreign xml:lang="grc">̄</foreign> (8 in ras. <lb/>
            <hi rend="italic">eorr.) T,</hi> urbis <hi rend="italic">BLVb</hi> tiirginis <hi rend="italic">B</hi> \' 22 poturetur <hi rend="italic">L</hi> 23 beaificia <lb/>
            B, 84 dicite <hi rend="italic">(alt</hi>. i in ras.) <hi rend="italic">B</hi> praesulia <hi rend="italic">M</hi> 25 animus <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> poeaidit <hi rend="italic">B</hi> 36 ferria egis <hi rend="italic">B</hi> fremitu b 27 crede <lb/>
            <hi rend="italic">B I. I</hi>. 28 matrtl ex matribus <hi rend="italic">T</hi> corr... in om. Sirm. </note> <lb/>
             
<pb n="473"/>
            praedonis igne raperetur, ne famula castitas hosti pretium fieret <lb/>
            insultanti, ne corporibus ex humana condicione liberatis uis <lb/>
            inimica subriperet et aduersariae pudicitia libidini ad ultimum <lb/>
            deducta seruiret. quaero a te, heroa magnanime, quid de <lb/>
            patria tua mali depuleris, si haec quae timui uictor optasti, <lb n="5"/>
            dum mortes hostium ictibus tuis numinum fauor addiceret. <lb/>
            percontor utrum poposceris superos in illa necessitate fautores ? <lb/>
            si fecisti, perfunctus periculis sacerdotibus eorum pro debita <lb/>
            oblatione minitaris? si non adhibuisti pia uota certamini, quid <lb/>
            tibi debeo, quem sine precibus suis generalis prosperitas <lb n="10"/>
            comitate liberauit? si intellegis, multum est quod debes <lb/>
            numinibus, si studuerunt supplici: maius, si dederunt uictoriam <lb/>
            non petenti. credo, digressus e proelio loco principe delubra <lb/>
            ueneratus es et ibi gratiam retulisti, unde praedam feriatis <lb/>
            manibus certas abripere. uereor ne templis nulla face consumptis <lb n="15"/>
            ducat uestalem uirginem sors secunda captiuam. 
</p></div><div n="17" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XVII. DICTIO IN EVM QVI SENI PATRI CIBOS SVBTRAXIT. DATA ARATORI. </title></ab><p rend="script">Nescio, iudices, utrum inueniatur poena, quae criminibus <lb n="20"/>
            satisfaciat inpetiti. interim deest linguae copia, quando facinoris <lb/>
            nouitas superat arguentem. iste est filius qui grandaeuo

<note type="footnote"> 2 conditione <hi rend="italic">libri</hi> libertatis <hi rend="italic">B</hi> 8 et <hi rend="italic">B I. I</hi>. pudi. <lb/>
            citia-eroa <hi rend="italic">om</hi>. Bt add. <hi rend="italic">corr</hi>. m <hi rend="italic">mg. vnf</hi>. 4 eroa <hi rend="italic">B,</hi> heros <hi rend="italic">b</hi> in <lb/>
            <hi rend="italic">mg</hi>. magnanimę <hi rend="italic">B</hi> 5 depulia <hi rend="italic">T</hi> 6 mortea Sirm., mortia <lb/>
            Ubri hostibus L\' hictibua <hi rend="italic">T</hi> addiceret Sirm., addiserit <lb/>
            <hi rend="italic">BPTV,</hi> addi**cerit (di <hi rend="italic">eras.) L, adijceret b</hi> 7 perounetor <lb/>
            <hi rend="italic">BT,</hi> percontur <hi rend="italic">L*</hi> faactores <hi rend="italic">BTl</hi> 9 minitaris <hi rend="italic">B</hi> habuisti <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> certaminis <hi rend="italic">B\'</hi> 11 Hberabit <hi rend="italic">B</hi> intellegistis <hi rend="italic">L\'</hi> <lb/>
            12 numibus <hi rend="italic">LV</hi> studerunt <hi rend="italic">B</hi> supplicii <hi rend="italic">L\'</hi> 18 plio JB . <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> \' 14 uenerat\'  in tus <hi rend="italic">corr.) B</hi>, </note>

<note type="footnote"> XVII. 18 sini <hi rend="italic">L\'</hi> patrice boa <hi rend="italic">B</hi> 19 damta <hi rend="italic">B</hi> Aratori] <lb/>
            Controuersia quarta <hi rend="italic">inscr</hi>. add. <hi rend="italic">Sirm</hi>. 20 criminibus** <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            21 oapia B\' 22 grandeuo <hi rend="italic">libri</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="474"/>
            patri, cum posset praebere alimenta, denegaui, id genii sceleribus <lb/>
            suis adsocians, ut esset patre incolumi parricida. putas <lb/>
            euasisse te debitum de non inlata genitori morte supplicium: <lb/>
            ut esses nocentior, pepercisti. potuisses cruciatus, quos intuleras,, <lb/>
            ultimo patris fine concludere, si medica manu iugulum<lb n="5"/>
            praestitisses: prima est malorum tuorum adinuentio creatoris <lb/>
            proprii exitium nec remouere ut pium filium nec ut crudelem <lb/>
            decet inferre. quid est quod inter utramque uiam, exquisiti <lb/>
            inuentor periculi, neutram sectatus pasceris promulgata tabe <lb/>
            genitoris? uixit te procurante eo infelicior pater, quod mori<lb n="10"/>
            te procurante non meruit. nemo, sanctissimi, dubitat mundi <lb/>
            istius mala aduocata nece sepeliri et communem sortem uotum <lb/>
            esse inter aduersa constitutis: necesse est optari quod modum <lb/>
            ponit amaritudinis. rogo, quibus est beluis conparandus qui <lb/>
            procuratione sua infert dura sine termino? cuius doli, dum <lb n="15"/>
            manus abstinet ab auctore lucis, leto commutanda pepererunt? <lb/>
            iam erat genitor istius annorum fasce contritus: iam per tremenda <lb/>
            senis membra aeui depopulatio uestigia olim robusta <lb/>
            subuerterat: iam diuturnitatis morsibus in rugas, quae declarabat <lb/>
            hominem, forma uergebat: non tamen sine spe subsidii<lb n="20"/>
            ad maturitatem peruenerat, cui iam maior suboles adridebat. <lb/>
            potiori fiducia ad uictum congregata dispersit quem semper <lb/>
            scimus horrea sua in pignoris alacritate posuisse. omen putauit <lb/>
            cogitare de substantia cui existebat natus incolumis, ad gelidam <lb/>
            canitiem hoc putans posse sufficere, quod reparatus in

<note rend="script" type="footnote"><lb/>
            1 pouit <hi rend="italic">B</hi> scelebus <hi rend="italic">B</hi> 2 **e<foreign xml:lang="grc">̄</foreign>et <hi rend="italic">L</hi> iseolnmni <hi rend="italic">L1<lb/>
             y y</hi> <lb/>
            4 innocentior Sirm. peperisti Tx 5 manu iugulu<foreign xml:lang="grc">̄</foreign> medica V, <lb/>
            manum tnoram ingnlam media <hi rend="italic">L</hi> m <hi rend="italic">ras.,</hi> manu iugulum medica P, <lb/>
            manum iagnlo medicam Sirm. 6 prestetisses <hi rend="italic">B</hi> tnor <hi rend="italic">V</hi> in mg. <lb/>
            <hi rend="italic">add. m. 1</hi> creatoris/// <hi rend="italic">L</hi> 7 exitam <hi rend="italic">Ll</hi> 8 utrumque <hi rend="italic">Bx</hi> <lb/>
            9 innentior <hi rend="italic">B</hi> neatrum <hi rend="italic">Bl,</hi> necntram <hi rend="italic">L</hi> promnlga Ll <lb/>
            12 aepiliri F 14 amaritudini <hi rend="italic">forl</hi>. 16 antore <hi rend="italic">B,</hi> actore <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            laeto <hi rend="italic">B</hi> commnlando <hi rend="italic">L1</hi> 17 face <hi rend="italic">T,</hi> face <hi rend="italic">LV,</hi> falce <hi rend="italic">P <lb/>
            19 diuturnitates LT1V rogas B 21 ma**turitatem L</hi> tnboiis <lb/>
            <hi rend="italic">B,</hi> soboles <hi rend="italic">LTV</hi> 22 qm T* 28 in** <hi rend="italic">L</hi> omen] on* <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            potanit <hi rend="italic">B</hi> 24 exsistebat <hi rend="italic">B</hi> gelidem <hi rend="italic">T\'</hi> 26 potaM <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="475"/>
            prosapie annis uiridioribus non merebat, cum repente egregius <lb/>
            iuuenis tali patrem securitate nudauit. uellem paulisper, uenerandi <lb/>
            cognitores, ad hunc uerba conuertere: sed reor perire <lb/>
            monita, quae profligatis moribus exhibentur. putamus, uenerandi <lb/>
            hominum, ad hos usus prolem cuiuspiam magisterio <lb n="5"/>
            peruenire? sufficit germini institutio naturae, quando quod <lb/>
            solent facere doctores infundit eorum pectoribus lex humana. <lb/>
            non est ei accidenti bonum debita conplere, nec deesse potest <lb/>
            ratione praeditis quod auibus probamus insertum. uersa uice <lb/>
            aquilas legimus fetuum ministerio pasci, et beneficia parentum, <lb n="10"/>
            quae inplumes nati, quando ouorum tunicis exuuntur, indepti <lb/>
            sunt, quadam districts aequitate restituunt. non putant uolucres <lb/>
            esse liberum accepta denegare: quale est ingenium quod circa <lb/>
            diligentiam suorum alites nescit imitari? transeo multiplicibus <lb/>
            exemplis luporum rapacitates: ieiuno escas parentibus ore deferunt <lb n="15"/>
            et inpasta uisceribus fera ad creatores suos currit ore <lb/>
            locupleti. uos perpendite conscientiam rei, quali poena digna <lb/>
            sit quae inusitata conmisit, quia propagantur inpunitate uitia <lb/>
            et, nisi iudicantem censura succurreret, peccandi uis per generale <lb/>
            corpus exiret.

<note rend="script" type="footnote"> 1 pzosapiae <hi rend="italic">BL</hi> ueridioribus <hi rend="italic">B</hi> merebat <hi rend="italic">B,</hi> peribat <hi rend="italic">LTVb</hi> <lb/>
            2 securitatem <hi rend="italic">L</hi> uellim <hi rend="italic">B</hi> panlisper] facilis per <hi rend="italic">B</hi> 8 cognitoris <lb/>
            <hi rend="italic">B,</hi> genitoris <hi rend="italic">L1</hi> sed reor] sedicio <hi rend="italic">B,</hi> an sed scio? <lb/>
            4 potamas <hi rend="italic">B</hi> 5 hos usus] ocoisna <hi rend="italic">B</hi> 6 institati <hi rend="italic">B</hi> 7 dootoria <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> infondit <hi rend="italic">B1</hi> petoribus <hi rend="italic">B</hi> 8 adadendi <hi rend="italic">B</hi> de*esse <lb/>
            (c <hi rend="italic">eras.) L</hi> 10 aliquas <hi rend="italic">T</hi> parci <hi rend="italic">B</hi> beneficium <hi rend="italic">Sirm</hi>. <lb/>
            11 quao scripsi, quod Ubri inplnmis <hi rend="italic">B</hi> °uorum (o a. <hi rend="italic">l. m. 2)<lb/>
             L</hi> tonicis <hi rend="italic">B</hi> intecti <hi rend="italic">Pb</hi> 12 equitate <hi rend="italic">B</hi> 18 esse <lb/>
            uolucres <hi rend="italic">B</hi> adeepta <hi rend="italic">B</hi> 14 aliter <hi rend="italic">B</hi> a multiplicibus <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            15 lnporem <hi rend="italic">B1</hi> rapaeitatis <hi rend="italic">B</hi> ieinnio <hi rend="italic">L*</hi> escar <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            16 inparta L\' fera (e <hi rend="italic">ex</hi> o? <hi rend="italic">corr.) B</hi> curret <hi rend="italic">B</hi> 17 digni <lb/>
            <hi rend="italic">Ba</hi> 19 iudicantium <hi rend="italic">TY</hi> succurrerit <hi rend="italic">V*</hi> uis uis <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            . </note><lb n="20"/>
            
</p><pb n="476"/></div><div n="18" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XVIII. DICTIO IN TVRANNVM QVI PRAEMII NOMINE PABRICIDAE STATVAM INTER VIROS FORTES DEDIT. DATA ARATORI V. C. </title></ab><p rend="script">Quamuis, iudices, uirorum fortium effigies mansuro perenniter<lb n="5"/>
            aere seruentur et per haec simulacra nesciant obitum <lb/>
            uel sepulti, quamuis in aeternitatem migret per has artes <lb/>
            imago mortalium et angustam humanae naturae legem uincat <lb/>
            industria: tamen uirtutis pretium nec parricide aliquando <lb/>
            meruit nec tyrannus exsoluit quando munus innocentium aut<lb n="10"/>
            sceleratus elicuit aut oppressor libertatis ingessit? statua, <lb/>
            uenerandi praesules, sudoris fructus est iudicio reddenda <lb/>
            purissimi, ut in utroque congruus nitor nec suscipientem <lb/>
            deuenustet, si indigno auctore prouenerit, nec, si conferatur <lb/>
            inmerito, maculet largientem. si libera aduersus tyrannum<lb n="15"/>
            uox est uitia detestantis, si licet sub tutore criminum culpas <lb/>
            urgueri, dicam quod sentio. inter duos nefarios res honesta <lb/>
            uolitauit et neutro munita praesidio, nec a quo procederet <lb/>
            nec ad quem deflueret, cognoscebat. res dudum decreta fortibus <lb/>
            et sanguinis conparanda suffragiis, ad quorum peruenerit <lb n="20"/>
            iura, respicite, ut eam tribuat usurpator imperii et accipiat <lb/>
            patris extinctor. quo me uertam, nescio: inter uirtutum tuarum, <lb/>
            uenerande princeps, deprehensus abrupta nescio, utrum <lb/>
            adcusem quod tyrannus es an quod honoras praemio parricidas. <lb/>
            utrique digni crucibus et de praesenti uita culleis effugandi.<lb n="25"/>
            non creditis sufficere, uos debitum uitasse supplicium, <lb/>
            nisi et tu quod non licet tribuas et ille quod non meretur

<note type="footnote"> XVIII. 8 forter <hi rend="italic">L</hi> dedwit <hi rend="italic">T</hi> 4 aratori u. c. <hi rend="italic">TV,</hi> antorii <lb/>
            <hi rend="italic">L,</hi> aratori <hi rend="italic">B;</hi> Controujeraia <hi rend="italic">quinta inscr. udd. Sirm</hi>. 6 iudicis <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            .10 innocentum <hi rend="italic">Pb</hi> 14 autore <hi rend="italic">B,</hi> actore <hi rend="italic">T,</hi> auctori Sirm. 16 ai <lb/>
            licet] scilicet <hi rend="italic">B,</hi> sed licet <hi rend="italic">Pb</hi> .17 urgeri <hi rend="italic">LTV</hi> nefarius <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            honesta* T. 18 presidio <hi rend="italic">B</hi> procederet <hi rend="italic">b,</hi> procederit <hi rend="italic">BL1V,</hi> <lb/>
            processerit <hi rend="italic">PT*</hi> 19 deflueret <hi rend="italic">b,</hi> defluerit <hi rend="italic">BLT1V,</hi> defloxerit <hi rend="italic">T2</hi> <lb/>
            21 eum <hi rend="italic">Lx</hi> usupator <hi rend="italic">L1</hi> 24 ee] 8 <hi rend="italic">B</hi> 25 effugandi (i m <lb/>
            <hi rend="italic">ras.) B</hi> 27 set <hi rend="italic">B</hi> meritar <hi rend="italic">B\'</hi> ut <hi rend="italic">uidetur</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="477"/>
            acceperit iam dudum a te ista per audaciam praesumpta <lb/>
            sunt, cum arcem iustitiae profligator intrasti, his ad dominatum <lb/>
            euectus suffragiis, quibus in altero statuam contulisti. necesse <lb/>
            est, amplissimi hominum, uniuersos fouere quod fuerint, nec <lb/>
            utiliter nisi ab emendatis corriguntur excessus. prodigus <lb n="5"/>
            frontis est qui punitorem mali credit facinorum sectatorem. <lb/>
            iudicis conscientia constringitur necessitate secreti et non putat <lb/>
            liberum condemnare in subiectis quod ipsa non dubitauit admittere. <lb/>
            quantis successibus aut quam uariis incrementis ad <lb/>
            haec, sentina criminum, peruenienti, ut tibi liceret ad sublimia <lb n="10"/>
            peruenienti in tantum peccare, cum uelles, ut probrosos ad <lb/>
            potiora statuis inuitares? tu libertatis saporem felle seruitii <lb/>
            conmutasti : ille obsequia patri debita uertit ad gladios. quantum <lb/>
            laudanda sint quae laesistis aduertite et feriato ore <lb/>
            adcusantis quid mereatur pater et ingenuitas aestimate. tu <lb n="15"/>
            absoluta colla iugo miserrimae condicionis adstringis, apud <lb/>
            illum nihil praeualuit lex naturae: hoc tu circa patriam geris <lb/>
            quod intulit hic parenti: in eo fortasse crudelior tu credendus, <lb/>
            quod dura imperia sub uitali quadam morte dispensas nec <lb/>
            illis, quibus est desiderabilis obitus, quasi medica manu praestas <lb n="20"/>
            exitium: ille non passus genitorem in mundo subsistere <lb/>
            pernici ictu eripuit uitam lucis auctori. nescio qua sint criminum <lb/>
            diuersitate discreti: interim, si liceat, poena iungendi <lb/>
            sunt. si te circa ciues alicuius supercilii tumor eleuasset, reum <lb/>
            te designaret laesa communio et priuatae abiuratorem dulcedinis. <lb n="25"/>
            inmoderata nuntiaret erectio. si ille creatorem toruo <lb/>
            lustrasset aspectu genitore incolumi, habuisset meritum parricidae. <lb/>
            uidete quid dignum his sit, qui ad delictorum fastigia <lb/>
            «

<note rend="script" type="footnote">1 acciperit <hi rend="italic">B</hi> \' 2 iusticiae <hi rend="italic">B</hi> 3 statfla <hi rend="italic">T,</hi> statua <hi rend="italic">V</hi> <lb/>
            4 aniuersus <hi rend="italic">B</hi> quod (od corr.) <hi rend="italic">T</hi> 5 correguntur <hi rend="italic">B</hi> 8 condempnare<lb/>
             libri 11 nellis <hi rend="italic">B</hi> probrosus <hi rend="italic">B</hi> 14 sunt <hi rend="italic">V*</hi> <lb/>
            lesiUtis <hi rend="italic">libri</hi> . 15 pater et] patrum <hi rend="italic">Pb</hi> estimare T* 16 meserrimae <lb/>
            <hi rend="italic">B\'</hi> conditionis libri 19 imperia dura <hi rend="italic">T</hi> 21 immundo<lb/>
             <hi rend="italic">T</hi> 22 eripuet B autori <hi rend="italic">B</hi> nesci° <hi rend="italic">V</hi> sunt <lb/>
             <lb/>
            Sirm. 28 pesa <hi rend="italic">B</hi> 24 tumor* leuasset <hi rend="italic">T</hi> 25 te om. <hi rend="italic">B</hi> in <lb/>
            <hi rend="italic">fine lineae</hi> priuate <hi rend="italic">B</hi> 26 teruo] turbo <hi rend="italic">B</hi> 27 incolomi B </note> <lb/>
             
<pb n="478"/>
            peruenerunt. nihil est quod residuum aut adflicta credat patria <lb/>
            aut pater extinctos. facessat a nobis, principes uiri, argumentis <lb/>
            acerbare conmissum. sufficiunt nuda reorum uocabula, <lb/>
            nullo defensionis munienda priuilegio. addam sane delicto <lb/>
            quaedam, quae sunt praecelsa reatuum, ne ulla res uideatur<lb n="5"/>
            de actione subtracta, quam sagacibus, ut aestimo, uestigiis inuenistis. <lb/>
            ambitur parricidae statua fortium uallata lateribus, <lb/>
            et simulacrum, quod ant litteraria cura peperit aut Martius <lb/>
            campus refudit, huius imagine posthabetur. duriter, si creditis,, <lb/>
            ferunt tot nulla titulis nulla se ab effusore paterni <lb n="10"/>
            sanguinis retributione distare et, si qui animabus reliquus <lb/>
            uigor est, deflent praemia sua, quae adnisu roboris exegerunt. <lb/>
            ubi honestas, ubi studii liberalis efficacia, ubi munus pro <lb/>
            patria dimicantis, si aereas formas areis possessor exhibet et <lb/>
            qui genitoris funus procurat optineat P uos tantum digna<lb n="15"/>
            meritis exhibete tormenta, ne, si inpar poena impetitos addixerit, <lb/>
            nec uobis debeatur laudatio directa censendi. uno <lb/>
            itinere uita pellantur quibus paene par extitit sors delicti. 
</p></div><div n="19" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XVIIII. DICTIO DATA AMBROSIO IN ALEATOREM QVI AGRVM IN QVO PARENTES EIVS ERANT POSITI PRO LVDI PRETIO DEDIT. </title></ab><p rend="script">Postquam, iudices, deforme aleatoris studium deductus ad <lb/>
            exilitatem census euaserat et crescentem certandi curam

<note rend="script" type="footnote"> v <lb/>
            2 principee P1 <hi rend="italic">et</hi> Sirm., principis <hi rend="italic">BLP2TVb</hi> 8 acebare <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            4 minuenda <hi rend="italic">T</hi> adam <hi rend="italic">B</hi> delictu <hi rend="italic">B</hi> 5 quedam <hi rend="italic">PT,</hi> quodam <lb/>
            <hi rend="italic">BLVb</hi> 6 de om. Sirm. 8 litteraris Sirm. 9 imaginem <lb/>
            <hi rend="italic">LT</hi> p\'hr\'e (t. <hi rend="italic">e</hi>. posthabere) <hi rend="italic">T</hi> credentes <hi rend="italic">B</hi> 10 ab effusore <lb/>
            se <hi rend="italic">LTV</hi> 11 reliquos <hi rend="italic">B</hi> 12 premia <hi rend="italic">B</hi> 13 efficatia <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            14 arcis <hi rend="italic">BTY,</hi> artii <hi rend="italic">LP (cfp. 477,2);</hi> quas arcis <hi rend="italic">fort</hi>. 15 genitores <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> obtineat <hi rend="italic">BT</hi> 16 pena <hi rend="italic">B\'T</hi> impetitos <hi rend="italic">Pb,</hi> impetitua <hi rend="italic">BL <lb/>
            TV</hi> 17 directa] delicta <hi rend="italic">fort,</hi> 18 poene <hi rend="italic">B</hi> existet <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            aorbe <hi rend="italic">B1</hi> dilecti <hi rend="italic">f B</hi> .\'. </note>

<note type="footnote"> XVIIII. 20 data] dicta <hi rend="italic">b</hi> alteatorem <hi rend="italic">B</hi> 21 ludi pro <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            22 dedit] Controuewia sexta inscr. add. Sirm._ </note> <lb/>
             
<pb n="479"/>
            facultatum defectus addixit, coeperunt a turpi praemio nec parentum <lb/>
            sepulcra subduci, coeperunt expectari dubia casuum de fauillis <lb/>
            et ridenda proponi contentionum momenta de lacrimis. ubi <lb/>
            sunt qui dicunt perfunctas luce animas nihil cum huius <lb/>
            mundi cultoribus habere commune et post saeculi segregationem <lb n="5"/>
            diem suum habere translatos? ecce iam maiores istius prope <lb/>
            quae obtinuerant sepulcra senuerunt et re ipsa per diuturnitatem <lb/>
            requirunt busta iam tumuli: et tamen apud comisatorem <lb/>
            inprobissimum adhuc creduntur in illis intentionis pretia <lb/>
            non perisse. post longa uitae curricula fortuito nil debentes <lb n="10"/>
            euentum manes iubentur expectare de tesseris: post profligatas, <lb/>
            quas parentes tui per longam parsimoniam opes collegerant, <lb/>
            post multa argenti aurique pondera, quae iutura heredem <lb/>
            parcitas sub dimensione seruauit, urnas ueterum, ut essent in <lb/>
            praemio tabulae, sterilitate deterior proles honorasti. si <lb n="15"/>
            mausolea praecedentium minor posteri cultus ornaret, esset <lb/>
            plectenda neglegentia et spectaret de illis poenam iudicibus, <lb/>
            qui filiorum suorum mores in alienis cupiunt emendare commissis. <lb/>
            pro festiuitate certa temporum lege redeunte, pro sertis <lb/>
            et quibus animae pascuntur muneribus, credidisti nefas, si <lb n="20"/>
            genitorum tuorum sepulcra dominos non mutarent. non tibi <lb/>
            licuisset domos ultimas pro abducti ab hostibus pignoris tui <lb/>
            redemptione distrahere. quaero quae sit necessitas quod alienum <lb/>
            uideo in parentum tuorum cineribus possessorem: et <lb/>
            nihil mihi aliud nisi ludus opponitur. o misera mortalium <lb n="25"/>
            condicio, et cum denegantur desideria et cum infelicius conceduntur! <lb/>
            quotiens creatores tui sollicitis deum mouere suspiriis, <lb/>
            ne de huius usura lucis, quod infaustissimum creditur,

<note type="footnote"> 2 sepulchra <hi rend="italic">LPY</hi> exspectari <hi rend="italic">LTY</hi> cansuum <hi rend="italic">L</hi> 3 monenta <lb/>
            <hi rend="italic">B1</hi> 4 nil <hi rend="italic">T</hi> 6 translatus <hi rend="italic">B</hi> 7 sepnlchra <hi rend="italic">LPV</hi> <lb/>
            re ipsa scripsi, de ipea <hi rend="italic">B,</hi> de ipsu <hi rend="italic">LTV</hi> 8 requirunt <hi rend="italic">Bb,</hi> fiunt <lb/>
            <hi rend="italic">LTV</hi> tnmnlia <hi rend="italic">LTV</hi> comesatorem <hi rend="italic">LV,</hi> comeeaatorem <hi rend="italic">T</hi> <lb/>
            10 fortnita <hi rend="italic">B</hi> 11 exepestare <hi rend="italic">TV</hi> 12 parentiB <hi rend="italic">B</hi> colligerant <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 14 particae <hi rend="italic">L</hi> 15 stabnlae <hi rend="italic">T</hi> 16 praecidentium <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 17 negligentia <hi rend="italic">BT</hi> m pascantur <hi rend="italic">B</hi> credidistig <hi rend="italic">L1</hi> <lb/>
            21 sepulchra <hi rend="italic">LV</hi> dominus <hi rend="italic">B</hi> 22 domas <hi rend="italic">B</hi> abducti scripsi, <lb/>
            abdueta Ubri 25 alius <hi rend="italic">B</hi> mortalis <hi rend="italic">LTV</hi> 27 creatoris <lb/>
            <hi rend="italic">BLb</hi> deu| <hi rend="italic">L*</hi>, </note> <lb/>
             
<pb n="480"/>
            sine legitimo herede transirent? quotiens futuri mens nescia <lb/>
            proximitatem mortis incurrerat de pallore progeniti? editus <lb/>
            institutus eruditus ad hanc messem, iudices, ieiuna pudoris <lb/>
            mente peruenit, ne in iure suo patiatur esse, postquam uniuersa <lb/>
            perdidit, patrimonii largitores. damnamus in scelerato <lb n="5"/>
            uoluntatem turpissimam: nam contingit forsitan, ut ad probos <lb/>
            dominos priorum tuorum ossa beneficio lenitatis emiseris. <lb/>
            communis est uniuersis defunctorum reuerentia et circa religionem <lb/>
            sorte ultima conditorum dignam poscit humanitas uniuersa <lb/>
            culturam: excellentius tamen maioribus nostris debita<lb n="10"/>
            suprema redduntur, quos ita sibi ueneratio proponit ante oculos, <lb/>
            ut dis credamus exhibitum, in quibus defunctorum mandata <lb/>
            peraguntur. seruamus uniuersa quae iusserint, non credentes <lb/>
            inpune contingere, quod de eorum fuerit praeceptione uiolatum. <lb/>
            non inuenio nonum facinoris genus qua explicem nouitate sermonum.<lb n="15"/>
            quibus fuit sacrilegium non parere, quale est eorum <lb/>
            suprema domicilia pro ludicris uendidisse? credite, cognitores, <lb/>
            stare ante oculos uestros tot istius atauos uindictae tempora <lb/>
            praestolantes, quorum placatione mansura in posterum circa <lb/>
            parentes diligentia poterit sine labe sanciri. <lb n="20"/>
            
</p></div><div n="20" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">XX. DICTIO IN EVM QVI IN LVPANARI STATVAM MINERVAE LOCAVIT. </title></ab><p rend="script">Semper uenerandorum iudicum ancipitem credimus fuisse <lb/>
            sententiam de confusione peccati. ibi cognitoris, quo potissimum

<note rend="script" type="footnote"><lb/>
            1 <hi rend="intraline">ill</hi>in <hi rend="italic">B,</hi> sene <hi rend="italic">b</hi> quotiens—progeniti om. Sirm. 3 ieiunia <lb/>
            <hi rend="italic">L .4 in om. L 5 dampnamas LTV 6 torpissimam B</hi> <lb/>
            contiget <hi rend="italic">B</hi> 7 lenitatis <hi rend="italic">T</hi> . 8 relegionem <hi rend="italic">B</hi> 11 su*prema <lb/>
            (p cras.) <hi rend="italic">B</hi> 12 diis <hi rend="italic">PTb</hi> 16 est om. <hi rend="italic">T</hi> 17 uBndediwe <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            18 illiUB athaucs <hi rend="italic">T</hi> uindictas Pb, uindicta et <hi rend="italic">BLY,</hi> uindicta<foreign xml:lang="grc">̄</foreign> et <lb/>
            <hi rend="italic">T 19 praestulantes B . 20 saciri T1</hi> </note>

<note type="footnote"> XX. Iaeipit dictio <hi rend="italic">B</hi> 28 locauit] Controuersia septima inscr. <lb/>
             add. Sirm. 24 aodpitem <hi rend="italic">L</hi> </note> <lb n="25"/>
             
<pb n="481"/>
            uergeret, haesit deliberatio, ubi dubia extitit sors delicti: nam <lb/>
            definitionem aequitati congruam sicut uitia manifesta exigunt, <lb/>
            ita obscura suspendunt. quando in luce est facinus, quid spei <lb/>
            remanet addicendo? percipite, quaeso, animis et interna <lb/>
            aestimatione tractate, qualis sit qui at uirginitatis oculos et <lb n="5"/>
            lupanaris secreta uiolauit et in utroque sacrilegus nec flagitia <lb/>
            ueneratur, quibus inimicam testem adhibuit, et castitatis pro-. <lb/>
            fligat ruborem, quam indignis adsociat. expostulo a te, humani <lb/>
            generis ostentum, qui leuitatem tuam ad erigendum Mineruae <lb/>
            simulacrum religionis cultus adduxerit, dum integritatis hostem <lb n="10"/>
            inlata de loci foeditate monstret iniuria: nec reuerentiam te <lb/>
            exhibere Veneriae pollutioni clamat publicata corruptio. nesciunt <lb/>
            peccandi terminos qui ad transgressionem sceleris <lb/>
            excessuum amore prouocantur: modum in erroribus ignorant <lb/>
            qui crimina excelsa moliti sunt. dum Dionem et Palladem, <lb n="15"/>
            diuersissima numina, peregrinantibus mancipata sententiis in <lb/>
            unum fabricata deridens arte coniungis, fecisti religione tua <lb/>
            acerbius quod delinquis. res summo digna piaculo, miscere <lb/>
            discordantia et in unum colligere, quibus nisi secretum praestiteris, <lb/>
            contumelias inrogasti. creditis inueniri hominem de <lb n="20"/>
            hac mundi gemina conuersatione neutrum tenentem et nec <lb/>
            amicum uirtutibus existere nec fidum uitiis inueniri? solent <lb/>
            aliquos erigere ad despicatum boni operis patrocinia culparum <lb/>
            et qui de sapore laudis alieni sunt de licentiae fruge gratulari. <lb/>
            at te quae istarum rerum inueniet sectatorem? meliori ordini <lb n="25"/>
            manus contrarias adtulisti nec inprobis sinceriter obsecutus <lb/>
            colla summitteris. odi, principes uiri, morum suorum remissos <lb/>
            iudices, condemno qui per neglegentiam serenorum actuum in

<note rend="script" type="footnote"> 1 dilecti <hi rend="italic">BT1</hi> 4 addicendo <hi rend="italic">B,</hi> ad dicendam <hi rend="italic">B (m. rec.) LTVb</hi> <lb/>
            5 tractare <hi rend="italic">Tl</hi> 8 roborem <hi rend="italic">Bl ut uidetur</hi> humano <hi rend="italic">L</hi> 9 exigendum <lb/>
            <hi rend="italic">T\'</hi> 12 pbublicata <hi rend="italic">corruptio/// L</hi> 15 didonem <hi rend="italic">B</hi> (m. <lb/>
            <hi rend="italic">rec.) b</hi> 17 coniungis (is in ras.) <hi rend="italic">B</hi> 18 acerbins (us <hi rend="italic">in ras.)<lb/>
             B</hi> Bumma V1 19 collegere <hi rend="italic">Bl</hi> 20 inneneri <hi rend="italic">B\'</hi> 21 connersione <lb/>
            <hi rend="italic">coni. Schottus</hi> 23 dispeccatum <hi rend="italic">B,</hi> despectam <hi rend="italic">LTV</hi> <lb/>
            25 ad te <hi rend="italic">B,</hi> adde <hi rend="italic">B (m. rec. s. l.) b</hi> innenit <hi rend="italic">Sirm</hi>. 26 inp*|bis <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> 27 snmmiteris <hi rend="italic">B,</hi> sQmittis <hi rend="italic">T1,</hi> submitteres <hi rend="italic">b</hi> 28 condempno <lb/>
            <hi rend="italic">LTV</hi> in om. <hi rend="italic">L</hi> </note>

<note type="footnote"> VI. </note>

<note type="footnote"> 31 </note> <lb/>
             
<pb n="482"/>
            dubium trahuntur: execrabilius tamen detestor qui in utroque <lb/>
            deprehensi nulli exhibent stabilem conscientiam. pollicentur <lb/>
            enim paenitentiae tempore honestati affectum quos fidem <lb/>
            uideris exhibere peccatis. si te, scelestissime hominum, ante <lb/>
            Veneris delubra positum stimulasset Mineruae recordatio,<lb n="5"/>
            utramque potestatem male diligens ingenii tui memoria laesisset? <lb/>
            fugisses illius domicilium, cuius aduersariam mente <lb/>
            retinebas. qu honor est ibi eius statuam conlocasse, \'ubi dea <lb/>
            pudicitiae potuisset commemoratione uiolari? nesciendo, infaustissime, <lb/>
            gradibus ad fastigia execrandi erroris accedere,<lb n="10"/>
            pene postliminio bellum inter caelicolas excitasti. uident illi <lb/>
            oculi semper turpia, detestati iunctos quadam obscenitatis lege <lb/>
            conplexus. dum procurante be interest lupanaribus captiuum <lb/>
            numen, solus es qui ostendisti seruire humanae libidini <lb/>
            superorum potentiam et illis eos constringi locis, quibus fuerint<lb n="15"/>
            a mortalibus deputati. quam dissona erit in adolendis inpensa <lb/>
            sacrificiis? unius oblatio numinis alteri dabit iniuriam. nam <lb/>
            dum per prouidentiam tuam simplex puluinar gemina superoram <lb/>
            potestas obtinuit et in una aede pudor et luxuria conuenit, <lb/>
            neuter deuotionem nostram fauor aspiciet: quas tu<lb n="20"/>
            habitatione miscuisti, nos propriis habebimus offensas sacrificiis. <lb/>
            qualia erunt munera, quae gregatim portanda sunt per <lb/>
            incestas et uirgines ? una offendenda est hilaritate et lasciuia <lb/>
            placanda altera. inter uerbenas et tura hostiarum erit causa <lb/>
            certamen et inde efficienda sunt irata numina, unde mulcentur. <lb n="25"/>
            submoueo sacrilegiis prolixam narrationem : moras, quas in

<note rend="script" type="footnote"> 1 dubitum <hi rend="italic">L</hi> exsecrabilius <hi rend="italic">TV</hi> 2 deprehensi <hi rend="italic">B</hi> 8 poenitentiae <lb/>
            <hi rend="italic">BV</hi> honestatia Sirm. 4 scelestissime <hi rend="italic">B</hi> 5 **ueneris <lb/>
            (ue <hi rend="italic">eras.) T</hi> 7 fagissis <hi rend="italic">Bx,</hi> fagisset <hi rend="italic">T</hi> adnenarium <lb/>
            T1V1 8 qui* <hi rend="italic">T</hi> 10 exigrandi <hi rend="italic">B</hi> aacidere <hi rend="italic">B</hi> 11 postlimenio <lb/>
            <hi rend="italic">B,</hi> postlinio V1 caeliculas <hi rend="italic">BI</hi> 19 obscinetatis <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            18 c<foreign xml:lang="grc">ο̃</foreign>ptexia <hi rend="italic">L</hi> in<foreign xml:lang="grc">ι̃</foreign>se<foreign xml:lang="grc">̃</foreign> <hi rend="italic">L</hi> lupanari 1 14 tomen <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            16 dissonse|erit (alt. e d. corr.) <hi rend="italic">B</hi> 17 numenis <hi rend="italic">B</hi> 19 Sde <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            luoria B \' 20 fauorel (b <hi rend="italic">add. corr.) B</hi> 21 miscuisto L\', micuisti <lb/>
            <hi rend="italic">T</hi> habebamus <hi rend="italic">LTV</hi> 22 segregatim fort. 28 incertas <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            lusciua T* 24 uerbena <hi rend="italic">B</hi> et tura] sectura <hi rend="italic">Bb</hi> 25 nomina <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 26 submouero <hi rend="italic">TV</hi> sacrilegis <hi rend="italic">b</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="483"/>
            luee reus accipiet, inter supplicia consumat, quia deuenustat <lb/>
            referentem et alienorum actuum turpitudo. 
</p></div></div></body></text></TEI>