<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0114a.stoa004.opp-lat1"><div n="10" subtype="dictio" type="textpart"><ab><title type="sub">X. DICTIO. GRATIARVM ACTIO GRAMMATICO QVANDO PAPTENIVS BENE RECITAVIT. </title></ab><p rend="script">Quando debitas beneficiis reddimus gratias, credo quod abiuramus<lb/>
             iactantiam necessariis obsequendo: nullo enim adrogantiae <lb/>
            tumor honestatis uelatur indumento, cum non gloriae <lb/>
            militant uerba, sed sanguini. aliud est enim ut lauderis dicere,<lb/>
            aliud dicere ne carparis. ibi mens auara famae est subiecta <lb n="25"/>
            iactantiae, h<foreign xml:lang="grc">ὶ</foreign>c seruata ratione iure in locum gloriae redigit

<note type="footnote"> 2 dn<foreign xml:lang="grc">̃ι</foreign> <hi rend="italic">T 4 oero L 5 amissisae V</hi> lncrQsa <hi rend="italic">V1</hi> <lb/>
            1 prophaua <hi rend="italic">T</hi> 11 inter <hi rend="italic">L1</hi> 12 incidit <hi rend="italic">LT1V</hi> 15 suf- <lb/>
            <hi rend="italic">fitiunt LV</hi> </note>

<note rend="script" type="footnote"> X. 20 recita∗uit <hi rend="italic">L;</hi> Scbolaatica quarta inscr. <hi rend="italic">add. Sirm</hi>. 21 benefitiis <lb/>
            <hi rend="italic">V</hi> 22 iaeantiam <hi rend="italic">B</hi> 23 uelator <hi rend="italic">B</hi> 24 ualiud///est. <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 25 nec apparis <hi rend="italic">L</hi> 26 glorie <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="456"/>
            quod ex dictionis sudore contigerit. iustis namque et superfluis <lb/>
            declamationibus, etsi pari fauor sermone, discretis tamen mentibus <lb/>
            exhibetur: uno quidem tyranni laudationes et bonorum <lb/>
            principum ore celebrantur, nec est aliqua inter eius qui meretur <lb/>
            praeconia diuersitas et illius qui usurpat. quod nisi grauia <lb n="5"/>
            iudicantum ingenia dicendi causas expenderent, nullum daret <lb/>
            haec, quae etiam indignis contingit, adclamantum aura discrimen. <lb/>
            susceptarum secreta dictionum ab audientibus non <lb/>
            examinantur lingua, sed pectore. in summa, aliud est recitantem <lb/>
            blande et libenter audire, aliud affectum quo recites <lb n="10"/>
            adprobare. sed iam omissis thematis commendationibus rem <lb/>
            potius mediocritatis nostrae eloquatur infantia. Partenium quondam <lb/>
            ad studia tua properantem, optime magister, sub oratiunculae <lb/>
            meae insinuatione perduxi, tunc cum liberalium disciplinarum <lb/>
            limen intraret, tunc cum incertum esset, utrum<lb n="15"/>
            prosapiae nitorem eruditione loqueretur: nullo enim teste nobilitatis <lb/>
            utitur cuius sanguinem non prodit instructio. tunc ergo <lb/>
            praedictum prosecuti sumus eloquio, quando fas non erat sermone <lb/>
            nostro, qualis esset natus, ostendi, quia bonorum semper <lb/>
            meritorum labes est habere lucem sanguinis et nocte rusticitatis<lb n="20"/>
            includi, prodi stemmatum uocibus et imperitia fuscante <lb/>
            delitescere. aurum nihil est, nisi manu conponater artificis et <lb/>
            fuluo pretium metallo lima fabricante iungatur: cessante industria <lb/>
            exigua est claritas quae uenerit a natura. fabrilibus <lb/>
            debet studiis quod in partu suo terra laudatur: fornacis beneficio<lb n="25"/>
            de latentium fetibus uenarum quod in solidi transit speciem

<note rend="script" type="footnote">1 BuperfluuiB F, superfiuuo T 3 exhibetur (b <hi rend="italic">corr. videtur) <lb/>
            B</hi> 5 preoonia <hi rend="italic">B</hi> usurpet <hi rend="italic">B</hi> grauia <hi rend="italic">BPb,</hi> graui <hi rend="italic">LTY</hi> <lb/>
            B <lb/>
            7 adclamanlium <hi rend="italic">L</hi> 8 secreta <hi rend="italic">T in ras. eorr</hi>. 9 animatur <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            10 quod <hi rend="italic">T</hi> 11 stematis <hi rend="italic">T</hi> 12 mediocritatis <hi rend="italic">T</hi> nostra ex <lb/>
            nostre <hi rend="italic">T m. 2</hi> infantia <hi rend="italic">B,</hi> otn. <hi rend="italic">LTV</hi> ∙14 perduzit <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            15 tunc om. <hi rend="italic">B</hi> 16 nobilitas <hi rend="italic">L</hi> 18 predictum <hi rend="italic">B</hi> 19 semper<lb/>
             <hi rend="italic">inclusit Schottus</hi> 20 lucem] dulcem <hi rend="italic">L</hi> 2l stimmatum <lb/>
            <hi rend="italic">B <unclear/></hi>imperante <hi rend="italic">B</hi> fuscantem <hi rend="italic">L</hi> 22 delitiscere <hi rend="italic">BLV</hi> <lb/>
            eompunatur <hi rend="intraline">...</hi>.V128 fabricante lima <hi rend="italic">T</hi> cassante <hi rend="italic">B</hi> 25 lndatur<lb/>
             <hi rend="italic">T1</hi> benefitio <hi rend="italic">V</hi> 26 fetibus <hi rend="italic">B,</hi> fecibus <hi rend="italic">LPTV</hi> tniait<lb/>
             <hi rend="italic">B,</hi> truit <hi rend="italic">LPTVb</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="457"/>
            ferri domatur et effera hominum corda domitrice adfectione <lb/>
            captiuat. uictem, nisi exercerentur terga, mortalibus non praeberent <lb/>
            artis est, quod liquidum maris elementum homo securus <lb/>
            ingreditur et paruo discrimine per ingenia iter mortis exuperat. <lb/>
            magistra agricolarum simplicitas telluris faciem dum brachiis <lb n="5"/>
            distinguit, uineta conponit et de prole arborum liquorem, quo <lb/>
            salus nutriatur, extorquet. multis manifestatur indiciis operantum <lb/>
            diligentia aut infundi quod origo non tribuit aut quot <lb/>
            bona tribuit custodiri. et si talis est rerum uniuersa condicio, <lb/>
            quanto, doctor eruditissime, sollicitudo tua est eleuanda praeconio, <lb n="10"/>
            per cuius dexteram libertas iam iamque ruitura releuatur? <lb/>
            per cuius peritiam aut instituuntur nouella aut seruantur <lb/>
            decora maiorum? uere fateor, nisi esses, breui succumberet <lb/>
            quicquid monstrat ingenium. sed quid obligor maximis, <lb/>
            qui sustinere parua non ualeo, et generalem facio gratiarum <lb n="15"/>
            relationem qui uix pro persona sufficio? uberes tibi coram <lb/>
            multis, emendatissime hominum, grates refero qui agnosci a me <lb/>
            Partenium institutione fecisti. tu de eius pectore scientiae <lb/>
            sarculo paliuros et lolium submouisti: tu triticeam messem, <lb/>
            qua propinquos pascat, eleuasti, felici in eo euentu per familiarum <lb n="20"/>
            dissonantiam unum quod sequeretur et aliud quod <lb/>
            fugeret demonstrando! o laudanda supra hominem tui uirtus <lb/>
            ingenii ! in una eademque persona qua arte, quod utrumque <lb/>
            descendebat a sanguine, quid disceret et quid dedisceret, indicasti. <lb/>
            laeto deus gaudia nostra disponat euentu: procul sit <lb n="25"/>
            quodcumque minatur aduersitas. plus in te laudandum est,

<note rend="script" type="footnote"> 1 ferri scripsi, ferro <hi rend="italic">libri</hi> domatur <hi rend="italic">coni. Schottus,</hi> dominatur <lb/>
            <hi rend="italic">BLTV,</hi> donatur b 2 captiua <hi rend="italic">Sirm</hi>. terga om. <hi rend="italic">Sirm.,</hi> terra <hi rend="italic">T*</hi> <lb/>
            preberent <hi rend="italic">BLT1V,</hi> preberet T2 3 elimentam <hi rend="italic">B</hi> 5 agricaltarum <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 6 arborem <hi rend="italic">T1</hi> 7 operantium b 8 diligentia<foreign xml:lang="grc">̃</foreign> <hi rend="italic">T</hi> aut— <lb/>
            <hi rend="italic">l. 12</hi> seruantur <hi rend="italic">T exarauit eofr. alio atramento</hi> quot <hi rend="italic">scripsi,</hi> quod <lb/>
            <hi rend="italic">libri 9 conditio LTV 10 preoonio LV 11 libertas om. B</hi> <lb/>
            13 esset <hi rend="italic">T</hi> breui* (a <hi rend="italic">eras,) V</hi> 16 penonam <hi rend="italic">L</hi> uberia tibi <lb/>
            pro persona <hi rend="italic">B</hi> 17 gratia <hi rend="italic">B</hi> quia <hi rend="italic">L</hi> 19 paliuroa 1, paiiurus<lb/>
             <hi rend="italic">BLPT1V,</hi> paliurum <hi rend="italic">b</hi> trititiam <hi rend="italic">T,</hi> toiceam <hi rend="italic">L</hi> 90 propinquus<lb/>
             <hi rend="italic">B</hi> 22 fugerit <hi rend="italic">B</hi> 28 quo <hi rend="italic">T</hi> 24 discendebat <hi rend="italic">B</hi> <lb/>
            discerit <hi rend="italic">BV1</hi> dediscerit <hi rend="italic">BT1V</hi> 26 minebatur <hi rend="italic">B</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="458"/>
            quia discipulus tuus scit prosapiem uitare, quam quod prosapiem <lb/>
            certat imitari. ecce Partenium propinquitas sua ei <lb/>
            utroque generis calle descendens alia agnoscit feliciter, alia <lb/>
            feliciter non agnoscit. quam timui, ne praefata permixtio, dum <lb/>
            ipsa diuersitate discordat, in deterioris iura melior uicta concederet<lb n="5"/>
            et pro uilitate temporum facilius in ipso pars indocta <lb/>
            regnaret! sed ostendisti mihi, aetatis tuae ornamentum, quia <lb/>
            plus in consanguineo optinui quam poposci. caelestia imitatus <lb/>
            es ubertate beneficii, quando inpensione multiplici conmendantis <lb/>
            uota uicisti. ecce iam ex hiemali pectore et corde algido <lb n="10"/>
            dictionum flosculi uernant et ridentia uerborum germina depingunt <lb/>
            calathos exhibentes: ecce post gentile murmur de ore <lb/>
            eius, quae humanitatem significent, uerba funduntur. his ergo <lb/>
            muneribus tuis nisi reddam uicissitudinem, praestitisse te <lb/>
            aestimes non merenti. quisquis enim feriata lingua successus<lb n="15"/>
            meliores suscepit, ostendit se quod attulit prosperitas non <lb/>
            amare. 
</p></div></div></body></text></TEI>