Decimus abusionis gradus est episcopus neglegens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legationem fungitur, non custodit. primum namque ab episcopo quid sui nominis dignitas tenet inquiratur: quoniam; episcopus cum Graecum nomen sit, speculator interpretatur. quare uero speculator ponitur et quid a speculatore requiritur Dominus ipse denudat, cum sub Ezechielis prophetae persona episcopo officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens ergo ex ore meo sermonem adnuntiabis eis ex me. si autem uideris gladium uenientem et tu non adnuntiaueris ut reuertatur impius auia sua, ipse quidem impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris et ille non fuerit reuersus, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sed tu animam tuam liberasti. decet ergo episcopum qui omnium speculator positus est peccata diligenter intendere et postquam adtenderit, sermone si poterit et actu corrigere et si non poterit iuxta euangelii regulam scelerum operarios declinare: si enim, inquit in euangelio, peccauerit in te frater tuus. corripe illum inter te et ipsum solum. si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc unum 9 Ex. 3, 17-19. 20 Matth. 18, 15. 2 gradus abuaioniB v 3 honorem G sed em in ru., honoris Y 4 legatione XVυ 5 quod X teneat Vv requiratur V 6 cum episcopuB nomen graecum v 8 denudat] denotat X epi Y 9 sui om. V dennntiat) denudat GY 10 nuntiabis Yx 12 tu om. X 14 autem] au *** G 15 tu om. X 16 sed tu] tu autem X 17 qui G 8. I. m. 2, si V est positus X 18 peccatorem V attendere v et] audiena ergo add. GV, exp. G m. 2 sermone si poterit om. X 19 potuerit v et actu] etiam X et si] si v potuerit Xv . 20 enangelio dominus υ 21 in te om. G1V illum] eum XVv 22 si] si ergo V es] eris Vv 23 si] si autem G2X non te X uel duos testes, ut in ore duorum testium uel trium stet omne uerbum: si illos non audierit, dic ecclesiae: si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. tali ordine expellendus est qui cuicumque doctori uel episcopo adhaerere noluerit. et qui tali ordine expulsus fuerit ab alio aliquo doctore siue episcopo recipi non debet. de sacerdote in lege scribitur: uiduam aut repudiatam non accipiet uxorem. qui ergo excommunicatum a catholico illo non permittente recipit contra scripturae statuta agit ac iura sancti sacerdotii, in quod Christianorum genus electum est, excedit. hac ratione episcopum ad eos quibus in speculatione positus est esse oportet. ceterum uero qualis in semet ipso esse debeat Paulus apostolus exponit, ut ad gradum episcopii ueniens sit sobrius prudens castus sapiens modestus hospitalis, filios habens subditos cum omni castitate, testimonium habens bonum ab his qui foris sunt, praeferens doctrinarum fidelem sermonem, ante episcopatum non plus quam unam habens uxorem. non percussor, non bilinguis, non ebriosus, non neophytus, ut per haec ipse prius ostendat in opere quod alios docet in sermone doctrinae. caueant ergo neglegentes episcopi, quod in tempore uindictae Dominus per prophetam conqueritur: pastores muti demoliti sunt populum meum, et non pascebant pastores gregem meum, sed pascebant pastores semet ipsos, sed potius 7 Leu. 21, 14. 20 Ez. 34, 2. 1 testea om. G, fraires V uel trium testium XVυ 2 si] quod si X si] si autem XV 3 et ecclesiam X ethicus G 4 quicumque XVv 5 noluerit om. O1, contempnit G\'X fuerit] est X 6 alio om. GV aliquo om. X siue] uel v non debet recipi v namque scriptum est in lege v 7 aut ex autem G accipiat v 8 ergo] illum add. v recipit om. GIV, ribi iungit v 9 contra acriptnrae s. agit om. GxVv ac iura scripsi, bucina ira V, bacina ira G; ac... excedit om. X sacerdoti in in quod G, sacerdotii in quo v 10 genus om. GV electus GV ep̃s Y 11 speculationem v praepositus G\'X 13 epi GX 15 proferens v doctrinam XV, doctrinae v 16 ante ep.] antequam episcopus sit v non plures Vv habens uxores quam unam Vv 18 prius om. Xv doceat Y in otn. G\'X 20 conqueritur dicens Vυ muti om. C\'X moliti G1V 21 pastoree om. v 22 pastores sed pascebant v procurent hi in quod eos constituit Dominus supra familiam suam dare illis cibum in tempore suo mensuram tritici, puram scilicet et probatam doctrinam, quatenus ueniente Domino mereantur audire: euge serue bone et fidelis, quia supra pauca fidelis fuisti supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui.

] , Vndecimus abusionis gradus est plebs sine disciplina: quae dum disciplinae exercitationibus non seruit, communi se perditionis laqueo constringit: iram etenim domini absque disciplinae rigore non euadit. atque idcirco psalmistae uocibus indisciplinatae plebi praedicatur : adprehendite disciplinam ne quando irascatur Dominus. disciplina uero est morum ordinata correctio et maiorum praecedentium regularum obseruatio. de qua disciplina Paulus apostolus ita loquitur dicens: in disciplina perseuerate: tamquam filiis uobis offert se Deus. quod si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere posse non desperant. de qua etiam disciplina Esaias eidem indisciplinatae plebi praedicat dicens: quiescite agere peruerse, discite 3 Matth. 25, 23. 12 Ps. 21, 12. 15 Hebr. 12, 7. 8. 22 Es. 1, 16. 1 procurant X hi] hi id G2X in om. Vx quos Vv eos om. G1 Vυ super XVx 2 suo om. V pnram] paraam V 3 doctrinam probatam V mereatur X 4 supra p.] in pauca XV v faisti fidelis Xv 8 alius abusionis V dum] cum v 9 deseruit X, seruit dno V, seruit * * G communi... domini om. .G XV 10 uigore V euadet Y 13 morum est v 14 regulis X 15 dicens om. X 16 se om. XV 17 sunt] estis v ergo] enim v 18 qui om. X et om. Vυ sine d.] indisciplinati G\'ĮX et om. G\'X 19 si filii v 20 correctiores X ferunt GIY, fiunt CX ae recipere G7X poseunt Y 21 desperent v, dispereant G eidem i. p. praedicat] loquitur V idem X, quidem v bene facere. et ad eandem psalmista consona uoce compsallit dicens: declina a malo et fac bonum. infelix ergo est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, qui Dominum crucifigentes non consciderunt tunicam, qui ecclesiae Christi scindit disciplinam. sicut enim tunica. totum corpus praeter caput tegitur, ita disciplina omnibus in ecclesia est praeter Christum. qui ergo ecclesiae sub disciplina est protegitur et ornatur. ipsa uero tunica contexta desuper fuerat per totum, quia eadem ecclesiae disciplina a Domino de caelo tribuitur et integratur. de qua Dominus cum ad patrem ascendisset, postquam resurrexit a mortuis, ad apostolos suos loquebatur: uos autem sedete in ciuitate, quoadusque induamini uirtute p b excelso. tunica ergo corporis Christi disciplina ecclesiae est: qui autem extra disciplinam est alienus est a corpore Christi. non scindamus igitur illam, sed sortiamur de illa, non soluamus quicquam de mandatis Christi, sed unusquisque in quo uocatus est in eo permaneat apud Deum.

Duodecimus abusionis gradus est populus sine lege, qui dum Dei dicta et legum scita contemnit per diuersas errorum uias eundem perditionis laqueum incurrit. de quibus uiis sub persona praeuaricatoris populi humanum genus propheta ita deplangit: nos autem 2 Ps. 33, 15. 11 Luc. 24, 49. 14 Io. 19, 24. 21 Eb. 53, 6. 1 ad eadem G, de eadem Y, idem X psalmistae X conspallit Gx, psallit X 3 abiecit GlV audent X1, audiet V deum X 4 eius sciderunt v christi om. X scindunt X 5 tegitur] add. X: totam tonica, exp. m. 2 6 omnibus in e. est Y, omnis ecclesia GXv qui...est om. X quia ergo ecclesia snb V, qui eeclesia et sub G sed exp. m. 2, qui caput est ecclesiae et sub v 7 non est υ° praetegitur GV, tegitur X 8 contexta tunica V eidem V disciplina ecclesiae v 10 ascenderet X reeurrexisset G suos om. X 11 loquebatur dicens υ sedete hic υ quo*usque V (s eras.) 12 uirtute om. X\' \' ab excelso G, ex alto XVv 13 est disc. ecclesiae X 14 a corpore ch. est Y sed G t. I. m. 2 15 de illa] cuius sit id est add. 9 christi] domini Xv 16 dominum v 18 dei G s. I. m. 2 00 sub persona om. X. sicut oues errauimus, unusquisque in uiam suam declinauit. de quibus etiam eadem sapientia loquitur per Salomonem: multae uiae uidentur hominibus rectae, et nouissimae earum ducunt ad mortem. quae utique multae perditionis uiae tunc inceduntur, cum una regalis uia lex Dei uidelicet, quae neque ad dexteram neque ad sinistram declinat, per neglegentiam deseritur. de qua scilicet uia Dominus Christus qui est finis legis ad iustitiam omni credenti denuntiat: ego sum uia et ueritas et uita: nemo uenit ad patrem nisi per me. ad quam uiam omnes homines communiter inuitat dicens: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. quia non est personarum acceptio apud Deum. ubi non est Iudaeus et Graecus, masculus et femina, seruus et liber, barbarus et Scytha, sed omnia in omnibus Christus: omnes enim unum sunt in Christo Iesu. dum ergo Christus finis est legis, qui sine lege sunt sine Christo fiunt. igitur populus sine lege populus sine Christo est. abusiuum ergo in temporibus euangelii populum fieri sine Christo, quando apostolis in cunctas gentes licentia praedicationis data est, quando tonitruum euangelii per cunctas saeculi partes intonuit, quando gentes quae non sectabantur iustitiam adprehenderunt iustitiam, quando qui longe fuerunt facti sunt prope in sanguine Christi, qui aliquando non populus, nunc autem populus sanctus in Christo, quando est tempus acceptabile et dies salutis et tempora refrigerii in conspectu altissimi, quando unaquaeque gens habet testem resurrectionis, quando protestatur Dominus: ecce ego 3 Prou. 14, 12. 8 Io. 14, 6. 10 Matth. 11, 28. 25 Gal. 3, 28. 1 suam uiam X 2 uiis etiam υ, etiam uiis G2X eadem om. υ 4 eorum G deduennt v 5 legaliB V 6 deztram X 7 iesus chrigtnB v, iesus X 8 uia et] uis.Χυ 10 homines om. V 11 et... refliciam om. X 12 refliciam uos υ 13 et g.] nec graecnB v 14 shcitha G sed...iesu om. X in] et in G scd et 3. I. m. 2 omnibus] omnia V enim] ergo GV. 15 legis est Xx 16 finnt] sunt X sine lege X 8. i. m. 2 17 abnsi GlV 18 sine lege fieri v 21 de longe fuerant v 23 sanctus] dei v 24 unaquaque G, quaeque X 25 h. testem] testimonium habet Y ipee dominus protestatox dicens v nobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. non fiamus ergo sine Christo in hoc tempore transitorio, ne sine nobis Christus esse incipiat in futuro.