Quibus autem inquisitus semper Deus fuit aut notus, numquam excidit Christi locus, ubi iacet gratia, ubi uirentibus campis terra luxurians alumno se induit gramine et redolenti pascitur flore, ubi 1 utriusque 81 habeatur... utrisque om. S ut] et v ■t de utriaq. exp. Q 8 cui gehenna b placentium LPQT murmur ad S1, murmura QT, murmura et P, murmure et NfJ, murmure ac S* gemitum LPQT eructuautibus LPQT horrendas pissae LPQT 5 nocte PQT, noctes L; noctis caliginem v nona S, aena L, saeua NPQTv fumantes S, inundantis L, fumantium NPQT, fumantis b exspirat v globos N 6 tum ex tunc S m. 2 7 saeuiendo P plurimo LNPQT genere LNP cum] tum QST sed in S exp., dum v m om. NP ipsae S 8 cruciat S hii L, hos N (sed o corr.) v 10 uires suas] uirescas Q pars scalene LNPQSlT inponat Sl et om. S 11 molis LNPQT 11 curbat Q 12 tramiti Q colles LPQS1T ui LNPQT saeuia QT praecipitate Q (praecipitat M) et om. T nexu NPS1 13 inclinati LQT instricti in QT indefensa QT 14 tenati Q, nati T corpori] corporis PQT 15 includit b et om. NP adsumet T, adsumat M grane L se c.] scruciet Q 17 autem] aut QT inquisitos S1 fuit ds semper LNPQT, semper fuit deus a nutus S. 18 excidet P iacet corr. in adiacet S m. 2, tacet QT uberentibus Q 19 luxorians L ubi alumno S dolenti L, redolent QT altum nemora tolluntur in uerticem et ubi arborum densior coma uestit, quicquid curuantibus ramis scena deiacens inumbrarit. omnia illic non frigoris nec ardoris nec ut autumno arua requiescant aut iterum tellus uere nouo fecunda parturiat. unius cuncta sunt temporis, unius poma feruntur aestatis: quippe cum nec mensibus suis tunc luna deseruiat nec per horarum sol momenta decurrat aut in noctem lux fugata concedat. habet populos quies laeta, sedes tenet placida, ubi fons scaturiens medius sinu aluei prorumpentis emergit et rauco per interualla circuitu sinuosis flexibus labitur, ut in ora nascentium sibi fluminum diuidatur. hinc ergo magna laus martyrum, hinc nobilis corona uictorum, quibus maiora his repromissa sunt, quibus altiora sunt praemia. quod uero uel feris corpus obicitur uel inminens gladius non timetur, dignationis ostenditur ratio, manifestatur electio. etenim incongruens fuerat ut quos tanti muneris dignos iudicasset inter terrena uitia sordesque retineret.

Merito enim nihil nobis, o boni martyres, denegatum, quos spes aeternitatis et salus lucis expectat, quorumque deuotio uniuersa caelestis 1 uertice LPQslT ubi] ubi et T arbor LNPQT, arborem 81 densior arborem uel arbor densiore v 2 uestit. Q, uestiti M scaena PQ, caena L deiaciens S, disiacens L, deiiciens v inubraret SI, in umbra erit P 8 ut S adcL m. 2, cum QT, ut in b requieacat PQT aut ut QT 4 nono uere tellus LNPQT, uere nouo tellns n parturit Q (parturlat M) unius c. 8. temporis om. QT 5 aut unius Q (unius M) poma] poena Q aestate PQT 7 concidat P populus NPQS1 quies... ubi om. Q quietem 81 laetas NPT, laetam 81 sedes tenet om. S aedes] senens T et placidam S, placidas NP 8 scaturriena LNP, scaturniens T sinu albei NQ, * * aluei T, in ualle S prorumpentes 81 rauoo] pauco NPQT, om. M 9 interuallo QT circuitus PT Binuosis] is T hora LPQT noacentium S* 10 Bibi] si T hic NSl 11 nobilis] nobis QT quibus maiora om. LNP promissassa S sunt om. 8 quibus a. sunt om. LNP 12 altiora] auctiora b 13 dignatio non S manifestatur; electio etenim S 14 quos P, cum nos L, cum NQS, tum T, quem aequum b dignos L, OIA. NPQSTv 15 inter] in LNPQST nitia] oma T cordis querit inheret QT nisi quod T inaeret 16 o om. L denegatum est S quo LN, quorum P 17 et salus] salus LP, alit et Nv exspectat S, om. LNPQTv et mens dedita cernitur seruitutis: merito, inquam, merito nihil uobis uelle non licitum, quorum animo despectus hic mundus et alienata saeculi facies uelut confusa tenebrarum inhorruit caecitate: cui semper hic mundus loco carceris, tecta pro claustris inuito semper habita commeatu. sic quippe triumphante uictoria de his malis rapitur quem non pompatico gressu uana subiecit ambitio aut popularis extulit magnitudo, sed quem caelesti cupiditate flagrantem suo Christus addidit regno.

Nihil itaque tam magnum adque uenerandum quam quod liberat morte et facit uiuere et dat perpetuo regnare. Sanctis hoc Dei aptum, miseris necessarium, omnibus gratum, quo laetantur boni, releuantur abiecti, curantur electi. etenim Deus omnium cultor uelut quoddam martyrio remedium uitae dedit, quando aliis illud pro merito eorum tribuit, aliis pro misericordia sua tradidit. uidemus quippe ad hunc nominis titulum fide nobiles uenisse plerosque, ut deuotionis obsequium mors honestaret. sed et alios frequenter aspeximus interritos stetisse, ut admissi peccati redimentes cruore suo loti haberentur in sanguine et reuiuiscerent interempti qui uiuentes conputabantur 1 et mens caelesti v seruituti v, esse uirtuti fort. dlterum merito om. Q 2 dispectus LST hic] his L 3 caecitate TS1, caecitaste St, caecitatem Q, caecitas LNPv cui] cui te LP, cni est t 4 inuito] inuita Lv habita] habitatio L 5 commeatu NPS*, commeatum Sl, commeatus LQTv sic] hic L triumphantum S um ex em m. 2, triumphantibus QTx 6 quem corr. in quam S m. 2 item. I. 7 propopularis P, quam popularis S am ex em m. 2 7 caelesti add. P m. 2 in marg. cupiditatem Q flagram T, fraglam Q, flaglam M christi QT 9 tam P B. I. m. 2 liberat N, liberat a S2 v, liberam LPQSIT 10 mortem NPQSIT facet S* cum sanctis. hoc diuitibus aptum b hoc deo T, dei hoc v 11 omnibi Q (omnibus Q) quod QT releuantur] eluetantur S 12 cnrantur] coronantur QTv electi om. M (exh. Q) cultorum T quodam N, quandam T, quondam PQS1 13 in martyrio Oxon. dedit II reliqua desunt in P quando om. S 14 misericordiam suam QT uidimus MQ*v adhoc TQ\', adhuc MQl, adhuc ad L 15 fidem T 16 sed et ex set S m. 2 inspeximus LN interitos QT 17 admisBa peccata N2 v sno loti] ueluti Q, uoluto M, uoluntati T haberentur in lauarentur eorr. Q m. 2 18 reuiuescerent LQT qui om. LNQST conpotarentur ex conpotabantur S m. 2 occisi. mors quippe integriorem facit uitam, mors amissam inuenit gloriam. nam hoc spes iam amissa percipitur, salus cuncta reparatur. sic cum arantibus sementa defecerint et herbis terra morientibus aestuarit, supinis e collibus fluuium iuuit elicere et scaturientibus riuis arua sitientia temperare, quo se in uberes culmos uicta agri ieiunitas funderet et pluuiali imbre mentito seges densior inhorreret.

Quid igitur, fratres carissimi, potissimum referam quidue dicam ? sic in unum conuenientibus titulis dignitatis turbatur animus, deducitur sensus et in ipso conatu nitentis eloquii impar sermo uanescit. quid enim est dici quod satis esse possit, cum si uim aeternae salutis expresseris, occurrat ambitio, si ambitum dixeris, praeueniat magnitudo? res simul congruunt simulque concurrunt, nec est quod dignum proferendum esse uideatur. ita inpetus orationis audentis uelut inplicatos inretitosque obuiam ex aduerso martyrii exempla tenuerunt. quae uox, quae latera, quae uires instar muneris tanti capiant sustinere? confessione uocis unius aduersa succumbunt, laeta proueniunt, patent regna, parantur imperia, deuinciuntur poenae, mors subigitur, uita profertur et infestantis inimici repugnantia arma soluuntur. si delictum est, occidit: si crimen, absistit. unde, quaeso uos, uestris hoc mentibus ponderate tantumque de nostra oratione percipite quantum sciatis uos posse sentire. 1 quippe om. Q amissa LSlT 2 percipitur cor,.. in recipitur S m. 2 salus S, hoc salus LNQTv 3 arantibus SQ, arentibus LNT, arentibus campis v simenta defecerent 81 terra] siccitate add. L 4 aestuaret 81 inbit LQT, inuat ex iunet S m. 2 eligere LN, elecere 81 scaturrientibus LNQ 5 liberius in cumulos ex in liberius cumulos S m. 2 agri] anni S 6 et om. T pluuia QT mentitos QT seges] egens Q, agens T 7 fratres carissimi om. S 8 dignitatum S sed um corr. m. 2 torbatur S diducitur S di ex de m. 2 9 in om. QT nitentes QSlT eloqui QT 10 dici satis possit v quod om. QT 11 expresserit Q 12 tresJLNQST simulque QTv conguunt T simulque concurrunt om. QT 13 audientis T 14 inritetusque S1, inpeditosque NT, impetitosquae Q obuia ex ouia S m. 2 auerso T martyri 81 15 tanti om. S 17 imperia] in patria QT deuinciuntur poenae S, deuincitur poena LNQTv mors] more T subicitur QTv 18 si] sed T 19 obsistit S1, absistimus QT hoc uestris m. ponderati QT 20 percipe T

Veniat ante oculos uestros qui dies ille sit, cum spectante populo adque intuentibus cunctis contra terrenas cruces et minas saeculi inconcussa deuotio reluctetur, quam suspensi animi mentesque sollicitae de ancipiti trepidatione gratulantes formidinis pauidae quatiantur horrore, quae illic anxietas, quae exoptatio precum , quae uota memorentur, cum adhuc nutante uictoria adque in incerto exitus casu uictrix capiti corona dependeat, cumque illa pestilens ac furibunda consessio accendatur ira, inflammetur insania, omni denique pectoris rabie ac minis frendentibus torreatur. etenim quantum hoc sit quis ignorat, ut non doloribus uulnerum, non ictibus quaestionum, uelut despecta nostra fragilitas et inopinata uirtutis humanae cedat audacia, stare hominem nec moueri, torqueri nec tamen uinci, sed poena ipsa potius qua cruciatur armari.