Hanc sententiam Christus quando uxorem dimitti non nisi ob adulterium dixit interrogatus tantum honorem pudicitiae dedit. hinc nata est illa sententia: adulteras non sinetis uiuere. hinc apostolus dicit: haec est uoluntas Dei ut abstineatis uos a fornicatione. hinc et illud dicit: membra Christi membris meretricis non esse iungenda. hinc traditur satanae in 3 Matth. 19, 6. 5 cf. I Cor. 11,3. 11 Eph. 5, 23. 29. 17 cf. • Matth. 5, 32. 19 Leu. 20, 10 20 Thess. 4, 3. 21 I Cor. 6,9.15, 1 feminae Kv, eundem] unum Z 2 ut mulier Z supleto Z Bubleto K\', subiecto K2V ei om. K, et Z erepto Z, proprium v 3 et sic duo erant inquit Z in unum] unuiu Z 4 separationi ne reditum occasionem praebeat Z 5 pronunciat Z coniunctionem K 6 duorum pudicitiam] uiro rem pudicam Z alterius caput om. Z membris suis Z 7 esse] apud alienum add. Z et om. Z non om. Z 8 et om. Z utrique ista naturalis Z 9 mutua] ut ita Z coherente K, coherentem Z qua om. Z 10 addidit t. e. dixit Z 12 eam] illam Z 18 et om. Z caritas K cum om. Z ex] ut Z 14 si] ut sicut Z suis om. Z sicut et v, ut Z 15 et om. Z. 16 diligit] dilexit Z 17 dixit christus Z non om. Z 18 nata] tanta Z 19 adulteros] Z 20 dixit Z 21 et dicit] nullum dcm Z 22 sathana Z ni A 2 interitum carnis qui proculcato iure pudicitiae uitia carnis exercet. hinc merito regnum caelorum non tenent adulteri, hinc est quod omne peccatum extra corpus dicit esse, solum adulterum peccare in suum corpus: hinc ceterae praeceptorum auctoritates quas nunc recolere omnes non est necesse apud uos praesertim qui illas nostis frequenter et facitis, quae licet descripta non sint, queruli tamen de illis non potestis esse. adulter enim non habet excusationem aut habere potuit, quia ducere licebat uxorem.

Sed sicut matronis iura praescripta sunt quae ita sunt nexae, ut diuelli inde non possint, uirginitas uero et continentia extra omne ius sunt: nihil ad uirginitatem de matrimoniorum legibus pertinet, altitudine sua transcendit omnes, ∗∗∗ si ulla praua hominum leges ausa supergredi conantur. uirginitas aequat se angelis: si uero exquiramus, etiam excedit, dum in carne luctata uictoriam etiam contra naturam refert quam non habent angeli. uirginitas quid aliud est quam futurae uitae gloriosa meditatio? uirginitas neutri est sexus, uirginitas est perseuerans infantia, uirginitas est uoluptatum triumphus, uirginitas filios non habet, sed quod plus est filiorum contemptum habet, non habet fecunditatem sed non habet orbitatem, felix quod est extra partus dolorem felicior est autem extra funerum filiorum calamitatem. uirginitas quid aliud est quam soluta libertas? 1 procul conculcat eoa Z exercet] nescit Z 2 regna Z quod om. v 3 dicit om. Xx adulterium K 4 praeceptoris v -auctoritatem Z quae om. Z colere Z 5 praesertim qui illas] praeferuntque illas que nesds uel quas Z et frequenter Z 6 descripta] districte Z non om. KZ sunt Z quaerellae t. K, relata mente Z 7 adulteri Z enim om. Z habet] obesse Z quis aut haberet Z, aut habet ant habere K 8 ducere om. Z, add. in marg. K 9 sed om. Z matrimoniis Z ita sunt nec se K, sic non sunt fixa Z 10 inde om. Z Sit uirginitas Z uero om. Z 11 pertinent Z 12 omnes] super hominem Z si ulla] alta Z praua h. leges om. Z ausa] uasa Z 13 supergredi Ks.l.m.2, om. Z conantur] coronari Z aequat se] equasse Z requiramus Z 14 excidit XI, extendit Z 15 referto Z est aliud Z 16 neuter est sexus K, uentere suum sexuus Z, neutri sexus est b 17 est uirginitas uolūtum trinmplus Z 18 est uirginitas etsi Z est om. Z contentu Z 19 sed non] sed Z 20 est autem om. Z, autem quod est v 21 est aliud v soluta] sola Z maritum non habet dominum. uirginitas affectionibus omnibus soluta est, non matrimoniis est dicata, non saeculo, non liberis. persecutionem non potest timere, dum illam de securitate potest prouocare.

Sea quia pudicitiae nobis breuiter sunt exposita praecepta, iam pudicitiae ponamus exemplum. plus enim proficitur, cum in rem praesentem uenitur, nec de uirtute dubitatur, quando quod praecipitur etiam exemplis sancitur. exemplum pudicitiae a Ioseph coepit. adolescens Hebraeus generosus de patre, generosior de innocentia, ob inuidiam. reuelationum distractus a fratribus Ismaelitis in domum deuenerat hominis Aegyptii. obsequio et innocentia et tota seruitutis fide facilem et beneuolum in se animum sui prouocauerat domini, cuius facies se et tam sermo liberalis quam aetas omnibus accommodata. sed ista generositas ab uxore domini aliter quam decebat accepta est: in domus parte secreta et sine arbitris latebra facinoribus accommodata putauit se pudicitiam adolescentis incontinens mulieris inpudicitia nunc promissis nunc minis posse superare. et cum retentus est uestibus eo quod moliretur fugam propter tanti facinoris audaciam ipsas uestes relinquens et corporis nudi sinceritatem habiturus innocentiae testem ad crimen inpudicitiae suae inpudens mulier adicere non dubitauit calumniam: et ceteris et marito calida 7 cf. Gen. 39, 7. 1 dominum ex domi Km. 2 affectibos Z, aflFectationibus v 2 matrimonia Z est dicata] abstupta Z 3 cum illa Z prouocare] procide aeu prouocare Z 4 exposita] posita seu proposita Z 5 exempla Z in] ad Z repntetem Z 6 dubitabitur v quando quod K, cum id Z praecipitur] praeceptis Z 7 exemplis etiam v sancitur acripsi, sanatur K, probatur Z, signatur v pudidtiae om. Z ab Z coepit om. Z 8 ebreus Z, breuis K ob] ad Z 9 relationum Z a f. hismaheijtis K, is a maledictis fratribus Z 10 hominis] hores Z obsequio et innecentia om. Z et de Z 11 facile beniuolum Z domini om. Z 12 facies se scripsi, facies KZ, faciem v et tam K, etiam Z, tam v sermo] serno Z ei aetas Z commendaret Z 13 sed] et Z dñi sui Z 14 accepta] aspecta Z arbitrii Z ad latebra Z, adlata etiam K, alta et v facinoris Z, facinorosis K 15 putabat Z mulier impudica Z 16 et] sed Z 17 est] ex Z tmti om. Z 18 relinquisset Z et om. Z sinceritate Z 19 inDOcentiam K, innocentia Z ad om. Z imprudens v 20 temeritatem calumniae Z et marito] maritoque Z squalida Kv 2* et feruens spreto desiderio suo conquesta est dolore simulato, quod Hebraeus adolescens uim sibi molitus fuisset inferre quam ipsa conata fuerat inrogare. maritalis ardor rerum inscius et uxoris accusatione gran iter inflammatus incenditur. pudicus uero iuuenis quia delicto conscientiam non miscuit, in imum carceris truditur. sed sola non est in oarcere pudicitia: nam est cum Ioseph Deus et nocentes dantur in manu eius, quia ipse innocens fuerat. somniorum praeterea obscura dissoluit, quia spiritus in temptatione uigilabat, et per dominum liberatur a uinculis. qui in domo minor cum periculo fuerat, regiae domus sine periculo dominus effectus est: generositati suae redditus fructum pudicitiae et innocentiae Deo iudice a quo meruerat accepit.

Sed non minus ex parte diuersa aliud nobis pudicitiae simile d.e continentia feminarum exoritur exemplum. fuit, ut legimus, Susanna filia Helciae, uxor Ioachim pulcherrima facie, pulchrior moribus. hanc nullum ad decorem conmendabat species: simplex enim erat. excoluerat pudicitia et cum pudicitia sola natura. hanc ex senioribus duo coeperant deperire, nihil memores nec diuini timoris sed nec suae annis iam marcescentis aetatis: ita illos in flagrantia transactae iuuentutis incendia recidiuae libidinis fiamma reuocabat: pudicitiae latrones amorem confitentur, sed oderant. resistenti minantur calumnias, 13 cf. Dan. 13. 1 suo om. Z 2 tett hebreus K ad. uim] adolescium Z molibus K conata] minata Z 3 fuisset Z uxoris] honoris Z 4 inpudicus Z uero om. Z 5 imam Xl Z traditur KZ est et Z 6 et nocentcs] innocentes Z 7 in manu] sub manibus Z ipse om. v 8 dissolui K quia ... et om. Z 9 liberatus Z a] ei Z minor cum om. Z cum om. K fuerat] sed inerat Z 10 domus regie Z periculis Z est] ei Z 11 do K sed o in ras., de Z a quo] quem Z 12 similis KIZ 14 filia «elchiae K, elchie filia Z facie om. Kv pulchrioribus K 15 nullam Z commendabant in specie Z erat] eam Z 16 pudicitiam K* ex s.] seniores Z 17 timoris diuini Z \' suis Z 18 marcentes Z aetatis om. Z ita] nam Z fraglantia K, flagrantiam Z transuectae Z 19 incencidia Z rediuiuae Zv reuocaret Z; add. idem liber: insidias infauste de simplicitate mulieri parant pudicitia uel Z 20 amore Z profitentur « oderunt Z minantur] limantur Z adulterii se dicunt accusatores uoto adulteri. inter duos libidinis scopulos auxilium de Domino petebat, quia uiribus corporis repugnare non ualebat. et exaudiuit de caelo clamantem ad se pudicitiam Dominus, et cum iniquitate obpressa duceretur ad poenam, uidit inimicorum liberata uindictam. bis uictrix et in periculo suo tam funeste totiens consaepta et libidinem euasit et mortem. infinitum erit si exempla prosequar plura: his duobus contentus sum, praesertim cum omnibus sit uiribus per istos pudicitia defensata.

Non illos emollire potuit inuita generosi sanguinis memoria quae in quosdam licentia lasciuiae est ministra, non decor corporis et apte positorum figura membrorum quae suggerit plerumque ut quasi flos quidam properantis uelociter transiturae aetatis porrectae uoluptatis occasione pascatur, non anni primi uirentis et maturioris aetatis, cum rudis adhuc sanguis aestuans naturae flammas accendat et in medullis uersata caeca incendia ad remedium uerum etiam per periculum pudoris itura: non ulla latebrarum et sine ullo conscio tuta quae quibusdam putatur occasio, quae maxima uis est admittendi sceleris, dum deliberationibus occurrit inpunitas: non posita necessitas de auctoritate iubentium et in temeritate participum atque sociorum, quo genere franguntur etiam recta saepe consilia: non praemia ipsa et bonitas, non accusationes, non minae, non poenae, non 1 adulteris sed dicunt accusatori Z uoto] tuo Z adulteri om. Z inter] posita mulier inter Z duos] quos v 2 deo Z petebat] parebat Z qui Z niris Kl, auxilio Z 3 ualebat] poterat Z et om. Z se clamantem ad Z dominus] dans Z 4 inimicoram] unum eorum Z 5 libera mendicata uix uictriJ: Z et om. Z 6 concepta Z et lib.] a libidine Z et m.] ac. morte Z 7 exemplo Z plura om. Z conuentus Z 8 sit u per istos] sed uiribus peritos Z \' defensa zx 9 inuita scripsi, in uita XZrJ quae in] quem Z 10 quibusdam Z est minister K sed est in marg., ministrat Z decor] de K\'Z 11 aggerit Z 12 pi-operaos n et uelociter transitis Z porrecta 11 uoluntatis Z 13 et Z, sed Kv maturioris scripsi, maioris K sed ai in ras., melioris Z 14 rudis] iuris Z accendit Z 15 uersata om. Z caeca] caecanerat Z uerum] suum Z; erumpant fort. 16 nullo consocio Z quae tota v, tuta KZ 17 putatur] tutatur K 18 dum] cum v liberationibus Z imposita Z necessita Kl, nec adsistas Z 19 participium Z 20 frangantur Z saepe recta 11 21 et bonitas] aut cadunt sepe et oini Z accusationi Z non minae] nomine Z mortes: nihil tam saeuum, tam durum, tam triste, quam cecidisse de alto pudicitiae gradu. digni tanto iudicis diuini praemio, quorum alter regio paene throno inlustraretur, altera concordia mariti dotata inimicorum mortibus redimeretur. haec sunt et his similia semper nobis ante oculos exempla. ponenda, his paria diebus noctibusque meditanda.