Apud Esaiam prophetam: Confortamini, manus resolutae, et genua debilia, exhortamini. qui estis pusillo animo, nolite timere. Deus noster iudicium retribuet, ipse ueniet et saluos faciet nos. tunc aperientur oculi caecorum et aures surdorum audient. tunc saliet clodus sicut ceruus et plana erit lingua mutorum: quia rupta est in deserto aqua et riuus in terra sitienti. 1 Ps. 81,1 et 6 sq. 7Io. 10, 34 sq. 13 Matth. 1, 23. 17 Es. 35, 3 sq. 1 fili W 2 deorum] dei L antem om. L deos LB, ds AM, om. W item] et iterum WLMBv diii A s. I. m. 2 3 excelsi AM, altissimi WLBv 4 iusti quis L, qui iusti A diuini L 6 sicut] sic n seca A, cata M, dicit cata WLB 7 ioannem dicit v nonne scriptum est Mv 8 illos ex illis L post deos inserit Pamelius et v: ad quos sermo dei factus est post solui add. m. 2 in M: scriptura quod] scriptura quem Patnelius 9 quiaB blasfemat A, phemat W, blasphemo B, blasphemas v 10 si AL, quodsi WMBv 11 sed si AL, et si MB, quodsi n sed si.... credere om. W facio et om. AML factis] operibus A 13 secundum] cata WLMBv 17 prophetam om. WLMBv eonfortiamini M 18 pusillo animo A, pusillianimes WL, pusillanimes MBv nolite timere nolite metuere AL, nolite metuere Mv, confortamini nolite metuere legendum censet Pamelius 20 nos faciet A adaperientar M 21 clodoa AW\', claudos L1 Item illic: Non senior neque angelus sed ipse Dominus liberabit eos, quia diliget eos et parcet eis, ipse redimet eos. Item illic: Ego Dominus Deus uocaui te in iustitia, ut teneam manum tuam, et confortabo te: et dedi te in testamentum generis mei, in lumen gentium, aperire oculos caecorum, producere a uinculis uinctos et de domo carceris sedentes in tenebris. ego Dominus Deus, hoc mihi nomen est. claritatem meam alii non dabo neque uirtutes meas sculptilibus. Item in psalmo XXIIII: Vias tuas, Domine, notas fac mihi et semitas tuas edoce me. dirige me in ueritate tua et doce me, quoniam tu es Deus salutaris meus. Vnde in euangelio secundum Iohannem Dominus dicit: Ego sum lumen mundi. qui me secutus fuerit, non ambulabit in tenebris sed habebit lumen uitae. Item secundum Matthaeum Gabriel angelus ad Ioseph: Ioseph fili Dauid, ne metueris adsumere Mariam coniugem tuam. quod enim ex illa natum fuerit, de Spiritu sancto est. pariet autem filium, et uocabis nomen eius Iesum. hic enim saluum faciet populum a peccatis. ItemsecundumLucam: Et Zacharias inpletus est Spiritu sancto et prophetabat dicens: benedictus Deus Israel, qui fecit redemptionem populo suo et suscitauit nobis cornu salutis in domo Dauid pueri sui. Item illic angelus ad pastores: 1 Es. 63, 9. 3 Es. 42, 6 sq. 8 Ps. 24,4 sq. 12 Io. 8,12. 14 Matfch. 1, 20 sq. 18 Luc. 1, 67 sq. 1 liberauit W 2 eos] illos WLMBv diligit MB et ipse WMBv 3 ut] et AL 4 confurtaui M 5 producere] procedere B 6 tenebris et in umbra mortis W 9 notas fac A, ostende WLMBv et om. A semita W doce LMB dirige A I deduc LM, et deduc v; dirige...1.10 doce me om. WB 10 ad ueritatem tuam LMv quia A deus om. W salutaris A, saluator WLMBv 11 secundum] cata WLMBv; item l. 13 12 sequitus W 14 angelos M\' ioseph] iospeh W 15 metueris AL sed in L tu in ras, timueris MB, timeas W adsumeret A coniuge W, morem LMBv 16 fuerat Mi, erit B est sancto LB; est om. W 17 populum suum WLMBv 18 peccatis eorum WMBv Item...1. 21 pueri sui om. L secundum] cata WBv cata lucam Mt s. I., angclos ad pastores Ml 19 spo A profetabat A, prophetauit WMBv dominus deus v 20 fecit A, prosperit WMBv, ôn ὲνεσϰέψατο xccl fnoirjae Gr. suscitabit A, excitauit WMBv nouis J. cornum A W {Ml 21 illic W 8.1. m. 2. illic a. a. pastores] cata Lucan M pastores ait B Ne timueritis. ecce enim adnuntio uobis, quoniam natus est uobis hodie saluator, qui est Christus Iesus, in ciuitate Dauid.

In psalmo secundo: Dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego hodie genui te. pete a me, et dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. Item in euangelio: Et factum est, quomodo audiuit salutationem Mariae Elisabeth, exultauit infans in utero eius: et inpleta est Spiritu sancto et exclamauit uoce magna et dixit: benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus uentris tui. et unde hoc mihi contigit, ut ueniat mater Domini mei ad me? Item Paulus ad Thessalonicenses II.: At ubi uenit adinpletio temporis, misit Deus filium suum natum de muliere. Item in epistula Iohannis: Omnis spiritus, qui confitetur legum Christum in carne uenisse, de Deo est. qui autem negat in carne uenisse, de Deo non est, sed est de antichristi spiritu.

Apud Esaiam prophetam: Et adiecit Dominus loqui ad Achaz dicens: pete tibi signum a Domino Deo tuo in altitudinem 1 Luc. 2,10 sq. 5 Ps. 2, 7 sq. 8 Lac. 1,41 sq. 13 Gal. 4, 4. 15 1 Io. 4, 2 sq. 20 Es. 7,10 sq. 1 uobis gaudium magnum W 2 est om. L 3 cum om. W princio A 5 dominus d. ad rae om. B 6 genèraui L pete A W, posce LB, postula Mv 8 euangelio] cataLucam add. WM, lucae primo L 8. 1. m. rec. quomodo] quando M, ut v 9 elisabeth om L exultabit W 12 contigit ALMBW*, contegit W*, contingit v 13 thessalonicenses. II. AML lB, thessalonl W, galatas L2l) at] ad AW uenit] aduenit v adinpletio ALWM\', impletioMxv, plenitudo B temporum B 14 muliere] uirgine WMB 15 omni-d1 16 carnem WB post de deo est exhibet W: qui medio ulIñ stat quem etc. quae uerba sunt cap. XVIIII, interm. om. est...1. 17 de deo om. A carnem B 17 natus non M de antichristi spiritu] antichristus M 18 et quod M 19 et (ante dei) om. A 20 prophetam om. LMBo 21 achaz A z m. 2 add., achoz B, ahas M dicens om. LB expete B ad dno M altitudine. M (m eras.) susum et in altitudinem deorsum. et dixit Achaz: non petam nec temptabo Dominum Deum meum. et dixit: audite itaque, domus Dauid. non pusillum uobis certamen cum hominibus, quoniam Deus praestat agonem. propter hoc dabit Deus ipse nobis signum: ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium, et uocabis nomen eius Emanuel. butyrum et mel manducabit: priusquam. cognoscat aut proferat mala, conmutat bonum. Hoc semen praedixerat Deus de muliere procedere, quod calcaret caput diaboli. In Genesi: Tunc dixit Deus ad serpentem: quia tu hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore et ab omni genere bestiarum terrae. pectore tuo et uentre repes, et erit tibi terra cibus in omnibus diebus uitae tuae. et ponam inimicitiam inter te et mulierem et inter semen tuum et semen eius. ipse tuum calcabit caput et tu obseruabis calcaneum eius.

Apud Hieremiam prophetam: Et homo est, et quis cognoscet eum? Item in Numeris: Orietur stella ex Iacob et exurget homo ex Israel. Item illic: Procedet homo de semine eius et dominabitur multarum gentium, et exaltabitur t quam 9 Gen. 3,14 sq. 17 Hier. 17, 9. 18 Nom. 24,17 et 7 sq. 1 stiisam Lv susum in altitudinem om. B altitudine M ad Achaz A (d et z add. m. 2), achas M 2 nec] et non Bv audite v (άϰούσατε Jrj LXX), audi ALMB itaque M ita tn ras. 3 dauid] iaoob MB pnssillum A, pusillam erit MB nobis5 ntero AMBLX, aterum L\'v uocabis M, uocabit A, uocabitis LBv; xaltaus LXX 6 emmanuhel AL, iesum M bnturum Al 7 ant] ut v properat Lx, praeferat r; πϱοελέσϑαι LXX conmutat AB, conmutate L, commottet M, commutato V (priusquam sciat reprobare malum et eligere bonum r, priusquam cognoscat, ut praeferat mala, commutabit bonum Oxon.) 8 procedere om. A 9 caput om, B 10 pecore et ab omni om. n 11 bestiarum. Terra, M (e eras.) repis A 12 in om. M 13 tuum et semen] tuum et inter semen M, om. v ipsa M 14 calcauit AB, obserobit L, obseruauit M; cf. tamen LXX 16 concreatus A ut] et M in ras. m. 2 17 hieremiam profetam A, hieremiamLv, hieremian dicit MB cognoecit M 19 surget M illic om. A procedit A 20 et om. M multorum A quam ALB, tanquam gygans M s. I. tn. 2, tanquam v Gog ipsum regnum, et augebitur regnum eius, et Deus eduxit . eum ex Aegypto: quasi claritas unicornis ei, et edet gentes inimicorum suorum et crassitudines eorum emedullabit et balistis suis configet inimicum. recubans requieuit quasi leo et quasi catulus leonis. quis suscitabit eum ? qui benedicunt te, benedicti sunt, et qui maledicunt te, maledicti sunt. Item apud Esaiam: Spiritus Domini super me. propter quod uncxit me bene nuntiare pauperibus, misit me curare contribulatos corde, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, uocare annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Vnde in euangelio Gabriel ad Mariam: Et respondens angelus dixit ad illam: Spiritus sanctus superueniet in te et uirtus Altissimi obumbrabit te. quapropter quod nascetur sanctum, uocabitur filius Dei. Item in epistula Pauli ad Corinthios prima: Primus homo de terrae limo, secundus homo de caelo. qualis ille de limo, tales et qui de limo, et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo portauimus imaginem eius, qui de limo est, portemus et imaginem eius, qui de caelo est.

In Regnorum secundo: Et fuit uerbum Domini ad Nathan dicens : uade et dic seruo meo Dauid: haec dicit Dominus: non tu aedificabis mihi domum ad inhabitandum: sed erit, cum inpleti fuerint dies tui et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te qui erit de utero tuo, et parabo regnum 7 Es. 61,12 sq. 11 Luc. 1,35. 14 I Cor. 15,47 sq. 20 II Sam. 7, 4. 5. 12-14 et 16. 1 gog] gens B ipsum regnum] regnum ipsius v eduxit deus (et om.) B seduxit A, duxit L 2 claritus A ei] eius M, et B, om. A edet] edei A 3 grassitudines ALM eorum] illorum Mv bailistis L 4 configet L, consiget A, conficiet B, confringet Mpoat ras. secubans A, recumbens Oxon. quasi] sicut M 5 quis] qui A suscitauit Ml benedicent MB te ex et L benedic.ti M 6 maledicent MB 7 dñf dñf B 9 uisum restituere A dno M 10 in euangelio om. B, in euangelio cata Lucam v, gabriel in euang. M 11 respon- dit B 12 obumbrauit L, inumbrabit M, obumbrae A te om. A quia propter A 13 nascetur ex te M v 14 prima om.B, priore v 15 de (ante limo)] e LB etMs. l. talis L 17 portabimus A 20 re- gnorum A, basilion LMBv secunda L\' natham A eius. hic fabricabit domum nomini meo, et erigam thronum eius usque in saeculum, et ego ero ei in patrem, et ipse erit mihi in filium: et fidem consequetur domus eius, et regnum eius usque in saeculum in conspectu meo. Item apud Esaiam: Et exiet uirga de radice Iesse, et flos de radice ascendet: et requiescet super eum spiritus Dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, inplebit eum spiritus timoris Dei. Item in psalmo CXXXI: Iurauit Dominus ipsi Dauid ueritatem et non frustrabitur eum: de fructu uentris tui ponam super sedem meam. Item in euangelio secundum Lucam: Et dixit angelus ad illam: ne timeas, Maria. inuenisti enim gratiam ante Deum. ecce concipies in utero et paries filium et uocabis nomen eius Iesum. hic erit magnus et filius Altissimi uocabitur, et dabit illi Dominus Deus thronum Dauid patris sui, et regnabit super domum Iacob in saecula, et regni eius non erit finis. Item in Apocalypsi: Et uidi librum in dextera Dei sedentis super thronum scriptum intus et retro, signatum signis septem: et uidi angelum fortem praedicantem uoce magna: quis dignus est accipere librum et aperire signa eius ? nec quisquam poterat neque in caelo neque super terram neque sub terra aperire librum sed neque perspicere eum. et ego flebam multum, quod nemo dignus inuentus esset, qui aperiret librum aut uideret illum. et unus ex senioribus dixit mihi: ne 4 Es. 11, 1 sq. 8 Ps. 131, 11. 11 Luc. 1, 30 sq. 16 Apoc. 5, 1 sq. 1 fabricabit A, aedificabit mihi LBMv nomine L, in nomine v 4 et OJM. A exict A, exifeit Mv, exiuit LB 5 de radice om. B iessae L radice eius vM, sed add. eius in M s. l. m. 2 ascendit B, ascendent A 6 domini LBv 7 fortitudinis et consilii Ml scientiae ex sapientiae M et inpleuit M\'r 8 eum] illum LMB domini Bv CXXXI] CXXV lJ, CXXX Msed C add. M. 2 9 deusLMv frustrabitur eum A, reprobauit eam LMBv, ov M n ἀϑετήσει avirjv (αὐτόν cod. Alex.) LXX 10 sedem meam A, thronum meum MBv, thronum tuum Lr 11 secundum] cata LMBv 12 enim L 8. l. dum B 13 magnum A 17 et scriptum LMB intus A fs w. 2 add.) et retro] secreto A; super et retro posuit m. 2 inM: forris 18 sigillis B 20 super terram] in terra MB 21 sub terram BM\' prospicere M 22 inuentus A, repertus LMBv fleueris, ecce uicit leo de tribu Iuda, radix Dauid, aperire librum et septem signacula eius.