Sed nos uideamur eligere fortasse peiora et studio destruendi per ea oculos tuos ducere, quorum tristis adque auersandus aspectus ora et uultus conscientiae melioris offendat: iam tibi illa quae ignorantia saecularis bona opinatur ostendam. illic etiam fugienda conspicies. quos honores putas esse, quos fasces, quam afluentiam in diuitiis, quam potentiam in castris, in magistratus purpura speciem, in principatus licentia potestatem: malorum blandientium uirus occultum est, et adridentis nequitiae facies quidem laeta, sed calamitatis abstrusae inlecebrosa fallacia. instar quoddam ueneni, ubi in letales sucos dulcedine aspersa calliditate 1 pereat fit nocens om. S 2 fraglant S\' dilecta P1 3 anbicit] subducit P 5 donantur ex dominantur W m. 2 ali**eni W insimulat ex insilat W m. 2 6 utrobique P 7 criminis v interim] inter W 8 innocentes W innocentittbuB W (cum nocentibus innocentes perennt cod. Beneuentanus) 8 nullus spt, nnlljs W, nulli Pl 9 quesito W ted in margine corr. m. 2: quesitore 10 ..nocentes P criminis Oxon. 11 quis quisquis S, quisquis W, quisque P 12 puplicum W 13 inprobos W 14 tibi SWr, ibi P, ibi 11 15 sed SWP, sed ne 11 17 meliores P\' post offendat distinxi cum S 20 afflnentiam W magistratuus S, magistratu*s W, magistratu.... P (spur eras.), magistratu v 21 purpura W, purpurae SPv principatus SWPX, principatn P* 11 licentia WP\' , licentiae SP"", in potestate P 22 est delendum censet Oronouius l. c. p. 321 et om. W 24 neneni est Gronouius l. c. laetales SWl, loetales W\' adspersa W fallendi sapore medicato poculum uidetur esse, quod sumitur: ubi epota res est, pernicies hausta grassatur. quippe illum uides, qui amictu clariore conspicuus fulgere sibi uidetur in purpura: quibus hoc sordibus emit, ut fulgeat, quos adrogantium fastus prius pertulit, quas superbas fores matutinus salutator obsedit, quot tumentium contumeliosa uestigia stipatus in clientium cuneos ante praecessit, ut ipsum etiam salutatum comes postmodum pompa praecederet, obnoxia non homini sed potestati. neque enim coli moribus meruit ille sed fascibus. horum denique uideas exitus turpes. cum auceps temporum palpator abscessit, cum priuati latus nudum desertor adsecla foedauit: tunc laceratae domus plagae conscientiam feriunt, tunc rei familiaris exhaustae damna noscuntur, quibus redemptus fauor uulgi et caducis adque inanibus uotis popularis aura quaesita est. stulta prorsus et uana iactura, frustrantis spectaculi uoluptate id parare uoluisse, quod nec populus acciperet et perderet magistratus.

Sed et quos diuites opinaris continuantes saltibus saitus et de confinio pauperibus exclusis infinita ac sine terminis rura latius porrigentes, quibus argenti etauri maximum pondus et pecuniarum ingentium uel exstructi aggeres uel defossae strues, hos etiam inter diuitias suas trepidos cogitationis incertae sollicitudo discruciat, ne praedo uastet, ne percussor infestet, ne inimica cuiusque locupletioris inuidia calumniosis litibus inquietet. non cibus securo somnusue contingit, suspirat ille in conuiuio, bibat licet gemma, et cum epulis marcidum corpus torus mollior alto sinu condidit, uigilat in pluma nec intellegit miser, speciosa sibi esse supplicia, auro 80 alligatum teneri et possideri magis, quam possidere 1 quod S sed d m. 2 2 epota res est SW, epotata res est Pr, epotaoeris vel epotatum est v 6 quot PW*, quod SWl Btipatusom. r 7 coneis Pv (stipatUl cl. cuneis maluit Krabinger, confert non recte p. 5 L 16) salutantium Erasmus 10 auceps WP, amceps S, anceps r 11 adxaecula SW 13 atque WP 15 frustantis 81 20 estrues S 23 seeonu e 24 contigit Wl gemma] gemmas Rigaltius; cfr. Vergili fhorg. II 506: ut gemma bibat et Plin. h. n. XXXIII. 5 25 condidem.. 26 suplicia S, subplitia P 27 et om. S possidere magis quain poesideri diuitiaa coni. Gronouius l. e. p. 264 diuitias SWP, diuitias atque opes v, uncis ego inclusi (cfr. Plin. I. IX. epist. 30: ea inuasit tamines habendi cupido, ut possideri magis quam possidere uideantur Oypr. de lapsis e. 12: possidere se credunt qui potins possidentnr) [diuitias] , adque — o detestabilis caecitas mentium et cupiditatis insanae profunda caligo! – cum exonerare se possit et leuare ponderibus, pergit magis fortunis angentibus incubare, pergit poenalibus cumulis pertinaciter adhaerere. nulla in clientes inde largitio est, cum indigentibus nulla partitio est, et pecuniam suam dicunt, quam uelut alienam domi clausam sollicito labore custodiunt, ex qua non amicis, non liberis quicquam, non sibi denique impertiunt, possident ad hoc tantum, ne possidere alteri liceat, et — o nominum quanta diuersitas! — bona appellant, ex quibus nullus illis nisi ad res malas usus est.

An ta uel illos putas tutos, illos saltim inter honorum infolaa et opes largas stabili firmitate securos, quos regalis aulae splendore fulgentes armorum excubantium tutela circumstat? maior illis quam ceteris metus est. tam ille timere cogitur quam timetur. exigit poenas pariter de potentiore sublimitas, sit licet satellitum manu saeptus et clausum ac protectum latus numeroso stipatore tueatur. quam securos non sinit esse subiectos, tam necesse est non sit et ille securus: ante ipsos tenet potestas sua quos facit esse terribiles: adridet, ut saeuiat, blanditur, ut fallat, extollit, ut deprimat. faenore quodam nocendi quam fuerit amplior summa dignitatis et honorum, tam maior exigitur usura poenarum.

Una igitur placida et fida tranquillitas, una solida et firma securitas, si qui ab his inquietantis saeculi turbinibus extractus. salutaris portus statione fundetur: ad caelum oculos tollit a terris et ad Domini munus admissus ac Deo suo mente iam proximus, quidquid apud ceteros in rebus humanis sublime ac magnum 1 adque] ad quod P detestabilis ex et est ab illis P m. 2 4 adherere SW 5 est alterum om. v 8 inpertiunt W 9 ne P 8. I. m. » 10 nullus om. P non nisi P 12 quantum uel ex kan tu uel Pm. » saltem S 14 fulgentis 81 tutela] tela P circumstant P1 15 illio W metus] motus W 17 manus P 18 securus 81 sinit ex sit Sm. 2 19 et om. W ille S, ipse WPv 20 blanditur ut fallat om. W post fallat inserit v: illicit ut occidat; efr. de habitu uirgmum cap. 21 21 faenore ex facinore P m. 2 nocendi W di in ras. 124 et ante placida eras. in P fida ... solida et om. P firma et perpetuav 25 quis WPv inquietantes S 26 fundetur SW, fundaturP, fundatus vr oculos suos P tollat v 28 quicquid W. uidetur, intra suam iacere conscientiam gloriatur. nihil adpetere iam, nihil desiderare de saeculo potest, qui saeculo maior est. \'quam stabilis, quam inconcussa tutela est, quam perennibus bonis caeleste praesidium, inplicantis mundi laqueis solui, in lucem immortalitatis aeternae de terrena faece purgari. uiderit, quae in nos prius infestantis inimici pernicies insidiosa grassata ait plus amare conpellimur, quod futuri sumus, dum et scire conceditur et damnare, quod eramus. nec ad hoc pretiis ant ambitu aut manu opus est, ut hominis summa uel dignitas uel potestas elaborata mole pariatur: et gratuitum de Deo munus et facile est. ut sponte sol radiat, dies luminat, fons rigat, imber inrorat, ita se spiritus caelestis infundit. postquam auctorem suum caelum intuens anima cognouit, sole altior et hac omni terrena potestate sublimior id esse incipit, quod esse se credit.

Tu tantum, quem iam spiritalibus castris caelestis militia signauit, tene incorruptam, tene sobriam religiosis uirtutibus disciplinam. sit tibi uel oratio adsidua uel lectio. nunc cum Deo loquere, nunc Deus tecum. ille te praeceptis suis instruat, ille disponat. quem ille diuitem fecerit, nemo pauperem faciet. penuria esse nulla iam poterit, cum semel pectus caelestis sagina saturauerit. iam tibi auro distincta laquearia et pretiosi marmoris crustis uestita domicilia sordebunt, cum scieris te excolendum magis, te potius ornandum, domum tibi hanc esse potiorem, quam Dominus insedit templi uice, in qua Spiritus sanctus coepit habitare. pingamus hanc domum pigmentis innocentiae, luminemus luce iustitiae. non haec umquam procumbet in lapsum senio uetustatis, nec pigmento parietis aut auro exolescente foedabitur. caduca sunt, quaecumque fucata sunt, nec fiduciam praebent !possidentibus stabilem, quae possessionis non habeant ueritatem. 1 intra SP, infra W; cfr. Oypr. ad Demetr. cap. 1: intra conscientiam noetram tenere glorietur v 4 bonis affluens v solui] solus W 5 inmortalitatia W uiderit P, uidere MoreUius; sed cfr. Tcrtuli. ad Her- mogenem c. 1: sed niderit persona, cum doctrina mihi quaestio est, ad | 1Yakftt. c. 9.: uiderit soloecismns, de virg. uel. c. 7 8 praetiis S et sic taepius 10 et] sed v gratutum S deojdnl S 11 inber S 13 solo Wsed m marg. m. 2 sole 17 da ex dnõ S m. 2 18 da ex dns S m. 2 19 faciet] facit S 20 cum] cni v 21 saturauit SWPv; 22 acieres ex scires B 24 templum Pl 29 habento veritatem] finnitatdm Y hoc manet cultu iugiter uiuido, honore integro, splendore diuturno. aboleri non potest nec extingui, potest tantum in melius corpore redeunte formari.