<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0058.stoa007.opp-lat3"><div type="textpart" subtype="book" n="4"><div type="textpart" subtype="chapter" n="17"><head><title>DE ACCIDENTI.</title></head><p>Accidens uero est quod adest et abest praeter sub-
iecti corruptionem, diuiditur autem in duo, in separa-
<lb n="15"/>
bile et in inseparabile, namque dormire est separabile
accidens, nigrum uero esse inseparabiliter coruo et
Aethiopi accidit, potest autem subintellegi et coruus
albus et Aethiops amittens colorem praeter subiecti
corruptionem, definitur autem sic quoque; accidens est
<lb n="20"/>
<note type="footnote">13—p. 281, 7] Porph. p. 12, 23—13, 8 (Boeth. p. 39, 10—21).</note>
<note type="footnote">1 quod] quia <hi rend="italic">HN</hi> 2 speciei] tempori <hi rend="italic">EGR</hi> aliquid <hi rend="italic">C</hi> 4 alicui
<hi rend="italic">om. EG, del. Hm2</hi> ali <hi rend="italic">R</hi> alii <hi rend="italic">Lm1 pr.</hi> et <hi rend="italic">om. EGLR post.</hi> et] ut
<hi rend="italic">La.c.R</hi> 5 <hi rend="italic">post.</hi> a <hi rend="italic">s. l. Hm2</hi> 6 qui <hi rend="italic">ex</hi> quod <hi rend="italic">Lm2</hi> 7 <hi rend="italic">ante</hi> cum
<hi rend="italic">add.</hi> sed <hi rend="italic">CH (del. m2) NP, s. l. Lm2</hi> 8 adest] est <hi rend="italic">EGR</hi> in iuuentute
<hi rend="italic">deleri uult Hilgard</hi> 9 quoniam] quam <hi rend="italic">EGLm2P</hi> 10 definitio (<hi rend="italic">uel</hi>
difd–) <hi rend="italic">EGLm2R</hi> constringit <hi rend="italic">EG</hi> 11 et de se] et ideo de se <hi rend="italic">P</hi> de
se <hi rend="italic">om. R</hi> De specie <hi rend="italic">EG</hi> 12 risibile <hi rend="italic">C</hi> et <hi rend="italic">om. EGHR</hi> 13 <hi rend="italic">inscript.</hi>
<hi rend="italic">om. HL</hi><foreign xml:lang="grc">K</foreign> ACCIDENTE <hi rend="italic">ΝR</hi><foreign xml:lang="grc">ΔΣ</foreign> 14 uero <hi rend="italic">om.</hi> <foreign xml:lang="grc">A</foreign> 15 diuiditur—sub-
sistens <hi rend="italic">(p. 281, 3)</hi>] <hi rend="italic">LR</hi><foreign xml:lang="grc">Q</foreign>, <hi rend="italic">om. cett.</hi> duobus <hi rend="italic">L</hi> 16 in <hi rend="italic">om.</hi> <foreign xml:lang="grc">Φ</foreign> nam
<foreign xml:lang="grc">A</foreign> <hi rend="italic">Busse</hi> 19 amittens colorem] <foreign xml:lang="grc">A</foreign><hi rend="italic">m1</hi><foreign xml:lang="grc">T"</foreign> nitens colore c<hi rend="italic">ett. edd. Busse;</hi>
<hi rend="italic">Porph. p. 13, 2</hi> <foreign xml:lang="grc">άποβαλών τήν χροιάν;</foreign> <hi rend="italic">cf. supra p. 101, 13</hi> corruptionem
subiecti <hi rend="italic">LR</hi><foreign xml:lang="grc">ϋίΓΦ</foreign>; <hi rend="italic">codd. Porph.</hi> <foreign xml:lang="grc">φθοράς</foreign> <hi rend="italic">aut ante</hi> <foreign xml:lang="grc">τοΰ υποκειμένου</foreign> <hi rend="italic">aut post;</hi>
<hi rend="italic">cf. infra p. 281, 17. 282, 3. 8</hi> 20 definitur] <hi rend="italic">Porph. p. 13, 3</hi> <foreign xml:lang="grc">ορίζονται</foreign></note>
<pb n="281"/>
quod contingit eidem esse et non esse, uel quod neque
genus neque differentia neque species neque pro-
prium, semper autem est in subiecto subsistens.</p><p>Omnibus igitur determinatis quae proposita sunt,
<lb n="5"/>
dico autem genere, specie, differentia, proprio, acci-
denti, dicendum est quae eis communia adsint et quae
propria.</p><p>Quouiam, ut superius dictum est, quae de aliquo praedi-
cantur, uel substantialiter uel accidentaliter dicuntur cumque
<lb n="10"/>
ea quae substantialiter praedicantur, eius de quo dicuntur
substantiam definitionemque contineant et sint eo antiquiora
atque maiora, quod ex substantialibus praedicatis efficiuntur,
cum ea quae substantialiter dicuntur pereunt, necesse est ut
simul etiam ea interimantur quorum naturam substantiamque
<lb n="15"/>
formabant, quae cum ita sint, necesse est ut quae accidenter
dicuntur, quoniam substantiam minime informant, et adesse
et abesse possint praeter subiecti corruptionem, ea enim tan-
tum cum absunt subiectum corrumpere poterunt, quae effi-
ciunt atque conformant quae sunt substantialia, quae uero
<note type="footnote">8 superius] p. 276, 4.</note>
<note type="footnote">1 contigit -<hi rend="italic">R</hi><foreign xml:lang="grc">A</foreign> <hi rend="italic">ante pr. esse add. et R, s. l.</hi> <foreign xml:lang="grc">\</foreign><hi rend="italic">m2; om. Porph.</hi>
<hi rend="italic">p. 13, 4 post.</hi> et] uel <hi rend="italic">L</hi> (<hi rend="italic">post</hi> uel <hi rend="italic">littera er.</hi>) <hi rend="italic">edd.; Porph.</hi> <foreign xml:lang="grc">η</foreign>, <hi rend="italic">codd. CM</hi>
<foreign xml:lang="grc">nat</foreign> 2 <hi rend="italic">post</hi> genus <hi rend="italic">s. l. est</hi> <foreign xml:lang="grc">A</foreign><hi rend="italic">m2</hi> neque species neque differentia <foreign xml:lang="grc">ΔΔΣ</foreign>
edd. <hi rend="italic">Busse; Porph.</hi> <foreign xml:lang="grc">οοτε διαφορά οϋτε είδος</foreign> <hi rend="italic">post</hi> proprium <hi rend="italic">add.</hi> sit <hi rend="italic">LR</hi>
3 consistens <foreign xml:lang="grc">Λ</foreign> 4 praeposita <foreign xml:lang="grc">Δ</foreign><hi rend="italic">m1</hi> 5 dico—accidenti <hi rend="italic">om.</hi> <foreign xml:lang="grc">Γ</foreign> propria
<foreign xml:lang="grc">Φ</foreign> proprio et <hi rend="italic">L</hi><foreign xml:lang="grc">ΔΑΣ</foreign> accidente <hi rend="italic">H</hi> et accidenti <hi rend="italic">L</hi><foreign xml:lang="grc">A</foreign><hi rend="italic">m2</hi> (et accidente <hi rend="italic">m1</hi>)
<foreign xml:lang="grc">ΛΣ</foreign> de accidenti <hi rend="italic">EG</hi> 6 eis] his <hi rend="italic">CHP</hi> hiis <foreign xml:lang="grc">Φ</foreign> uel his <hi rend="italic">R</hi>, <hi rend="italic">om. EG;</hi>
<hi rend="italic">Porph. p. 13, 7</hi> <foreign xml:lang="grc">αΰτοϊς</foreign> adsint] sint <hi rend="italic">R</hi> sunt <hi rend="italic">L</hi><foreign xml:lang="grc">Λ</foreign><hi rend="italic">m1</hi><foreign xml:lang="grc">ηιΙΧΣ</foreign>; <hi rend="italic">Porph.</hi> <foreign xml:lang="grc">πρδσεοτιν</foreign>
et <hi rend="italic">om. G</hi> 7 <hi rend="italic">post</hi> propria <hi rend="italic">add.</hi> EXPLICIT DE GENERE SPECIE DIF-
FERENTIA PROPRIO ACCIDENTE <foreign xml:lang="grc">Σ</foreign> 8 ut <hi rend="italic">om. EG</hi> alio <hi rend="italic">CEGR</hi>
9 accidentialiter <hi rend="italic">CP</hi> accidenter <hi rend="italic">HR</hi> dicuntur] praedicantur <hi rend="italic">R</hi> cum
<hi rend="italic">EG</hi> 11 definitione <hi rend="italic">EG</hi> maiora atque antiquiora <hi rend="italic">C</hi> 12 quod]
quia <hi rend="italic">R</hi> substantialiter <hi rend="italic">CN</hi> efficitur <hi rend="italic">CHm2LN</hi> 13 cumque <hi rend="italic">N</hi>,
<hi rend="italic">post</hi> cum <hi rend="italic">s. l.</hi> accidenter <hi rend="italic">E</hi> intireunt <hi rend="italic">P</hi> 15 <hi rend="italic">an</hi> informabant? acci-
dentaliter <hi rend="italic">Lm2</hi> 16 et <hi rend="italic">om. EGR, s. l. Lm2</hi> abesse et adesse <hi rend="italic">H</hi>
17 possunt <hi rend="italic">N</hi> tantum enim <hi rend="italic">C</hi> 18 perrumpere <hi rend="italic">E</hi> potuerunt <hi rend="italic">LR</hi>
19 informant <hi rend="italic">HN</hi></note>
<pb n="282"/>
non efficiunt substantiam, ut accidentia, ea cum adsunt uel
absunt, nec informant substantiam nec corrumpunt, est igitur
accidens quod adest et abest praeter subiecti corruptionem,
id autem diuiditur in duas partes, accidentis enim aliud est
separabile, aliud inseparabile, separabile quidem dormire, sedere,
<lb n="5"/>
inseparabile uero ut Aethiopi atque coruo color niger. in qua
re talis oritur dubitatio. ita enim est definitum : accidens est
quod adesse et abesse possit praeter subiecti corruptionem.
idem tamen accidens aliquando inseparabile dicitur; quod si
inseparabile est, abesse non poterit, frustra igitur positum est
<lb n="10"/>
accidens esse quod adesse et abesse possit, cum sint quaedam
accidentia quae a subiecto non ualeant separari, sed fit saepe
ut quae actu disiungi non ualeant, mente et cogitatione sepa-
rentur. sed si animi ratione disiunctae qualitates a subiectis
non ea perimunt, sed in sua substantia permanent atque per-
<lb n="15"/>
durant, accidentes esse intelleguntur, age igitur, quoniam
Aethiopi color niger auferri non potest, animo eum atque
cogitatione separemus, erit igitur color albus Aethiopi, num
idcirco species consumpta sit? minime, item etiam coruus, si
ab eo colorem nigrum imaginatione separemus, permanet tamen
<lb n="20"/>
auis nec interit species, ergo quod dictum est et adesse et
abesse, non re, sed animo intellegendum est. alioquin et sub-
stantialia, quae omnino separari non possunt, si animo et cogi-
tatione disiungimus, ut si ab homine rationabilitatem auferamus
<note type="footnote">1 cum—absunt] uel cum adsunt uel cum absunt <hi rend="italic">H</hi> uel cum absunt
uel cum adsunt <hi rend="italic">N</hi> cum uel (uel <hi rend="italic">s. l. m2</hi>) absunt uel adsunt <hi rend="italic">L; ante</hi>
assunt <hi rend="italic">(sic) add.</hi> uel <hi rend="italic">P</hi> 3 <hi rend="italic">ante</hi> adest <hi rend="italic">add.</hi> et <hi rend="italic">P</hi> 4 dinidunt <hi rend="italic">EGLR</hi>
accidens <hi rend="italic">edd.</hi> aliud est enim <hi rend="italic">H</hi> 5 <hi rend="italic">ante</hi> dormire <hi rend="italic">add.</hi> ut <hi rend="italic">brm</hi> 6 ut
<hi rend="italic">om. HR edd.</hi> 7 dubietas <hi rend="italic">CEG (recte?) post.</hi> est <hi rend="italic">add. Hm2</hi> 8 et]
uel <hi rend="italic">N</hi> potest <hi rend="italic">CL</hi> 9 dicit <hi rend="italic">EG</hi> 11 abesse-et adesse <hi rend="italic">E</hi> 12 ab <hi rend="italic">CRm1</hi>
14 animi] hac <hi rend="italic">C</hi> 15 eas <hi rend="italic">EGN</hi> permaneant <hi rend="italic">G</hi> ac <hi rend="italic">R</hi> 16 acciden-
ter <hi rend="italic">CG</hi> intellegantur <hi rend="italic">Em1</hi> igitur] enim <hi rend="italic">HN</hi> 17 eum <hi rend="italic">om. G, ante</hi>
separemus <hi rend="italic">C</hi>, uero <hi rend="italic">E</hi> atque] et <hi rend="italic">HLNPR</hi> 18 num <hi rend="italic">ex</hi> non <hi rend="italic">Rm2</hi>
19 consumptae (consumpta <hi rend="italic">R</hi>) sunt <hi rend="italic">EGLR edd.</hi> ita <hi rend="italic">CEP</hi> 20 imagine
<hi rend="italic">EGR</hi> 21 interiit <hi rend="italic">Lm1PR pr. et om. EGR, s. l. Lm2</hi> 22 et
<hi rend="italic">om. CEG</hi> 23 si] saepe <hi rend="italic">Hm1LNP</hi> 2t rationalitatem <hi rend="italic">P</hi></note>
<pb n="283"/>
— quam licet actu separare non possumus, tamen animi
imaginatione disiungimus —, statim perit hominis species,
quod idem in accidentibus non fit: sublato enim accidenti
cogitatione species manet. Est alia quoque accidentis defi-
<lb n="5"/>
ni|tio ceterorum omnium priuatione, ut id dicatur esse acci-
<note type="marginal">p. 93</note>
dens quod neque genus sit neque species nec differentia nec
proprium; quae definitio plurimum uaga est ualdeque communis.
sic enim etiam genus definiri potest, quod neque species neque
differentia nec proprium sit nec accidens, eodemque modo
<lb n="10"/>
species ac differentia et proprium, cum autem eadem simili-
tudine definitionis plura definiri queant, non est terminans et
circumclusa descriptio, praesertim cum longe sit a definitionis
integritate seiunctum quod cuiuslibet rei formam aliarum rerum
negatione demonstrat.</p><p><lb n="15"/>
Quibus omnibus expeditis, id est genere, specie, differentia.
proprio atque accidenti, descriptisque eorum terminis quantum
postulabat institutionis breuitas, ea ipsa communiter pertrac-
tanda persequitur, ut quas inter se habeant differentias haec
quinque, de quibus superius disputatum est, quas uero com-
<lb n="20"/>
muniones, mediocri consideratione demonstret, ut non solum
<note type="footnote">1 separari <hi rend="italic">EG</hi> possimus <hi rend="italic">EL post</hi> tamen <hi rend="italic">add.</hi> si <hi rend="italic">L, s. l. Hm2Pm2</hi>
2 imaginatione] cogitatione <hi rend="italic">N</hi> statimque <hi rend="italic">C</hi> (q. <hi rend="italic">er.</hi>) <hi rend="italic">H</hi> (q. <hi rend="italic">del. m2) N</hi>
periit <hi rend="italic">PR</hi> 3 item <hi rend="italic">CHm1</hi> sit <hi rend="italic">EN (ut uid.)</hi> sublata <hi rend="italic">EGR</hi> enim
<hi rend="italic">s. l. Cm2</hi> accidenti <hi rend="italic">om. EGR, post</hi> cogitatione <hi rend="italic">N</hi> 4 <hi rend="italic">ante</hi> cogitatione
<hi rend="italic">er.</hi> et <hi rend="italic">C</hi> quoque <hi rend="italic">om. EGP (sic)</hi> accidentis <hi rend="italic">om. C, post</hi> definitio <hi rend="italic">R</hi>
5 <hi rend="italic">ad</hi> priuatione <hi rend="italic">s. l.</hi> quae fit per priuantiam <hi rend="italic">Em2</hi> id <hi rend="italic">om. EG</hi> dicat
<hi rend="italic">EGR</hi> 6 fit <hi rend="italic">C</hi> neque differentia neque proprium <hi rend="italic">LNR</hi> 8 enim
<hi rend="italic">om. NR</hi> nec (<hi rend="italic">ante</hi> differentia) <hi rend="italic">CH</hi> 9 neque <hi rend="italic">NR</hi> sit <hi rend="italic">om. L,</hi>
<hi rend="italic">post</hi> accidens <hi rend="italic">R</hi> neque <hi rend="italic">N</hi> 10 proprio <hi rend="italic">HPm1</hi> 11 plurima <hi rend="italic">L</hi>
queunt <hi rend="italic">EGLm1R</hi> termino <hi rend="italic">Ep.c.R</hi> et <hi rend="italic">om. EGR</hi> 12 ab <hi rend="italic">LR</hi>
ac <hi rend="italic">G</hi> 13 negatione rerum <hi rend="italic">E</hi> 14 demonstret <hi rend="italic">N</hi> 15 <hi rend="italic">post</hi> genere
<hi rend="italic">add.</hi> quidem <hi rend="italic">CP</hi> 16 <hi rend="italic">ante</hi> proprio <hi rend="italic">add.</hi> et <hi rend="italic">H ante</hi> quantum
<hi rend="italic">add.</hi> et <hi rend="italic">PR, s. l. Lm2</hi> 17 <hi rend="italic">post</hi> breuitas <hi rend="italic">repet.</hi> expeditis <hi rend="italic">PR,</hi>
<hi rend="italic">s. l. Em2</hi> pertractanda <hi rend="italic">om. C</hi> retractanda <hi rend="italic">HNP</hi> 18 <hi rend="italic">ante</hi> quas
<hi rend="italic">s. l.</hi> quia <hi rend="italic">Em2</hi> 19 de quibus <hi rend="italic">om. E</hi> disputandum <hi rend="italic">G</hi> quas nero]
quasue <hi rend="italic">CL</hi></note>
<pb n="284"/>
quid ipsa sint, uerum etiam quemadmodum inter se compa-
rentur, appareat.</p><note type="footnote">1 quid] <hi rend="italic">H, m2 in CLP</hi> quod <hi rend="italic">NPm1</hi> quae <hi rend="italic">Cm1EGLm1R</hi> compa-
rantur <hi rend="italic">E</hi> 2 ANICII MALLII SEVERINI BOETII <hi rend="italic">(</hi>BOETI <hi rend="italic">E)</hi> V. C.ET
I<hi rend="strikethrough">LL</hi>. (EXINI <hi rend="italic">sic E</hi>) EXCONS. ORDINAR. PATRICII IN ISAGOGAS
PORPHYRII <hi rend="italic">(</hi>Y <hi rend="italic">ex</hi> I <hi rend="italic">Gm2)</hi> ID EST INTRODVCTIONEM IN CATE-
GORIAS A SE TRANSLA. <hi rend="italic">(sic EG)</hi> EDITIONIS SECVNDAE LIBER
IIII. EXPL. <hi rend="italic">(</hi>EXPLICIT’ <hi rend="italic">E)</hi>. INCIPIT LIBER V. <hi rend="italic">EG</hi>; EXPLICIT
LIBER <hi rend="italic">(</hi>LIBER <hi rend="italic">om. C)</hi> QVARTVS. INCIPIT LIBER <hi rend="italic">(</hi>LIBER <hi rend="italic">om. HN)</hi>
QVINTVS <hi rend="italic">CHLNP, add.</hi> DE COMMVNIBVS GENRIS. DIFFER. SPEC.
ACCID. ET PROPI <hi rend="italic">N</hi>; EXPLICIT LIBER QVARTVS <hi rend="italic">R</hi></note></div></div></div></body></text></TEI>