<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0058.stoa007.opp-lat3"><div type="textpart" subtype="book" n="3"><div type="textpart" subtype="chapter" n="7"><p>Sed in familiis quidem plerumque ad unum redu-
cuntur principium, uerbi gratia ad Iouem, in generibus
autem et speciebus non se sic habet. neque enim est
commune unum genus omnium ens nec omnia eiusdem
generis sunt secundum unum supremum genus, quem-
<lb n="15"/>
admodum dicit Aristoteles. sed sint posita, quemad-
<note type="footnote">11-221, 7] Porph. p. 6, 3—11 (Boeth. p. 31, 7—17). 16 Ari-
stoteles] Metaph. II, 3, p. 998<hi rend="superscript">b</hi>, 22.</note>
<note type="footnote">1 et <hi rend="italic">om. RS</hi> et genus <hi rend="italic">om. EG</hi> ad—ut] <hi rend="italic">CG (</hi>ut <hi rend="italic">om.) Hm2</hi> ad
eumque <hi rend="italic">(</hi>et ad eum <hi rend="italic">N)</hi> modum sunt ut <hi rend="italic">Hm1N</hi> ad eumque <hi rend="italic">(</hi>eum que<hi rend="subscript">*</hi> <hi rend="italic">L</hi>
eundem <hi rend="italic">Pm2</hi>) modum qui <hi rend="italic">(s. l. Lm2, part. in ras. Pm2)</hi> est <hi rend="italic">(s. l. Pm2)</hi>
<hi rend="italic">LP</hi> ad eum modum qui est <hi rend="italic">EFR</hi> ad eum <hi rend="italic">(</hi>eum <hi rend="italic">del. m2, post</hi> que eu <hi rend="italic">er.)</hi>
modum, <hi rend="italic">in ras.</hi> quae est <hi rend="italic">m2 S</hi> 4 et Tantalides—Iouis] <hi rend="italic">Lm2Pm2</hi>
<hi rend="italic">(om.</hi> et Tantalides<hi rend="italic">) R edd., post</hi> species <hi rend="italic">(5) Lm1S, om. cett.</hi> 5 quasi]
quae si <hi rend="italic">Sm1, del. m2, ante add.</hi> et <hi rend="italic">F, s. l. Pm2</hi>, est <hi rend="italic">R</hi> 6 Agamem-
nonis] tamen his <hi rend="italic">(</hi>is <hi rend="italic">R) EGLm1R</hi> tamen non his <hi rend="italic">Sm1, del. m2</hi> genus
est <hi rend="italic">del. Sm2</hi> est <hi rend="italic">om. P ante</hi> Pelopides <hi rend="italic">add.</hi> non <hi rend="italic">E</hi> atrides non <hi rend="italic">(</hi>non
<hi rend="italic">del. m2) L</hi> 7 comparatus] <hi rend="italic">(</hi>s <hi rend="italic">in ras. m2) H</hi> comparatur <hi rend="italic">(</hi>cõ-<hi rend="italic">) cett</hi>
Tantalusque] ut tantalus quae <hi rend="italic">G</hi> 8 idemque <hi rend="italic">CP</hi> idem <hi rend="italic">N</hi> 9 Atreum]
creontum <hi rend="italic">EG</hi> creontem <hi rend="italic">Lm1</hi> tareontum <hi rend="italic">S</hi> tamquam] quasi <hi rend="italic">EGLR</hi>
quae <hi rend="italic">S</hi> uelut <hi rend="italic">HP</hi> 11 reducuntur <hi rend="italic">ante</hi> ad <hi rend="italic">N, post</hi> reducuntur <hi rend="italic">add.</hi>
omnes <hi rend="italic">L, s. l. Pm2;</hi> reducunt <hi rend="italic">coni. Busse; cf. p. 224, 19</hi> reduci; <hi rend="italic">Porph.</hi>
<hi rend="italic">p. 6, 3</hi> <foreign xml:lang="grc">άναγουοι</foreign> 12 ad <hi rend="italic">om. EGRS</hi><foreign xml:lang="grc">A</foreign> 13 speciebus] in speciebus <hi rend="italic">R</hi>
sic se <foreign xml:lang="grc">ΝΣ</foreign> habetur <hi rend="italic">EG</hi> neque—dicerentur <hi rend="italic">(p. 221, 5)</hi>] <hi rend="italic">RS</hi><foreign xml:lang="grc">Q</foreign>, <hi rend="italic">om.</hi>
<hi rend="italic">cett.</hi> enim <hi rend="italic">om. R</hi> 14 neque <hi rend="italic">Busse</hi> 15 sunt generis <foreign xml:lang="grc">Γ</foreign> 16 sunt
<foreign xml:lang="grc">\</foreign><hi rend="italic">m2</hi><foreign xml:lang="grc">2</foreign>; <hi rend="italic">Porph. p. 6, 6</hi> <foreign xml:lang="grc">χείοθ·ω</foreign> quemadmodum <hi rend="italic">om. S, add.</hi> dictum
est <hi rend="italic">edd., idem post</hi> Praedicamentis <foreign xml:lang="grc">h</foreign><hi rend="italic">m2</hi><foreign xml:lang="grc">W</foreign><hi rend="italic">m2</hi> <hi rend="italic">(cf. p. 224, 19); om. Porph.
p. 6, 7</hi></note>
<pb n="221"/>
modum in Praedicamentis, prima decem genera quasi
prima decem principia; uel si omnia quis entia uocet,
aequiuoce, inquit, nuncupabit, non uniuoce. si enim
unum esset commune omnium genus ens, uniuoce
<lb n="5"/>
entia dicerentur; cum uero decem sint prima, com-
munio secundum nomen est solum, non etiam secun-
dum rationem, quae secundum nomen est.</p><p>Cum de subalternis generibus diceret, familiae cuiusdam
posuit exemplum, quae ab Agamemnone peruenit ad Iouem,
<lb n="10"/>
quem quidem pro numinis reuerentia ultimum posuit. quantum
enim ad ueteres theologos, refertur Iuppiter ad Saturnum,
Saturnus ad Caelum, Caelus uero ad antiquissimum Ophionem
ducitur, cuius Ophionis nullum principium est. ne igitur quod
in familiis est, id in rebus quoque esse credatur, ut res omnes
<lb n="15"/>
possint ad unum sui nominis redire principium, idcirco deter-
minat hoc in generibus ac speciebus esse non posse; neque
enim sicut familiae cuiuslibet, ita etiam omnium rerum unum
esse principium potest. fuere enim qui hac opinione tenerentur,
ut rerum omnium quae sunt unum putarent esse genus quod
<lb n="20"/>
ens nuncupant, | tractum ab eo quod dicimus ‘est’; omnia enim
<note type="marginal">p. 74</note>
<note type="footnote">3 inquit] sententia, non uerba Aristotelis.</note>
<note type="footnote">1 quasi <hi rend="italic">in ras.</hi> <foreign xml:lang="grc">Σ</foreign> sic <foreign xml:lang="grc">A</foreign><hi rend="italic">m1</hi> sicut <foreign xml:lang="grc">Ψ</foreign> 2 prima <hi rend="italic">om.</hi> <foreign xml:lang="grc">Γ</foreign>, <hi rend="italic">post</hi> decem <foreign xml:lang="grc">Π</foreign>
2 uocat <foreign xml:lang="grc">A</foreign><hi rend="italic">m1</hi><foreign xml:lang="grc">II</foreign> 3 nuncupauit <hi rend="italic">S, in ras. ex</hi> -bit <foreign xml:lang="grc">Γ</foreign> 4 genus omnium
<hi rend="italic">Busse</hi> entia uniuoce <hi rend="italic">R post</hi> uniuoce <hi rend="italic">add.</hi> omnia <hi rend="italic">edd. cum Porph.</hi>
<hi rend="italic">p. 6, 9</hi> <foreign xml:lang="grc">πάντα</foreign> 5 uero] autem <foreign xml:lang="grc">Γ</foreign> enim <foreign xml:lang="grc">ΔΔΣΦ</foreign>; <hi rend="italic">Porph. p. 6, 10</hi> <foreign xml:lang="grc">δέ</foreign> sunt
<hi rend="italic">FH</hi> prima] principia <hi rend="italic">Lm1</hi> prima genera <hi rend="italic">m2P</hi> (genera <hi rend="italic">s. l. m2</hi>), prima
principia <hi rend="italic">N</hi><foreign xml:lang="grc">ΓΣ</foreign> 7 <hi rend="italic">ante</hi> rationem (<hi rend="italic">ante</hi> nomen <hi rend="italic">E</hi>) <hi rend="italic">add.</hi> definitionis (<hi rend="italic">uel</hi>
diff-) <hi rend="italic">ELRS</hi><foreign xml:lang="grc">Q</foreign>, <hi rend="italic">om. Porph. p. 6, 11</hi> quam <hi rend="italic">E post</hi> est <hi rend="italic">add</hi>. solum
<hi rend="italic">CHN</hi> 8 Cum] Quoniam <hi rend="italic">CLm1NS</hi> Quoniam <hi rend="italic">(del. m2)</hi> cum <hi rend="italic">H</hi> di-
cens <hi rend="italic">CLm1N</hi> dicit <hi rend="italic">in ras. S</hi> cuius <hi rend="italic">Pm1</hi> cuiusque <hi rend="italic">F</hi> eiusdem <hi rend="italic">R</hi>
9 ponit <hi rend="italic">Sm2</hi> ab <hi rend="italic">om. F, s. l. Gm2</hi> 10 nominis <hi rend="italic">EGLS</hi> nomini <hi rend="italic">R</hi>
11 ad ueteres] aduertere <hi rend="italic">Sm1</hi> aduertisse <hi rend="italic">CEFGLm2P</hi> aduertit se <hi rend="italic">R</hi>
referantur <hi rend="italic">Hm1N</hi> 12 caelium (<hi rend="italic">uel</hi> ce-) <hi rend="italic">LPm2RS</hi> zethum <hi rend="italic">F</hi> zechum <hi rend="italic">N</hi>
Caelus]<hi rend="italic">Hm2</hi> caelius (<hi rend="italic">uel</hi> ce-) <hi rend="italic">LPm2Sm2</hi> celium <hi rend="italic">R</hi> caelum <hi rend="italic">CEGHm1Pm1Sm1</hi>
zetus <hi rend="italic">F</hi> zehus <hi rend="italic">N</hi> othionem <hi rend="italic">F</hi> (<hi rend="italic">sed</hi> ophionis) 14 esse (<hi rend="italic">Pm2</hi> est <hi rend="italic">m1</hi>)
quoque <hi rend="italic">FHNP</hi> 15 <hi rend="italic">ante</hi> sui <hi rend="italic">exters. uid.</hi> proprii <hi rend="italic">E</hi> 17 familia <hi rend="italic">H</hi>
19 ut] et <hi rend="italic">Fa.c.S</hi> ut et <hi rend="italic">N</hi> 20 est] esse <hi rend="italic">S</hi></note>
<pb n="222"/>
sunt et de omnibus esse praedicatur. itaque et substantia est
et qualitas est itemque quantitas ceteraque esse dicuntur; nec
de his aliquid tractaretur, nisi haec quae praedicamenta dicun-
tur, esse constaret. quae cum ita sint, ultimum omnium genus
ens esse posuerunt, scilicet quod de omnibus praedicaretur.
<lb n="5"/>
ab eo autem quod dicimus ‘est’ participium inflectentes Graeco
quidem sermone <foreign xml:lang="grc">Sv</foreign> Latine ens appellauerunt. sed Aristoteles
sapientissimus rerum cognitor reclamat huic sententiae nec
ad unum res omnes putat duci posse primordium, sed decem
esse genera in rebus, quae cum a semet ipsis diuersa sint,
<lb n="10"/>
tum ad nullum commune principium reducantur. haec autem
decem genera statuit substantiam, qualitatem, quantitatem, ad
aliquid, ubi, quando, situm, facere, pati, habere. quod uero
occurrebat quoniam de his omnibus esse praedicaretur — omnia
enim quae superius enumerata sunt genera, esse dicuntur —,
<lb n="15"/>
ita discussit ac reppulit dicens non omne commune nomen
communem etiam formare substantiam nec ex eo debere genus
esse commune arbitrari, quod de aliquibus nomen commune
praedicaretur. quibus enim definitio communis nominis con-
uenit, illa communis nominis iure species iudicabuntur et
<lb n="20"/>
communi illo uocabulo uniuoce praedicantur, quibus uero non
conuenit, uox his communis tantum est, nulla uero substantia.
id autem manifestius declaratur exemplis hoc modo. animal
hominis atque equi genus esse praedicamus; demus igitur
<note type="footnote">1 <hi rend="italic">post.</hi> et <hi rend="italic">om. EGRS, s. l. Lm2</hi> 2 cetera <hi rend="italic">C</hi> 3 de] in <hi rend="italic">GLm1RS</hi>
5 esse <hi rend="italic">om. EGRS, s. l. Lm2</hi> 6 autem <hi rend="italic">s. l. L</hi> enim <hi rend="italic">C</hi> est] esse <hi rend="italic">FS</hi>
principium <hi rend="italic">EG, m1 in LPS</hi> inflectentes <hi rend="italic">post</hi> quidem <hi rend="italic">N</hi> 7 quidem
<hi rend="italic">ante</hi> Graeco <hi rend="italic">R ante</hi> sermone <hi rend="italic">add.</hi> de <hi rend="italic">P, s. l. L post</hi> Latine add.
autem <hi rend="italic">FHN, s. l. Pm2</hi> 8 prudentissimus <hi rend="italic">FNP</hi> rerum] principiorum
<hi rend="italic">EGLm1Pm1RS</hi> 9 omnes <hi rend="italic">ante</hi> res <hi rend="italic">C, om. EGRS, s. l. Lm2</hi> dici
<hi rend="italic">FGm1Pm2</hi> 10 ad <hi rend="italic">FHNRm1</hi> ipso <hi rend="italic">Em1GPm1S</hi> ipsa <hi rend="italic">FHN</hi> ipsos
<hi rend="italic">Rm1</hi> sunt <hi rend="italic">CLm1R edd.</hi> 11 reducuntur <hi rend="italic">EFGLm2RPm1S</hi> 15 nu-
merata <hi rend="italic">CEGL</hi> innumerata <hi rend="italic">S</hi> 16 repulit <hi rend="italic">CEFHRP</hi> 17 eo debere]
eodem uere (e re <hi rend="italic">add. S</hi>) <hi rend="italic">EGSm1</hi> 18 <hi rend="italic">post</hi> arbitrari <hi rend="italic">add.</hi> debet <hi rend="italic">E</hi>
19 praedicatur <hi rend="italic">E</hi> praedicetur <hi rend="italic">FHNP</hi> nominis communis <hi rend="italic">FN</hi> 22 his
uox <hi rend="italic">FHNP</hi> 23 manifestis <hi rend="italic">FLp.c.</hi> 24 praedicatur <hi rend="italic">S</hi> dicamus <hi rend="italic">CHN</hi></note>
<pb n="223"/>
animalis definitionem, quae est substantia animata sensibilis;
hanc si ad hominem reducamus, erit homo substantia animata
sensibilis, nec ulla falsitate definitio maculatur. rursus si ad
equum, erit equus substantia animata sensibilis; id quoque
<lb n="5"/>
uerum est. conuenit igitur haec definitio et animali, quod
commune est homini atque equo, et eidem equo atque homini,
quae species ponuntur animalis. ex quo fit ut homo atque equus
utraque animalia uniuoce nuncupentur. at si quis hominem
pictum hominemque uiuum communi animalis nomine nuncu-
<lb n="10"/>
pauerit, definiat si libet animal hoc modo, substantiam ani-
matam esse atque sensibilem. sed haec definitio ei quidem
homini qui uiuus est conuenit, ei uero qui pictus est, minime;
neque enim est animata substantia. igitur homini uiuo atque
picto, quibus communis nominis definitio, id est animalis,
<lb n="15"/>
non potest conuenire, non est animal commune genus, sed
tantum commune uocabulum diciturque hoc nomen animalis
in uiuo homine atque picto non genus, sed uox plura signi-
ficans; uox autem plura significans aequiuoca nuncupatur, sicut
uox ea quae genus ostendit, uniuoca dicitur. itaque id quod
<lb n="20"/>
dicitur ens, etsi de omnibus dicitur praedicamentis, quoniam
tamen nulla eius definitio inueniri potest quae omnibus prae-
dicamentis possit aptari, idcirco non dicitur uniuoce de prae-
dicamentis, id est ut genus, sed aequiuoce, id est ut uox
plura significans. Conuincitur etiam hac quoque ratione id
<lb n="25"/>
quod dicimus, ens praedicamentorum genus esse non posse.
<note type="footnote">2 hanc] uel hanc <hi rend="italic">E</hi> 3 facultate <hi rend="italic">Em1</hi> 4 equus] equi <hi rend="italic">CFPm2</hi>
5 definitio (<hi rend="italic">uel</hi> diff-) haec <hi rend="italic">FHN</hi> 6 homini] et homini <hi rend="italic">CNP</hi> atque]
et, <hi rend="italic">FHNPR</hi> eidem] <hi rend="italic">CEm2FH a.r.NPR</hi> idem <hi rend="italic">Em1GHp.r.Lm1S</hi>
eadem <hi rend="italic">Lm2brm</hi> ea eidem <hi rend="italic">p</hi> 8 animalis <hi rend="italic">EGLa.c.</hi> una uoce <hi rend="italic">E</hi> nun-
cupantur <hi rend="italic">C</hi> nominentur <hi rend="italic">FHN</hi> 9 uiuum] uerum <hi rend="italic">EGLm1PRS</hi> 10 si libet]
scilicet <hi rend="italic">CHm1N</hi> animal <hi rend="italic">om. E</hi> 12 uero] <hi rend="italic">FHP, om. S</hi>, quidem <hi rend="italic">cett.</hi>
13 est <hi rend="italic">post</hi> substantia <hi rend="italic">LP</hi> 16 dicitur quae <hi rend="italic">Em1Sm1</hi> dicitur quod <hi rend="italic">LSm2</hi>
dicitur quia <hi rend="italic">CFN</hi> 17 genus] genus est <hi rend="italic">FN</hi> uox—significans <hi rend="italic">om.</hi>
<hi rend="italic">CEGP, s. l. Lm2Sm2</hi> 18 autem] enim <hi rend="italic">RS ante</hi> aequiuoca <hi rend="italic">add.</hi>
quae <hi rend="italic">CEGP</hi> nuncupantur <hi rend="italic">GS</hi> 19 ita <hi rend="italic">ELm1</hi> 23 id est <hi rend="italic">om. CFN</hi>
ut genus <hi rend="italic">om. F</hi> 24 quoque <hi rend="italic">om. N</hi></note>
<pb n="224"/>
unius enim rei duo genera esse non possunt, nisi alterum
alteri subiciatur, ut hominis genus est animal atque animatum,
cum animal animato uelut species supponatur. at si duo sint
sibimet ita aequalia, ut numquam alterum alteri supponatur,
haec utraque eiusdem speciei genera esse non possunt. ens
<lb n="5"/>
igitur atque unum neutrum neutri supponitur; neque enim
unius dicere possumus genus ens nec eius quod dicimus ens,
unum. nam quod dicimus ens, unum est et quod unum dicitur,
ens est; genus autem et species sibi minime conuertuntur.
si igitur praedicatur ens de omnibus praedicamentis, praedicatur
<lb n="10"/>
etiam unum. nam substantia unum est, qualitas unum est,
quantitas unum est ceteraque ad hunc modum. si igitur,
quoniam esse de omnibus praedicatur, omnium genus erit, et
unum, quoniam de omnibus praedicatur, erit omnium genus.
sed unum atque ens, ut demonstratum est, minime alterum
<lb n="15"/>
alteri praeponitur; duo igitur aequalia singulorum praedica-
mentorum genera sunt, quod fieri non potest. cum haec igitur
ita sint, id Porphyrius determinauit dicens non ita in rebus,
ut in familiis omnia ad unum principium posse reduci nec
omnium rerum commune esse genus posse, ut Aristoteli pla-
<lb n="20"/>
cet; sed sint posita, inquit, quemadmodum in Praedi-
<note type="marginal">p. 75</note>
camentis dictum est, prima decem ge|nera quasi decem
prima principia, scilicet ut nulla interim ratio perquiratur,
sed auctoritati Aristotelis concedentes haec decem genera nulli
<note type="footnote">3 ac <hi rend="italic">R</hi> sint <hi rend="italic">post</hi> aequalia <hi rend="italic">pos. RS, repet. FL (s. l. m2) P</hi> 4 sibi-
metque <hi rend="italic">(</hi>quae <hi rend="italic">F) FLm2Pm1</hi> ita <hi rend="italic">s. l. Lm2</hi> 5 <hi rend="italic">ante</hi> haec <hi rend="italic">add</hi>. aequa <hi rend="italic">C</hi>,
<hi rend="italic">sed del</hi>. eidem <hi rend="italic">Pm2</hi> eius <hi rend="italic">S</hi> 6 neutris <hi rend="italic">Em1</hi> 8 <hi rend="italic">pr</hi>. unum <hi rend="italic">post</hi> nec, <hi rend="italic">om</hi>.
<hi rend="italic">post</hi> ens <hi rend="italic">H</hi> dicitur <hi rend="italic">om. S</hi> dicimus <hi rend="italic">Rbrm</hi> 13 esse] ens <hi rend="italic">Lm2P</hi>
<hi rend="italic">post</hi> omnibus <hi rend="italic">add</hi>. his <hi rend="italic">CP, in mg. Hm2, add</hi>. praedicamentis <hi rend="italic">(s. l. m2)</hi>
his <hi rend="italic">L post</hi> erit <hi rend="italic">add</hi>. ens <hi rend="italic">CHN</hi> et unum—omnium genus <hi rend="italic">om. R</hi>
15 sed] si <hi rend="italic">in ras. Em2</hi> ut <hi rend="italic">om. FH</hi> 16 praeponi <hi rend="italic">FH</hi> 17 hoc
<hi rend="italic">Ea.c. edd</hi>. 18 sit <hi rend="italic">edd</hi>. 19 deduci <hi rend="italic">LS</hi> duci <hi rend="italic">Em1</hi> 20 genus <hi rend="italic">ante</hi>
esse <hi rend="italic">CFN, post</hi> posse <hi rend="italic">S</hi> poterit <hi rend="italic">F</hi> 21 sint] <hi rend="italic">FHm1</hi> sunt <hi rend="italic">cett</hi>.
23 prima <hi rend="italic">om. N, post</hi> principia <hi rend="italic">R</hi> ut <hi rend="italic">om. EGS</hi> 24 auctoritate
<hi rend="italic">Em1Hm1</hi> ad auctoritatem <hi rend="italic">FN</hi> accedentes <hi rend="italic">CFNS</hi></note>
<pb n="225"/>
alii generi esse credamus subiecta, quae si quis entia nuncupat,
aequiuoce nuncupabit, non uniuoce; neque enim una eorum
omnium secundum commune nomen definitio poterit adhiberi.
quae res facit, ut non uniuoce de his aliquid praedicetur. si
<lb n="5"/>
enim uniuoce praedicaretur, genus esset eorum commune
nomen quod de omnibus praedicaretur; at si genus esset,
definitio generis conueniret in species. quod quia non fit, com-
mune his id quod dicimus ens, uocabulum est uocis signi-
ficatione, non ratione substantiae.</p><lb n="10"/></div></div></div></body></text></TEI>