His igitur expletis uenit ad tertium genus quod inter philosophos tractatur cuiusque ad dialecticam facultatem multus usus est. horum quippe generum historia magis uel poesis tractat exordium, tertium uero genus apud philosophos con- sideratur. de quo hoc modo loquitur :

Aliter autem rursus genus dicitur cui supponitur species, ad horum fortasse similitudinem dictum. et- enim principium quoddam est huiusmodi genus earum quae sub ipso sunt specierum, uidetur etiam multi- tudinem continere omnem quae sub eo est.

Duplicem significationem generis supra posuit, nunc tertiam monstrare contendit, hanc autem ad superiorum similitudinem 1 superius] p. 174, 10. 14—18] Porph. p. 2, 10—13 (Boeth. p. 26, 19—23). 1 enim] autem p. 174, 10 2 secundum GR a (s. l.) secunda E 5 quis Cm2 prius m1 7 duceretur Cm1 diuisiones EFHLm2NP 8 esset] est (s. l.) et E has FH 9 expeditis N ad om. F 10 cuius CF multus post usus Lm1R, multum G 11 poesi Cm1 13 hoc] 2 litt. er. C 14 genus ante rursus Λ, post dicitur Φ cui—genus (16) om. N, quod indicatur uoce usque addita (dicitur usque earum); sic (saepe etiam usque ad) paene constanter in N aliisque codd. ubi mediae lemmatum partes omissae sunt 15 ab.. similitudine GL\m2\Z 16 eorum Am2A earum—specierum] Porph. p. 2, 12 τών δφ’ lauto 17 ipso om. hm1 se m2Lp.c.\HA> sunt add. Gm2\m2 uideturque brm Busse; Porph. xai SoxeT xai etiam] enim F autem Δ 18 omnem] 2 (hm1ßm1) omnium CEGLPRShm2Um2 earum FHN, s. l. post omnium Lm2 sub eo est] PAm1AUm1ST est Φ sub eo (ipso F\m2 se Lm2) sunt (est E, s. l. G) specierum EFGHLNPp.c. (sunt eo sub a.c.) RS\m2Um2 sunt sub eo specierum C; cf. Porph. p. 2,12 s. 19 pro- posuit edd. 20 superiorem FLm1Pm1 dictam esse arbitratur. superius autem dictae significationes sunt una quidem, cum nomen generis quadam principii anti- quitate ad se iunctam multitudinem contineret, alia uero, cum genus ab uno quoque procreante duceretur, quod eorum quae procreantur principium est. cum igitur sint superius duae generis propositae significationes, tertium nunc addit de quo inter philosophos sermo est, illud scilicet cui sup- ponitur species, quod idcirco genus uocatum esse sub opinionis credit ambiguo, quoniam habet aliquam similitudinem supe- riorum. nam sicut illud genus quod ad multitudinem dicitur, uno suo nomine multitudinem claudit, ita etiam genus plurimas species cohercet et continet. item ut genus illud quod secun- dum procreationem dicitur, principium quoddam est eorum quae ab ipso procreantur, ita genus speciebus suis est prin- cipium. ergo quoniam utrisque est simile, idcirco nomen quoque generis etiam in hac significatione a superioribus mutuatum esse ueri simile est.

Tripliciter igitur cum genus dicatur, de tertio apud philosophos sermo est; quod etiam describentes adsi- 18—p. 180, 3] Porph. p. 2, 14—17 (Boeth. p. 26, 24—27, 2). 1 dictam esse arbitratur] ut dictum est GRS autem om. C, s. l. Lm2, del. Pm2 dictae] duae Lm1, ante sunt s. l. dictae m2, duae ex dictae H (ras.) Sm2, ante dictae s. l. Pm2, ante sunt edd., post R 2 quidem om. C cum in mg. Cm2 quae m1N quadam om. EFG quandam H qua RSm1 antiquitatem H 3 ad se iunctam] CLm2 ad se et adiunctam HN ad se iniunctam Sm1 ab uno quoque iniunctam R adiunctam cett.; cf. p. 177, 2 continet Cm1 (corr. in mg. m2) Nm2 aliam G 4 deduceretur E 5 qui P 6 tertiam et qua F 7 post scilicet add. genus F, s. l. Sm2 8 ante opinionis add. suae N, post CHLP, s. l. Em1?, in mg. Sm2 se m1 9 creditur Ca.r.FR 10 a multitudine Ep.c.FHN 11 suo] sub C (nomine sub uno) FHNPm2, ex suo EL ita in mg. Cm2, s. l. Nm2 13 est] esse EGLm2RS 14 post suis add. constat FHN, post genus s. l. Em2 est] CLm1P esse cett. 15 idcirco] id C nomen post generis FHNP, post quoque L 16 in hac etiam FHN hanc significationem CP 18 cum genus—sit (p. 180, 2) om. N dicitur SAm1/AS 19 etiam] etiam et R gnauerunt genus esse dicentes quod de pluribus et differentibus specie in eo quod quid sit praedicatur, ut animal.

Iure tertium genus philosophi ad disputationem sumunt; hoc enim solum est quod substantiam monstrat, cetera uero aut unde quid existat aut quemadmodum a ceteris hominibus in unam quasi populi formam diuidatur ostendunt. nam illud quod multitudinem continet genus, illius multitudinis quam continet substantiam non demonstrat, sed tantum uno nomine collectionem populi facit, ut ab alterius generis populo segre- getur. item illud quod secundum procreationem dictum est, non rei procreatae substantiam monstrat, sed tantum quod eius fuerit procreationis initium. at uero genus id cui sup- ponitur species, ad speciem accommodatum speciei substantiam informat. et quia inter philosophos haec maxima est quaestio, quid unum quodque sit — tunc enim unum quodque scire uidemur, quando quid sit agnoscimus —, idcirco reiectis ceteris de hoc genere quam maxime apud philosophos sermo est, quod etiam describentes adsignauerunt ea descrip- tione quam subter annexuit. diligenter uero ait describentes, non definientes; definitio enim fit ex genere, genus autem aliud genus habere non poterit. idque obscurius est quam ut primo aditu dictum pateat. fieri autem potest ut res quae 1 esse ante genus Pm1, post dicentes Σ et om. F 2 differentiis R quid] iterum quod P praedicetur Γ 3 ut animal om. ΑΣ 5 est solum enim CN enim est solum FP 6 existit E (it in ras.) GLPS existet Sm1 extitit HN <multitudo> a Brandt 7 una... forma EGRS diuidantur G ostendit EGLPm1S 8 multitudinis] multi- tudinem G 12 procreantis Nm1 13 atque G 14 ad speciem om. N ad differentiam Cm2FLm1Pm2 edd. 15 quaestio est FHN 16 unum om. EGRS enim] etenim FN quodque unum G 17 uidemur] debemus E (in ras.) GPm1RS, post uidemur add. uel debemus Hm1 del. m2 post reiectis add. quia non demonstrant substantiam L temptatis temporum Sm1, del. m2 19 post quod add. genus EPm1, del. m2 20 ait ex aut Em1 addit m2NP addidit F 21 ex] de H 23 dictum om. FH dictu GLS autem] enim FNP alii genus sit, alii generi supponatur, non quasi genus, sed tamquam species sub alio collocata. unde non in eo quod genus est, supponi alicui potest, sed cum supponitur, ilico species fit. quae cum ita sint, ostenditur genus ipsum in eo quod genus est, genus habere non posse. si igitur uoluisset genus definitione concludere, nullo modo potuisset; genus enim aliud quod ei posset praeponere, non haberet, atque idcirco descriptionem ait esse factam, non definitionem. descriptio uero est, ut in priore uolumine dictum est, ex proprietatibus infor- matio quaedam rei et tamquam coloribus quibusdam depictio, cum enim plu|ra in unum conuenerint, ita ut omnia simul rei p. 61 cui applicantur aequentur, nisi ex genere uel differentiis haec collectio fiat, descriptio nuncupatur. est igitur descriptio generis haec : genus est quod de pluribus et differen- tibus specie in eo quod quid sit praedicatur. tria haec requiruntur in genere, ut de pluribus praedicetur, ut de specie differentibus, ut in eo quod quid sit. de qua re quoniam ipse posterius latius disputat, nos breuiter huius rei intellegentiam significemus exemplo. sit enim nobis in forma generis animal. id de aliquibus sine dubio praedicatur, homine scilicet, equo, boue et ceteris. sed haec plura sunt. animal igitur de pluribus praedicatur, homo uero, equus atque bos talia sunt, ut a se discrepent, nec qualibet mediocri re, sed tota specie, id est tota forma suae substantiae. de quibus dicitur animal; homo enim et equus et bos animalia nuncupantur. praedicatur ergo animal de pluribus specie differentibus. sed quonam modo fit 9 in priore uolumine] cf. p. 42, 8—43, 6 potius quam p. 153, 10 ss.; cf. Proleg. adn. 7. 1 genere G post supponatur add. sed cum (alii add. P) subponi- tur (uel sup-) CFHN, s. l. Pm2 non—potest (3) del. E 2 col- locatur CFHNPm2 non] enim EF 7 ei (eius HN) aliud quod HNPm1RS possit EGS 9 priori LN ex om. GHS, s. l. Em2Lm2 11 plurima L plura post unum C 16 post. ut om. FG 18 late E (in ras.) FHP, ecte? 19 exemplo] hoc modo CLP 20 prae- dicetur CEGPm1RS ante equo add. et FHLN, er. P 21 boue] et boue L et er. uid. C 22 a] ad Lm1S 23 mediocri re] medio- critate H 24 forma tota E (del. tota) G 26 fit om. G haec praedicatio? non enim quicquid interrogaueris, mox ani- mal respondetur : non enim si quantus sit homo interrogaueris, ‘animal’ respondebitur, ut opinor; hoc enim ad quantitatem pertinet, non ad substantiam. item si ‘qualis’ interroges, ne huic quidem responsio conuenit animalis, ceterisque omnibus inter- rogationibus hanc animalis responsionem ineptam atque inu- tilem semper esse reperies, nisi ei tantum apta est quae quid sit interroget. interrogantibus enim nobis quid sit homo, quid sit equus, quid sit bos, ‘animalia’ respondebitur. ita nomen animalis ad interrogationem ‘quid sit’ de homine, equo atque boue ac de ceteris praedicatur, unde fit ut animal praedicetur de pluribus specie differentibus in eo quod quid sit. et quo- niam generis haec definitio est, animal hominis, equi, bouis genus esse necesse est. omne autem genus aliud est quod in semet ipso atque in re intellegitur, aliud quod alterius prae- dicatione. sua enim proprietas ipsum esse constituit, ad alte- rum relatio genus facit, ut ipsum animal, si eius substantiam quaeras, dicam substantiam esse animatam atque sensibilem. haec igitur definitio rem monstrat per se sicut est, non tam- quam referatur ad aliud. at uero cum dicimus animal genus esse, non, ut arbitror, tunc de re ipsa hoc dicimus, sed de ea relatione qua potest animal ad ceterorum quae sibi subiecta 2 non] num FHN rogaueris Cm1GS 3 ante animal add. mox F respondetur F ut] non FHN 4 post qualis add. sit FHNP, s. l. Em2, s. l. homo sit Lm2 interroges] Em1Lm1P roges cett. nec CG haec CSm2 id m1 hic FN 5 interrogantibus EG 6 ineptam] CFHNPp.c.Lm2 idiotam E (s. l. i. inertem m2) GLm1 (s. l. inpro- priam m1?) Pa.c.S Hilgard idiotam uel ineptam R idiotae Engelbrecht 7 nisi] ni C 8 interrogat Em2HN enim] autem F post. quid] quidque R 9 sit om. E animal C item EGLm1PRS 11 ac] et R 13 ante bouis add. atque FHNP 14 genus autem C 15 ante alterius add. ad CEm2HN praedicationem Em1PSm1 edd., post add. refertur Pm2 edd. 18 dicas Lm2 21 esse om. EGRS, s. l. Lm2 re om. EGR, s. l. Sm2 post hoc add. nomen C, s. l. Em2Pm2, ante FHNS de del. L, s. l. Pm2 22 relatione in ras. E ratione GLPm1R sunt praedicationem referri. itaque character est quidam ac forma generis in eo quod referri praedicatione ad eas res potest, quae cum sint plures et specie differentes, in earum tamen substantia praedicatur.