Mons Thabor in medio Galilaeae campo in tribus milibus « Manasse (?) ad boream a mari Ceneret distat ex omni parte rotundus, herbosus ualde et floridus altitudinis XXX stadiorum. Vertex ipse campestris et multum amoenus, XX et trium stadiorum spatio dilatatur, ubi grande monasterium grandi quoque silua circumdatur, tres ecclesias habens, iuxta quod Petrus ait: Faciamus hic tria tabernacula. Locus muro cinctus magna gestans aedificia.

Damascus in campo sita lato et amplo murorum ambitu et crebris munita turribus, quam magna quattuor flumina interfluunt. Ubi dum christiani sancti baptistae Iohannis ecclesiam frequentant, Saracenorum rex cum sua sibi gente aliam instituit atque sacrauit. Plurima extra muros in gyro oliueta. A Thabor Damascum septem dierum iter. 6 Adamn. p. 275, 4 ss. 13 Luc. 9, 33 15 Adamn. p. 276, 8 BS. 1 haec] quae A autem eccleaia-arcubus suffulta om. A 2 et om. M ex 3 tumulos] cancros A 4 trahunt corr. 1. m. V 6 tabor aic semper PIx 7 in tribu omisso milibus A 8 manasse AM mannasse PV eminens coni. Tobler manans se codd. Vindob. 2432 8. XI, Cotton. et Lincoln; cf. quae apud Anton. Plac. c. 6 de hoc monte traduntur a mari] maris A chenereth PV distat om. A 9 adfloridua M altitudine M 10 XX et III M XXti et tribus stadiis A 11 spacio M om. A dilatatus PV, sed cf. Adamn. p. 275, 12 iacet A 12 circundatus P circundatur r n 14 gestas A 16 latior A 17 quam] ubi A 19 frequentarent P instruit M 20 atque sacrauit om. A gyro ex egypto corr. 1. m. P oliueta sunt A uerba A Tbabor-iter in titulo rubro eraso sequentis capituli 1. manu scripta sunt A 21 damasco A iter om. PY

Alexandria ab occasu in ortum solis longa ab austro ostiis Nili cingitur, ab aquilone lacu Mareotico, cuius portus ceteris difficilior quasi ad formam humani corporis in capite ipso et statione capacior, in faucibus uero angustior, qua meatus maris ac nauium suscipit, quibus quaedam spirandi subsidia portui subministrantur. Vbi quis angustias atque ora portus euaserit, tamquam reliqua corporis forma, ita diffusio maris longe lateque extenditur. In eiusdem dextera portus parua insula habetur, in qua Farus, id est turris est maxima, nocturno tempore flammarum facibus ardens, ne decepti tenebris nautae in scopulos incidant et uestibuli limitem comprehendere nequeant, qui et ipse semper inquietus est fluctibus hinc inde conlidentibus. Portus uero placidus semper, amplitudinem habens XXX stadiorum. A parte Aegypti urbem intrantibus ad dexteram occurrit ecclesia, in qua beatus euangelista Marcus requiescit, cuius corpus in orientali parte eiusdem ecclesiae ante altare humatum est memoria superposita de quadrato marmore facta. Circa Nilum Aegyptii aggeres crebros propter inruptionem aquarum facere solent, qui si forte custodum incuria rupti fuerint, non irrigant, sed opprimunt terras subiacentes, et qui plana Aegypti incolunt super riuos aquarum sibi domos faciunt transuersis trabibus superponentes.

Constantinopolis undique praeter aquilonem mari cincta, quod a mari magno LX milibus passuum usque ad murum 1 Adamn. p. 278, 1 ss. Heges. p. 264, 1 ss. 24 Adamn. p. 284, 3 es. 2 hortum M ostiis] otiis M 5 qua] quae A 7 atque om. P ora] hora AM 8 diffueio in rasura V 9 dextra P 12 comprehendereij V 13 nequeant, eant 2. m. in rasura P et om. M flucibus P 15 habens Otn. PV 16 deterft P 17 ori tali corr. 1. m. P 19 egypti A egypti (egipti V) flumen PV 23 trauibus P 24 titulus deest in cod. M, sed duae lineae uacuae relictae sunt M 26 littera initialis C inchoata relicta est M mari cincta quod a om. M XXXVIIII Itin. Bieroaol. 21 ciuitatis, et a muro ciuitatis usque ad ostia Danubii quadraginta milibus passuum extenditur, ambitu murorum iuxta situm maris anguloso XII milia passuum circumplectitur. Hanc primo Constantinus in Cilicia iuxta mare, quod Asiam Europamque disterminat, aedificare disposuit, sed quadam nocte ferramenta omnia ablata missis, qui requirerent, in parte Europae. ubi nunc est ipsa ciuitas, inuenta sunt. Ibi enim fieri Dei uoluntas intellecta est. In hac urbe basilica miri operis, quae sancta Sophia cognominatur, rotundo scemate et a fundamentis constructa et concamerata, tribus cincta parietibus et magnis sustentata columnis arcubusque sublimata est. Cuius - interior domus in aquilonali sui parte grande et ualde pulchrum armarium habet, in quo capsa lignea ligneo quoque cooperculo tecta crucis dominicae tres particulas continet, longum uidelicet lignum in duas partes incisum et transuersum eiusdem sanctae crucis lignum. Haec tribus tantum per annum diebus, hoc est in cena Domini, in parasceue et in sabbato sancto populis adoranda profertur. Quarum prima capsa illa super altare aureum duos cubitos altitudinis et unum latitudinis habens cum cruce sancta patefacta conponitur. Accedensque primus imperator, deinde cunctus per ordinem laicorum gradus, sanctam crucem adorat et osculatur. Sequenti die imperatrix et omnes matronae uel uirgines idem faciunt, tertia nihilominus die episcopi et cuncti clericorum gradus idem faciunt, et sic capsa reclusa ad supra dictum armarium repor- n 3 Adamn. p. 284, 16 ss. 8 Adamn. p. 286, 9 ss. 1 et a muro ciuitatis om. M bostia M danuuii A danubi P 3 mari A 4 primus A cilitia A 8 uoluutate A 9 nominatur. sed 1. m. corr. V 10 cacamerata M 12 grande ualde sed d h pulchrum PV, corr. 1. m. ex sepulcrum V (sepulcrum) 13 ligneo quoque] auro cum A 16 post lignum add. UDum uidetur A 17 hoc estj id est A 18 populo PV adorandum A 19 aureum] aurum M cubitoa M 22 et osculatur om. A 23 imperatrissa PV id A tertia nihilominus die-idem faciunt om. PV 24 gradutl ide A 25 sicapsa M dictam A tatur. Quandiu autem super altare manet aperta, totam ecclesiam mirus odor perfundit. De nodis enim ligni sancti liquor odorifer oleo similis profluit, cuius si etiam modica particula contingat, omnem aegritudinem sanat.

Haec de locis sanctis, prout potui, fidem historiarum secutus exposui et maxime dictatus Arculfi, Galliarum episcopi, quos eruditissimus in scripturis presbyter Adamnanus lacinioso sermone describens tribus libellis conprehendit. Siquidem memoratus antistes desiderio locorum sanctorum patriam deserens terram repromissionis adiit, aliquot mensibus Hierosolimis demoratus est ueteranoque monacho nomine Petro duce pariter atque interprete usus cuncta in circuitu, quae desiderauerat, auida intentione lustrauit. Nec non Alexandriam, Damascum, Constantinopolim Siciliamque percucurrit. Sed cum patriam reuisere uellet, nauis, qua uehebatur, post multos anfractus uento contrario nostram, id est Britaniorum, insulam perlata est, tandemque ipse post nonnulla pericula ad praefatum uirum uenerabilem Adamnanum perueniens iter pariter suum et ea, quae uiderat, explicando pulcherrimae illum historiae docuit esse scriptorem. Ex qua nos aliqua decerpentes ueterumque litteris comparantes tibi legenda transmittimus, obsecrantes per 2 mirus per rasuram ex murus P odor perfundit. De nodis enim ligni sancti liquor om. M de noir enim (-(- add. 2. m.) P 3 odori feroleo similis M odorifer9 (signo 9 2. m. addito) P si om. M 5 de locis] delia M hystoriarum AP 6 dictatu P arcuulfi AM sic etiam hist. eccles. V c. 15 quos corr. 2. m. in qui P 7 adopnamus M adominanus P laciniosa A lacioniosa M 8 libris A 9 antistis P antestis V 10 repromissionis] remissionis P 11 monahco M n 14 constantinopolum M percurrit PV 15 anfractus corr. 1. m. P anfranctus V 16 ccrio nostras id est briStaniorum insula P britaniorum 5 prioribus litteris in rasura positis V brittaniorum M 17 praefatum] praesidium Y 18 adomnanum MV ado/////mnanum P iter] inter M 19 uidera///t P hystorie AP 21 transmitimus A 21* omnia, ut praesentis saeculi laborem non otio lasciui torporis, sed lectionis orationisque studio tibi temperare satagas. 1 ocio A laaciui om. PV torpis P 2 orationumque V temperare satagas 2. manu pallidiare atramento additum est. Deinde duo folia excisa sunt M Explicit add. PV post satagas haec adduntur in codice A: Orantem pro nobis beatitudinem tuam dominus omuipotena conaeruare dignetur. Explicit de locis scis libellus Bede pbri feliciter. Incipit breuiarius Quomodo Hierosolima constructa est.