<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa080a.opp-lat1"><div n="91" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>XCI.  SAPIENTES RESPONDENDVM VERBVM INTERROGANTI. </title></ab><p>In ecclesiastico: Esto mansuetus ad audiendum uerbum, <lb/>
            ut intellegas: et cum sapientia loquere responsum uerum. 
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>et pax multiplicetur usque custodimini per fidem in salutem iam  <lb/>
            paratam. Iohannes in epistula I cap. X: Filioli, nemo uos <lb n="20"/>
            seducat. qui facit iustitiam iustus est usque omnis qui non est <lb/>
            iustus non est ex deo. 
</p><p>XCI. SAPIENTES BESPONDENDVM VERBVM INTERROGANTI. In <lb/>
            ecclesiastico cap. <sic>llII</sic>: Esto mansuetus ad audiendum uerbum
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p>usque fugientes eius quae in mundo est concupiscentiae corruptionem.  <lb n="25"/>
            Iohannes in epistula I cap. VIIII: Filioli, nemo uos <lb/>
            seducat usque et qui non diligit fratrem suum. 
</p><p>XCI. SAPIENTER RESPONDENDVM VERBVM INTERROGANTI. In <lb/>
            ecclesiastico cap. <sic>IIll</sic>: Esto mansuetus ad audiendum uerbum

</p></note><p><note type="footnote"> 7 I loh. 3, 7-10 17 Eccli. 5, 13 </note><note type="footnote"> 1 diuina] donauit <hi rend="italic">MLC</hi> 2 donauit <hi rend="italic">om. MLC</hi> 3 in aua <hi rend="italic">M<lb/>
             LC</hi> 4 ut <hi rend="italic">om. MLC</hi> dinine <hi rend="italic">S</hi> 6 cupiditatem <hi rend="italic">S (cf. cap. <lb/>
             CIIJ)</hi> iohannis S apost. <hi rend="italic">om. MVLC</hi> 7 fecit <hi rend="italic">S</hi> <lb/>
            8 et <hi rend="italic">Sv: om. MVLC</hi> a S: de <hi rend="italic">M2VLC (om. M1),</hi> ex <hi rend="italic">v</hi> diabnlo <lb/>
            <hi rend="italic">et lin. 10</hi> -buli <hi rend="italic">(sed</hi> -bolos <hi rend="italic">et lin. 12</hi> -boli) S 9 adparuit <hi rend="italic">S</hi> <lb/>
            11 Bemen] sensus <hi rend="italic">MV (<foreign xml:lang="grc">ϭπέϱμα</foreign>)</hi> 12 filii <hi rend="italic">alt.]</hi> fili <hi rend="italic">S</hi> 13 omnia <lb/>
            <hi rend="italic">om. C</hi> 18 loquaris <hi rend="italic">MVLC</hi> uerbum <hi rend="italic">S</hi> </note><lb/><pb n="608"/>
            Item <sic>tobi</sic>: Adtende autem, fili, in omnibus operibus tuis., <lb/>
            et esto sapiens in uniuersis sermonibus tuis. Item ad <lb/>
            <sic>colossenses</sic>: Sermo christi habitet in uobis abundanter in <lb/>
            omni sapientia et omni intellectu spiritali: docentes et castigantes <lb/>
            uosmet ipsos psalmis, hymnis, canticis spiritalibus, in<lb n="5"/>
            gratia cantantes in cordibus uestris deo. omnia quaecumque <lb/>
            facitis in uerbo uel in opere, omnia in nomine domini nostri <lb/>
            iesu christi, gratias agentes deo patri per ipsum. Item <lb/>
            illic: Sermo uester in gratia dei sale sit conditus, ut sciatis <lb/>
            quemadmodum oporteat uos unicuique respondere. Item<lb n="10"/>
            ad corinthios I: Et uos quoniam aemulatores estis spiritalium, <lb/>
            ad aedificationem ecclesiae quaerite ut abundetis. <lb/>
            Item illic: Cum conuenitis autem, unusquisque uestrum
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> dei, ut intelligas. Intobicap. : Adtende autem, fili, in <lb/>
            omnibus operibus tuis et esto sapiens in uniuersis sermonibus tuis. <lb n="15"/>
            Ad <sic>colosenees</sic> <sic>cap</sic>. XV: Verbum christi habitet in uobis habundanter <lb/>
            usque gratias agentes deo et patre per spu. Item <sic>cap</sic>. <lb/>
            XXIII: Sermo uester semper in gratia dei sale sit conditus, ut <lb/>
            sciatis quomodo oporteat uos unicuique respondere. Ad corinthios <lb/>
            I <sic>cap</sic>. LXII: Cum conuenitis, unusquisque uestrum psalmum <lb n="20"/>
            
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p rend="script"> dei, ut intelligas. In <sic>tobi</sic> <sic>cap</sic>. : Adtende autem, fili, in <lb/>
            omnibus operibus tuis et esto sapiens in omnibus sermonibus tuis. <lb/>
            Ad colosenses <sic>cap</sic>. V: Verbum christi habitet in uobis abundanter <lb/>
            usque gratias agentes deo et patri per ipsum. Item <sic>cap</sic>. <lb/>
            VI: Sermo uester semper in gratia dei sale sit conditus, ut sciatis<lb n="25"/>
            quomodo oporteat uos unicuique respondere. Ad corinthios I <lb/>
            <sic>cap</sic>. XVI: Quid ergo est, fratres? quum conuenitis, unusquisque

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Tob. 4, 14 3 CoL 3, 16 et 17 9 Col. 4, 6 <lb/>
            11 I Cor. 14, 12 18 ib. 26 </note><note rend="script" type="footnote"><hi rend="italic">1 Tob. 4, 14 <foreign xml:lang="grc">πϱόσεχε</foreign> <foreign xml:lang="grc">σα</foreign>v<foreign xml:lang="grc">τω̖̃, παιδιον, ε̉</foreign>v <foreign xml:lang="grc">πα̃σι τοι̃ς</foreign> <foreign xml:lang="grc">ε̆ϱγοις</foreign></hi> aov, xai <lb/>
            <foreign xml:lang="grc">ῐϭϑι πεπαιδενμενος</foreign> b <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">παοη</foreign><foreign xml:lang="grc">αναστϱοϕη̃</foreign> cov</hi> autem <hi rend="italic">om. V</hi> <lb/>
            2 Vbi supra <hi rend="italic">V</hi> S colosenses S, colosenses <hi rend="italic">MLC</hi> habondanter <lb/>
            <hi rend="italic">SMLC</hi> 4 intellectus <hi rend="italic">8</hi> et castigantes <hi rend="italic">om. MVLC</hi> 5 uos <lb/>
            <hi rend="italic">V</hi> ymnis <hi rend="italic">LC</hi> 6 deo om. <hi rend="italic">C</hi> 8 christi] <hi rend="italic">add</hi>. facite <hi rend="italic">8. lin</hi> <lb/>
            V* Item — Sermo — <hi rend="italic">(p. 609, 2)</hi> nobis Item <hi rend="italic">om. V</hi> 9 ubi supra <lb/>
            <hi rend="italic">MLC</hi> uester] semper <hi rend="italic">add. MLCv</hi> 10 quemammodum <hi rend="italic">M</hi> <lb/>
            11 ad corintios prima <hi rend="italic">M</hi> Et uos — abundetis Item illic <hi rend="italic">om. MLC</hi> <lb/>
            12 aecclesiae quaeritae <hi rend="italic">S</hi> </note><lb/><pb n="609"/><sic>psalmmn</sic> habet, doctrinam habet, interpretationem habet. <lb/>
            omnia ad aedificationem fiant uobis, Item petrus apostolus <lb/>
            in epistula I: Parati semper ad confessionem omni <lb/>
            poscenti a uobis uerbum de fide et spe, quae in uobis est:<lb/>
            cum modestia et timore conscientiam habentes bonam, ut in <lb n="5"/>
            eo quod detractant de uobis confundantur, uidentes uestram <lb/>
            bonam in christo conuersationem. 
</p></div><div n="92" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>XCII.  DE SERVO FIDELI ET PRVDENTE ET COMMONITIONE DOMINORVM. </title></ab><p>In prouerbiis: Seruus prudens obtinebit dominorum inprudentiam, <lb n="10"/>
            et inter fratres diuidit partem. Item illic: <lb/>
            Filio doloso nihil erit boni: seruo autem sapienti prosperi
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>habet usque omnia ad aedificationem fiant. Petrus in epistula  <lb/>
            I cap. XI: Parati semper estote ad confessionem omni <lb/>
            poscenti usque nidentes uestram in christo conuersationem. <lb n="15"/>
            
</p><p>XCII. DE SERVO FIDELI ET PRVDENTE ET COMMONITIONE DOMINORVM. <lb/> In prouerbiis cap. XVII: <sic>Senras</sic> sapiens dominabitur <lb/>
            filiis stultis et inter fratres hereditatem <sic>dinidet</sic>. Item cap. : <lb/>
            Filio dolosi nihil erit boni, seruo autem prudenti prosperi erunt
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p>uestrum usque omnia ad aedificationem fiant. Petrus in epistula  <lb n="20"/>
            I cap. X: Parati semper ad satisfactionem omni <sic>poscentiuos</sic> <lb/>
            rationem usque uestram bonam in christo conuersationem. 
</p><p>XCII. DE SERVO FIDELI ET PRVDENTE ET COMMOTIONE DOMI- <lb/>
            NORVM. In prouerbiis cap. XVII: Seruus sapiens dominabitur <lb/>
            filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. Item cap. XDJI: <lb n="25"/>
            Filio doloso nihil erit boni, seruo autem sapienti prosperi erunt

</p></note><p><note type="footnote"> S I Petro 8, 15 et 16 10 Prou. 17, 2 12 Prou. 14, 15 </note><note type="footnote"> 1 intexpraetationem <hi rend="italic">SM</hi> 2 ante omnia inserunt liBguam habet <lb/>
            <hi rend="italic">MLC</hi> uobis <hi rend="italic">om. MLCv</hi> apost. <hi rend="italic">om. MVLC</hi> 8 aepistula<lb/>
             8 semper] <hi rend="italic">add</hi>. eetote <hi rend="italic">MVLC</hi> 4 a nobis uerbum] uos rationem<lb/>
             a uobis <hi rend="italic">C (cf. v)</hi> est] <hi rend="italic">add</hi>. séd <hi rend="italic">MVLCv</hi> 6 detractandum<lb/>
             nobis <hi rend="italic">S,</hi> detrahunt de uobis <hi rend="italic">MVLC (cf. Vulg. I Petr. 2, 12)</hi> <lb/>
            7 bonam <hi rend="italic">om. MVLC</hi> 9 prndenti <hi rend="italic">MLC</hi> commonitionem <lb/>
            dominieorum <hi rend="italic">S</hi> 10 optinebit <hi rend="italic">L</hi> 11 diuidit <hi rend="italic">SMV1LC:</hi> diuidet <lb/>
            <hi rend="italic">V2v (<foreign xml:lang="grc">διελει̃ται</foreign>)</hi> partes <hi rend="italic">V</hi> iHic] in prouerbiis <hi rend="italic">MVLC</hi> <lb/>
            12 bonis <hi rend="italic">S</hi> sapienti Sv prudenti <hi rend="italic">MVLC </hi>. </note><note type="footnote"> XII, Aug. 8, i. </note><note type="footnote"> 89 </note><lb/><pb n="610"/>
            erunt actus. Item illic: Iram uiri mitigat seruus prudens, <lb/>
            <sic>pugillianimem</sic> autem uirum quis sufferet? Item illic: Non <lb/>
            laedas seruum operantem in ueritate, neque mercennarium <lb/>
            dantem animam suam. Item illic: Seruus sensatus dilectus <lb/>
            sit tibi quasi anima tua: non defraudes illum libertate, nec<lb n="5"/>
            inopem relinquas illum. Item in ecclesiastico: Si eat <lb/>
            tibi seruus fidelis, sit tibi quasi anima tua: quasi fratrem, <lb/>
            sic illum tracta, quia in sanguine animae tuae parasti eum. <lb/>
            si laeseris illum iniuste et extollens discesserit, quem quaeres? <lb/>
            et qua uia quaeres illum? Seruo sensato liberi seruient, et<lb n="10"/>
            uir scius non murmurabit. Item paulus apostolus ad <lb/>
            colossenses: Domini, quod iustum est et aequum, seruis <lb/>
            praestate, scientes quoniam et uos dominum habetis in caelis
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> aetas. In ecclesiastico cap. V: Non ledas seruum operantem <lb/>
            usque neque inopem derelinquas illum. Item cap. : Si est <lb n="15"/>
            tibi <sic>senms</sic> fidelis, sit tibi quasi anima tua usque et uir scius <lb/>
            non murmurauit. Ad colosenses cap. XXI: Domini, quod <lb/>
            iustum est et aequum est, semis praestate scientes quia et uos
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p> actus. Item cap. : Iram uiri mitigat seruus prudens, pusillanimem <lb/>
            autem uirum quia sufferet? In ecclesiastico cap. V:<lb n="20"/>
            Non <sic>ledaa</sic> seruum operantem usque neque inopem derelinquas <lb/>
            illum. Item cap. VIIII: Si est tibi seruus fidelis, sit tibi quasi <lb/>
            anima tua usque in qua uia quaeras illum nescis. Ad colosenses <lb/>
            cap. V: Domini, quod iustum est et aequum, seruis

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Prou. 18,14 2 Eccli. 7, 20 (22) 4 ib. 21 (28) 6 Eccli <lb/>
            80, 39 et 40 (88, 81-82) 10 Eccli. 10, 25 (28) 12 Coloss. 4,1 </note><note type="footnote"><hi rend="italic">.1 ubi supra MVLC (lin. 4)</hi> 2 pusillanimem <hi rend="italic">(-mum L) MV<lb/>
             LC</hi> illio] in prouerbiis <hi rend="italic">MVLC</hi> 3 ledu <hi rend="italic">SMVLC</hi> 5 non I <lb/>
            fraudes <hi rend="italic">V</hi> libertatem M 6 Item - Si - murmurabit Item <lb/>
            <hi rend="italic">om. Y</hi> 8 comparasti <hi rend="italic">MLOv</hi> 9 leaeris <hi rend="italic">SLC</hi> queres 5, <lb/>
            quaeria (quer- C) <hi rend="italic">MLC</hi> 10 et qua uia quaeres (quaeris <hi rend="italic">L) MLCi</hi> <lb/>
            om. S, <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">εν</foreign> xohf <foreign xml:lang="grc">ο̉ο̉ϕ̃ ζητήσεις αύτο̉ν</foreign></hi> seruiunt <hi rend="italic">MLC</hi> 11 murmurauit <lb/>
            (-moranit <hi rend="italic">L) MLC</hi> paulus aposi <hi rend="italic">om. MVLC</hi> 12 colosenses <lb/>
            <hi rend="italic">MVLC</hi> quod <hi rend="italic">om. M</hi> 18 prestate <hi rend="italic">SL,</hi> praestante <hi rend="italic">M</hi> <lb/>
            sciens V1 quia <hi rend="italic">MYLC,</hi> quod v dn<foreign xml:lang="grc">̄</foreign>m <hi rend="italic">MVLC,</hi> deum <hi rend="italic">S</hi> </note><lb/><pb n="611"/><sic>praeiustum</sic> iudicem. Item ad ephesios: Et uos domini, eadem <lb/>
            facite ad illos, dimittentes minas, scientes quod et uester et <lb/>
            ipsorum dominus est in caelis, et personarum acceptio non <lb/>
            est aput deum. Item in deuteronomio: Non tradetis <lb/>
            seruum domino suo, qui confugit ad uos, sed uobiscum habitabit <lb n="5"/>
            in omni loco, quocumque placuerit ei, nec tribulabitis <lb/>
            eum. Item in prouerbiis: Noli tradere seruum in manus <lb/>
            domini, ne forte maledicat te et extermineris. 
</p></div><div n="93" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>XCIII.  DE COMMONITIONE SERVORVM. </title></ab><p>Paulus apostolus ad ephesios: Serui, obaudite dominis <lb/>
            carnalibus cum timore et tremore in simplicitate cordis <lb/>
            uestri sicut christo: non ad oculum seruientes, non ut hominibus <lb/>
            placentes, sed ut serui christi facientes uoluntatem dei, <lb/>
            ex toto animo cum beniuolentia seruientes sicut domino et <lb n="15"/>
            
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>dominum habetis in caelis. Ad effesios cap. XXVIIII: Et uos,  <lb/>
            domini, eadem facite illis remittentes minas, scientes quia uester <lb/>
            dominus est in caelis. 
</p><p>XCIII. DE COMMONITIONE SERVORVM. Ad effesios cap. <lb/>
            XXVIII: Serui, oboedite dominis carnalibus usque siue seruus <lb n="20"/>
            
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p>state usque dominum habetis in caelo. Ad ephesios cap. VII:  <lb/>
            Et uos, domini, eadem facite illis usque personarum acceptio non <lb/>
            est apud eum. 
</p><p>XCIII. DE COMMONITIONE SERVORVM. Ad ephesios cap. VII: <lb/>
            Serui, oboedite dominis carnalibus usque siue seruus siue liber.

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Ephes. 6, 9 4 Dent. 28, 15 et 16 7 Prou. 30, 10<lb/>
             11 Ephee. 6, 5—8 </note><note type="footnote"> 1 efeaios <hi rend="italic">S,</hi> effeaios <hi rend="italic">LC</hi> 2 dimittens <hi rend="italic">8,</hi> remittentes <hi rend="italic">MVLCv</hi> <lb/>
            et pr.] est <hi rend="italic">S, om. LC (xai <foreign xml:lang="grc">αύτών ϰαι ύμω̃ν</foreign>)</hi> S non est ulla <hi rend="italic">0</hi> <lb/>
            4 apud illum <hi rend="italic">MVL,</hi> apud eum <hi rend="italic">Cv, cf. Sab. Item - Non - Noli</hi> <lb/>
            extermineris <hi rend="italic">om. MVLC</hi> 11 paulus apost. <hi rend="italic">om. MVLC</hi> efesios <lb/>
            S, effesios <hi rend="italic">LC</hi> oboedite (obed- <hi rend="italic">VC) MVLC</hi> 13 uestris 8 <lb/>
            non ut S, ut <hi rend="italic">MVLC,</hi> quasi v, <foreign xml:lang="grc">ώς</foreign> 15 toto S: <hi rend="italic">om. MVLCv</hi> <lb/>
            beniuolentia S: bona uolontate <hi rend="italic">MVLCv (<foreign xml:lang="grc">εύνοιας</foreign>)</hi> </note><note type="footnote"> 89* </note><lb n="25"/><pb n="612"/>
            non hominibus, scientes quod unusquisque quodcumque fecerit <lb/>
            bonum, hoc consequetur a domino, siue seruus siue liber. <lb/>
            Item ad timotheum I: Quicumque sub iugo sunt serui, <lb/>
            dominos suos omni honore dignos habeant, ut nomen domini <lb/>
            et doctrina non blasphemetur. qui autem fideles habent<lb n="5"/>
            dominos, non contemnant, quod fratres sunt: sed magis serviant, <lb/>
            quoniam fideles sunt et dilecti qui beneficii participes <lb/>
            sunt. Item ad titum: Serui dominis suis subditi sint in <lb/>
            omnibus, et placeant, non contradicentes, non fraudantes, <lb/>
            sed in omnibus fidem bonam ostendentes, ut doctrinam saluatoris<lb n="10"/>
            nostri dei ornent in omnibus. Item petrus apostolus <lb/>
            I: Serui, obaudite cum omni timore dominis uestris, non <lb/>
            tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis. haec est enim <lb/>
            gratia aput deum, si propter conscientiam dei sustineat quis <lb/>
            iniuriam patiens iniuste. quae enim gloria est, si peccantes <lb n="15"/>
            
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> siue liber. In epistula ad timotheum cap. XXV: Quisque <lb/>
            sub iugo sunt serui, dominis suos omni honore. Ad titum cap. <lb/>
            <sic>un</sic>: Serui dominis suis subditi sunt In epistula petri I <lb/>
            cap. VIIII: Serui, oboedite cum omni timore dominis uestris non <lb/>
            tantum bonis. <lb n="20"/>
            
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p> Ad timotheum I cap. VII: Quicumque sunt sub iugo serui <lb/>
            usque et dilecti qui beneficii participes sunt. Ad titum cap. <lb/>
            II: Seruos dominis suis subditos esse usque ut doctrinam saluatoris <lb/>
            nostri dei ornent in omnibus. Petrus in epistula I cap. <lb n="25"/>
            VIII: Serui, subditi estote in omni timore dominis uestris usque <lb/>
            tristitias patiens iniuste.

</p></note><p><note type="footnote"> 8 I Tim. 6,1 et 2 8 Tit. 2, 9 et 10 12 I Petro 2,18—20 </note><note type="footnote"> 1 quod <hi rend="italic">MVLC:</hi> quo S, quoniam <hi rend="italic">v</hi> quodcumque <hi rend="italic">S, om. MV1 <lb/>
            LC,</hi> quod s. <hi rend="italic">lin. V*</hi> 2 consequetur <hi rend="italic">MO:</hi> consequitur <hi rend="italic">SL,</hi> consequatur <lb/>
            <hi rend="italic">V,</hi> recipiet r, <foreign xml:lang="grc">ϰομιει̃ται</foreign> 3 Item — Quicumque — lin. <hi rend="italic">11</hi> <lb/>
            omnibus Item <hi rend="italic">om. V</hi> prima <hi rend="italic">MC</hi> quicumquae <hi rend="italic">S</hi> 4 dominis <lb/>
            suis <hi rend="italic">S</hi> in omni <hi rend="italic">L</hi> dignos <hi rend="italic">om. C</hi> ut <hi rend="italic">MLC:</hi> et S, <lb/>
            <hi rend="italic">Lv<foreign xml:lang="grc">α</foreign></hi> 5 blasfemetur S 6 contempnant <hi rend="italic">MLC</hi> quod <hi rend="italic">St</hi> <lb/>
            quia <hi rend="italic">MLCv</hi> 8 seruis <hi rend="italic">S</hi> in omnibus et <hi rend="italic">S,</hi> et in omnibus <lb/>
            <hi rend="italic">MLC</hi> 11 ordinent <hi rend="italic">C</hi> apostolus S, in epistola (epfa) <hi rend="italic">MVLC</hi> <lb/>
            12 prima <hi rend="italic">MVC</hi> nostris <hi rend="italic">S</hi> 18 discolis <hi rend="italic">S (v):</hi> difficilioribus <hi rend="italic">MV<lb/>
             LC</hi> 15 iniustae <hi rend="italic">SM uerba</hi> quae enim — apat deum om. <lb/>
            <hi rend="italic">MVLC</hi> </note><lb/><pb n="613"/>
            cruciemini et sufferatis ? sed si bene facientes et patientes <lb/>
            iniuriam sustineatis, haec est gratia aput deum. 
</p></div><div n="94" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>XCIIII.  OBOEDIENDVM REGIBVS ET POTESTATIBVS SAECVULI. </title></ab><p>Paulus apostolus ad romanos: Omnibus potestatibus <lb n="5"/>
            sublimioribus subditi estote: non est enim potestas nisi a deo, <lb/>
            quae autem sunt a deo ordinata sunt. itaque qui resistit <lb/>
            potestati dei ordinationi resistit. qui autem resistunt, ipsi <lb/>
            sibi damnationem sumunt. nam principes non sunt timori <lb/>
            bono operi, sed malo. uis autem non timere potestatem? <lb n="10"/>
            quod bonum est fac, et habebis laudem ex illa. dei enim <lb/>
            minister est tibi in bonum. si autem malum feceris, time: <lb/>
            non enim sine causa gladium portat. dei minister, uindex <lb/>
            est in iram ei qui malum fecit. ideoque subditi estote non <lb/>
            solum propter iram, sed et propter conscientiam. ideo tributa <lb n="15"/>
            penditis, ministri enim dei sunt ad hoc ipsum seruientes. <lb/>
            reddite omnibus debita, cui tributum tributum, cui uectigal . <lb/>
            uectigal, cui timorem timorem, cui honorem honorem. nemini <lb/>
            quidquam debeatis, nisi ut inuicem uos diligatis. Item ad
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>XCNN. OBOEDIENDVM REGIBVS ET POTESTATIBVS SAECVLI. Ad  <lb n="20"/>
            romanos cap. XL: Omnibus potestatibus sublimioribus subditi
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p>XCIIII. OBOEDIENDVM RE&amp;IBVS ET POTESTATIBVS SAECVLI. Ad  <lb/>
            romanos cap. XV: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita <lb/>
            sit usque nemini quicquam debeatis nisi ut inuicem diligatis.

</p></note><p><note type="footnote"> 5 Rom. 13, 1-8 </note><note type="footnote"> 4 obediendom <hi rend="italic">VC</hi> saeculi om. <hi rend="italic">VC</hi> 5 paul. apost om. <hi rend="italic">MV <lb/>
            LC</hi> 7 autem] enim <hi rend="italic">MVLC</hi> 9 nam principes Sv: principes <lb/>
            enim <hi rend="italic">MVLC</hi> 10 bono operis <hi rend="italic">MV1,</hi> boni operis sed mali <hi rend="italic">V2v <lb/>
            Merba</hi> uis - - tibi in bonum <hi rend="italic">om. V</hi> 11 quod bonum est <hi rend="italic">S:</hi> bonum <lb/>
            <hi rend="italic">MLCv</hi> 1S dei] <hi rend="italic">add</hi>. enim <hi rend="italic">MVLCv</hi> miniater est uindex: in <hi rend="italic">M<lb/>
             VLv</hi> (est <hi rend="italic">om. C)</hi> 14 ira <hi rend="italic">MVLC</hi> ei <hi rend="italic">SV2Lv:</hi> et <hi rend="italic">MV1C</hi> <lb/>
            16 pendetis <hi rend="italic">S,</hi> praestatis <hi rend="italic">MVLCv</hi> (<foreign xml:lang="grc">ιελει̃ε</foreign>) ipsud <hi rend="italic">M</hi> 19 quicquam <lb/>
            <hi rend="italic">MVLC</hi> uos <hi rend="italic">om. MVLCv</hi> Item — Admone — homines <hi rend="italic">om. V</hi> </note><lb/><pb n="614"/>
            titum: Admone illos principibus et potestatibus subditos esse, <lb/>
            obaudire, ad omne opus bonum paratos esse, neminem blasphemare, <lb/>
            litigiosos non esse, sed modestos, omnes ostendentes <lb/>
            mansuetudinem ad omnes homines. Item petrus apostolus <lb/>
            I: Subiecti estote omni humanae ordinationi propter<lb n="5"/>
            <sic>domimun</sic>, siue regi tamquam praecellenti, siue ducibus tamquam <lb/>
            ab eo in hoc ipsum missis ad uindictam malorum, <lb/>
            laudem uero bonorum — quoniam sic est uoluntas dei, ut <lb/>
            bene facientes obmutescere faciatis stultorum hominum ignorantiam <lb/>
            —, ut liberi, non ut uelamen malitiae habentes libertatem,<lb n="10"/>
            sed sicut serui dei. omnes honorate, fraternitatem <lb/>
            diligite, deum uero timete, regem autem honorificate. 
</p></div><div n="95" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>XCV.  LVMEN ITINERIS NOSTRI ESSE LEGEM DEI. </title></ab><p>In psalmo XVIII: Praeceptum domini lucidum inluminans<lb n="15"/>
            oculos. Item in psalmo CXVIII: Lucerna pedibus meis
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> estote usque nisi inuicem diligatis. In epistula ad titum <lb/>
            <sic>cap</sic>. V: Admone illos principibus et potestatibus subditos esse. <lb/>
            In epistula <sic>petri</sic> I <sic>cap</sic>. : <sic>Subditi</sic> estote omni humane <lb/>
            usque regem autem honorificate. <lb n="20"/>
            
</p><p>XCV. LVMEN ITINERIS NOSTRI ESSE LEGEM DEI. In psalmo <lb/>
            XVIII: Praeceptum domini lucidum <sic>inIuminens</sic>. In CXVIII: Lu-
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p> Ad titum <sic>cap</sic>. III: Admone illos principibus et potestatibus subditos <lb/>
            esse usque ostendentes mansuetudinem ad omnes homines. <lb/>
            Petrus in epistula I <sic>cap</sic>. VIII: Subiecti estote omni humanae<lb n="25"/>
            creaturae propter deum usque deum timete, regem honorificate. 
</p><p>CXV. LVMEN <sic>ITINERlS</sic> NOSTRI ESSE LEGEM DEI. In psalmo <lb/>
            XVIII : Praeceptum domini lucidum inluminans oculos. In CXVIII:

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Tit. 3, 1 et 2 5 I Petro 2, 13—17 15 Pa. 18, 9 <lb/>
            16 PB. 118, 105 </note><note type="footnote"> 1 ammone <hi rend="italic">MLC</hi> 2 blasfemare S 3 non litigioeos <hi rend="italic">Cv</hi> <lb/>
            omnem <hi rend="italic">MLCv, <foreign xml:lang="grc">πα̃σαν</foreign></hi> 4 apost.] in epistola (epla) <hi rend="italic">MVLC</hi> <lb/>
            5 subiecti <hi rend="italic">Sv:</hi> snbditi <hi rend="italic">MVLC</hi> estote in <hi rend="italic">ras. S</hi> ordinatione V1 <lb/>
            <hi rend="italic">L,</hi> creaturae <hi rend="italic">V\'Cv</hi> 6 deum <hi rend="italic">VCv</hi> quasi <hi rend="italic">Cv</hi> 7 habeo <hi rend="italic">S</hi> <lb/>
            in hoc ipsum om. <hi rend="italic">Cv</hi> ipsnd <hi rend="italic">M</hi> laude <hi rend="italic">S</hi> 8 quia <hi rend="italic">MVLCv</hi> <lb/>
            9 stoltoram <hi rend="italic">MVLC:</hi> stonun S, imprndentium v 10 ut liberi <hi rend="italic">MV<lb/>
             LC:</hi> liberi <hi rend="italic">S,</hi> quasi 1. v 12 deum] dum <hi rend="italic">MV</hi> autem om. <hi rend="italic">L <lb/>
            Cv</hi> 15 preceptum <hi rend="italic">SLC</hi> </note><lb/><pb n="615"/>
            uerbum tuum, domine, et lumen semitis meis. Item in <lb/>
            prouerbiis: Quia lucerna est mandatum legis et lux uitae <lb/>
            et increpatio et disciplina. Item in esaia propheta: De <lb/>
            nocte uigilat spiritus meus ad te, deus, quia lux praecepta <lb/>
            tua sunt super terram. <lb n="5"/>
            
</p></div></div></body></text></TEI>