LXXXVI. HOMINEM EXEMPLO FORMICAE VEL APIS SINE PIGRITIA OPERARI DEBERE QVAE BONA SVNT. In prouerbiis Vade ad formicam, o piger, et aemulare 
 uidens uias eius, et esto illa sapientior: illa enim cum agrum 
 non possideat, neque conpellentem se habeat, neque sub 
 domino sit, quomodo parat aestate alimenta, copiosam autem 
 facit in messe repositionem! uel uade ad apem, et disce 
 quam laboriosa est, operationem etiam quam sanctam mercatur: 
 cuius labores reges et mediocres ad sanitatem offerunt: 
 grata est autem omnibus et gloriosa, et cum sit uiribus infirma, 
 sapientiam praedicans producta est. usque quo, piger,
 LXXXVI. HOMINEM EXCELSO FORMICE VEL LAPIS SINE PIGRITIA 
 OPERARI DEBERE QVAE BONA SVNT. In prouerbiis cap. VII: 
 Vade et formicam, o piger, et considera uias eius. Item cap. 
 sicut hipocrytae tristes usque pater tuus, qui uidet in abscondito, 
 reddet tibi. 
 LXXXVI. HOMINEM EXEMPLO FORMICAE VEL APIS SINE PIGRITIA 
 OPERARI DEBERE QVAE BONA SVNT. In prouerbiis cap. VII : 
 Vade ad formicam, o piger, usque et egestas longe fugiet a te.

 10 Prou. 6, 6-11 1 hipocritę S, hypochritae L 8 perciperant S 4 angite 
 M 6 ue*ter (rasa r, corr. m. 2) S occulta S, in occulto M 
 LC, W τ ∞ ̗̃ ϰϱυϕαί ∞ ̗ 13 parata! estate elimenta S copiosa M 
 VLC 14 facit autem MVLC 15 est S, sit MVLC operatione 
 MVLC etiam] et MVLC sancta MVLC 16 sanitatem 
 MVLC: scitatem S, υ̒γίειαν 17 autem est C 18 predicane 
 L producta est om. MVLC usquae S 
 iacebis? quando autem de somno surgis? modicum quidem 
 dormis, modicum autem sedes, modicum quidem dormitas, 
 modicum autem manibus conplecteris pectus: deinde adueniet 
 tibi sicut malus uiator paupertas, inopia autem sicut bonus 
 cursor. si autem inpiger fueris, ueniet tibi sicut fons messis 
 tua, inopia autem sicut bonus cursor refugiet te. Item 
 illic: Pigrum deicit timor: animae autem effeminatorum 
 esurient. Item illic: Increpatus piger non erubescit: simi- . 
 liter autem qui mutuatur triticum in messe. Item illic: 
 Desideria pigrum occidunt: non enim destinant manus eius 
 facere aliquid. Item illic: Occasiones quaerit piger et 
 dicit: leo in uiis est, in plateis autem homicidae. Item 
 illic: Sicut ostium in cardine uertitur, ita piger in lecto suo. 
 Item illic: Sapientior piger sibi uidetur quam qui in pleni-
 XIII: Vult te non uult piger, anima autem operantium inpugnabitur . 
 Item cap. XX: Abscondit piger manus sub ascella. Item 
 cap. XXI: Propter frigus piger arare noluit. Item cap. XXVI: 
 Dicit piger: leena in uia, leo in itineribus usque sapientior si
 Item cap. XVIDJ: Pigrum dei*cit timor, animae autem effeminatorum 
 esurient. Item cap. XXI: Desideria occidunt pigrum 
 usque manus eius operari. Item cap. XXVI: Abscondit piger 
 manus sub ascella usque sapientior sibi piger uidetur septem uiris. 
 loquentibus sententias. Item cap. XXVI: Sicut ostium uertitur 
 in cardine suo, ita piger in lectulo suo. Item cap. XIII: Vult 
 et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. Item 
 cap. XXII: Dicit piger: leo est foris, in medio platearum occidendus 
 sum. Item cap. XXI: Propter frigus piger arare noluit 
 usque non dabitur ei. Item cap. XXVI: Dicit piger: leaena in

 7 Pron. 18, 8 8 Prou. 20, 4 10 Prou. 21, 25 11 Prou. 
 22, 13 18 Prou. 26, 14 14 ib. 16 15 Prou. 13, 4 
 16 Prou. 19, 24 18 Prou. 26, 13. 16 21 ib. 15 et 16 2 sedes modicum quidem dormitas modicum autem MVLC: om. 8 
 dormittas C 6 te om. MVLC 7 illic] in prouerbiis MVL C 
 8 Item — Increpatus — Desid. — Occas. — Sicut — Sap. — nuntium om. 
 V illic] ubi supra MLC (et ita lin. 11. 13) 9 tricum S 
 messem SM illic] in prouerbiis MLC (lin. 14) 12 leo est in 
 uia C 18 0steum S 14 sibi piger Cv 38* 
 tudine perfert nuntium. Item in ecclesiastico: rn lapide 
 luteo lapidatus est piger: et omnis loquitur de aspernatione 
 eius. de stercore boum lapidatus est piger: omnis qui tetigerit 
 illum excutiet manus. 
 LXXXVII. SINE TIMORE HOMINVM MANDATA DEI PRAEDICANDA. In ezechihel propheta: Et tu, fili hominis, ne timueris 
 eos, neque paueas a facie eorum, quia insanient et conuenient 
 aduersum te in circuitu. uerba eorum ne timeas, et 
 a facie eorum ne paueas, quia domus exasperans est. Item 
 illic: Ecce dedi faciem tuam potentem aduersus facies 
 eorum, et constantiam tuam confortabo aduersus contentiones 
 eorum, et erit fortior petra constantia tua. Item illic: Et 
 ne timueris ab eis, neque terrearis a facie eorum, quia domus
 inpiger uidetur. In ecclesiastico cap. XI: In lapide luteo 
 lapidatus est piger. 
 LXXXVII. SINE TIMORE HOMINVM MANDATA DEI PRAEDICANDA. 
 In ezechielo cap : Et tu, fili hominis, ne timueris eos 
 neque paueas a facie eorum. Item cap. : Ecce dedi faciem 
 tuam potentem. Item cap. : Et ne timueris ab eis neque 
 
 uia, leo in itineribus usque sapientior sibi piger uidetur. In 
 ecclesiastico cap. XI: In lapide luteo lapidatus est piger usque 
 qui tetigerit eum excutiet manus. 
 LXXXVTI. SINE TIMORE HOMINVM MANDATA DEI PRAEDICANDA.. 
 In ezechil cap. : Tu ergo, fili hominis, ne timeas eos 
 neque sermones eorum usque quia domus exasperans est. Item 
 ibi cap. : Ecce dedi faciem tuam ualentiorem faciebus eorum

 1 Eccli. 22, 1 et 2 7 Ezech. 2, 6 11 Ezecb. 3, 8 
 18 ib. 9 3 eius] ei 8 bouum M eum MVLCv 7 eczechiel S, 
 ezechihelo M, ezechielo V, hiezecM L, iezech C proph. om. MV 
 LC 8 faciae S (et sic infra bis) 10 Item — Ecce — Et — 
 est Item om. V 11 ubi supra MLC 13 petrae L in ezechiel 
 (iez- C, hiezechielo L) MLC 
 exasperans est. Item in euangelio secundum matthaeum: 
 Quod dico uobis in tenebris, dicite in lumine, et 
 quod in aure auditis, praedicate supra tecta et in plateis. 
 nec timeatis eos qui occidere corpus possunt, animam autem 
 non possunt interficere: timete autem magis eum qui potest 
 animam et corpus occidere in gehennam. 
 LXXXVIII. DE STVLTO. In prouerbiis: Vir stultus. et iniquus uadit uias non 
 bonas: ipse autem adnuit oculo et significat pede. Item 
 illic: Vir stultus mala sibi fabricat, in suis autem labiis 
 thensaurizat ignem. Item illic: Non conueniunt stulto labia
 terrearis. In euangelio mathei cap . : Quod dico uobis in 
 tenebris, dicite in lumine. 
 LXXXVIII. DE STVLTO. In prouerbiis s cap . XVI: Stultus inridet 
 disciplina patris sui. Item cap . XV: Viis suis replebitur 
 stultus et super eum erit uir bonus. Item cap . XVII: Non dicent 
 stulto uerbo conposita nec principem labium mentiens. Item
 usque quia domus exasperans est. Secundum matheum cap . 
 
 X : Quod dico uobis in tenebris, dicite in lumine usque qui potest 
 animam et corpus perdere in gehennam. 
 LXXXVIll . DE STVLTO. In prouerbiis cap . VII: Homo apostata 
 uir inutilis, graditur opere peruerso usque digito loquitur. 
 Item cap . XXVII : Graue est saxum et onerosa harena, sed ira 
 stulti utroque grauior. Item cap . XVI: Stultus inridet disciplinam 
 patris sui. Item cap . XIIII: Viis suis replebitur stultus et super 
 eum erit uir bonus. Item cap . XVII : Non decent stultum uerba

 2 Matth. 10, 27 et 28 9 Prou. 6, 12 et 13 11 Prou. 16, 27 
 12 Prou. 17, 7 15 Prou. 15, 5 16 Prou. 14, 14 1 euuangelio S mattheum S 3 aure MLC: om. S 
 audistis L super MVLCv platheis M (saepius) 4 occidunt 
 corpus Cv 5 interflcere SMVL: occidere Cv (441, 6) 6 gehenna 
 L 10 annuet MV 11 ubi supra MVLC 12 in prouerbiis 
 MVL C 
 fidelia, neque iustis labia mendacia. Item illic: Vt quid 
 abundant diuitiae stulto? possidere enim sapientiam insensatus 
 non poterit. Item illic: Ira est patri filius insipiens, 
 et dolor matris eius. Item illic: Non desiderat sapientiam, 
 cui deest sensus: magis enim ducitur inprudentia. Item 
 illic: Os hominis stulti contritio est ei, labia autem eius 
 laqueus animae ipsius. Item illic: Stultitia uiri exterminat 
 uias eius, dominum autem causatur corde suo. Item illic: 
 Stultitia inest cordi iuuenis, uirga autem et disciplina longe 
 est ab eo. Item illic: Grauis est lapis et uix portabilis 
 harena, ira autem stulti grauior ambobus. Item illic: 
 Tamquam ager uir insipiens, et sicut uinea homo cui deest
 cap . XVIII: Qui prodest diuitias habere stulto? Item∗ibi: Ira 
 patris filius stultus. Item cap . : Non recipit stultus uerbo 
 prudentiae- Item∗ibi: Os stulti contritio eius. Item cap . XX : 
 Stultia hominis subplanta gressus eius. Item ibi: Non decent 
 stulto dilicie. Item cap . XXII: Stultia conligata est in corde 
 pueri. Item cap . XXV: Per agrum hominis pigri transiui. Item
 conposita nec principem labium mentiens. Item cap . XVIII: 
 Quid prodest habere diuitias stulto, quum sapientiam emere non 
 possit. Item cap . XVllI : Ira patris filius stultus usque quae 
 genuit eum. Item cap . XVllI : Non recipit stultus uerba prudentiae 
 usque in corde eius. Item cap . XVIII: Os stulti contritio 
 eius et labia ipsius ruinae animae eius. Item cap . XX: 
 Stultitia hominis subplantat gressus eius et contra deum feruet 
 animo suo. Item cap . XX: Non decent stultum deliciae usque 
 principibus. Item cap . XXII: Stultitia conligata est in corde 
 pueri usque effugabit eam. Item cap . XXV: Per agrum

 1 Prou. 17, 16 8 ib. 25 4 Prou. 18, 2 6 ib. 7 
 7 Prou. 19, 3 9 Prou. 22, 15 10 Prou. 27, 3 12 Prou. 24, 
 30 et 31 16 (26) Pron. 19, 10 1 Item — Vt - - p. 599, 15 os illorum Item om. V ubi supra 
 MLC (lift. 4 . 7. 10) 2 habnndant SLC 3 in prouerbiis ML 
 C (bin. 6. 9. 11) 4 matri MLC 5 in inprudentiam L, 
 ἀϕϱοσύνη̗ 6 ei MLC: om. S 8 autem S: enim MLC 
 in corde MC 11 haraena S, arena LC homiprudentia : si reliqueris eum inplebitur spinis et in faenum 
 fiet et erit desertus, et maceriae parietum eius effodientur. 
 Item illic: Sicut canis cum conuertitur ad uomitum suum 
 odibilis efficitur, sic stultus malitia sua conuersus in peccatis 
 suis. Item in ecclesiastico: Cum fatuis ne consilium 
 habeas: non enim poterunt continere. Item illic: Qui 
 minoratur corde, cogitat inania, et uir inprudens et errans 
 cogitat stulta. Item illic: Ex ore fatui inprobabilis parabola, 
 non enim dicit illam in tempore. Item illic: Cor 
 fatui quasi uas confractum, et omnem scientiam non tenebit. 
 Domus clausa fatuo sapientia, et scientia (in)sensati inenarrabilia 
 uerba. Item illic: Conpedes in pedibus stultorum doctrina 
 et quasi uinculum manus dexterae. fatuus in risu exaltat 
 uocem suam, et uir sapiens uix tacite ridebit. Item illic: 
 In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientium os illorum. 
 
 cap. XVI: Sicut canis quae reuertitur ad uomitum suum. In 
 ecclesiastico cap. X: Qui minaratur corde, cogitat insanie. 
 Item cap. VII: Cum famis ne consilium habeas. Item cap. 
 XI: Ex ore fatui reprobabitur parabola. Item ibi: Cor fatui 
 quasi uas confractum. Item ibi: Compedes in pedibus stulto 
 
 nis pigri transiui usque et maceria lapidum destructa erat. 
 Item cap. XXVI: Sicut canis qui reuertitur usque iterat stultitiam 
 suam. In ecclesiastico cap. VII: Cum fatuis ne consilium 
 habeas, non enim poterunt continere. Item cap. X: Qui 
 minoratur corde cogitat insania usque cogitat stulta. Item cap. 
 XI: Ex ore fatui inprobabilis parabola usque in tempore suo. 
 Item cap. XI: Cor fatui quasi uas confractum usque inennarrabilia 
 uerba. Item cap. XI: Conpedes in pedibus stulti doctrina 
 usque et uir sapiens uix tacite ridebit. Item cap. XI: In ore

 8 Prou. 26, 11 5 Eccli. 8, 17 (20) 6 Eccli. 16, 23 
 8 Eccli. 20, 20 (22) 9 Eccli. 21, 14 (17) 11 ib. 18 (21) 
 12 ib. 19 et 20 (22 et 28) 15 ib. 26 (29, 1 prudentia S: sapientia MLC reliquęris S, relinqueris ML 
 faenum MLC, foenum S 2 mac*eriae (rasa h) S 3 ubi supra ML 
 C (lin. 6.14) 5 nec S 8 in eccleaiastico MC, ubi supra L 9 illa 
 MLC ubi supra ML, in eccleaiaatico C 10 tenebit Sv: continebit 
 MLC 11 sensati SMLC inennarrabilia M 12 in ecclesiastico 
 \' MLC compedea MLC 13 dextrae ML 15 in cor ML 
 Item illic: Harenam et sal et massam ferri facilius est 
 portare quam hominem inprudentem et fatuum et impium. 
 Item illic: Amictus corporis et risus dentium et ingressus 
 hominis denuntiat de illo. Item illic: Praecordia fatui 
 quasi rota carri, et quasi axis uersatilis cogitatus ab illis. 
 Item illic: Sapientiam qui docet fatuum quasi qui conglutinat 
 testam. Item illic: Narratio fatui quasi sarcina 
 in uia. Contribulant minae cor sapientis: stultus autem flagellatur 
 et non sentit. Qui docet puerum stultum, contumeliam 
 facit aequitati. Item in prouerbiis: In risu 
 stultus agit nefaria. Item illic: Ex ore stultorum baculus 
 contumeliae, labia autem sapientium custodiunt eos. Item 
 illic: Omnia contraria sunt uiro insipienti, arma uero intellectus 
 labia sapientiae. Item illic: Sapiens timendo de-
 doctrina. Item cap. XI: Arenam et salem et massam ferri 
 facilius est portare quam hominem inprudentem. In prouerbiis 
 cap. : Sapiens timendo declinat a malo, stultus uero. In
 fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum. Item 
 cap. XI: Harenam et salem et massam ferri usque fatum et 
 impium. Item cap. XI: Amictus corporis et risus dentium et 
 ingressus hominis enuntiant de illo. Item cap. XVIIII : Praecordia 
 fatui quasi rota carri usque cogitatus illius. Item cap. 
 XI: Qui docet fatuum quasi qui conglutinat testam. Item cap. 
 XI: Narratio fatui quasi sarcina in uia usque contumeliam facit 
 aequitati. In prouerbiis cap. : In risu stultus agit nefaria. 
 Item cap. XIIII: In ore stulti uirga superbiae, labia autem sapientium 
 custodiunt eos. Item cap. XIIII: Vade contra uirum 
 stultum et nescit labia prudentiae. Item cap. XIIII : Sapiens

 1 Eccli. 22, 15 (18) 3 Eccli. 19, 80 (27) 4 Eccli 36 (88), 5 
 6 Eccli. 22, 7 7 Eccli. 21, 16 (19) 8 Prou. 17, 10 9 ProtL 
 9, 7 10 Prou. 10, 28 11 Prou. 14, 8 18 ib. 7 14 ib. 16 1 ubi supra MLC (lin. 3. 6. 7) arenam (-na L) VL salem 
 Cv 8 Item — Amictns — Un. 14 sapientiae Item om. V 4 denuntiat 
 ML, enuntiat S (enuntiant v), indicat C, ἀναγγέλλει in eoclesiastico 
 MLC precordia LC 5 quas iMis S ab illis S, 
 illius MLCv 6 conglutinet testa ML 8 flagellatur et MLC: 
 flagellat ut S 10 equitati S 11 nefarię agit C illic] in prouerbiis 
 MLC (lift. 13. 14) . 
 clinat a malo, stultus uero sibi confidens miscetur iniquo: 
 seruiet autem stultus prudenti. Item in esaia propheta: 
 Stultus enim stulta loquetur, et cor eius uana intellegit, ut 
 consummet iniqua et loquatur ad dominum errorem, ad 
 dispargendas animas esurientes et ut animas sitientes inanes 
 faciat. consilium enim malorum iniqua cogitauit, disperdere 
 humiles in sermonibus iniquis et dissipare uerba humilium in 
 iudicio. nam pii iustitiam cogitauerunt et hoc consilium 
 manebit. Item in ecclesiastico: Datus fatui non erit 
 utilis tibi: oculi enim illius septemplices. exigua dabit et 
 multa inproperabit, et apertio oris illius inflatio est. 
 LXXXVIIII. IRACVNDIAM DEPOSENDAM. Inprouerbiis : Anima benedicta omnis simplex: uir autem 
 animosus uel iracundus non honeste agit. Item illic: Stul- 
 
 esaia cap . : Stultus enim stulta loquitur usque et hoc consilium 
 manebit. In ecclesiasten cap . : Datus fatui non erit inutilis. 
 LXXXVIIII. IRACVNDIA DEPONENDA. In prouerbiis cap . : 
 Abominabile domino cor prauum. Item cap . XIII: Fatuus statim 
 indicat iram suam nsque qui permittit quasi gladio pugitur. 
 
 timet et declinat malum, stultus transilit et confidit. In esaia 
 cap . : Stnltus enim fatna loquitur et cor eius nsque et ipse 
 super duces stabit. In ecclesiastico cap . XI: Datum insipientis 
 non erit utile tibi, oculi enim illius septemplices sunt. 
 LXXXVIIII IRACVNDIA DEPONENDA. In prouerbiis cap . XII: 
 Abominabile domino cor prauum nsque non erit innocens. Item 
 cap . XIII: Fatuus statim indicat iram suam usque quasi gladio 3 Es. 32, 6-8 9 Eccli. 20, 14 et 15 14 Prou. 11, 25 
 15 Prou. 12, 16 19 Prou. 11, 20 Prou. 12, 16. 18 

 2 Item — Stultua — manebit Item om. V qsaia S 8 loquitur 
 MLC intelleget M 4 consumet SMLC 5 dispergendas 
 MLC esurientes et ut MLC: esuriente sicut S satientes S 
 6 faciat S: flant MLC 7 uerba MLC: uir S 9 fataae L 
 10 -illius MVLv, eius C, iliis S dabit MVLCv: debit S, dedit 
 Mat 11 inproperauit SMLV1 (impr- M) 13 iracundia deponenda 
 MVL 15 illic] in prouerbiis MVLC 
 tus ipsa eadem die pronuntiat iram suam, occultat autem 
 suam contumeliam astutus. Item illic: Iracundus agit sine 
 consilio, uir autem prudens multa sustinet. Item illic: Ira 
 perdet etiam sapientes, responsum autem humile auertit iram. 
 Item illic: Vir iracundus parat lites, patiens autem etiam 
 futuras mitigat. Item illic: Noli esse amicus uiro animoso, 
 cum amico autem iracundo noli conmorari, ne forte discas 
 uias eius et sumas laqueum animae tuae. Item illic: Totam 
 iram suam profert stultus, sapiens autem dispensat eam 
 per partes. Item illic: Vir animosus fodit contentionem, 
 uir autem iracundus exobruet peccata. Item in ecclesiastico: 
 Homo iracundus incendit litem, et uir peccator
 Item cap. XV: Iracundiam eius inutilis sustinebit. responsio mellis 
 frangit ira. Item cap. XVI: Vir iracundus prouocat rixa. Item 
 cap. XXIII : Noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum 
 uiro furioso. Item cap. XXVIIII: Totum spiritum suum profert 
 stultus, sapiens differt et reseruat in posterum. Item ibi: Vir 
 iracundus prouocat rixas. In ecclesiastico cap. XV: Homo
 pungitur conscientiae. Item cap. XIIII : Astutus omnia agit cum 
 consilio usque aperiet stultitiam. Item cap. XV: Qui patiens 
 est multa gubernatur usque exaltat stultitiam suam. Item cap. 
 XVI: Vir iracundus prouocat rixas usque mitigat suscitatas. 
 Item cap. XXIII: Noli esse amicus homini iracundo usque et 
 sumas scandalum animae tuae. Item cap. XXVIIII: Totum spiritum 
 suum profert stultus, sapiens differt et reseruat in posterum. 
 Item cap. XVII: Vir impius fodit malum usque separat principes. 
 In ecclesiaste cap. VII : Ne uelox sis ad irascendum 
 usque in sinu stulti requiescit. In ecclesiastico cap. XV:

 2 Prou. 13, 16 3 Erou. 15, 1 5 ib. 18 6 Prou. 22, 
 24 et 25 8 Prou. 29, 11 10 ib. 22 12 Eccli. 28, 8 et 9 (11) 
 13 Prou. 14, 35 et 15, 1 19 Prou. 18, 16 20 Prou. 14, 29 
 26 Prou. 16, 27 et 28 2 astutus] add . Item ibi Sunt qui loquendo nulnerant ut (in V) gladio 
 MVLC (Prou. 12, 18) illic] ubi supra MVLC 3 Item 
 — Ira — p. 603, 10 multiloquium Item om. V in prouerbiia MLC 
 (lin . 6. 8. 10) 4 humilem M 5 ubi supra MLC 9 inun 
 suam om. MLC proferet ML dispensat ea MLC: om. S 
 ( ταμιεύεται ) 10 contentiones MLC (509, 11) 
 turbabit amicos et in medium pacem habentium inmittet 
 delaturam. Item illic: Zelus et iracundia minuet dies, et 
 ante tempus senectam adducet cogitatus. Item in ecclesiaste: 
 Noli festinare in spiritu tuo irasci, quia ira in sinu 
 stultorum requiescit. Item apostolus ad ephesios: 
 Irascimini autem et nolite peccare: sol non occidat super 
 iracundiam uestram. Item illic: Omnis amaritudo et ira 
 et indignatio et clamor et blasphemia auferatur a uobis cum 
 omni malitia. Item illic: Nunc autem deponite uos omnem 
 iram, indignationem, malitiam, blasphemiam, multiloquium. 
 Item iacobus apostolus: Sit uero omnis homo citatus 
 audire et tardus loqui., piger in iracundia: iracundia enim 
 uiri iustitiam dei non operatur. Item in euangelio se-
 enim iracundus incendit litem et uir peccator turbabit amicos. 
 Item cap. XVI: Zelus et iracundia minuent dies. Ad effesios 
 cap. XVIII : Irascimini et nolite peccare: sol non occidat. Item 
 cap. XVllII : Omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et 
 blasphemia tollatur a uobis. Iacobus cap. III : Sit autem omnis 
 homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus 
 ad iram. Secundum matheum cap. IIII : Omnis qui irascitur 
 fratri suo, reus erit iudicio. 
 Homo enim iracundus incendit litem et uir peccator turbabit amicos. 
 Item cap. XVI: Zelus et iracundia munuent dies usque cogitatus. 
 Ad ephesios cap. V: Irascimini et nolite peccare: sol non occidat 
 super iracundiam uestram. Item cap. V: Omnis amaritudo 
 et ira usque tollatur a uobis cum omni malitia. In epistula 
 iacobi cap. llII : Sit autem omnis homo uelox ad audiendum 
 usque ira enim uiri iustitiam dei non operatur. Secundum

 2 Eccli. 80, 26 4 Eccle. 7, 10 6 Eph. 4, 26 7 ib. 
 31 9 Col. 3, 8 11 Iac. 1, 19 et 20 1 turbauit ML immittit MC 2 delaturam MLC: delatorem 
 S (cf. 520, 10) ubi supra MLC (Itn. 7) iracundiam S 
 3 ecclesiastico M 5 apostolus om. MLC efesioe S, effesios 
 LC 6 super iracundia ura M 8 blasfemia M 9 illic S: ibi 
 MLC uos om. MLC, et uos v omnia MLCv 10 ira M, 
 iram et L blasfemiam S 11 apostolus om. MVLC 12 in 
 om. V 13 euuang sec. mattheum S (sic pag. 604, lin. 12) 
 cundum matthaeum: Qui irascitur fratri suo sine causa, 
 reus erit iudicio. quicumque autem dixerit fratri suo ; racha, 
 reus erit concilio. quicumque uero dixerit: fatue, reus erit 
 gehennae ignis. 
 XC. QVOD HOMO A DEO FACTVS HVIVS GENVS VEL NATVRA DICATVR CVIVS OPVS FVERIT IMITATVS SIVE DEL SIVE DIABOLI. In deuteronomio: Haec domino retribuistis sicut plebis 
 fatua et non sapiens? nonne hic ipse pater tuus possedit te 
 et creauit te et fecit te? Item illic: Dominum, qui te 
 genuit, dereliquisti et oblitus es deum, qui te nutriuit. 
 Item in euangelio secundum matthaeum baptista 
 iohannea : Videns autem multos ex pharisaeis et sadducaeis
 XC. QVOD HOMO A DEO FACTVS HVIVS GENVS NATVRA DICATVR, 
 CVIVS OPVS FVERIT IMITATVS. In deuteronomio cap. CXV : 
 Haeccine reddes domino, populus stulte et insipiens. Item ibi: 
 Domini te genuit, dereliquisti et oblitus es. Secundum matheum 
 cap. II: Videns autem iohannes multos ex phariseis usque
 matheum cap. IIll : Omnis qui irascitur fratri suo, reus erit 
 iudicio nsque reus erit gehennae ignis. 
 
 XC. QVOD HOMO A DEO FACTVS HVIVS GENVS NATVRA DICATVR, 
 CVIVS OPVS FVERIT IMITATVS. In deuteronomio cap. XVIII : 
 Haecine reddis (dis in ras .〉 domino, popule stulte (e in ras .) et 
 insipiens usque fecit et creauit te. Item illic cap. : Deum, 
 qui te genuit, dereliquisti et oblitus es domini creatoris tui. Secundum 
 matheum cap. II: Videns autem multos pharisaeorum

 1 Matth. 5, 22 8 Dent. 82, 6 10 ib. 18 13 Matth. 3, 7-10 1 omnia qui MVLCv frasi S sine causa om. MVLCv 
 2 quicumquae S racha MVLC, raccha S 8 fatuae SMV 
 6 uel om. MVLC 7 emitatua S sine dei eine diaboli S: om. 
 MVLC (293, 15) 8 deutero nomium M plebs MVL, ples 
 C 9 possidet SL 10 ubi supra MVLC genuit te C 
 11 derelinquieti MVl dum V 12 bapt. ieh. om. MVLC 
 13 iohannis S autem] add . iohannes MVLC phariseis VC 
 saduceis (sadd- L) MVLC 
 uenientes ad baptismum suum dixit ad eos: progenies uiperarum, 
 quis ostendit uobis fugire ab ira uentura? facite ergo 
 fructus dignos paenitentiae. et ne dixeritis intra uos: patrem 
 habemus abraham. dico enim uobis, quoniam potens est deus 
 de lapidibus istis suscitare filios abrahae. iam enim securis 
 ad radicem arboris posita est: omnis ergo arbor, quae non 
 facit fructum bonum, excidetur et in igne mittetur. Item 
 illic: Amen amen dico uobis, quia omnis qui facit peccatum, 
 seruus est peccati. seruus autem non manet in domo in 
 aeternum, filius manet in aeternum. si ergo filius uos liberauit, 
 uere liberi eritis. scio quia semen abrahae estis, sed 
 quaeritis me interficere, quia sermo meus non capit in uobis. 
 ego quod uidi aput patrem meum loquor, et uos quae 
 uidistis aput patrem uestrum facitis. Item illic: Vos ex 
 patre diabolo estis, et desideria patris uestri facere uultis: 
 ille enim homicida fuit ab initio, et in ueritate non stetit, et 
 ueritas non est in eo. Item illic: Qui est ex deo, uerba
 arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et igne mittetur. 
 Item cap. II: Amen amen dico uobis, quia omnis qui facit peccatum 
 seruus est usque et uos quae uidistis apud patrem uestrum 
 facietis. Item cap. II: Vos ex patre diabolo estis. Item ibi: 
 Qui est ex deo uerba dei audit: ideo uos non audistis, quia ex
 et sadducaeorum uenientes ad baptismum suum dixit eis: progenies 
 
 uiperarum usque excidetur et in ignem mittetur. Secundum 
 iohannem cap. VIII: Amen amen dico uobis, quia omnis qui 
 facit peccatum seruus est peccati usque et uos que uidistis apud 
 patrem uestrum facitis. Item illic cap. VIII : Vos ex patre diabolo 
 estis usque quia non est ueritas in eo. Item illic cap. 
 Vm : Qui est ex deo, uerba dei audit usque ex deo non estis.

 8 Ioh. 8, 84-38 14 ib. 44 17 ib. 47 1 ad eos] eis Cv, αὐτοι̃ς 2 fugire SM: fugere VLC 
 8 fractos Ml penitentiae VLC 4 abraam V quoniam Sv: 
 quia MVLC 5 filius S 6 que S 7 igne S: ignem MV 
 LC (cap. CXIIII) 8 ubi supra MVLC 10 uos filius MVL 
 11 eritis SCv: estis MVL 18 meum patrem L 14 Item- 
 Vos — p. 607, 6 uitae om. V ubi supra MLC (UK. 17) 15 diabulo 
 SL 16 et ueritas S: quia ueritas MLC 
 dei audit. ideo uos non auditis, quia ex deo non estis. 
 Item apostolus ad ephesios: Et uos cum essetis mortui 
 delictis et peccatis uestris, in quibus aliquando ambulastis 
 secundum saeculum huius mundi, secundum principem potestatis 
 aeris huius, spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae, 
 in quibus et nos omnes aliquando conuersati sumus 
 in desideriis carnis et cogitationum, et eramus natura filii 
 irae sicut et ceteri. Item ad colossenses : Et uos qui 
 aliquando eratis alienati et inimici sensus eius in operibus 
 malis, nunc autem reconciliati in sanguine carnis eius per 
 mortem ipsius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et sine 
 crimine coram ipso. Item illic: Nolite mentiri inuicem, 
 spoliantes uos ueterem hominem cum actibus eius, et induite 
 nouum, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem 
 eius qui illum creauit. Item petrus apostolus I: Gratia 
 uobis et pax adimpleatur in recognitionem domini nostri iesu
 deo non estis. Ad efesios cap. III: Et nos cum essetis mortui 
 delictis et peccatis uestris et eramus natura filii ire sicut et ceteri. 
 Ad colosenses cap. III: Et uos cum essetis aliquando alienati 
 et inimici sensui usque et inreprehensibiles quoram ipsis. Item 
 c a p. Xm : Nolite mentire inuicem spoliantes nos ueterem hominem 
 cum actibus suis. In epistula petri I cap. I: Gratia uobis
 Ad ephesios cap. II: Et uos quum essetis mortui delictis usque 
 et eramus natura filii irae sicut et ceteri. Ad colosenses cap. 
 II: Et uos quum essetis aliquando alienati usque et inreprehensibiles 
 coram ipso. Item ad colosensea cap. IIII: Nolite 
 mentiri inuicem usque secundum imaginem eius qui creauit eum. 
 Petrus in epistula II cap. I: Gratia uobis et pax adimpleatur

 2 Ephes. 2, 1-8 8 Col. 1, 21 et 22 12 CoL 3, 9 
 et 10 15 II Petro 1, 2-4 2 apost. om. MLC effesios LC 3 delectis S 8 colosenses 
 8, colosenses MLC 9 qui aliquando MLC: quando S ( ποτὲ 
 ο̆ντας ) 11 ipsills om. Cv ezibite S, eiibete L 12 ad 
 colosenses MLC 13 eius S: suis MLCv (480, 12) et om. 
 MLC 14 agnitione C 15 creauit illum MLCv apostolus 
 S: in epistola MLC prima MC 16 re I gionem 8 
 christi, qui nunc omnia nobis diuina uirtute sua quae ad 
 uitam et pietatem pertinent donauit per agnitionem eius qui 
 nos uocauit sua inlustri uirtute, per quam honorifica et 
 maxima nobis promissa donantur, ut per haec sitis diuinae 
 consortes naturae post euasionem quae est in mundo in 
 cupiditate perditae uitae. Item iohannes apostolus I: 
 Filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus est, 
 sicut et ille iustus est. qui facit peccatum, a diabolo est, 
 quia ab initio diabolus peccat. et in hoc apparuit filius dei, 
 ut solueret opera diaboli. omnis qui natus est ex deo non 
 peccat, quia semen eius in ipso manet, et non potest peccare, 
 quia de deo natus est. hinc apparent filii dei et filii diaboli. 
 omnis qui non est iustus non est ex deo et qui non diligit 
 fratrem suum.