<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa080a.opp-lat1"><div n="61" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>LXI.  SANCTORVM CONVERSATIONI ET TRACTATVI ADHEBENDVM. </title></ab><p>In prouerbiis: Iuuenis, qui cum sancto, directa est uia <lb n="10"/>
            eius. auris audit et oculus uidet, opera domini utraque. <lb/>
            Item in ecclesiastico: Cum sancto adsiduus esto, quemcumque <lb/>
            cognoueris conseruantem timorem dei. Item illic:
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>illi flagella usque in zelum inimicum. Item cap. XVI: Aequus  <lb/>
            indomitus et uade durus, et filius. <lb n="15"/>
            
</p><p>LXI. SANCTORVM CONVERSATIONI ET TBACTVI ASHEBE NDVM. <lb/>
            In prouerbiis cap. XXI: Aurem audientem et oculum uidentem
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p>XVI: Equus indomitus euadet durus, et filius remissus euadet  <lb/>
            praeceps usque ne in turpitudinem illius offendas. 
</p><p>LXI. SANCTORVM CONVERSATIONI ET TRACTATVI ADRERENDVM. <lb n="20"/>
            In prouerbiis cap. XXI: Ex studiis suis intelligitur puer usque <lb/>
            dominus fecit utrumque. In ecclesiastico cap. XXI: Cum uiro <lb/>
            sancto maxime assiduus esto quemcumque cognoueris obseruantem

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Eccli. 80, 8 et 4 . 8 ib. 8 et 12 10 Prou. 20, 11 <lb/>
            12 Eccli. 37, 12 (15) </note><note type="footnote"> 2 selom <hi rend="italic">FMLCv, om. 8</hi> est <hi rend="italic">ante</hi> pater] ea <hi rend="italic">F</hi> 8 reliquid <lb/>
            S, relinquit <hi rend="italic">FMC,</hi> relinqaid <hi rend="italic">L, <foreign xml:lang="grc">ϰατέλιπε</foreign></hi> illic] in ecclesiastico <hi rend="italic">F<lb/>
             MVLC</hi> 4 euadit durns <hi rend="italic">om</hi>. V, <hi rend="italic">sed spat. uac. est</hi> euadet <hi rend="italic">FMC <lb/>
            bis</hi> eoadet <hi rend="italic">V</hi> 6 te om. <hi rend="italic">C</hi> 9 tractoi <hi rend="italic">FMVL</hi> 10 sancto] <lb/>
            <hi rend="italic">add</hi>. est <hi rend="italic">FMVLC</hi> 11 coulos <hi rend="italic">M</hi> 13 timorem dei <hi rend="italic">SFMVL<foreign xml:lang="grc">υ</foreign>,</hi> <lb/>
            timorem dni C, <hi rend="italic">cf. 472, 10, <foreign xml:lang="grc">τὰς ἐντολάς</foreign></hi> illic] ubi supra <hi rend="italic">FMVLC, <lb/>
            bis</hi> 20 tractatui p, <hi rend="italic">puncta supra syllabam</hi> ta <hi rend="italic">et infra atramento<lb/>
             scripta, cetera minio</hi> </note><lb/><pb n="552"/>
            In multitudine <sic>presbiteronim</sic> prudentium sta, et sapientiae <lb/>
            illorum ea corde coniungere : et omnem narrationem dei uelis <lb/>
            audire, et prouerbia laudis non effugiant te. et si uideris <lb/>
            <sic>sensatmn</sic>, euigila ad illum, et gradus ostiorum illius exprimat <lb/>
            pes tuus. Item illic: In tota anima tua time dominum, et<lb n="5"/>
            sacerdotes illius sanctifica. ex tota uirtute tua time eum <lb/>
            qui te fecit, et ministros eius non derelinquas. honora dominum <lb/>
            ex tota anima tua, et honorifica sacerdotes. Item <lb/>
            illic: Non despicias narrationem <sic>presbiterorum</sic> sapientium, <lb/>
            et in prouerbiis illorum conuersare: ab ipsis enim disces<lb n="10"/>
            doctrinam intellectus: et ipsi enim didicerunt a patribus. <lb/>
            Item illic: In medio tractantium adsiduus esto, et congregationi <lb/>
            pauperum adfabilem te facito, et presbitero <sic>hnmffia</sic> <lb/>
            animam tuam, <sic>etmagnato</sic> humilia caput tuum. Item illic:
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> dominus fecit utrumque. In ecclesiastico VI: In tota anima<lb n="15"/>
            tua time dominum et sacerdotes illius sanctifica usque et pauperi <lb/>
            porrige manum tuam. Item ibi: Ne despicies narrationem <sic>preebiterorom</sic> <lb/>
            sapientium. 
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p> timorem domini. Item cap. V: In multitudine praesbyterorum <lb/>
            prudentium sta usque exterat pes tuus. Item cap. VI: In tota <lb n="20"/>
            anima tua time dominum usque ut perficiatur propitiatio et benedictio <lb/>
            tua. Item cap. VI: Ne dispicias narrationem <sic>praesbyterorom</sic> <lb/>
            sapientium usque in tempore necessitatis responsum. Item cap. <lb/>
            UI: Congregationi pauperum affabilem te facito usque responde

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Eccli. 6, 84 (35) - 36 5 Eccli. 7, 29-81 (81-88) <lb/>
            9 Eccli. 8, 8 et 9 (9 et 10) 12 Eccli 27, 12 (18) et Eccli. 4, 7 </note><note type="footnote"> 1 praesbyterorum <hi rend="italic">F,</hi> praesbiterorom <hi rend="italic">SMV,</hi> presbiterorcun <hi rend="italic">L</hi> <lb/>
            aellis <hi rend="italic">M</hi> 3 et si uideris sensatum] <hi rend="italic">cf. 472, 13, <foreign xml:lang="grc">ἐὰν</foreign> <foreign xml:lang="grc">ι̃δης</foreign> <foreign xml:lang="grc">συνετόν</foreign></hi> <lb/>
            4 osteorum <hi rend="italic">S</hi> exprimat <hi rend="italic">Si</hi> eiterat <hi rend="italic">FVLCfJ,</hi> extiterat <hi rend="italic">M, cf. 472,<lb/>
             14, <foreign xml:lang="grc">ἐϰτοιβέτω</foreign></hi> 5 <hi rend="italic">uerba</hi> Item - In tota - Non — In - caput tuum <lb/>
            Item <hi rend="italic">om. V</hi> dfim <hi rend="italic">S,</hi> dm <hi rend="italic">FMLCv, <foreign xml:lang="grc">τὸν ϰύϱιον</foreign>, sed cf. 385, 10</hi> <lb/>
            8 et sacerdotes eius honorifica <hi rend="italic">FMLC, <foreign xml:lang="grc">ϰαὶ δόξασον ίεϱέα</foreign></hi> 9 illic] in <lb/>
            pronerbiis <hi rend="italic">(sic) FMLC</hi> dispicias 8 praeabyteroram <hi rend="italic">et postea</hi> <lb/>
            praesbytero <hi rend="italic">F,</hi> praesbit- <hi rend="italic">SM,</hi> preabit- <hi rend="italic">L</hi> 11 dedicerant S <lb/>
            12 nbi supra <hi rend="italic">FMLC</hi> asaid- <hi rend="italic">et</hi> affab- <hi rend="italic">FMLC</hi> 14 illic] in pronerbiis <lb/>
            <hi rend="italic">FMLC</hi> </note><lb/><pb n="553"/>
            Secundum uirtutem tuam caue tibi a proximo et cum sapientibus <lb/>
            et sensatis tracta. Item illic-: Viri iusti. sint tibi <lb/>
            conuiuae, et in timore domini sit tibi gloria. cum sensatis <lb/>
            sit tibi tractatus, et omnis narratio tua in praeceptis altissimi. <lb/>
            in manibus artificum opera laudabitur, in sensu uero seniorum <lb n="5"/>
            uerbum. 
</p></div><div n="62" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>LXII.  NON ACCIPIENDAS VSVRAS. </title></ab><p>In leuitico: Pecuniam tuam non dabis in usuram, et in <lb/>
            additamentum recipiendi gratia non dabis ei escas tuas: ego <lb n="10"/>
            sum dominus deus uester, qui eduxi uos de terra aegypti. <lb/>
            Item in deuteronomio: Non exiges a fratre tuo usuram <lb/>
            pecuniae et usuram escarum et usuram omnium rerum quaecumque <lb/>
            <sic>fieneraueris</sic>. Item in psalmo <sic>XliII</sic>: Qui iurat <lb/>
            proximo suo et non decipit eum: qui pecuniam suam non <lb n="15"/>
            dedit ad usuram. 
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>LXII. NON ACCIPIENDAS VSVRAS. In leuitico cap. CXLVIII:  <lb/>
            Pecuniam tuam non dabis in usuram. In deuteronomio cap. <lb/>
            LXVIIII: Non frenabis fratri tuo ad usuram. In psalmo : <lb/>
            <sic>Qm</sic> <sic>iarat</sic> proximo suo., <lb n="20"/>
            
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p>pacifice in mansuetudine. Item cap. VII: Secundum uirtutem  <lb/>
            tuam caue te a proximo tuo usque in sensu uero seniorum uerbum. 
</p><p rend="script">LXII. NON ACCIPIENDAS VSVERAS. In leuitico cap. XVI: <lb/>
            Pecuniam tuam non dabis ad usuram usque ego dominus deus <lb/>
            uester qui eduxi uos de terra aegypti. In deuteronomio cap. <lb n="25"/>
            XIII: Non fenerabis fratri tuo ad usuram pecuniam usque ut <lb/>
            benedicat tibi dominus deus tuus in omni opere tuo. In psalmo <lb/>
            XIIII: Qui iurat proximo suo usque non dedit ad usuram.

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Eccli. 9, 14 (21) 2 ib. 16. 15. 17 (22-24) 9 Leu. 25, <lb/>
            37 et 88 12 Deut. 23, 19 14 Ps. 14, 4 et 5 </note><note rend="script" type="footnote"> 2 sensatiB <hi rend="italic">S,</hi> prudentibus <hi rend="italic">FMVLOv, cf. 384, 4</hi> ubi supra F <lb/>
            <hi rend="italic">MVLC</hi> instis <hi rend="italic">S</hi> sint tibi sint ( _<hi rend="italic">m. 2) V</hi> 8 conuiue <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> 5 laudatur <hi rend="italic">FMVLG</hi> 9 leuqitico <hi rend="italic">S</hi> 12 in deutheronomium <lb/>
            F, in deutero nomium <hi rend="italic">M</hi> 18 quaecumquq <hi rend="italic">S</hi> 14 faeneraneris <lb/>
            <hi rend="italic">FC:</hi> feneraueris <hi rend="italic">SMVL uerba</hi> Item — Qui - — usuram <hi rend="italic">om. <lb/>
            V</hi> 15 decipit <hi rend="italic">FMLCv:</hi> decepit <hi rend="italic">S, cf. 475, 14</hi> eum <hi rend="italic">om. FM<lb/>
             LCv</hi> 16 ad <hi rend="italic">FMLCv, om. S, <foreign xml:lang="grc">ἐπὶ τόϰϕ</foreign></hi> usuram] <hi rend="italic">add</hi>. et <hi rend="italic">C</hi> </note><pb n="554"/></p></div><div n="63" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>LXIII.  QVOD NEGOTIATOR MENDACIO EXVI NON POSSIT. </title></ab><p>In ecclesiastico: Duae species difficiles et periculosae <lb/>
            mihi apparuerunt: difficile exuetur negotians a mendacio, et <lb/>
            non iustificabitur caupo a peccato. si in medio conpaginis<lb n="5"/>
            lapidum palus figitur, sic in medio uenditionis et emptionis <lb/>
            angustabitur peccatum. 
</p></div><div n="64" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>LXIIII.  DVPLICIA PONDERA NON HABENDA. </title></ab><p>In deuteronomio: Non erit in domo tua pondus grande<lb n="10"/>
            aut pusillum, et non erit in domo tua mensura grandis aut <lb/>
            pusilla: pondus uerum et iustum erit tibi: ut multorum dierum <lb/>
            sis super terram quam dominus deus dabit tibi in sortem: <lb/>
            quia abominandus est domino omnis qui facit iniusta. Item
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> LXIII. QVOD NEGOTIATOR MENDATIO EXVI NON POSSIT. In o <sic>Cclesiastico</sic><lb n="15"/>
            XIII: Tres species audiuit anima mea et <sic>dluitem</sic> <lb/>
            mendacem. 
</p><p>LXIIII. DVPLICIA PONDERA NON HABENDA. In deuteronomio <lb/>
            <sic>XCVIllI</sic>: Non habebis in seculo diuersa pondera. In pro-
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p> LXIII. QVOD NEGOTIATOE MENDACIO EXVI NON POSBIT. In ecclesiastico<lb n="20"/>
            <sic>cap</sic>. XIIII: Duae species difficiles et periculosae <lb/>
            mihi apparuerunt usque sic et inter medium uenditionis et emptionis <lb/>
            angustabitur peccatis. 
</p><p>LXIIII. DVPLICIA PONDERA NON HABENDA. In deuteronomio <lb/>
            <sic>cap</sic>. XIII: Non habebis in sacculo diuersa pondera usque

</p></note><p><note type="footnote"> S Eccli. 26, 28 5 EccU. 27, 2 10 Dent. 25, 18-16 </note><note type="footnote"> 2 mendatio <hi rend="italic">MLC</hi> exsui 8 3 difficiles et] difficile\' est F1 <lb/>
            V1 periculoaa F1 3 **mihi <hi rend="italic">V,</hi> emi <hi rend="italic">M,</hi> mi <hi rend="italic">F</hi> emetor <lb/>
            (exs- C) <hi rend="italic">FMLC,</hi> exaitur Sv mendatio <hi rend="italic">M</hi> 5 si] sicut v <lb/>
            compag- <hi rend="italic">FMC</hi> 6 figatur <hi rend="italic">FVLC,</hi> ficatur <hi rend="italic">M</hi> em I tionia <hi rend="italic">F</hi> <lb/>
            7 angustiabitur <hi rend="italic">Cv</hi> 9 dupplicia <hi rend="italic">SC</hi> 10 in deutheronomium <hi rend="italic">F,</hi> <lb/>
            in deutero iromium <hi rend="italic">M</hi> 11 aut] i et F1 14 abhom- <hi rend="italic">VL</hi> <lb/>
            fecit <hi rend="italic">L</hi> iniusta S: ista <hi rend="italic">FMVLC, <foreign xml:lang="grc">πα̃ς ποιω̃ν ταυ̃τα</foreign></hi> <foreign xml:lang="grc">πα̃ς</foreign> <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ποιω̃ν<lb/>
             α̌διϰον</foreign>, sed codicis Alexandrini m. 1 om. <foreign xml:lang="grc">πα̃ς</foreign> x. <foreign xml:lang="grc">α̌διϰον</foreign>, m. 2 om</hi>. <foreign xml:lang="grc">πα̃ς</foreign> <lb/>
            <hi rend="italic">7t. <foreign xml:lang="grc">ταυ̃τα</foreign></hi> </note><lb n="25"/><pb n="555"/><sic>abomiin</sic> prouerbiis: Statera iniqua abominatio est coram domino: <lb/>
            pondus autem aequum acceptum est ei. Item illic: Abominatio <lb/>
            est domino duplex pondus, et statera dolosa non est <lb/>
            bonum ante eum. Item illic: Pondus magnum et minimum <lb/>
            et mensurae duplices inmunda ante dominum utraque, et qui <lb n="5"/>
            facit ea in studiis suis inpedietur. Item in <sic n="poss">amospro</sic>- <lb/>
            , pheta: Audite igitur haec, qui opprimitis in mane pauperes <lb/>
            et uiolatis inopes a terra, dicentes: quando transiet messis,\' <lb/>
            ut uendentes adquiramus, et sabbata, ut <sic>aperiamas</sic> thensauros <lb/>
            et faciamus mensuram minorem, et ut adampliemus pondus <lb n="10"/>
            et faciamus stateram iniquam, ut possideamus pecunia pauperes <lb/>
            et inopes pro calciamentis, et ab omni negotio mercabimur? <lb/>
            iurauit dominus aduersus superbiam iacob: si obliuiscetur <lb/>
            omnia opera eius. et pro his conturbabitur terra, <lb/>
            et lugebunt omnes qui habitant in ea. <lb n="15"/>
            
</p><note n="alpha" type="alttext"><p>uerbiis cap. XI: Statera dolosa abominatio apud deum, et pondus  <lb/>
            aequum uoluntas. Inamoscap. : Audite hoc qui conteritis <lb/>
            pauperem et deficere facitis egenos usque e lugebit omnis <lb/>
            habitator eius. 
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p><sic>nabitur</sic> enim dominus eum qui facit haec. In prouerbiis cap.  <lb n="20"/>
            XI: Statera dolosa abominatio apud dominum, et pondus aequum <lb/>
            uoluntas eius. Item cap. XXI: Pondus et pondus, mensura et <lb/>
            mensura, utrumque abominabile est apud dominum. In amos <lb/>
            cap. : Audite hoc qui conteritis pauperem et deficere facitis <lb/>
            egenos terrae dicentes usque numquid super isto non commouebitur <lb n="25"/>
            terra et lugebit omnis habitator eius?

</p></note><p><note type="footnote"> 1 Prou. 11,1 2 Prou. 20, 23 4 ib. 10 7 Amos. 8, 4-8 </note><note type="footnote"> 1 abhominatio <hi rend="italic">L 2 uerba</hi> Item — Abominatio — ante eum om. \' <lb/>
            <hi rend="italic">FMVLC</hi> 8 dupplex <hi rend="italic">8</hi> 4 illic] ubi supra <hi rend="italic">FMVLC</hi> 5 men-, <lb/>
            sure <hi rend="italic">8</hi> dupplices <hi rend="italic">M</hi> immunda <hi rend="italic">FMC</hi> utraquQ <hi rend="italic">8</hi> 6 impedietur <lb/>
            <hi rend="italic">FMLC uerba</hi> Item — Audite — habitant in ea <hi rend="italic">om. V</hi> <lb/>
            propheta <hi rend="italic">SMLC,</hi> prf <hi rend="italic">F</hi> oprimitis <hi rend="italic">S</hi> 8 uigiolatis 8 9 uindentes <lb/>
            <hi rend="italic">L</hi> apperéamus <hi rend="italic">M,</hi> operiamus <hi rend="italic">L</hi> thesauros <hi rend="italic">FMLC</hi> <lb/>
            10 in mensuram <hi rend="italic">L</hi> ampliemus <hi rend="italic">FMLC, deficit F</hi> 11 faciemus <lb/>
            <hi rend="italic">M</hi> pecuniam pauperis <hi rend="italic">MLC</hi> 12. inopia <hi rend="italic">LC</hi> 14 conturbabitur <lb/>
            <hi rend="italic">MLC,</hi> canturhabitur <hi rend="italic">S</hi> </note><pb n="556"/></p></div><div n="65" subtype="chapter" type="textpart"><ab><title>LXV.  VOTA DOMINO STATIM 8OLVI OPORTERE. </title></ab><p>In deuteronomio: Si autem uoueris uotum domino deo <lb/>
            <sic>tao</sic>, non tardabis reddere illud: quia exquirens exquiret <lb/>
            dominus deus tuus a te, et erit in peccatum. si autem no-<lb n="5"/>
            \'lueris uouere, non erit in te peccatum. quae exeunt per labia <lb/>
            tua custodies, et facies quemadmodum uoueris deo tuo uotum <lb/>
            quod locutus es ore tuo. Item in ecclesiaste: Statim <lb/>
            ut uoueris uotum: domino, non tardabis reddere illud. tu <lb/>
            itaque quae uoueris redde. bonum est non uouere quam<lb n="10"/>
            uouisse et non soluere. 
</p><note n="alpha" type="alttext"><p> LXV. VOTA DOMINO STATIM SOLVI OPORTERE. In deutero <lb/>
            nom. <sic>cap</sic>. LXXX: Quum uoueris uotum domino deo <sic>tao</sic> usque <lb/>
            quod loquutus es in ore tuo. In <sic>ecctti</sic> <sic>cap</sic>. : Statim ut <lb/>
            uoueris notam domino, non tardabis reddere. <lb n="15"/>
            
</p></note><note n="mu" type="alttext"><p> LXV. DOTA DOMINO STATIM SOLVI OPPORTERE. In deuteronomio <lb/>
            <sic>cap</sic>. XIII : Quum uoueris uotum domino deo tuo, non <lb/>
            tardabis reddere usque sicut promisisti domino deo tuo et propria <lb/>
            uoluntate et ore tuo loquutus es. In ecclesiaste <sic>cap</sic>. V: Si <lb/>
            quid uouisti deo, ne moreris reddere usque quam post uotum<lb n="20"/>
            promissa non reddere.

</p></note><p><note type="footnote"> 8 Dent. 23, 21-28 8 Eccle. 5, 8 et 4 </note><note type="footnote"> \'8 deutero nomium <hi rend="italic">MV</hi> 4 exquirens <hi rend="italic">S, om. MVLC</hi> exquirit <lb/>
            8 5 in peccatum <hi rend="italic">S,</hi> in te peccatum <hi rend="italic">MLC,</hi> peccatum in te <hi rend="italic">V, hr</hi> <lb/>
            <foreign xml:lang="grc">σοι</foreign> <hi rend="italic"><foreign xml:lang="grc">ἁμαϱτία</foreign>, sed cf. Cypr. testim</hi>. 3, <hi rend="italic">30 (H. 143, 19)</hi> 7 quemammodum <lb/>
            <hi rend="italic">M</hi> dno d3 <hi rend="italic">L</hi> ori <hi rend="italic">M</hi> 8 eccl, 8, ecclesiasten <hi rend="italic">M,</hi> <lb/>
            ęccl\'astico <hi rend="italic">C</hi> statim nt <hi rend="italic">MVLC,</hi> statim <hi rend="italic">S, <foreign xml:lang="grc">ϰ̣αϑώς</foreign></hi> 9 dartabis <lb/>
            S 10 itaquQ <hi rend="italic">S</hi> est] <hi rend="italic">add</hi>. enim <hi rend="italic">C</hi> 11 uoniBse et non soluere] <lb/>
            post notum (promissa <hi rend="italic">add. v)</hi> non reddere <hi rend="italic">Lv</hi> et non] nec <hi rend="italic">Y</hi> </note><pb n="557"/></p></div></div></body></text></TEI>