XLVI. DE NEGLEGENTIA SACERDOTVM. In hieremia propheta: Et sacerdotes non dixerunt: ubi est deus? et cultores legis meae nescierunt me, et pastores impie egerunt in me. Item illic: Horribilia facta sunt super terram: prophetae prophetant inique, et sacerdotes plauserunt manibus suis, et populus meus dilexerunt eos. XLV. DE NEGLEGENTIA SACERDOTVM. In hieremia cap. : Et sacerdotes non dixerunt: ubi est deus? Item cap. : XLVI. DE NEGLEGENTIA SACERDOTVM. In hieremia c.ap. : Sacerdotes non dixerunt: ubi est dominus ? usque et pastores praenaricati sunt in me. Itemibicap. : Stupor et mirabilia facta sunt in terra usque quid igitur fiet in nouissimo eius? 12 Hier. 2, 8 14 Hier. 5, 30 et 81 1 tollea S 3 est] efficitur Cv iungit S, adiungit MVLC 4 domino] deo MVLC 6 aut] an VCv quoniam Sv: quia M VLC 7 templum est SMVL, templum sunt Cv 9 praetio (-cio V) SMVC, precio L; add . magno MVLCv tollite S, portate MVLCv deum VLCv 12 iheremia (fere semper) C 18 legis **** (ras . meae) L meae om. C 14 impiae agerunt 8 impie om. M uerba Item — Horribilia - - futurum om. V ubi supra MLC horrebilia S 15 profetae prophetant S iniquae SM 16 dilexerunt L: dixerunt S, delerunt M, dilent Cv quid facietis in futurum? Item illic: A sacerdote usque ad pseudoprophetam omnes fecerunt mendacium, dicentes: pax, pax. et ubi est pax? Item illic: Quomodo dicitis: sapientes sumus nos, et lex domini nobiscum? in uanum facta est metatura uestra. scribae confusi sunt, sapientes territi sunt, quia uerbum domini reprobauerunt: sapientia quae est in illis? Item illic: Tabernaculum tuum miserum factum est, periit, et omnes pelles eius disruptae sunt: quia pastores insipienter gesserunt, et dominum non inquisiuerunt: ideo non intellexerunt. Item illic: Propterea haec dicit dominus ia pastores, qui regunt populum meum: uos dispersistis oues meas, et expulistis eas, et non uisitastis eas. ecce ego uindico in uos secundum mala studia uestra. et suscitabo illis pastores, qui pascant eas: et ultra non timebunt neque Horribilia facta sunt super terram. Itemcap. : A sacerdote usque pseudopropheta. Item cap . : Quomodo dicitis: sapientes sumus. Item cap .. : Tabernaculum tuum miserum. Item cap . : Prophetare haec dicit dominus ad pastores usque . Item cap . : Et a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt dolum usque et non erat pax. Item illic cap . : Quomodo dicitis: sapientes nos sumus usque et sapientia nulla est in eis. Item cap . : Tabernaculum meum uastatum est usque quia stulte egerunt pastores et dominum non quaesierunt. Item ibi cap . : Ideo haec dicit dominus deus israhel ad pastores qui pascunt populum meum usque et nullus quaeretur ex numero, 1 Hier. 6, 18 et 14 8 Hier. 8, 8 et 9 7 Hier. 10, 20 et 21 10 Hier. 28, 2 et 4 1 in hieremia (ih- C) MVLC 2 pseudo prophetas V\' 3 pax semel V ubij non V\'Cv uerba Item — Quomodo - Tabernaculum — Propterea — terrebuntnr dicit dominus om. V ubi supra MLC 4 uobiscum M 5 metatura ML, metatur S, σχοι̃νος (cf. Lactant. imt. 4, 11, 13) om . metatura uestra C 6 territi sunt] add . et capti sunt MLC ν 7 quae in illis est C ubi supra MLC 8 diruptae M, disruptae LC, ruptae S 9 uerba et d. n. inquisiuerunt om. MLC 10 ubi supra MLC 82* terrebuntur , dicit dominus. Item in osee propheta: Absconderunt sacerdotes uiam domini et ignis comedit indices eorum, et non fuit in eis qui inuocaret me. Item in michaea propheta: Et sacerdotes cum muneribus respondebant, et in dominum requiescebant dicentes: nonne dominus. est in nobis? Item in hieremia propheta:s o mali pastores ! conrupistis oues meas, docentes eas secundum uoluntates uestras, et quae uera sunt non docuistis eas. Item in sophonia propheta: Sacerdotes eius contaminant sancta et reprobant legem. Item in malachiel propheta: Vos sacerdotes, qui fallitis nomen meum, et dixistis: in qua re fefellimus nomen tuum ? offerentes ad altarium meum panes pollutos. non est mihi uoluntas, dicit dominus neque miserebuntur dicit dominus. In oseecap. : Absconderunt sacerdotes uiam. In malae. cap. : Et sacerdotes cum muneribus. Insophoniacap . : Sacerdotes eius contaminant. In malach. cap. : Vos sacerdotes qui fallitis dicit dominus. Inoseecap . : Omnes calefacti sunt quasi clibanus usque non est qui clamet in eis ad me. In michea cap. : Et sacerdotes eius in mercede docebant usque numquid non dominus in medio nostrum ? In sophonia cap. : Sacerdotes eius polluerunt sanctum, iniuste egerunt contra legem. In malachi cap. : Ad nos, o sacerdotes, qui dispicitis nomen 1 Oe. 6, 9 et Oa. 7, 7 4 Mich. 8, 11 6 Hier. 23, 1 9 Soph. 3, 4 11 Mal. 1, 6. 7. 10 1 oseae SV, osae M propheta om. MVLC ahsconderunt ... ] 08 . 6, 9 ἐχϱνψαν ἱεϱει̃ς odov ϰυϱίου , OS. 7, 7 ϰαὶ ϰατέϕαγεν ϰὺϱ tovg ϰϱιτάς αὐτω̃ν eod. Alex . 2 comedet MVC 3 illorum C 4 michea SMVL, mychea C propheta om. MYLC 5 dum M VL, dm C, dno S (364, 5) 6 verba Item — 0 mali — docuistis eas om. MYLO 9 item in sofonia prof. S, item in sophonia LC, item sophoniaa (om . item F) MV 10 sancta MVLC, sèm (a 8. Z. m. 1) S malachiel SMLC, maclachisl V proph. om. MVLC 12 in qua re fefellimos MLC: in qua I refellimus S, in qua re fefellimus (le 8. lin. a m. al.) V altare C 13 uoluntas] add . in nobis V2v omnipotens, et sacrificium non accipiam de manibus uestris. Item in ezechiel propheta: Et ideo, pastores, audite uerbum domini: ecce lac deuoratis, et lanis eorum cooperitis uos, et quod crassum est iugulastis, et oues meas disper* sistis: quod infirmum erat non confortastis, et quod male habebat non curastis, et contritum non alligastis, et quod errabat non conuertistis, et quod periebat non requisistis, et fortem oppressistis labore. et dispersae sunt oues meae, eo quod non sint pastores, et factae sunt in deuorationem omnibus bestiis agri. et dispersae sunt oues meae super omnem montem et in omnem collem altum, et super faciem totius terrae dispersae sunt, nec erat qui requireret neque qui reuocaret. Item in malachiel propheta: Qui inritastis dominum in uerbis uestris, et dixistis: in quo inritauimus eum? in eo quod dicatis: omnis qui facit malum bonum est coram domino, et ipsi in eis placuit. et ubi est deus nomen meum usque de muneribus uestris. In ezechiel cap. : Et ideo, pastores, audite uerbum domini usque neque reuocaret. In malach. cap. : Qui irritastis dominum in uerbis meum, usque munus non suscipiam de manu uestra. Item : Custodite spiritum uestrum et nolite dispicere usque aut certe ubi est iudicii. In ezechiel cap : Haec dicit dominus deus israhel: uae pastoribus israhel usque non erat inquam qui 2 Ezecb. 34, 2-6 18 Mal. 2, 17 1 ezechiel SMV, iezechiel (ihez- C) LC proph. om. MVLC S dominus S earum L uos cooperitis MVLC 4 grassum S *iulastis (rasa o) S, iogulatis F* 5 erat infirmum V 7 periebat SMV1, perierat Lv, peribat VC 8 oppraessistis SMY, obpressistis L disperse et facte L 9 sint SM*, sunt M1 VL C deuoratione SV 10 besteia S 12 depresse S requireret S: eriperet MVLC 18 verba Item — Qui — contaminabuntur Item om. V malachiel SMC, malachia L proph. bm. MLC qui MLC: quia S irritastis MLC 14 inritabimaa S; irritauimus M LC 15 quot M malum Sv, peccatum MLC . bonum S ( χαλό v): bonus MLCv 16 ipse MLC iustitiae? Item in osee propheta: Sacrificia eorum tamquam panis luctus: omnes qui manducant ea contaminabuntur. Item in numeris: Separamini a tabernaculis hominum istorum durissimorum, et nolite tangere ab omnibus quae sunt eis, ne simul pereatis in peccato eorum. XLVII. DE SANCTIFICATIONE SACERDOTVM VEL MINISTRANTIVM DEO ET OMNI ORDINATIONE ECCLESIASTICAE DISCIPLINAE. In exodo: Et sacerdotes, qui accedunt ad dominum, sanctificentur, ne forte derelinquat eos dominus. Item illic: Et facies illis bracas lineas, ut tegant inuerecundiam uestris. In osee cap . : Sacrificia eorum tamquam. In nostrif cap . : Separamini a tabernaculo hominum istorum. XLVI. DE SANCTIFICATIONE SACERDOTVM VEL MINISTRANTIVM DEO ET OMNI ORDINE ECCLESIASTICE DISCIPLINAE. In exodu cap . : Et sacerdotes quoque accedunt ad dominum. Item cap . : Et facies illis femoralia. Item cap . : Omnis qui requireret. Item in osee cap . : Sacrificia eorum quasi panis Ingentium : omnes qui comedunt eum contaminabuntur. In numeris cap . X: Recedite a tabernaculis hominum impiorum usque ne inuoluamini in peccatis eorum. XLVII. DE SANCTIFICATIONE SACERDOTVM VEL MTNISTRANTIVM DEO ET OMNI ORDINE ECCLESIASTICAE DIaCIPLINAE . In exodo cap . xrn : Et sacerdotes qui accedunt ad dominum sanctificentur, ne forte derelinquat eos dominus. Item in exodo cap . XIII: Facies et feminalia linea usque a renibus. Item in exodo cap . 1 Os. 9, 4 8 Num. 16, 26 9 Ex. 19, 92 11 Ex. 28, 42 1 osseae 8, ose M proph. om. MLC (saepiss.) 2 omnia S 8 separamims S hominum MVLC: om. S 5 eis S ( αὐτοι̃ς ): in eis MVLC peccatis MVLCv eormn] add . Item S 6 XLVI L . 8 ordinatione S, ordini MVLC et eclesiasticae S discipline M 11 in exodo MVLC (8. i.) braccas V innerecundiam MV1, inuerecuntiam (ecuntiam in ras. m. 1) S, uerecundiam LC, in uerec. V2 . corporis, a lumbis usque ad genicula . Item illic: Omnis qui tetigerit altare sanctificetur. Item in leuitico: Sancti erunt domino suo, et non coinquinabunt nomen domini dei sui, et dona ipsi offerent, et erunt sancti. mulierem meretricem et coinquinatam non accipient, mulierem eiectam a uiro non accipient, quia sancti sunt domino deo suo. et sanctificabis eos. dona enim domini dei uestri hi offerunt: sancti erunt, quia sanctus sum ego dominus qui sanctifico eos. Item illic: Et locutus est dominus ad aaron, dicens: uinum et sicera non bibetis, tu et filii tui tecum, quando introibitis in tabernabulo testimonii, uel cum accedetis ad altare, ne moriamini. estote sancti, quia sanctus sum ego dominus deus uester. Item in paralipomenon I: Et uocauit dauid sadoc et abiathar sacerdotes, et leuitas arihel, asea , iohel, aminadab. et dixit illis: uos principes familiarum tetigerit altare sanctificabitur. In leuitico cap. : Sanctificauerunt deo suo usque qui sanctifico eos. Item cap. : Et loquutus est dominus ad aaron dicens: uinum et sicera usque dominus deus uester. In paralipomenon : Et uocauit dauid, XIII: Omnis qui tetigerit altare sanctificabitur. In leuitico cap. VI: Dixit quoque dominus ad aaron: uinum et omne quod inebriare potest non bibetis usque quae loquutus sum ad eos per manum moysi. Item cap. XIII: Sancti erunt deo suo et non polluent nomen eius usque sit ergo sanctus, quia et ego sanctus sum dominus qui sanctifico uos. In libro paralip *** I cap. : Et uocauit dauid sadoch et abiathar sacerdotes usque sanctificati 1 Ex. 29, 37 2 Len. 21, 6-8 9 Leu. 10, 8 et 9 18 I Par. 15, 11. 12. 14 1 tUrba Item — Omnis — sanctificetar Item om. Y 2 leuuitico S 8 deo MVLC inquinabunt C 4 et erunt MVLC: erunt S 7 hii SMV 9 in leuitico MVLC aron SM 10 siceram Y\'C quando om. C 11 tabernacolum MVLC acceditis MVLC 12 sancti estote MVLC quia] quoniam C 18 in libro MLC paralippemenon L, paralypomenon C primo MC, om. L 14 saddoc S, sadoch M abiatar V, abyathar C leuuitas et leuuitarmn et leuuitae 8 arihel ML: ariel SVC 15 asaa L, ase C iohel MVL: ioel SC aminadap M leuitarum, purificamini uos et fratres uestri, et reportate arcam domini dei israhel ubi paraui ei. et purificati sunt sacerdotes et leuitae, ut portarent aream domini israheL Item paulus apostolus ad titum: Huius rei gratia reliqui te cretae, ut quae deerant corrigas et constituas per ciuitates presbiterium, sicut ego tibi disposui. si quis est sine crimine, unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusatione Iuxoriae , aut non subditos. oportet enim episcopum sine crimine esse, tamquam dei dispensatorem, non superbum, non iracundum, non uinolentum, non turpis lucri adpetitorem: sed hospitalem, benignum, prudentem, iustum, sanctum, continentem, obtinentem secundum doctrinam fidele uerbum, ut potens sit exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere. sunt enim multi etiam non oboedientes, uaniloqui et seductores. Item adtimotheum I: Humanus sermo: si quis episcopatum cupit, bonum opus desiderat. oportet enim episcopum inreprehensibilem esse, unius uxoris uirum, sobrium, prudentem, ordinatum, hospitalem, docibilem, non uinolentum, sadoc et abiatar sacerdotes usque arcam domini dei israhel. Item paulus ad titum cap. : Huius regi gratia reliqui te crete. usque uaniloqui et seductores. Item cap. : Fidelis sermo: sunt ergo sacerdotes et leuitae, ut portarent arcam domini dei israhel. Item paulus ad titum cap. I: Huius rei gratiae relinqui te crete usque non oboedientes uaniloqui et seductores. Ad timotheum I cap. IIII: Fidelis sermo: si quis episcopatum 4 Tit. 1, 5-10 15 I Tim. 3, 1-10 2 archam MC (bis) istrahel S (bis) S domini] add . dei MC 4 uerba Item — Hnins — Humanus— Diaconee - - in christo iesu Item om. V apostoius om. MLC 5 qae (e ex i corr. m. 1) S et Sv: nt MLC (xal) 6 presbiteros (praesb- M) JlL, sacerdotes C 7 habens filios C 8 luxuriae LC 9 dispinMtorem M 10 turpi lucri appetitorem ML obtinentem S ( ἀντεχόμενον ): oboedientem MLC (obed- C), ampleeteatem v 18 exortari ML 14 obqdienteB S, obed- C 15 prima MC 16 capit S, deriderat MLCo 17 inrepraehensibilem (-liY C) SMC subriun S 18 ordinatam SMC: ornatam Lv non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate — si quis autem suae domui praeesse nescit, quomodo ecclesiae dei diligentiam habebit? —, non neophytum, ne in superbiam elatus in iudicium incidat diaboli. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt, ut non in obprobrium incidat et laqueum diaboli. diaconos similiter castos et pudicos, non bilingues, non multo uino deditos, non turpis lucri adpetitores, non cupidos, habentes sacramentum fidei in conscientia pura. et hi quoque probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Item illic: Diacones sint unius uxoris uiri, qui filiis bene praesunt et suis domesticis. qui enim bene ministrauerint, gradum bonum sibi adquirunt, et multam fiduciam in fide quae est in christo iesu. Item petrus apostolus in epistula I: Seniores autem qui in uobis sunt obsecro ego testis iesu christi passionum, similiter maior natu et futurae declarationis laudis socius, ut regatis plebem domini, curae si quis episcopatum desiderat magnum opus. In epistula petri I: Seniores autem qui in uobis sunt usque quia ipse est cura de desiderat usque qui enim bene ministrauerint gradum sibi bonum adquirent. Petrus in epistula I cap. XVIII: Semores ergo qui in uobis sunt obsecro consenior usque proicientes in eum, 12 I Tim. 8, 12 et 13 16 I Petro 5, 1-7 1 litigOBum S 4 ecclesiam M dei ante diligentiam om. 8 non neofitam SML, nonne offitiam C1 5 incedat S (bis) diabuli S (bis) 7 opbropriam S, obprobriom MLC diaconos Sv: presbiteros (praesb- M) MLC 8 castos et pndicos S: pndicos castos (om . et) MLC, padicos v ( σεμ v ούς ) 9 debitos S turpi lucri appetitores ML 10 hii SM 11 primum om. MLC 12 item illic om. MLC diacones SMLC sint] similiter ML C mores S 18 presint L, praefuit M minietrauerit L 14 bonum sibi gradum adquirit MLC uerba et multam f. i. f. q. e. i. christo iesu om. MLC ide] se de S 15 apostolus om. MLC 16 aepistola S 17 testes L, estis S maiores MLC 18 sotios L cura MVaL, curam V\'O habentes non in auaritia neque in dominatione fratrum, sed uoluntarie ex animo libenter. et sine reprehensione, ut forma sitis ouibus, in operibus bonis, in omni conuersatione quae secundum deum est: ut cum apparuerit princeps pastorum, rationem reddatis de ouibus, et percipiatis illam floridam et inmarcescibilem gloriae coronam. similiter et iuniores subiecti estote senioribus. omnes autem quietem et humilitatem animi induite: quia deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. humiliate ergo uos sub potente dextera dei, ut uos exaltet in tempore uisitationis suae: omnem sollicitudinem uestram proicientes in eum, quoniam ipsi cura est de omnibus. Item in euangelio secundum matthaeum: Quisnam est fidelis seruus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis cibaria in tempore? beatus seruus ille, quem ueniens dominus eius inueniat sic facientem. amen dico uobis, quia super omnia quae possidet constituet illum. quod si dixerit malus ille seruus: tardat dominus meus uenire, et coeperit percutere conseruos suos, sedens et nobis. In euangelio mathei cap. : Qnisnam est fidelis serans et prudens usque stridor dentium. quoniam ipsi cura est de nobis. Secundum matheum cap. XXV: Quis putas est fidelis seruus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam usque illic erit fletus et stridor dentium. 12 Matth. 24, 45-51 2 uoluntariae SMVL repraehensione SMVC 6 inmarciscibilem S, -cessibilem LC subiecti S: subditi MVLOv 8 induentes M VLC 9 potente SV: potenti MLCv dei deztera C 11 quoniam Sv: quia MVLC ipse M est cura MVlL omnibus S, nobis MV LCv 12 uerba item in euangelio om. Y euog sec math S quis sapiens sernns (et prudens 8. Im. add. al . m.) C 14 cibaria (cyb- C) LC: cibariam (cyb- S) SMV, cibum v, τήν τϱοψήν 15 conueniens L, quum uenerit v inuenerit MVLCv 17 illom] eum Cv 18 cepit VC sedens et bibens MVLC: sedentes et bibentee S, manducet autem et bibat r, ἐσϑίη̩δὲ xai πι v η (interpres scripsisse uidetur: edens et b.) bibens cum luxoriosis, ueniet autem dominus serui illius in die qua non sperat et hora qua non sentiet, et diuidet eum partemque eius cum infidelibus ponet: illic erit fletus et stridor dentium. Item paulus apostolus ad colossenses : Dicite archippo: uide ministerium quod accepisti, ut illud inpleas. Item in leuitico: Ab ostio tabernaculi testimonii non exies septem diebus, donec inpleatur dies consummationis uestrae. Item illic: Ad ostium tabernaculi testimonii sedebitis septem diebus die et nocte. custodite obseruationes domini, ne moriamini. XLVIII. DE SANCTIFICATIONE POPVLI. In exodo: Descendit autem moyses de monte ad populum, et dixit illis, et sanctificauit eos: et lauerunt uestimenta sua. et dixit ad eos: estote parati tribus diebus, et ne accesseritis ad mulierem. Item in deuteronomio: Ecce ostendi uobis iudicia et iustitias, sicut mandauit mihi dominus, facere sic in terra, in qua uos introibitis ibi possidere eam. et seruate et facite, quia haec est prudentia uestra et intellectus coram XLVIII. DE SANCTIFICATIONE POPVLI. Inexodocap . : Descendit autem moises de monte ad populum. In deuteronomio cap . : Ecce ostendi uobis iudicia et iustitia usque et filiis XLVIII. DE SANCTIFICATIONE POPVLI. In exodo cap . XI: Descenditque moyses de monte usque ne adpropinquetis uxoribus. uestris. In deuteronomio cap . III: Scitis quod docuerim uos praecepta atque iustitias sicut praecepit mihi dominus usque 5 CoL 4, 17 6 Leu. 8, 33 8 ib. 36 13 Ez. 19, 14 et 15 16 Deut. 4, 5-9 1 luxuriosis VLC serui om. MVLC 2 die S non sentiet S, nescit MVLC, ignorat v, ού γι v ώσχει 4 verba Item - Dicite — Ab — Ad — moriamini om. MVLC 5 arcippo S 6 leuuitico S osteo et osteum S 7 diq S 11 XLYII L 18 discendit S 17 sic] 8. lin. add . facietis V1 (cf. v) 18 et ante seruate om. MVLC omnibus gentibus, quaecumque audiermtiastitias istas, et dicent: ecce populus prudens et sciens quae gens tam magna haec. quia quae est tam magna gens, cui sit deus adpropinquans, sicut dominus deus noster in omnibus in quibuscumque inuocauerimus eum? et quae alia gens tam magna, quae habeat iustitiam et iudicia iusta secundum omnem legem istam, quam ego trado uobis coram uos hodie? adtende tibi et serua animam tuam, ne obliuiscaris omnia uerba, quae uiderunt oculi tui, et ne recedant de corde tuo omnibus diebus uitae tuae. et instrues filios tuos et filios filiorum tuorum. Item in libro paralipomenon II ioadas sacerdos: Et statuit ostiarios super portas domus domini, et non intrabit inmundus in omni re. Item petrus apostolus I: Et uos sancti in omni conuersatione estote, quia scriptum est: sancti estote, quia et ego sanctus sum. filiorum tuorum. In paralipomenon librollcap . : Ioiadas sacerdos statuit ostiarios. In epistula petri I cap. : Et uos in omni conuersatione sancti estote. docebis ea filios ac nepotes tuos. In paralipomenon libro II cap. : Constituit quoque ioiadas ianitores in portis domus domini usque inmundus in omni re. Petrus in epistula I cap. HI: Et ipsi sancti in omni conuersatione sitis usque quoniam et (s. I.) ego sanctus sum. 12 n Par. 28, 19 18 I Petro 1, 15 et 16\' 1 quicumque MVL 2 quae MVLC, om. S, xo 8 gens] hę gens C 5 et que alia gens et I tam S 6 omnem om. C 7 ego om. MVLC uobis V* bodiae S 11 uerba Item - Et statuit — Et — sanctus sum om. V in paralipomenon (paralfppemen L, paralypom- q libro MLC ioiadas LC 12 et ante statuit. om. MLC constituit Cv hostiarios MC intrauit MLC 18 immundus M in (om . in M) epistola petri prima (I L) MLC 14 uos in omni conuereatione sancti MLC 14 scribtom S 15 et om. M sum scs L XLVIIII. DE CONTENTIONE VITANDA. In prouerbiis: Odium suscitat contentio, omnes autem non contendentes protegit amicitia. Item illic: Contradictiones sedat tacitus, inter potentes autem definit. Item illic: Noli procedere in rixam cito, ne postmodum paeniteat te. cum tibi maledixerit amicus tuus, recede retro. noli contendere, cum te exprobrabit amicus. gratia et amicitia liberant, quam serua tibi, ne in obprobriis sis, sed custodi uias tuas bene conseruando. Item illic: Vir animosus fodit contentionem, uir autem iracundus exobruet peccata. Item apostolus ad corinthios I: Cum enim sit inter uos aemulatio et contentiones, nonne carnales estis et secundum XLVIII. DE CONTEMPTIONE VITANDA. In prouerbiis cap . : Odium suscitat suscitat rixa. Item cap . : Contradictione aeddat tacitus. Item cap . : Noli procedere rixa cito. Item cap . : Vir animosus fodit I temptionem . In epistula ad corinthios I cap . : Cum enim sint inter uos emulationes . XLVIDI. DE CONTENTIONE VITANDA. In prouerbiis cap . XI: Odium suscitat rixas et uniuersa delicta operit caritas. Item cap . X: Contradictiones sedat tacitus usque definit. Item cap . XXV: Quae uiderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito, usque qui loquitur uerbum in tempore suo. Item cap . XVII: Vir impius fodit malum usque separat principes. Ad corinthios I cap . III: Quum enim sit inter uos zelus et contentio usque secundum 3 Prou. 10, 12 4 Pr. 18, 18 6 Pr. 25, 8—10 10 Pr. 29, 22 12 I Cor. 3, 3 28 Prou. 16, 27. 28 1 XLVm L 4 ubi supra MYLC 6 in prouerbiis MVC, ubi supra L m rin cito ne LC, in rixatione MV peniteat SV, poeniteat L 8 exprobrauit MLC, exprobrauerit V 9 liberat L opprobriis S (347, 5) 10 tuas om. M conserando MV1 uerba Item - Vir - - peccata. Item apoatolua om. V illic] in pronerbiis MLC uerba uir autem i e. pecoata om. MLC 12 1] om. M erit Sv: sint MVLC hominem ambulatis? Item ad philippenses: Si qua ergo consolatio in christo, si qua adlocutio caritatis, si qua societas spiritus, si qua uiscera miserationis: inplete gaudium meum, ut id ipsum dicatis omnes, eandem caritatem habentes, unianimes, unum sentientes, nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed humilitate mentis inuicem existimantes sibimet ipsos superiores, non sua singuli respicientes, sed aliorum. L. DE HAERETICIS ET PSEVDOPROPHETIS VITANDIS SEV CONTENTIONIBVS LEGIS. In hieremia: Et dixit dominus ad me: falsa prophetant prophetae in nomine meo: non misi illos, et non mandaui illis, neque locutus sum ad eos: quia uisiones falsas et diuinationes Ad philippenses cap. : Si qua ergo consolatio in christo usque respicientes, sed aliorum. XLVIIII. DE HERETICIS VITANDISED PSEVDOPEOPHETIS SEV CONTENTIONEBVS LEGIS. In hieremia cap. Et dixit dominus ad me: falsa prophetant usque ipsi prophetant uobis. Item hominem ambulatis. Ad philipenses cap. II: Si qua ergo con- solatio in christo, si quod ﹡﹡﹡ solacium (ras . con) usque sed ea quae aliorum L. DE HERETICIS VITANDIS ET PSEVDOPROPHETIS SEV CONTEN- TIONIBVS LEGIS. In hieremia cap. : Et dixit ad me: falso prophetae uaticinantur in nomine meo usque seductionem cordis 15 1 PhiL 2, 1-4 . 12 Hier. 14, 14 1 filippensee S 2 consulatio S qua adlucutio S, quod solatium MVLCv, cf. 350, 5 8 si qua uiscera misericordiae, si qua societas eps, implete MVLC 4 id om. V dicatis] sapiatis v (350, 7) unanimes MVLCv 6 humilitatem S (350, 9), in humilitate MCv exstimantes M 7 sibimet S, ae MVLC 9 XLVIIII L 10 hereticis SMVLC uitandis et pseudoprophetis MVLC 12 dominus MVLCv: om. S falsae L prophetant MVLC: om. S prophetae uaticinantur v profetae et profetarum et profetant S 18 et non] neque C illis] illos MV 14 eos] illos C et] atq; C et praesumptiones cordis sui ipsi prophetant uobis. Item illic: Nolite audire sermones prophetarum, quia uani sunt et uisiones cordis sui loquuntur, et non ab ore domini. dicunt his qui repellunt uerbum domini: pax erit uobis. Item in esaia propheta: Populus hic labiis me diligit, cor autem eorum longe est a me: sine causa enim colunt me, docentes doctrinas mandata hominum. Item in ezechiel: Et extendam manum meam super prophetas, qui uident mendacia et loquuntur uana: in disciplina populi mei non erunt, neque in scriptura domus israhel scribentur, et in terram israhel non intrabunt. eo quod populum meum seduxerunt dicentes: pax pax, et non erat pax. Item illic: Vae qui adsumunt ceruicalia sub omnem cubitum manus et faciunt uelamina super omne caput uniuersae aetatis ad subuertendas animas. cap . : Nolite audire sermones prophetarum. In esaia cap . : Populus hic labiis me honorat. In lzacchar . cap . : Et extendam manum meam super prophetas usque pax pax, et non erit pax. Item cap . : Vae his qui adsumunt ceruicalia sui prophetant uobis. Item cap . : Haec dicit dominus: no- 20 lite audire uerba prophetarum usque pax erit uobis. Item in. esaia cap . : Populus iste ore suo et labiis usque mandata hominum. In ezechiel cap . : Et erit manus mea super prophetas usque dicentes: pax pax, et non erat pax. Item cap . : Vae qui consuunt puluillos sub omni cubito manus usque 2 Hier. 23, 16 et 17 5 Es. 29, 13 7 Ezech. 18, 9 et 10 12 ib. 18. 19. 22. 2 ubi supra MVLC uana V 8 locuntur V\' (etiam mfra) 4 his om. MVLC domini] add . dicentes MVLC 5 propheta om. MVLC diligit S: honorat MVLC, glorificat a 6 colunt S: quaerunt (quer- LC) MVLC, timuerunt v ( σέβονταί ) 7 doctrinas] add . et V1 doctrinas hominum et mandata L hiezechiel M, iezechiel C 10 in ante scriptura om. V is*rahel (rasa t) S bis 11 dicentes MVLC, om. S 12 uerba Item — Vae — Obsecro — Quod - - opera eorum Item om. V ubi supra ML C uae] add . his MLC assument ML 13 omne cubitu L manuum LC 14 omnem caput ML aetatis] add . suae C subuertentias S et contaminabant me et populum meum seducebant ad occidendas animas, quas non oportebat mori, et ad liberandum animas, quas non oportebat uiuere, dum loquimini populo exaudienti eloquia uana. eo quod euertebatis cor iusti et confirmabatis manus iniqui, ne omnino se auerteret a uia sua mala et uiueret. Item paulus apostolus ad romanos: Obsecro uos, fratres, diligenter obseruate tumultuosos et scandala praeter doctrinam, quam uos didicistis, dicentes aut facientes. declinate ab ipsis. nam huiusmodi domino nostro christo non seruiunt, sed ipsorum uentri, et suauitudine uerborum et benedictione seducuntur corda innocentiam. obauditio autem uestra in omnes transeat. gaudeo autem super uos, et uolo uos prudentes esse ad bonum, simplices autem ad malum. deus autem pacis conterat alienum sub pedes uestros quo celerius. Item ad corinthios II: Quod autem facio et faciam, ut amputem occasionem eorum qui uolunt usque uideret. In epistula ad romanos cap. : Obsecro uos, fratres, ut obseruetis eos usque sub pedibus nostris uelociter. Ad corinthios cap. : Quod autem facio et facturus sum ut non reuerteretur a uia sua mala et uiueret. Ad romanos cap. XVIII: Rogo autem uos, fratres, ut obseruetis eos, qui dissensiones usque deus autem pacis conteret satanan sub pedibus uestris uelociter. Ad corinthios II cap. xn : Deus scit: quod autem facio et faciam usque quorum finis est secundum opera 7 Rom. 16, 17—20 15 n Cor. 11, 12-15 1 sedocebant S 8 loquemini S 4 aeloquia MC 6 paulus om. MC apostotas om. L 7 obsecro uos, fratres, ut obseruetis eos qui dissensiones (discensiones M) et scandala praeter doctrinam quam didicistis faciunt et declinate (declinante M) ab huiusmodi. nam hii (hi LC) domino nostro christo (om . christo C) non obseruiunt (serninnt LCv), sed suo uentri et per suauiloquia (suaui aeloquia M) et benedictiones seducunt corda innocentium (-tum C). uestra enim obauditio in omnibus peruenit. gaudeo igitur in nobis. nolo uos sapientes esse in bono, integres autem a malo. deus autem pacis conterat satanan (satan L) sub pedibus uestris uelociter MLC 18 uos pr. om. S prudentis et simplicis S 14 dš (non dominus) S 15 caelerius S secunda MC 16 faciam] facturus (fut- L) Bum (om. sum C) MLC occasionem, ut in quo gloriantur inueniantur sicut et nos. nam huiusmodi pseudoapostoli, operarii nequitiae. dolosi, transfigurantes se in apostolos christi. sed non mirum, cum ipse satanas transfiguret se uelut angelum lucis, non est magnum, si ministri eius transfigurantur uelut ministri iustitiae, quorum finis est secundum opera eorum. Item ad philippenses: Videte canes, uidete malos operarios, uidete concisionem. nos enim sumus circumcisio, qui spiritu deo seruimus et gloriamur in christo et non in carne confidimus. Item illic: Nam multi ambulant quos saepe dicebam uobis, nunc autem flens dico, inimicos crucis christi, quorum finis est interitus, quorum deus uenter est et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt: nostra autem conuersatio in caelis est. Item ad colossenses : Nemo ergo uos iudicet in cibo aut in potu aut in partem diei festi aut initiis men- usque secundum opera eorum. Ad philipenses cap . : Vide canes, uidete multis operios. Item cap . : Nam multi ambulant quos sepe dicebam uobis. Ad colosenses cap . : ipsorum. Ad philipenses cap . III: Videte canes, uidete malos operarios usque et non in carne fiduciam habentes. Item in eadem epi stul a cap . llII : Multi enim ambulant quos saepe dicebam uobis usque nostra autem conseruatio in caelis est. Ad colosenses cap . III : Nemo ergo nos iudicet in cibo ant in potu 7 Phil. 8, 2 et 3 10 ib. 18—20 14 ColoBB. 2, 16-28 1 in quo Sv, in eo quod MLC, έν oe ̜̉ 2 operari inęquitiae S, operarii (om. nequitiae) MLC 3 cum ipse S: ipse enim MLCv 4 transfigurat se in angelum MLOv est] add . enim C, add . ergo v 5 transflgurentur MLCv uelut] ut MLC 6 opera eorum MLC, eorum (om . opera) S 7 fllippenses S uide canes MV1 8 circumcisi qui V in spiritu VLCv 9 confidemus S 10 uerba Item — Nam — in caelis est Item om. V ubi supra ML C 11 autem] add . et Cv 12 confusionem S 13 terrenas 8 14 colosenses MVLC ergo Sv: autem MVLC, ovv *uos (rasa s) S 15 cybo SC partem SMVLC uerba aut initiis mensum et aut in ieiuniis om. MVLC fort . in initiis XII, Aug. 3, i.. 33 sum aut in numeniis aut in ieiuniis aut in sabbato, quod est umbra futurorum, corpus autem christi. nemo uos seducat uolens in humilitate sensus et superstitione angelorum, quae uidit ambulans, extollens se sine causa inflatus sensu carnis 5uae , et non tenens caput, ex quo omne corpus per nexus et coniunctiones productum et porrectum crescit in augmentum dei, si ergo. mortui estis cum christo ab elementis huius mundi, quare tamquam uiuentes in hoc mundo decernitis ? ne tetigeritis neque gusaaueritis neque contrectaueritis! quae sunt omnia in interitum ipso usu, secundum praecepta et mandata hominum, quae sunt quidem rationem habentia sapientiae in religione et humilitate cordis, non parcendo corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis. Item ad timotheum I: Finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. a quibus quidam excedentes conuersi sunt in uaniloquium, uolentes esse se legis doctores, non intellegentes neque quae loquuntur neque de quibus adfirmant. Haec doce et exhortare. si quis aliter docet et non adquiescit sanis sermonibus domini nostri iesu Nemo autem uos iudicet. Ad timotheum I cap . : Finis autem praecepti est caritas usque dipce ab eiusmodi. Item usque in humilitate et religione angelorum. Ad timotheum I cap . I: Finis autem praecepti est caritas de corde puro usque neque de quibus adfirmant. Et in eadem epistula cap . VIII: Haec loquere et exhortare. si quis aliter docet usque questum 14 I Tim. 1, 5—7 et 6, 2-5 1 aut. neomeniis ant eabbata (in bis om.) MVLC, ή νουμηνίας V σαββάτων numiniis S, nenmeniis V sabbatorum Vv, 3 ueirba qpaje nidit - - Ivn . 13 satoritatem canus om. MVLC 4 sensu S 6 coniunctione S 12 pafcendo scripsi, purando S 13 verba Item — Finis — Pipfanas — 0 — Hoc — Sicat - - fide om. V 14 1] prima MC, om. L 15 et conscientia bona om. MLC quideip S 16 excedentes, ML: eicidentes SC, aberrantes v (recedentes 351, 8) esse se S, esse MLCv 17 n% qng S 18 affinnapt MC exortare SML . 19 et) ei S adquiescit M: -acet SLC ihã (t. e. iesus). S. ohristi et ei quae secundum pietatem est doctrinae, inflatus est autem nihil sciens, sed aegrotans circa quaestiones et uerborum pugnas, ex quibus nascuntur inuidiae, contentiones, blasphemiae, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et a ueritate destitutorum, existimantium quaestum esse culturam dei. discede ab eiusmodi. Item ad quem supra II: Frofanas autem uocum nouitates deuita. multum enim proficient ad impietatem, et sermo eorum ut cancer serpit. Item illic:s o timothee, mandatum custodi, dieuitans proianas uocum nouitates et oppositiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes circa fidem exciderunt. Item ad timotheum II: Hoc autem scito, quoniam in nouissimis temporibus aduenient tempora periculosa: erunt homines se ipsos amantes, cupidi, superbi, fastidiosi, blasphemi, parentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, infideles, sine affectione, pactum custodientes detractare, incontinentes, inmites, sine benignitate, proditores, proterui, tumidi, uoluntatum amatores magis quam dei, habentes formam pietatis, uirtutem autem eius negantes. et hos deuita. ex his sunt cap . H: Profanas autem uocum nouitates deuita. Item cap . : Mandatum custodi. Item cap . : Habentes formam pietatis esse pietatem. Ad timotheum IIcap . III: Profana autem inaniloquia deuita usque sermo eorum ut cancer serpit. Item aid timotheum I cap . VIII:s o thimoto ﹡ e, depositum. custodi usque promittentes circa. fidem exciderunt Item ad timotheum 1L cap . IIII: Habentes speciem quidem pietatis: usque insipientia 7 II Tim. 2, 16 et 17 9 I Tim. 6, 20 et 21 12. II Tim. 3, 1-9. 2 egrotana MLC: egrotat S ( ν ) qaestiones LC 4 blasfemiae S male ML 5 corrupto M et auaritate S a om M . questum L 6 ad quem sapra S, ad: timotheum MLO 7 debita. 3, denita Cv: eniia ML 8. proficiunt MLCv ut (wi M) MLCv et S 9 ibi supra MLC timothace S, timothese MLz 12 IIJ I H, prima G, om. Z Habentes (uerba Hoe — — lim 1M qaam dei om.) MLC 14 blasfemi 8 15 infidelis S 16 detractare 8 17 uolantatom S 33* qui penetrant domos et captiuas ducunt mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur uariis desideriis, semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. quemadmodum enim iamnes et mambres restiterunt moysi, ita et hi resistunt ueritati: homines corrupti mente, reprobi circa fidem. sed ultra non proficient: dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. Item illic: Sicut rogaui te, ut remaneres ephesi, cum irem in macedoniam, ut denun - tiares quibusdam, ne aliter doceant neque intendant fabulis iudaicis et genealogiis infinitis, quae quaestiones praestant magis quam aedificationem dei, quae est in fide. Item ad titum: Stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum hominem post unam correptionem deuita, sciens quoniam peruersus est eiusmodi et peccat, cum sit suo iudicio damnatus. Item ad laodicenses: Neque destituat uos quorundam uaniloquentia insinuantium, ut uos auertant a ueritate euangelii, quod a me praedicatur. Item apostolus usque sicut et illorum fuit. Item cap. : Sicut rogaui te ut remaneres. Adtitumcap. : Stultas autem questiones et enim eorum manifesta erit omnibus sicut et illorum fuit. Item ad timotheum I cap. I: Sicut rogaui te ut remaneres ephesi, quum irem in machedoniam usque aedificationem dei quae est in fide. Ad titum cap. HII: Stultas autem quaestiones et genealogias usque et delinquit proprio iudicio condempnatus. In epi- 25 7 I Tim. 1, 8 et 4 12 Tit. 3, 9-11 16 Ep. ad Laod. 4 1 honeratas LC 3 quemammodum M 4 hii SM 7 ubi supra MLC 8 efesim S machedoniam (machaed- M) SM 13 uane L 14 hereticum SMVLC 15 eiusmodi] qui eiusmodi est Cv peccat cum] peccatum MV1LC 16 dampnatus MV1 LC, condempnatus V2(v) uerba Item ad laodicenses Neque - praedicatur om. MVLC 17 nanqloquentia S insinuantium] add . se cod. Vaticanus (Mai) 18 euuangelii S apostolus om. MVLC \' iohannes: Carissimi , nolite credere omni spiritui, sed probate spiritus si ex deo sunt, quoniam multi pseudoprophetae exierunt in hunc mundum. Item iohannes apostolus II: Si quis uenit ad uos et hanc doctrinam non adfert, nolite eum recipere in domum et aue ne dixeritis ei. qui enim dicit illi- aue, communicat operibus eius malignis. ecce prae- . dixi uobis, ne in diem domini condemnemini. Item in euangelio secundum matthaeum: Adtendite uobis a pseudoprophetis, qui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces: ex fructibus eorum cognoscetis eos. Item ad ephesios: Probate autem quid sit quod placeat deo: et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum, magis autem et redarguite: quae enim in occulto fiunt ab. ipsis, turpe est etiam dicere. genealogias. In epistula iohannis: Karissimi, nolite credere. Item cap . : Si quis autem uenit ad uos. In euangelio mathei cap . : Adtqudite nobis a pseudoprophetis. In epistula ad efesios cap . : Probate autem quid sit usque turpe est etiam dicere. stula iohannis I cap . XIII: Carissimi , nolite omni spiritui credere usque exierunt in hunc mundum. In epistula iobannis II cap . IIII: Si quis uenit ad uos et hanc doctrinam non adfert usque ut in diem domini nostri non confundemini. Secundum matheum cap . VI: Adtendite a falsis prophetis qui ueniunt ad uos usque a fructibus eorum cognoscetis eos. Ad ephesios cap . VI: Probantes quid sit bene placitum deo usque quae enim in occulto fiunt ab ipsis turpe est et dicere. 1 I Ioh. 4, 1 4 II loh. 10 et 11 - 8 Matth. 7, 15 et 16 11 Eph. 5, 10-12 1 iohannis S cariaeimi ML, kmi SVC 2 prouate 8 ex SCv: a MVL, h paeudojprofetae et peeudoprofetis (l. 9J 8 8 uerba Item — Si quis — Adtendite - - eoe om. V iohannis apostolns n S, ubi supra MLC 4 si quis autem MLC adfert S (v): tenet MLC, ϕέϱει 5 in domo M habe SM1, aue M2L C illi ne meritis MLC 6 habe S, abe M1 7 diem S MLC condempnemini MC in euangelio om. MLC 8 euug 8 mattheum 8, math. LC 11 efesios S, effesioa LC prouate S 14 ipsis S ν : eis MVLC .