CVI. PACIENDVM PRIVS ET SIC DOCENDVM. In euangelio secundum matthaeum: Quicumque soluerit ex mandatis istis minimis et sic docuerit homines, oratione pro omnibus sanctis. Ad tesalonicenses I cap . XVIIII: Igitur non dormiamus sicut et ceteri usque siue uigilemus siue dormiamus simul cum illo uiuamus. CVI. FACIENDVM PRIVS ET SIC DOCENDVM. In euangelio s ecundum matheum cap . IllI : Quicumque ergo soluerit unum ei obsecratione pro omnibus sanctis. Ad thessalonicenses I cap . VI: Igitur non dormiamus sicut ceteri, sed uigilemus et sobrii simus (i ex u) usque simul cum illo uiuamus. CVI. FACIENDVM PRIVS ET SIC DOCENDVM. Secundum matheum cap . IIII: Qui enim soluerit unum de mandatis istis 5 I Thess. 5, 6-10 15 Matth. 5, 19 1 in ante quo om. C iacula candentia neqiussimi S: iacula maligni ignita ML, inimici iaeula ignita C, tela nequissimi ignea v extinqaere S 4 ipso MLCv 5 tessalonicenses S, thesal- M, thesol V prima M, om. VLC subrii S 7 inaebriantor SM, inebriabuntor V1 note S autem om.. MLC qui diei (dei V1) sumus MVLCv 8 sobrii simus om. S lorigam S « 9 spem MVLCv: et spem S 10 adquifiitionem MVLC, aquissitionem 8 14 dicendum SC 15 euuangt secd matth; S 16 non eolnerit S, enim solnerit Mai (SabJ minimus uocabitur in regno caelorum: qui autem fecerit et sic docuerit, magnus uocabitur in regno caelorum. Item illic: Non omnis qui mihi dicit: domine, domine, intrabit in regno caelorum, sed qui facit uoluntatem patris mei, qui est in caelis, ipse intrabit in regno caelorum. Item ad romanos: Non enim auditores legis iusti sunt aput deum, sed qui faciunt legem iustificabuntur aput deum. Item ad corinthios I: Ego igitor sic curro, non quasi in incertum, sic pugno, non quasi aerem caedens, sed liuidum facio corpus meum et seruituti subicio, ne dum aliis praedicauerim, ipse reprobus efficiar. Item ad romanos: Propterea iaexeuaa - mandatis istis minimis ot sic docuerit homines. Item cap. : Non omnis qui dicit mihi: domine, domine, intrauit in regnum caelorum. Ad romanos cap. VI: Non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. Ad corinthios I cap. XLIII: Ego igitur sic curro non quasi in incertum. Ad romanos cap. VI: Propter quod inexcusabilis eers o homo, nsque existimes, quia effugies iudicium dei. minimis nsque hic magnus uocabitur in regno caelorum. Item cap. VI: Non omnis qui dicit mihi: domine, domine, nsque ipse intrabit in regnum caelorum. Ad romanos cap. II: Propter quod inexcusabilis, o homo, usque et facis ea, quia tu effugies iudicium dei. Item illic cap. III : Non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. Ad corinthios I cap. X: Ego igitur sic curro, non quasi in incertum nsque ipse reprobus efficiar. 3 Matth. 7, 21 6 Rom. 2, 18 8 I Cor. 9, 26 et 27 11 Rom. 2, 1—3- S ubi supra MVLC dicit mihi MVLOv 4 regno SM: regnum VLCv (bis) 5 Item — Non — Ego — efficiar Item om. V 7 qui faciunt legem S: factores legis MLOv aput deum alt. om. MLCv 9 caedene SM: uerberans LCv liaidum facio S: snbingans MLC, castigo v, ύπωπιάξω 10 seruitutis sabicio S, seruitnti redigo MLC, in seruitutem redigo v, δουλαγωγω̄ ne 8: ne forte MLCo, μή πως , cf. cap. CX cum (dum S) aliis praedicanerim Sv: aliis praedicans MLC, άλλοις χ ɳ ρύξας 11 efficiar Sv: inneniar MLC, γένωμαι bilis es, homo omnis qui iudicas: in quo enim de alio iudicas. te ipsum damnas: eadem enim agis qui iudicas. scimus autem quia iudicium dei est secundum ueritatem in eos qui talia agunt. aestimas autem hoc, homo, tu qui iudicas de his qui talia agunt et facis ea, quia tu effugies iudicium dei? CVII. NON HABENDAM SPEM IN HOMINE. In psalmo CXVII: Bonum est sperare in domino quam sperare in homine: bonum est confidere in domino quam confidere in principibus. Item in psalmo CXLV: Nolite 01aonfidere in principibus, neque in filiis hominum, quibus non est salus. Item in hieremia propheta: Maledictus homo, qui spem habet in homine, et confirmauerit carnem, brachii sui, et a deo recesserit cor eius. Item illic: Qui confidunt CVII. NON HABENDAM SPEM IN HOMINEM. In psalmo CXVII: Bonum est sperare in domino quam sperare in homine. In CXLV: Nolite confidere in principibus. In hieremia cap. : Maledictus homo, qui spem habet in homine. Item ibi: Qui confidunt CVII. NON HABENDAM SPEM IN HOMINE. In psalmo CXVII*: Bonum est sperare in domino usque confidere in principibus. Item in psalmo CXLV: Nolite confidere in principibus. In hieremia cap. : Maledictus homo, qui confidit in homine usque et a domino recedit cor eius. Item illic cap. : Qui . 8 Ps. 117, 8 et 9 10 Ps. 145, 2 et 3 12 Hierem. 17, 5 14 Ps. 52 (58), 6 1 o homo MVLCv de aKo iudicas S: alium iud. MVLG, indicaa alterum v, ϰοιυΕ L ς τὸ v έτρου 2 condemnas (condempn- MVC) MVLCv qui iudicas S: quae iudicas MVLCv, o ϰριυωυ 3 quoniam MVLCv 4 aestimas S: exstimas M, existimas VL Cv o homo MVLCv tu S: om. MVLOv de his] eos v 5 et facis ea om. MVLC 7 hominem MV 8 CXVI S, CXVIII V 10 princtpee MV 11 nec MVLC in quibus Cv 18 spem suam C . brachium suum V2v 14 domino MVLCv Item—Qui—Yae—Timor—caritate om. V illic S, ubi supra MLC qui ..] Ps. :52, 6 ( ὀστα̃ ) ἀ v ϑρωπαρέσϰω v, ϰατ ɳ σχύνϑ ɳ σαν õ τι 6 Вo- ἐξουδέ v∞ σεν αὐτούς in homine, maledicti sunt, quoniam deus nihil fecit illos. Item in michaea propheta: Vae, ultiones enim tuae uenerunt, nunc erunt probationes eorum. nolite fidere in amicis, neque speretis in ducibus. Item ichannes apostolus: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem: quoniam timor poenam habet, qui autem timet non est perfectus in caritate. CVIII. CONSOLANDOS LVGENTES VEL VISITANDOS INFIRMOS. In ecclesiastico: Non desis plorantibus in conrogatione1 et cum lugentibus ambula. non pigriteris uisitare infirmum: ei his enim in dilectione firmaberis. Item apostolus ad romanos: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus: id ipsum inuicem sentientes. in homine, maledicti sunt, quia deus nihil fecit illos. In michea cap . : Vae, ultiones enim tuae uenerunt: probationes eorum. CVIII. CONSOLANDOS LVGENTES VEL VISITANDOS INFIRMOS. Non desis plorantibus in conrogatione et cum lugentibus ambula. Ad romanos cap . XXXVIIII: Gaudere cum gaudentibus, flere eam flentibus, in id ipsum innioem sustinentes. confidunt in homine, maledicti sunt, quia deus nihil fecit illos. In michea cap . : Visitatio tua uenit: nunc erit uastitas eorum, nolite credere amico et nolite confidere in duce. (deest cap. CVIII in μ ) 2 Mich. 7, 4 et 5 5 I Ioh. 4, 18 10 Eccli 7, 34 et S5 (88 et 89) 18 Rom. 12, 15 et 16 1 quia MLC ez nihilo L 2 michea SMLC 3 nunc erant om. MLC 4 Item — Timor — cwitate om. MLC iobannis S 9 consulendos S vel] et C 12 firmnaueris MV apost om. MVLC ut solent 14 sentientes SV2Lv: sostinientes MV1C CVIIII. NON DICENDVM MALVM BONVM NEQVE BONVM MALVM. In prouerbiis: Qui iustum iudicat iniustum, iniustum autem iustum, abominabilis est apud deum. Item illic: Qui dicit iustum impium esse, maledictus erit populis et odibilis gentibus. nam qui arguunt, meliora sperabunt. Item in esaia propheta: Vae his qui dicunt quod malum est bonum et quod bonum est malum, qui dicunt tenebras lucem et lucem tenebras, qui ponunt amarum dulce et dulce amarum. CX. ABSTINENDVM DELICIIS. In ecclesiastico: Qui in deliciis est a puero, seruus erit: nouissime autem dolebit super se. Item in amos CVIIII. NON DICENDVM MALVM BONVM NEQVE BONVM MALVM. In pronerbiis cap . : Qui instam iudicat iniustum, iniustam antem iustum, abominabilis est apud deum. Item cap . : Qui dicit impio: instus es, maledicent ei populi. In esaia cap . : Vae qui dicitis bonum malum et malum bonum, ponentes tenebras in luce. CX. ABBTINENDVM A DELICIIS. In ecclesiastico cap . : Qni in deliciis est a puero, seruus erit: nouissime autem dolebit CVIII. NON DICBNDVM MALVM BONVM NEQVE BONVM MALVM. In prouerbiis cap . XVIII: Et qui iustificat impium et qui condempnat iustum, abominabilis est uterque apud deum. Item cap . XVIII: Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo eius. Item cap . XXV: Qui dicit impio: iustus es, usque detestabuntur eum tribus. In esaia cap . : Vae qui dicitis malum bonum et bonum malum usque et dulce in amarum. CVIIII. ABSTINENDVM A DELICIIS. In prouerbiis cap . XXVIII: Qui delicate cate in ras . a pueritia nutrit seruum suum, postea 8 Prou. 17,15 4 Prou. 24, 24 et 25 7 Es. 5, 20 12 Ptou. 29, 21 25 Pzoo. 17, 18 2 neque] et C 4 abhominabilil VLC ubi supra MVLC meliores sperabunt Mt exspectes meliorea parebunt, βελτίους αυοῡυται , sed cf . 361, 3 6 Item — Vae — amaram om. V 11 deliciia S M: a delidis VLC 12 eccleaiastico SMVLC propheta: Qui dormitis in lectis eburneis et deliciamini super thoros eorum, qui manducatis haedos de gregibus et uitulos de armentis lactantes, qui plaudetis ad sonum organorum, sicut sempiterna aestimauerunt ea et non quasi fugientia: qui bibunt saccatum uinum et optima unguenta unguuntur et non dolebant nihil in interitum ioseph. Item apostolus paulus ad romanos: Non ergo blasphemetur bonum nostrum. non est enim regnum dei esca et potus, sed iustitia et pax et gaudium in spiritu sancto. nam qui in hoc seruit christo, placet deo et probatus est hominibus. itaque quae pacis sunt sectemur, et quae aedificationis sunt inuicem custodiamus. nolite propter escam destruere opus dei. omnia quidem munda sunt, sed malum est homini, qui per offensionem manducat. bonum est non manducare carnem et non bibere uinum neque in quo frater tuus scandalizatur super se. In amos cap. : Qui dormitis in lectis eburneis et deliciamini super thoros usque nihil in interitum ioaeph . Ad romanos cap. XLV: Non ergo blasphemetur bonum nostrum usque neque in quo frater tuus scandalizatur aut infirmatur. Ad illum sentiet contumacem. Item cap. XXI: Qui diligit epulas in egestate erit usque non ditabitur. In amos cap. : Qui dormitis in lectis eburneis et lasciuitis in stratis uestris usque et nihil patiebantur super contritione ioseph. Ad romanos cap. XV: Non ergo blasphemetur bonum nostrum usque neque in quo frater tuus offendit aut scandalizatur aut infirmatur. Ad 1 Am. 6, 4—6 7 Rom. 14, 16-21 20 Prou. 21, 17 1 dormittis C 2 th*ros (rasa 0) S, **oros M, thoru L hedoa SMVL, edos C 3 plaadetie SMV1L, ditis V2C 5 uerba qui bibunt saccatum uinum et optima unguenta om. S aMatam L, defeeatom C, δοιυλισμξ vov 6 nngetor X, unguentur L, uoguntur C ( τά πρω̃τα μύρα ϰϱὀμευι ) non expuux. V2 Item — Non — Omnis — Quae — Adul. — Et — occisionis Item om. V 7 apostolus paulus om. MLC blasfemetur S ,11 itaquae 8 sunt alt. om. MLC 12 ecam 8, esca M distruere 8 15 scandalizatar aut effenditur aut infirmus est S: scandaHzatur aut infirmatur MLC, πϱοσϰοπτει : aut offenditur ant infirmusest Item ad corinthios I: Omnis autem qui in agone contendit ab omnibus continens est et illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant, nos autem incorruptam. ego igitur sic curro non quasi in incertum, sic pugno non quasi aerem caedens, sed liuidum facio corpus meum et seruituti subicio, ne forte cum aliis praedicauerim ipse reprobus efficiar. Item ad timotheum: Quae autem uere uidua est et desolata, sperat in deum et instat orationibus nocte et die: quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est. Item illic: Adulescentiores autem uiduas deuita: cum enim in deliciis egerint in christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quia primam fidem inritam fecerunt. Item in epistula iacobi apostoli: Et uos deliciati estis super terram et luxoriati estis, creastis autem corda uestra corinthios I cap. XLI: Omnis autem qui in agone condit usque ne aHis praedicant ipse reprobus inueniar. Ad timotheum I cap. XVI: Quae autem uere uidua est et desolata, sperat in dominum. Item cap. XVII: Aulescentiores autem uiduas deuita. In epistula iacobi cap XVI: Epulati estis super terra et in ln - thios I cap. X: Omnis autem qui in agone contendit ab omnicorinthios se abstinet usque ipse reprobus efficiar. Ad timotheum I cap. VI: Quae autem uere uidua est et desolata usque nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. Item illic cap. VI: Adulescentiores autem uiduas deuita usque quia primam fidem irritam fecerunt. In epistula iacobi cap. XVII: Epulati estis super 2 I Cor. 9, 25—27 7 I Tim. 5, 5 et 6 10 ib. 11 et 12 18 lac. 5, 5 - 2 continens est ab omnibus MLC 8 corrnptinilem S 5 cae* dens] cf . 634, 9 liuidum facio S: castigo MLCv 6 seruitutis subicio S, seruituti redigo (-geo M) MLC, in seruitntem redigo v ne forte Sv: ne MLC (634, 10) cum aliis praedicauerim Sv: aIiis praedicans MLC 7 inueniar MLC post timotheum add . I L, prima C 8 dum ML 9 orationi MLC die ac nocte C que autem S: nam quae MLC 10 ubi supra MLC 18 Item iacobus Et MLC epistola S 14 luzoriati SML in die occisionis. Item in hieremia propheta: Qui manducant iucunditates, interierunt in excessu: qui nolataat super coccinea, amplexi sunt stercora. Item petrus apostolus II: Nam si angeli fortitudine et uirtute cum sint maiores, non portant domini exsecrabile iudicium: hi uero qui uelut pecora naturaliter in luem et perniciem nati et ipsi quia ignorant exsecrantur, in periculo suo perient, recipientes mercedem iniustitiae, dulcedinem aestimantes malignitatem, deliciis coinquinati et infamati in summis uoluptatibus, conuiuiis adtenti, oculos habentes adulteros et incessabiles delictis, refigurantes spiritus stabilitos et cor exercitatum: cupidi et maledicti, fili abrelicti, qui a uia ueritatis exerrauerant . xoriia enutriatis corda uestra. In hieremia cap. : Qui manducant iucunditates, interierunt in excelsum: qui uolunt in coccinea, amplexi sunt stercora. Petrus in epistula n cap. VII: Vbi angeli fortitudine et uirtute cum sintmaiores nsque derelinquentes rectam uiam errauerunt. terram et in luxoriis enutristis corda uestra. In lamentat. hieremiae cap. : Qui uescebantur uoluptuose, interierunt in uiis: qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt stercora. Petrus in epistula II cap. VII: Vbi angeli fortitudine et uirtute quum sint maiores nsque derelinquentes rectam uiam errauerunt. 1 Thren. 4, 5 4 n Petro 2, 11-15 1 diae S, diem MLC 2 iocunditates VLC exceaau S: excelsum MVLC, ε̉ξόοις uolutant super] uolu, in (corr. in lacuna et B. Z. m. 2) V (cf. v) 8 super 8: in MVLC amplezati V2 υ apostolua] in epistola (epla, ep) MYLC 4 si om. M VLC 5 hii SMV non portant om . in lacuna V 6 lucem MV 7 ignorant et MVLC eiecrantur V1 L 9 iuflammati MVLC 10 adtentoculos 8 11 delectis S refigurantes S: riaiculantes MVLC spu S 12 filii MVLC erraaerunt Cv