Et certe uideamus quid habes. \'habeo,\' inquis, \'sacramentum, 
 habeo baptismum*. si dicam tibi \'proba\', ostendis mihi quid 
 acceperis, dicis quid confessus fueris, dicis quid teneas. agnosco, 
 non muto, non exsufflo; absit ut, cum quaero salutem 
 desertoris, faciam iniuriam imperatori. ergo probasti mihi quod 
 habeas sacramentum; exponendo sacramentum probasti mihi te 
 habere fidem. proba mihi quod habeas caritatem: tene unitatem. 
 nolo mihi dicas \'habeo caritatem\': proba. unum patrem habemus: 
 simul oremus. quid tu dicis, quando oras, rogo te? \'pater 
 noster qui es in caelis.\' deo gratias. secundum magisterium 
 domini nostri addidisti: qui es in caelis. singulos enim 
 patres habebamus in terris, unum inuenimus simul in caelis. 
 pater noster qui es in caelis: ipsum inuocas patrem. 
 pater noster unam coniugem habere uoluit. qui ergo adoramus 
 unum patrem, quare non agnoscimus unam matrem? si natum 
 te dicis de alia, et de sinu alieno ipsa te peperit. quod dixi, 
 non omnes intellegere potuistis. nouimus per legitimas coniuges 
 factum esse, ut etiam, qui non de legitimis coniugibus 
 nascerentur, in eadem hereditate sociarentur. hoc uoluntas coniugis 
 fecit. nam Ismahel exheredatus est. ipsum Sara pepererat, 
 etsi de utero alieno. Sara pepererat utero alieno, uoto suo. ipsa 
 enim dixit: uolo enim de ista mihi filios facias, et ideo 
 fecit Abraham. uxor enim non habet potestatem corporis 
 sui, sed uir; similiter uir non habet potestatem 
 corporis sui, sed mulier. nam filius esset, si non 
 superbisset; superbus est exheredatus Ismahel. erexit enim ancilla 
 ceruicem, ut diceretur: eice ancillam et filium eius; non 
 enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. 
 nam uis nosse quid ualeat pax, quid ualeat concordia, quid 
 ualeat humilitas, et quid impediat superbia? Ismahelem

 9. 11. 13 Matth. 6, 9 16 de sinu alieno] cf. De bapt. I 15, 23 
 22 Gen. 16, 2 23 I Cor. 7, 4 27 Gen. 21, 10 

 1 inquis scripsi inquit Ffv 4 exufflo / 6 exponendo] ego non do 
 coni. v 10 coelis lfv 14 uoluit habere fv 20 hismahel rf 
 26 Hismihel / 27 diceret fo 28 ysaac JP 30 Hismahelem / 
 
 
 exheredauit, filios autem ancillarum de Iacob, quia et illi ut nascerentur 
 coniugia iusta uoluerunt, filios ergo ancillarum de Iacob 
 nouimus in unam hereditatem aduocatos. simul numerati sunt 
 omnes patriarchae duodecim; nullum ab altero uteri diuersitas 
 separauit, quia omnes caritas sociauit. quid interest ergo ubi 
 baptismum acceperis? baptismus meus est, dicit tibi Sara, 
 baptismus meus est, dicit tibi Rachel. noli superbire, ueni ad 
 hereditatem, maxime quia ipsa hereditas non est illa terra quae 
 data est filiis Iacob. filiis Israel data est terra; quanto a pluribus 
 possidebatur, tanto plus angustabatur. hereditas nostra 
 pax uocatur; testamentum lego: pacem meam do uobis, 
 pacem meam relinquo uobis. simul teneamus quod diuidi 
 non potest. non eam angustat numerosus possessor, quanticumque 
 uenerint, sicut promissum est: sic erit semen 
 tuum tamquam stellae caeli et sicut arena quae 
 est ad labium maris. in semine tuo benedicentur 
 omnes gentes. et uidi, inquit in Apocalypsi, multos in 
 stolis albis et habentes palmas, quos numerare 
 nemo potest, uenientes ex omnibus gentibus. ueniant, 
 pacem teneant. angusta non fit nostra possessio; angustias 
 non facit nisi sola dissensio. ecce, fratres mei, ut angustias 
 adhuc patiamur, dissensio facit fratris nostri: consentiat in 
 pace, et facta est latitudo.