(Illae ergo nuptiae\', inquit, \'quae sine concupiscentia, sine motu corporum, sine necessitate sexuum, ut dicis, esse potuerunt, a te pronuntiantur laudabiles; ista uero coniugia, quae nunc aguntur, a diabolo inuenta definis. illa itaque\', inquit, \'quae institui potuisse somnias, bona deliberas, ista uero, de quibus dicit scriptura diuina: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, profiteris mala diabolica, morbum postremo debere, non coniugium nuncupari\'. non est mirum, si Pelagiani dicta nostra in sensus quos uolunt detorquere conantur, quando et de scripturis sanctis, non ubi obscure aliquid dictum est, sed ubi clara et aperta sunt testimonia, id facere consueuerunt more quidem haereticorum etiam ceterorum. quis enim diceret sine motu corporum, sine necessitate sexuum nuptias esse 5 cf. Gen. 3, 7 9 cf. de ciu. dei XIV 17 18 Gen. 2, 24 1 qua (a s. l. «. 2 add.) T 2 qua nemo p. 3 quoniam] quod RP 4 quid] quod N 5 quod B subcinctoria T 6 succentoria m. 1 T grece CK 7 perizomata lib. nuncupantur-perizomata om. P quooperiant TK cooperient FC m.1 cooperiunt m. 2 C coopant S 8 appellari omnibus notum est P 9 capestrantur m 10 contegantur W tegant R 13 ille CK 16 arguuntur A 17 deberas K deliberas (li in ras.) R 19 patrem suum R 21 nuncupari non coniugium E 22 retorquere T 23 et om. CN dictum est aliquid E est om. R 24 testimonia sunt S consuerunt TKRP potuisse? deus enim fecit sexus, quia masculum et feminam fecit eos, sicut scriptum est. unde autem fieri posset, ut qui fuerant coniungendi et ipsa coniunctione generaturi sua corpora non mouerent, quandoquidem nullus fit hominis ad hominem corporalis accessus, si desit corporis motus? non ergo hic quaestio est de motu corporum, sine quo non possent omnino misceri, sed de pudendo motu genitalium, qui profecto non esset et tamen seminatrix commixtio non deesset, si genitalia non libidini, sed uoluntati sicut cetera membra seruirent. an non etiam nunc in corpore mortis huius imperatur pedi, brachio, digito, labro, linguae, et ad nutum nostrum continuo porriguntur? humori denique, quod est mirabilius, in uesica intus posito qui, et quando eius copia non urgemur, imperatur ut profluat et obtemperat? immo ipsis abditis uisceribus et neruis, quibus idem humor continetur, imperatur, ut eum 15 propellant, exprimant, eiciant, et, si sanitas adest, sine difficultate seruiunt uoluntati. quanto ergo facilius atque tranquillius oboedientibus genitalibus corporis partibus et ipsum membrum porrigeretur et homo seminaretur, nisi hominibus illis inoboedientibus membrorum istorum inoboedientia iusto supplicio redderetur? quod supplicium casti sentiunt, qui procul dubio mallent, si possent, iubente uoluntate quam pruriente uoluptate filios seminare. inmundi autem, qui propter istum morbum. non solum meretrices, uerum etiam coniuges amant, de hoc supplicio carnis grauiore supplicio mentis exultant. 1 Gen. 1, 27 1 quoniam K 2 fieri posset] fieret BMSWAm fierent jj. ut qui fuerant om. T 4 sit T 5 hic ergo TKP 6 possunt P 9 libidini? K uoluntati* K 11 corriguntur m. 1 K,R; in cod. R adnotatur: desunt quatuor capita quae reperiuntur in codice no 589 p. 94 12 est om. NC m. 1 13 qui] c*Qlibet (ibet m. 2 8. l.) F, d om. TVP non] nos SWmfJo urguemur TK urgetur VP 14 profiu m. 1 E additis VPS 15 umor K 16 exprimunt S et] ea m. 1 C 17 seruiuunt K 19 et] ut P 21 reddetur m. 1 C 22 iubere (f nubere) E,CNb uoluntati N 25 grauiori E