Quod autem iste sibi quasi religiose dicere uisus est: (si natura per deum est, non potest in ea esse originale malum\', nonne religiosius sibi alius uidetur dicere: si natura per deum est, non potest in ea oriri ullum malum? et tamen falsum est; hoc enim Manichei adserere uoluerunt et non creaturam dei factam de nihilo, sed ipsam naturam dei malis omnibus inplere conati sunt. non enim ortum est malum nisi in bono nec tamen summo et inmutabili, quod est natura dei, sed facto de nihilo per sapientiam dei. est itaque per quod homo diuino operi uindicetur, quia non esset homo, nisi diuino opere crearetur. malum autem non esset in paruulis, nisi uoluntate primi hominis peccaretur et origine uitiata peccatum originale traheretur. non ergo sicut iste ait: \'perfecte Manicheus est, qui malum originale defendit\', sed perfecte Pelagianus est, 1 homines om. p. transiit P 2 celestinus TKp. quicumque eorum EBA 3 paruulos T 4 ascribitur C adscribetur TR asscribetur PBSWmp. asscribitur EMA 5 horum unum P potestate Sp. 6 ideo] id BM ide SWAmp. est non BMWp. est om. SA fit] est T 8 cum om. A 9 quod TB 10 a deo om. N bona] bono TFKBVPd om. N operando jj. de] et de TFMd 11 relegiose K 12 non potest om. R eo T esse-in ea om. m originale peccatum uel malum M 13 non TKRBMSW Ap. uideretur KBVPBM SWAp. 14 eo T nullum malum oriri S 17 inpleuere T conati sunt om. T 19 factum P per alt. om. T 20 uendicetur N homo om. C 22 et ex origine b 23 traheretur-credit in mg. m. 2 C trahetur S perfectus C XXXXII Aug. Sect. VIII pars II. 20 qui malum originale non credit. neque enim ex quo esse coepit Manichei pestilentiosa doctrina, ex illo coeperunt in ecclesia dei paruuli baptizandi exorcizari et exsufflari, ut ipsis mysteriis ostenderetur non eos in regnum Christi nisi erutos a tenebrarum potestate transferri, aut in libris Manichei legitur, quod uenerit filius hominis quaerere et saluare quod perierat, aut quod per unum hominem peccatum in hunc mundum intrauit et cetera ad eandem sententiam pertinentia, quae supra commemorauimus, aut quod reddit deus peccata patrum in filios, aut quod in psalmo scriptum est: ego in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit, aut: homo uanitati similis factus est, dies eius uelut umbra praetereunt, aut: ecce ueteres posuisti dies meos, et substantia mea quasi nihil ante te; uerumtamen uniuersa uanitas, omnis homo uiuens, aut quod apostolus dicit: omnis creatura uanitati subiecta est, aut in libro Ecclesiaste: uanitas uanitatum et omnia uanitas. quae abundantia est homini in omni labore suo quem ipse laborat sub sole? aut in libro Ecclesiastico: iugum graue super filios Adam a die exitus de uentre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium, aut quod dicit apostolus: in Adam omnes moriuntur, aut quod dicit 4 cf. Col. 1, 13 G Luc. 19, 10 7 Eom. 5, 12 9 cf. Ex. 20, 5 11 Ps. 50, 7 12 Ps. 143, 4 14 Ps. 38, 6 16 Rom. 8, 20 18 Eccle. 1, 2. 3 20 Eccli. 40, 1 23 I Cor. 15, 22 1 enim om. R coepit (cppit) esse N 2 manicheorum P 3 exorzizari BWpo exor*#cizari K exufflari E exsuflari T 4 xpij di N potestate tenebrarum Tp. 5 aut] aut quod m. 1 C aut quando (quando in mg.) m. 2 C, b 7 quod s. l. C pecc. intr. in mundum P 8 intrauit om. R 10 peccatum P salmo K 12 uterum R uanitati homo E uanitati* T 14 ueteris K 15 nichil VPBSAmpo nihilum bd ante te est EV 16 dicit] ait W 17 uanitati om. E ecclesiastes KVPN 18 uanitantium TVP uanitaijtiQ F habundantia jRSTF|i. 19 quo p. 21 exitus ęQyūp po 23 aut] at R dicit om. E sanctus Iob, ubi de peccatis suis loquitur: homo enim natus ex muliere breuis uitae et plenus iracundiae sicut flos feni decidit; fugit autem sicut umbra et non stabit. nonne et huius curam fecisti et hunc fecisti intrare in conspectu tuo in iudicium? quis enim erit mundus a sordibus? ne unus quidem, etiamsi unius diei fuerit uita eius super terram. quas enim dixerit sordes, quia peccata intellegi uoluit, ipsa lectio indicat, ubi prorsus unde loquatur adparet. unde est et illud apud prophetam Zachariam, ubi aufertur a sacerdote uestis sordida et dicitur ei: ecce abstuli peccata tua. puto, quod ista omnia et cetera huius modi, quae indicant omnem hominem sub peccato et maledicto nasci, non leguntur in tenebris Manicheorum, sed in luce catholicorum.