De hac autem concupiscentia carnis, quam curauimus a nuptialibus bonis prolixa disputatione distinguere propter nouos haereticos, qui cum haec reprehenditur calumniantur, quasi nuptiae reprehendantur, ut scilicet eam tamquam bonum naturale laudando suum pestiferum dogma confirment, quo adserunt prolem, quae per illam nascitur, nullum trahere originale peccatum: de hac ergo carnis concupiscentia beatus Ambrosius Mediolanensis episcopus, cuius sacerdotali ministerio lauacrum regenerationis accepi, sic breuiter est locutus, cum exponens Esaiam prophetam carnalem Christi natiuitatem insinuaret: <ideo>, inquit, \'et quasi homo per uniuersa temptatus est et in similitudine hominum cuncta sustinuit, sed quasi de spiritu natus abstinuit a peccato; omnis enim homo mendax et nemo sine peccato nisi unus deus. seruatum est igitur, ut ex uiro et muliere, id est per illam corporum commixtionem nemo uideatur expers esse delicti. qui autem expers delicti, expers etiam huius modi conceptionis\'. numquidnam et sanctus Ambrosius nuptiarum bonitatem ac non potius istorum haereticorum quamuis tunc nondum adparentium uanitatem huius suae sententiae ueritate 17 cf. Hebr. 4, 15 et Op. imp. I 138 15 c. Iul. Pel. I 11 (ideo— conceptionis) 18 Ps. 115, 2 19 c. duas ep. Pel. IV 29 (seruatumconceptionis) 20 cf. Op. imp. IV 55. 88 1 duplice R locuntur CN 2 ecclesia* T 3 ipsa R non ergo se esse TKRPN 5 deac K 6 curabimus T tam prolixa TKRVPNbd 7 hoc TR m. 2 calumniantur concupiscentia scilicet quasi E 8 quasi] scilicet quasi in ras. F 9 naturalg C 10 quoJ quod E quod F 14 locutus est N loqutus E cesaiam K esayam BSJVmp. isaiam P ysaiam E 15 et om. T 16 uniuersa A similituding T 17 sed-peccato add. m. 2 T quasi] quia TW spiritu sancto T natus om. R 20 conmixtionem T esse om. p. 21 expers est (est s. I.) F, VPbd alt. expers est FPiV 22 nunquidnam W numquid C numquid et nam S 23 hac K 24 suae huius TKVPN scientiae V damnauit? quod ideo commemorandum putaui, quia Pelagius sic laudat Ambrosium, ut dicat: \'beatus Ambrosius episcopus, in cuius praecipue libris Romana elucet fides, qui scriptorum inter Latinos flos quidam speciosus enituit, cuius fidem et purissimum in scripturis sensum ne inimicus quidem ausus est reprehendere\'. paeniteat ergo eum quod sensit aduersus Ambrosium, ne paeniteat eum quod sic laudauit Ambrosium. habes librum et molestia longitudinis et difficultate quaestionis quam mihi fuit ad dictandum, tam tibi ad legendum negotiosum, quibus particulis temporum te inuenire potuit aut potuerit otiosum. quem profecto, quantum me dominus adiuuare dignatus est, elaboratum inter ecclesiasticas curas meas non tibi ingererem inter publicas tuas, nisi ab homine dei, qui te familiarius nouit, audissem, quod tam libenter legas, ut etiam nocturnas aliquas horas lectioni uigilanter inpendas. 2 cf. p. 159, 25 4 flos] lucet tios T 6 esset B peneteat m. 1 K ergo om. T quod-eum om. T 7 ne-Ambrosium om. B peneteat m. 1 K 9 fuit om. P dictandum laboriosus (laborio.-us s. I) F 10 aut] ac E 12 iungerem B 13 nouit familiarius P 15 Subscr. codd. uide in pag. sequ.