Quid sibi ergo uult, quod in hac epistola ita gloriari ausi sunt, ut non solum possibilitatem non peccandi, sed etiam facilitatem, sicut in libro capitulorum eiusdem Pelagii positum est, iudicantibus quattuordecim episcopis se persuasisse iactarent, cum totiens eadem adiecta gestis atque repetita nusquam hoc habere inueniantur? quomodo enim etiam ipsi defensioni et responsioni Pelagii non est hoc uerbum 15 I Cor. 15, 10 16 cf. pag. 94, 1 sqq. 1 hoc UF 2 uel ab eis] abiis (1 eI\'.?) F ab] ubi LULxFl ab in ras. F 3 superius ex sumus m. 2 F 5 esto LLlFFlV 7 eum] cum U respondere iinter alt. e et r ros) L\' non] ut FV2 dixit U recepit Sd 8 ut om. F impassibilis m. 1 F, V2 9 pro om. LULIFFI VS 12 gratia dei F dicente LULxFFlVS p. LLlFFl pelagio UVS posset VISl hoc] hominem d culpam LULxFFl culpaui 81 13 hoc om LULIFFIVS et] etiam d om. FXVS intulij et mutili V2 14 suam om. m. 1 Ll 15 dixit-gratia. add. in mg. m. 2 F 18 Quod Ll 19 non fin. om. V 20 facultatem S 22 eadem om. P adiecta] adicta LIJ addicta m. 1 U abdicta FV-U m. 2 edicta F VS dicta V1 obiecta d atque oin. T71 contrarium, cum et episcopus Ioliannes sic eum apud se respondisse dixerit, ut eum uellet intellegi posse non peccare, qui uoluerit pro salute sua laborare et agonizare, et ipse iam gestis agens seque defendens proprio labore et dei gratia dixerit hominem posse esse sine peccato? quomodo ergo facile fit, si laboratur ut fiat? puto enim omnem sensum hominum nobiscum agnoscere, quod ubi labor est, facilitas non est et tamen epistola carnalis uentositatis et elationis uolat et gestorum tarditate procurata celeritate praecedens in manus hominum praeuolat, ut quattuordecim episcopis orientalibus placuisse dicatur non solum posse esse hominem sine peccato et dei mandata custodire, sed et facile custodire nec nominato deo iuuante, sed tantum (si uelit\': ut uidelicet tacita, pro qua uehementissime pugnabatur, diuina gratia restet, ut sola in epistola legatur infelix et se ipsam decipiens uelut uictrix humana superbia, quasi non hoc se dixerit * culpasse Iohannes episcopus et uelut giganteos montes aduersus supereminentiam gratiae caelestis structos tribus diuinorum testimoniorum tamquam fulminum ictibus deiecisse aut uero cum illo etiam ceteri episcopi iudices uel mente uel ipsis auribus ferrent Pelagium dicentem \'posse quidem hominem sine peccato esse et dei mandata custodire, si uelit, diximus), nisi continuo sequeretur: \'hanc enim possibilitatem deus illi dedit\' — quod nesciebant illi eum dicere de natura, non de illa, quam in apostolica praedicatione nouerant, gratia — ac deinde 17 cf. Eph. 3, 19 1 si FV2 sic in ras. FL 2 diserit FV2 disserit S1 ut eum] et cum S 3 iam] in V1 SI 4 proprioque IJ 5 esse posse S quomodo] quo L quo X1 fiat S 7 quid m. 1 Fl 8 in epistola LLlFFlVS in delendum adnotat VlS1 epistola om. U 10 ut] et V 12 sed-custodire om. LLlFFlVS 13 sed] si U uidet LlFl m. 1 pro] de FV2Sl 14 pugnabantur U pugnabat Ll in sola 5 15 ipsa m. 1 Fl 16 h\'nã m. 1 Fl hec FlV2 18 stratos S 19 fluminum LLxFFlVP m. 1 illo om. m. 1 F 20 ceteri om. F ferent Fl 21 pelegium m. 1 F* 23 qui FV2 25 coniungeret (ret corr. 1n. 2) Fl coniungeret: non autem diximus, quod inueniatur aliquis ab infantia usque ad senectam qui numquam peccauerit, sed quoniam a peccatis conuersus proprio labore et dei gratia possit esse sine peccato\'. quod etiam sua sententia declararunt dicentes eum recte respondisse hominem cum adiutorio dei et gratia posse esse sine peccato, quid aliud metuentes, nisi ne hoc negando non possibilitati hominis, sed ipsi dei gratiae facere uiderentur iniuriam? nec tamen definitum est, quando fiat homo sine peccato, quod fieri posse adiuuante dei gratia iudicatum est, non est, inquam, definitum, utrum in hac carne concupiscente aduersus spiritum fuerit uel sit uel futurus sit aliquis iam ratione utens et uoluntatis arbitrio, siue in ista frequentia hominum siue in solitudine monachorum, cui non sit iam necessarium non propter alios, sed etiam propter se ipsum dicere in oratione: dimitte nobis debita nostra, an uero tunc perficiatur hoc donum, quando similes ei erimus, quando uidebimus eum sicuti est, quando dicetur non a pugnantibus: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, sed a triumphantibus: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculens tuus? quod non inter catholicos et haereticos, sed inter ipsos catholicos fortasse pacifice requirendum est.