Et dixit deus: congregentur aquae quae sub 
 caelo sunt in congregationem unam et adpareat arida. 
 et sic est factum. hinc probabilius credi potest aquam 
 dictam esse superius, sicut arbitrabamur, ipsam mundi materiam. 
 nam si uniuersum aqua obpletum erat, unde uel quo 
 potuit congregari? si enim confusionem quandam materialem 
 aquae nomine appellauerat, haec congregatio accipienda est 
 ipsa formatio, ut talis esset aquae species, qualem nunc esse 
 cernimus. et ipsum "adpareat arida", quod positum est, terrae 
 formatio intellegi potest, ut hanc haberet speciem terra, quam 
 cernimus. inuisibilis enim et inconposita dicta erat, cum adhuc 
 materiae species deesset. dixit ergo deus: congregetur 
 aqua quae sub caelo est; id est in formam redigatur 
 materies corporalis, ut aqua ista sit, quam sentimus. in congregationem 
 unam: uis ipsa formae commendatur nomine

 13 Gen. 1, 9 

 1 ellitandi. L uariatum] narratum MLb illud om. b 2 cogitemur 
 Y 4 hic—inposuit om. V 5 ista] illa bd differentia MLbd 
 6 inueniatur TMLb 9 esse non potest d hiis ML egt ista (est 
 exp. m . 2) M 10 facta] factum ML 1;I\\lŲŞ secundus (unus del . m. 
 1 et 2) M 12 non arbitror Ll arbitor V 14 appareant aride YT 
 15 factum est TMLbd 18 quandam confusionem d 19 nomen ML 
 accipienda] appellanda Lb 23 incoposita L 24 desset b congregegtur 
 L 25 in om. M 
 
 
 unitatis. hoc est enim uere formari in unum aliquid redigi, 
 quoniam summe unum est omnis formae principium. et adpareat 
 arida: id est speciem uisibilem accipiat atque a 
 confusione distinctam. et bene aqua congregatur, ut adpareat 
 arida; id est cohibetur quod fluitat materiae, ut quod obscurum 
 est inlustretur. et sic est factum: etiam hoc fortasse in 
 rationibus intellectualis naturae prius factum est, ut postea 
 quod dicitur: et congregata est aqua in congregationem 
 unam et adparuit arida, non superfluo additum uideatur, 
 cum iam dictum esset: et sic est factum, sed ut post 
 rationalem atque incorpoream operationem intellegeremus etiam 
 corporalem secutam. 
 Et uocauit deus aridam terram et congregationem 
 aquae uocauit mare. adhuc nobiscum facit illa causa 
 uocabulorum; non enim omnis aqua mare aut omne aridum 
 terra. ergo quae aqua esset et quae arida, uocabulis segregandum 
 fuit. ipsam autem distinctionem atque formationem 
 fuisse uocationem dei non absurde adhuc intellegi potest. et 
 uidit deus quia bonum est. et hic ipse ordo seruatus est; 
 quare huic etiam illa, quae iam tractata sunt, conferantur.