<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa033.opp-lat1"><div n="3" subtype="book" type="textpart"><div n="13" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="10" unit="altchapter"/> Noli credere nec dicere nec docere \'quos dominus praedestinauit<lb n="10"/>
            ad baptismum, praedestinationi eius eripi posse et ante <lb/>
            defungi quam in eis fuerit quod omnipotens praedestinauit inpletum\', <lb/>
            si uis esse catholicus. nescio qua hie enim potestas contra <lb/>
            potestatem dei casibus datur, quibus inruentibus quod ille praedestinauit <lb/>
            fieri non sinatur. hic error quanta errantem uoragine<lb n="15"/>
            inpietatis absorbeat exaggerare non opus est, cum prudentem uirum <lb/>
            et corrigi paratum breuiter ammonuisse sufficiat. tua quippe ista <lb/>
            sunt uerba: <hi rend="italic">habendam dicimus</hi>. inquis, <hi rend="italic">de infantibus istius modi<lb/>
             rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur <lb/>
            in Christo, praeueniuntur occiduo</hi>. ergone praedestinati baptismo<lb n="20"/>
            uitae praesentis, antequam ad eum perueniant, praeueniuntur <lb/>
            occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit <lb/>
            aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut praedestinatio <lb/>
            frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici <lb/>
            possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter<lb n="25"/>
            ammonerem. 
</p></div><div n="14" subtype="section" type="textpart"><p>Xoli credere nec dicere nec docere \'de infantibus, qui priusquam <lb/>
            renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo, scriptum esse:

<note type="footnote"> 10. 18 Vinc. Victor; cl. pag. 347, 7 27 Vinc. Victor; cf. pag. 347, 9 </note>

<note type="footnote">1 <hi rend="italic">dinocratis EH</hi> septenis <hi rend="italic">AC</hi> 5 in-fuisse <hi rend="italic">om.H</hi> 7 catichuminum <hi rend="italic">A</hi> <lb/>
            catech. <hi rend="italic">B</hi> cathic. <hi rend="italic">C</hi> cathec. <hi rend="italic">D</hi> catic. <hi rend="italic">EI</hi> catec. <hi rend="italic">Hb</hi> defunctum <hi rend="italic">om.T</hi> lcgistis <hi rend="italic">A</hi> <lb/>
            8 eiusmodifl 10 noli dicere noli docere <hi rend="italic">T</hi> qd <hi rend="italic">C</hi> praedistinauit <hi rend="italic">CH</hi> 11 prę- <lb/>
            <hi rend="italic">dostinatione AE pracdistinationi CH</hi> 12 omnipotens deus E praedistinauitCH <lb/>
            13nescioenimquaed <hi rend="italic">quaehicenimHITb</hi> 14 pracdistinauitCH 15 nam hic D <lb/>
            <hi rend="italic">(nam s. l.)</hi> uoragineC <hi rend="italic">16 obsorbeat B 17 sufficiet A 18 habendaII</hi> istius <lb/>
            moderationem <hi rend="italic">ABC</hi> 19 antiquam <hi rend="italic">C</hi> 20 pdistinati <hi rend="italic">C</hi> 21 prentis A <lb/>
            <hi rend="italic">22 et]∗ E ut D (u ex e) aut IT</hi> praedestinauit E <hi rend="italic">nesciuitD sciuitT</hi> 23non <lb/>
            futurum non B <hi rend="italic">non om.Tb fuisset E ut] aut C</hi> pdistinatio C 25 antedixissc <lb/>
            <hi rend="italic">B</hi> 27 de <hi rend="italic">om.C</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="371"/>
            <hi rend="italic">\'raptus e st, ne malitia mutet illius intellectum <lb/>
            autne f</hi><hi rend="italic">ictio decipiat an i mam eius. propter h o c<lb/>
             properauit de medio iniquitatis illum e du cer e;<lb/>
             pla cita enim erat deo anima cius, et: cons u mmatus <lb/>
            in breui repleuit tempora longa <foreign xml:lang="grc">̒</foreign>, si uis esse</hi> <lb n="5"/>
            catholicus. hoc enim ad illos omnino non pertinet, sed ad eos potius, <lb/>
            qui baptizati et pie uiuentes diu non permittuntur hic uiuere non <lb/>
            annis, sed sapientiae gratia consummati. iste uero error, quo putatur <lb/>
            hoc de paruulis antequam baptizentur morientibus esse dictum. <lb/>
            ipsi sacrosancto lauacro intolerabilem facit iniuriam, si paruulus, <lb n="10"/>
            qui baptizatus rapi poterat. propterea prius rapitur, ne malitia <lb/>
            mutet illius intellectum aut nc fictio decipiat animam eius; quasi <lb/>
            in eodem baptismo haec esse malitia credatur et fictio qua in peius <lb/>
            mutetur et decipiatur, si non ante rapiatur. deinde quoniam placita <lb/>
            erat deo anima eius, properauit de medio iniquitatis illum educere, <lb n="15"/>
            ita ut nec paululum remoraretur, ut quod in eo praedestinarat <lb/>
            inpleret, sed contra suam praedestinationem facere maluit tamquam <lb/>
            festinans, nc quod ei placuerat in non baptizato exterminaretur <lb/>
            in baptismo, tamquam moriturus infans ibi pereat, quo currendum <lb/>
            est cum illo ne pereat. quis ergo haec uerba scripta in libro <lb n="20"/>
            Sapientiae de paruulis sine baptismate mortuis dicta esse crederet, <lb/>
            diceret, scriberet, recitaret. si ra. sicut oportuerat, cogitaret ? 
</p></div><div n="15" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="11" unit="altchapter"/> Noli credere nec dicere nec docere \'aliquas mansionum <lb/>
            esse extra regnum dei, quas esse dominus dixit in domo patris sui <foreign xml:lang="grc">̒</foreign>, <lb/>
            si uis esse catholieus. non enim ait, sieut hoc testimonium ipse <lb n="25"/>
            posuisti: <hi rend="italic">multae mansiones sunt apud patrem meum</hi> — quod si ita <lb/>
            dixisset, non alibi essent intellegendae quam in domo patris eius — <lb/>
            sed aperte ait: in domo patris mei mansiones multae <lb/>
            sunt. quis itaque audeat aliquas partes domus dei

<note type="footnote"> 1 Sap. 4, 11. 14 4 Sap. 4, 13 23 Vine. Victor; cf. pag. 348, 17 <lb/>
            26 Vinc. Victor 28 Ioh. 14, 2-</note>

<note type="footnote"> 1 <hi rend="italic">mutaret II (r insert.), IT</hi> intfllectum illius <hi rend="italic">Ib</hi> 2 aut ne] <hi rend="italic">amne B</hi> <lb/>
            dtcipietC deciperet/T <hi rend="italic">animam in my. E 5 expleuit BCHlTbd</hi> 7 permittentesC <lb/>
            uiuere hic E huic B <hi rend="italic">8 sapientia et gratia E</hi> consūmatur A <lb/>
            <hi rend="italic">consummatis E</hi> 10 paruulLs C <hi rend="italic">11 mutatur E si ante non H</hi> 16 prt;distinaratC <lb/>
            praedestinaret HT pracdcstinauitft 19 perrat] erat C 20 ne cum <lb/>
            illo C <hi rend="italic">quin E 21 esse dicta esse T 22 scriberet om.C si—cogitaret cm.H <lb/>
            oportueret E 23 mansiones BCEIT bd, 24 esse posse D</hi> deiJesseT dominus <lb/>
            <hi rend="italic">om. E</hi> 25 agit C ait ihs <hi rend="italic">Ell</hi> 26 ita <hi rend="italic">im. A</hi> 27 esse non C 28 mei] eius <hi rend="italic">T</hi> </note>

<note type="footnote"> 24* </note> <lb/>
             
<pb n="372"/>
            separare a regno dei, ut, cum reges terrae non tantum in domo <lb/>
            sua nec tantum in patria sua, sed longe lateque etiam trans <lb/>
            mare regnare inueniantur, rex qui fecit caelum et terram nec in <lb/>
            tota domo sua regnare dicatur? 
</p></div><div n="16" subtype="section" type="textpart"><p>Sed forte dicas omnia quidem pertinere ad dei regnum, quia<lb n="5"/>
            regnat in caelis, regnat in terris, in abyssis, in paradiso, in inferno – ubi <lb/>
            enim non regnat, cuius ubique summa potestas est? —, sed aliud <lb/>
            esse regnum caelorum, quo fas non est accedere nisi lauacro regenerationis <lb/>
            ablutos propter dominicam ueram fixamque sententiam, aliud <lb/>
            esse autem regnum terrarum uel aliarum creaturae partium, ubi<lb n="10"/>
            possunt esse aliquae mansiones domus dei quamuis pertinentes ad <lb/>
            regnum dei, non tamen ad regnum caelorum, ubi excellentius et <lb/>
            beatius est regnum dei; ita fieri, ut nec aliquae domus dei partes <lb/>
            atque mansiones a regno dei nefarie separentur et tamen non omnes <lb/>
            in regno caelorum mansoribus praeparentur atque in his quae in<lb n="15"/>
            regno caelorum non sunt possint feliciter habitare, quibus eas etiam <lb/>
            non baptizatis deus dare uoluerit, ut in regno dei sint, quamuis in <lb/>
            regno caelorum, quia baptizati non sunt, esse non possint. 
</p></div><div n="17" subtype="section" type="textpart"><p>Hoc qui dicunt uidentur quidem sibi aliquid dicere, quia <lb/>
            scripturas neglegenter adtendunt et quomodo regnum dei dicatur,<lb n="20"/>
            unde oramus dicentes: adueniat regnum tuum, non intellegunt. <lb/>
            regnum dei dicitur, ubi cum illo fidelis familia eius beate <lb/>
            et sempiterne tota regnabit; nam secundum potestatem quae illi <lb/>
            super omnia est etiam nunc utique regnat. quid ergo est quod <lb/>
            oramus, ut ueniat, nisi ut cum illo regnare mereamur? sub eius<lb n="25"/>
            autem potestate etiam illi erunt, qui poena aeterni ignis ardebunt. <lb/>
            numquidnam ob hoc etiam ipsos in regno dei futuros dicturi sumus ?

<note type="footnote">3 cf. Act. 14,14 5 cf. Ps. 134,6 8 cf. Tit. 3,5. I Cor. 6, 11. Marc. 16, 16 <lb/>
            21 Matth. 6,10 </note>

<note type="footnote"><hi rend="italic">3 inueniantur regnare E</hi> 4 dom\' C 5 qui D 6 regnat in terris] et <lb/>
            <hi rend="italic">in terra A</hi> 8 c £ esse (s. l. est) I <hi rend="italic">fas est non est B</hi> 9sentiaC <hi rend="italic">10 est autem B <lb/>
            autem esseETbd</hi> 11 queuisC <hi rend="italic">13 beatus CHml domos C 14 suparentur A</hi> <lb/>
            15 mansionibus <hi rend="italic">BCl</hi> mansiones <hi rend="italic">Td</hi> iis <hi rend="italic">d</hi> in <hi rend="italic">om.E</hi> 16 regnum <hi rend="italic">E</hi> possut <hi rend="italic">E</hi> <lb/>
            quiC 17 dei regno dei <hi rend="italic">A</hi> dei regno <hi rend="italic">DH</hi> 18 qui <hi rend="italic">C possunt E1</hi> 19 dicere <lb/>
            tibi aliquid <hi rend="italic">BCI</hi> dicere aliquid <hi rend="italic">d</hi> 20 dei <hi rend="italic">cm.C</hi> 21 ueniat <hi rend="italic">d</hi> 22 <hi rend="italic">ante</hi> <lb/>
            regnum <hi rend="italic">add</hi>. quia <hi rend="italic">Ebd</hi> dei <hi rend="italic">om.D</hi> 23 et] ac <hi rend="italic">DE</hi> illis C 24 <hi rend="italic">alt</hi>. est <hi rend="italic">om.C</hi> <lb/>
            25 <hi rend="italic">alt</hi>. ut <hi rend="italic">om. EH</hi> 26 poenis <hi rend="italic">T</hi> 27 numquinnam .4 numquinam <hi rend="italic">Hml</hi> <lb/>
            futuros <hi rend="italic">om. E</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="373"/>
            aliud est enim regni dei muneribus honorari, aliud regni dei legibus <lb/>
            coerceri. ut autem tibi manifestissime appareat non esse regnum <lb/>
            caelorum distribuendum baptizatis et alias partes regni dei dandas <lb/>
            quibus tibi uisum est non baptizatis, ipsum dominum audi, qui non <lb/>
            ait: si quis non renatus fuerit ex aqua et <lb n="5"/>
            spiritu, \'non potest intrare in regnum caelorum <foreign xml:lang="grc">̒</foreign>, sed: non <lb/>
            potest, inquit, intrare i n regnum d e i. nam uerba <lb/>
            eius de hac re ista sunt ad Nicodemum: amen, amen dico <lb/>
            tibi: nisi quis natus fuerit denuo, non potest <lb/>
             uidere regnum dei. ecce non hic dixit \'regnum caelorum\', <lb n="10"/>
            sed \'dei\'. et cum respondisset Nicodemus atque dixisset: <lb/>
            quomodo potest homo nasci, cum senex sit? <lb/>
            numquid potest in uentrem matris suae <lb/>
            iterato introire et nasci? eandem dominus sententiam <lb/>
             planius apertiusque repetens ait: amen, amen <lb n="15"/>
            dico tibi: nisi quis renatus fuerit ex aqua <lb/>
            et spiritu, non potest introire in regnum dei. <lb/>
            ecce nec hic dixit \'regnum caelorum\', sed \'regnum dei\'. quod <lb/>
            enim dixerat: nisi quis natus fuerit denuo, hoc quid <lb/>
            esset exposuit dicens: nisi quis renatus fuerit ex <lb n="20"/>
            aqua et spiritu; et quod dixerat: non potest <lb/>
            uidere, hoc exposuit dicendo: non potestintroire. <lb/>
            illud tamen, quod dixerat \'regnum dei\', non alio nomine <lb/>
            repetiuit. neque nunc opus est quaerere atque disserere, <lb/>
            utrum regnum dei regnumque caelorum cum aliqua differentia <lb n="25"/>
            sit intellegendum an res una sit duobus appellata nominibus; <lb/>
            sufficit, quod non potest introire in regnum dei, qui non fuerit <lb/>
            lauacro regenerationis ablutus. mansiones autem aliquas constitutas <lb/>
            in domo dei separare a regno dei quam sit a ueritate deuium puto, <lb/>
             quod iam intellegas. et ideo quod putasti in aliquibus mansionibus,

<note type="footnote">5 Ioh. 3,5 SIoh. 3,3 12 Ioh. 3, 4 28 cf. Tit. 3,5</note>

<note rend="script" type="footnote">1 regnum <hi rend="italic">BHlb</hi> reguuni celorum <hi rend="italic">C alt</hi>. regnum <hi rend="italic">BCIb</hi> 2 colierceri <hi rend="italic">D <lb/>
            co∗erceri H 3 regnum BC</hi> 4 dm E qdA qui non] <hi rend="italic">qui tx qn E</hi> 5 agit C <lb/>
            8 nichodemum <hi rend="italic">ABCDEIT</hi> nicodimum <hi rend="italic">Hml</hi> amen <hi rend="italic">alt. om. E</hi> 9 renatus <hi rend="italic">D</hi> <lb/>
            10 dixit <hi rend="italic">hiciT</hi> 11 nichodemus <hi rend="italic">ABCDEI</hi> nicodimus <hi rend="italic">Hml</hi> 12 cum] qua <hi rend="italic">A</hi> <lb/>
            sitsenexE 14 introiret (om.et) C introisse H <hi rend="italic">19renatus BCDIT 20essellml</hi> <lb/>
            23 tamen <hi rend="italic">a. erp</hi>. autem <hi rend="italic">I</hi> autem <hi rend="italic">b</hi> 24 tunc <hi rend="italic">E</hi> dissere <hi rend="italic">C</hi> 29 seperare <hi rend="italic">II</hi> (a <hi rend="italic">s</hi>. e)</note> <lb n="30"/>
             
<pb n="374"/>
            quas dominus multas esse dixit in domo patris sui, mansuros quosdam <lb/>
            etiam non renatos ex aqua et spiritu, ut fidem catholicam teneas, <lb/>
            ammoneo, si permittis, emendare non differas. 
</p></div></div></div></body></text></TEI>