<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:stoa0040.stoa033.opp-lat1"><div n="2" subtype="book" type="textpart"><div n="11" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="7" unit="altchapter"/> An uero tu reprobare dubitabis, quod, cum de anima <lb/>
            loqueretur: <hi rend="italic">non uis,</hi> inquit, <hi rend="italic">animam ex carne peccati contrahere</hi>

<note type="footnote"> 28 Vine. Victor; cf. lib. III 7,9 </note>

<note type="footnote"> 1 infantie <hi rend="italic">A</hi> paraloeticis <hi rend="italic">A</hi> paralocticis (i <hi rend="italic">s</hi>. oe) <hi rend="italic">BF</hi> para boeticis <hi rend="italic">C <lb/>
            paraliticis DEU</hi> 2 menbris C <hi rend="italic">ille A 5 seni A similitudinis BC reporiuntur C</hi> <lb/>
            6 disputant <hi rend="italic">E</hi> 7 quida C hic <hi rend="italic">C</hi> 9 quos <hi rend="italic">D</hi> 10 suis moribus (in <hi rend="italic">mg</hi>. aL 1 <lb/>
            sibimet dissimilis est) 6 11 itaque E <hi rend="italic">haccepta A uita F</hi> 12 commotata A <lb/>
            commutataF <hi rend="italic">ita-quos om.F</hi> animaC <hi rend="italic">13 ille ABCFGbd a quo bd</hi> <lb/>
            ex quo <hi rend="italic">E</hi> 15 ab isto didicisse credis <hi rend="italic">E</hi> animcon <hi rend="italic">(om</hi>. non) <hi rend="italic">A</hi> tradicit <hi rend="italic">A <lb/>
            16 uera E</hi> 17 aliundē C <hi rend="italic">uidere b dicisse A 18 didici A 20 sim d 22 adhic A</hi> <lb/>
            qui docere id possunt ab eis <hi rend="italic">E</hi> existimore quęrendum <hi rend="italic">A</hi> 23 ac <hi rend="italic">A</hi> diseruit <hi rend="italic">A</hi> <lb/>
            deseruit G <hi rend="italic">26 est om. BCGFml reprobanda A 28 atiima BCG</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="345"/>
            <hi rend="italic">ualetudinem, ad quam uicissim sanctificationem uideas transire<lb/>
             per carnem, ut per ipsam reparet statum, per quam perdiderat <lb/>
            meritum? aut numquid quia baptismo corpus abluitur, non transit<lb/>
             ad animam uel spiritum, quod creditur conferri per baptismum? <lb/>
             merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa <lb n="5"/>
            fuerat paulisper amisisse per carnem, ut per eam incipiat renasci,<lb/>
             per quam meruerat inquinari</hi>. uide in his uerbis quantum iste <lb/>
            tuus doctor errauerit! dixit \'animam per carnem reparare statum, <lb/>
            per quam perdiderat meritum\': habuit ergo anima aliquem statum <lb/>
            et aliquod meritum bonum ante carnem, quod uult eam <lb n="10"/>
            reparare per carnem, quando caro lauacro regenerationis abluitur; <lb/>
            uixerat itaque alicubi ante carnem in statu et merito bono, <lb/>
            quem statum et quod meritum perdidit, cum uenisset in carnem. <lb/>
            dixit \'eam per carnem reparare habitudinem priscam, quam <lb/>
            uisa fuerat paulisper amisisse per carnem\': habuit ergo ante <lb n="15"/>
            carnem habitudinem antiquam — hoc est enim \'priscam\' — et <lb/>
            ista qualis esse potuit nisi beata atque laudabilis habitudo? <lb/>
            quam reparari per sacramentum baptismatis asseuerat, cum <lb/>
            eam nolit ex illa originem trahere per propaginem, quam constat <lb/>
            in paradiso aliquando fuisse felicem. quomodo igitur alio <lb n="20"/>
            loco \'animam se\' dicit \'constanter asserere non ex traduce neque <lb/>
            ex nihilo neque per semet ipsam neque ante corpus\'? ecce isto <lb/>
            loco uult animas ante corpus alicubi uiuere tam beate, ut eadem <lb/>
            illis per baptismum beatitudo reddatur, et tamquam sui rursus <lb/>
            oblitus adiungit et dicit: <hi rend="italic">ut per eam,</hi> id est per carnem, <hi rend="italic">incipiat<lb n="25"/>
             renasci, per quam meruerat inquinari</hi>. superius meritum significauerat <lb/>
            bonum perditum fuisse per carnem, nunc autem significat <lb/>
            malum meritum, quo factum est, ut ueniret uel mitteretur in <lb/>
            carnem dicendo: <hi rend="italic">per quam meruerat inquinari;</hi> si enim meretur <lb/>
             inquinari, non est utique meritum bonum. dicat quid peccauit, <lb n="30"/>
            antequam per carnem inquinaretur, ut per carnem inquinari

<note type="footnote"> 11 cf. Tit. 3, 5 21. 25. 29 Vine. Victor </note>

<note type="footnote"> 1 ualitudinem <hi rend="italic">BCEFG</hi> 3 per baptismQ <hi rend="italic">E</hi> ablutO <hi rend="italic">E</hi> non <hi rend="italic">om.E</hi> 4 trans- <lb/>
            <hi rend="italic">ferri E 8 errauerit doctor BCFGd crret doctorE</hi> reparere D 10 quod] <lb/>
            sed quid E <hi rend="italic">ea A, om. E 11 caro om. E</hi> regerationisG 12 uix eratft <lb/>
            aliquibus <hi rend="italic">A</hi> 14 eam] etiam <hi rend="italic">D</hi> 16 habitudine mariti quam <hi rend="italic">A</hi> enim <hi rend="italic">om.G</hi> <lb/>
            18 seuerat <hi rend="italic">A</hi> 19 proginem <hi rend="italic">A</hi> originem <hi rend="italic">BCFGb</hi> 21 se dicit <hi rend="italic">om. A</hi> 29 si.E <lb/>
            mereretur <hi rend="italic">CF</hi> 31 ut] <hi rend="italic">et Gb</hi> </note> <lb/>
             
<pb n="346"/>
            mereretur; dicat, si potest, quod nullo modo potest, quia inuenire <lb/>
            hic quid uerum dicat omnino non potest. 
</p></div><div n="12" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="8" unit="altchapter"/> Item aliquanto post ait: <hi rend="italic">anima itaque si peccatrix <lb/>
            esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato<lb/>
             remansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, <lb n="5"/>
             sicut esse non potuit</hi>. rogo te, frater, putasne ista saltem postea <lb/>
            legisti et considerasti et quid in recitante laudaueris uel unde <lb/>
            post recitationem gratias egeris cogitasti? quid est, obsecro te: <lb/>
            <hi rend="italic">anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit</hi>? <lb/>
            quid est \'meruit\' et \'non potuit\', cum mereri hoc non posset,<lb n="10"/>
            nisi peccatrix fuisset, non autem fuisset, nisi esse potuisset, ut <lb/>
            ante omne malum meritum peccans inde sibi meritum faceret, <lb/>
            unde ad alia peccata deserente domino perueuiret? an ideo dixit: <lb/>
            <hi rend="italic">quae peccatrix esse non potuit,</hi> quia, nisi in carnem ueniret, peccatrix <lb/>
            esse non posset ? quid ergo meruit, ut eo mitteretur,<lb n="15"/>
            ubi peccatrix esse posset, quo nisi uenisset alibi peccatrix esse <lb/>
            non posset? dicat, quid meruit. si enim meruit esse peccatrix, <lb/>
            aliquid iam peccauerat, unde mereretur iterum esse peccatrix; <lb/>
            si autem nihil peccauerat, unde meruit esse peccatrix? sed <lb/>
            haec fortassis obscura uideantur aut obscura esse iactentur,<lb n="20"/>
            cum sint apertissima. neque enim dicere debuit, quod anima <lb/>
            meruerit peccatrix esse per carnem, cuius nec bonum nec malum <lb/>
            meritum repperire poterit ante carnem. 
</p></div><div n="13" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="9" unit="altchapter"/> Sed ad manifestiora ueniamus. cum enim magnis <lb/>
            coartaretur angustiis, quomodo animae originalis peccati uinculo <lb n="25"/>
            teneantur obstrictae, si non ex illa trahunt originem, quae prima <lb/>
            peccauit, sed eas puras ab omni contagione et propagatione <lb/>
            peccati peccatrici carni creator insufflat, ne dicatur illi, quod <lb/>
            sic insufflando eas deus efficit reas, primo de praescientia dei <lb/>
            hanc opinionem munire temptauit, \'quod eis praeparauerit

<note type="footnote"> 3 Vine. Victor; cf. lib. I 8, 8. III 8, 11 9.14. 30 Vine. Victor </note>

<note type="footnote"> 1 nullo] illo <hi rend="italic">4 naque C 5 potuit Fm2</hi> 6 potuit] debuitF <hi rend="italic">ista om.F <lb/>
            salti bis pos. semel eras. F, E 10 potuisset BCFQbd 14 carne EFG uenerit B</hi> <lb/>
            15 possit <hi rend="italic">E</hi> eo om. <hi rend="italic">F</hi> eo mitteretur] omitteretur <hi rend="italic">BCG</hi> 16 potuit E <lb/>
            19 si autem—peccatrix <hi rend="italic">om. ABCFGbd</hi> 20 <hi rend="italic">pr</hi>. obscura] <hi rend="italic">add</hi>. esse <hi rend="italic">BCFGbd</hi> <lb/>
            22 meruit esse peccatrix <hi rend="italic">E</hi> per] post <hi rend="italic">E</hi> 24 manifesta.tiora <hi rend="italic">CGFml <lb/>
            25 origenalis E uinclo E</hi> 27 puras] <hi rend="italic">curas BC</hi> propagineG <hi rend="italic">28 illi om.C</hi> <lb/>
            29 deus eas <hi rend="italic">E</hi> presentia <hi rend="italic">G</hi> 30 redemptionem <hi rend="italic">codd. praeter A</hi> </note> <lb n="30"/>
             
<pb n="347"/>
            redemtionem\'. in cuius redemtionis sacramento paruuli baptizantur, <lb/>
            ut abluatur originale peccatum, quod de carne traxerunt; quasi <lb/>
            facta sua deus emendet, quod eas insontes fecerat inquinari. <lb/>
            sed posteaquam uentum est, ut de illis loqueretur, quibus tali <lb/>
            non subuenitur auxilio et antequam baptizentur exspirant: <hi rend="italic">in<lb n="5"/>
             hoc,</hi> inquit, <hi rend="italic">loco non me quasi auctorem spondeo, sed aliquid de <lb/>
            exemplo conicio. habendam dicimus de infantibus istius modi rationem, <lb/>
            qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur <lb/>
            in Christo, praeueniuntur occiduo. legimus enim,</hi> inquit, <lb/>
            <hi rend="italic">de talibus scriptum: raptus est, n e malitia mutet <lb n="10"/>
            illius intelle ctum aut ne fictio d e cipi at animam<lb/>
             eius. propter hoc c pr oper auit de medio in iquitatis<lb/>
             illum educere; placita enim erat deo<lb/>
             anima eius, et: consummatus in breui repleuit <lb/>
            tempora longa a</hi>. quis istum dedignetur habere doctorem ? <lb n="15"/>
            ergone paruuli, quos plerumque uolunt homines baptizari et. <lb/>
            dum curritur, ante moriuntur, si retardarentur in ista paululum <lb/>
            uita, ut baptizati continuo morerentur, malitia mutaret intellectum <lb/>
            eorum et fictio deciperet animam eorum et, ne hoc eis <lb/>
            contingeret, subuentum est illis, ut ante raperentur quam baptizarentur? <lb n="20"/>
            in ipso ergo baptismate mutarentur in peius et fictione <lb/>
            deciperentur, si post baptisma raperentur. o ammiranda <lb/>
            atque sectanda, immo uero detestanda et exsecranda doctrina! <lb/>
            sed hoc de uestra prudentia, qui affuistis, cum recitaret, iste <lb/>
            praesumpsit et de tua maxime, ad quem scripsit et cui <lb n="25"/>
            recitatos libros tradidit, ut credituros nos esse confideret de <lb/>
            non baptizatis infantibus esse scriptum, quod de omnium <lb/>
            sanctorum inmaturis aetatibus scriptum est, cum quibus male <lb/>
            actum stulti arbitrantur, si de hac uita celeriter rapti

<note type="footnote"> 5 Vinc. Victor 10 Sap. 4, 11. 14 14 Sap. 4, 13 </note>

<note type="footnote"><hi rend="italic">1 paruuli-traxcrunt om. A</hi> 2 abluanturG <hi rend="italic">cotraxerunt E 3 fecercnt C</hi> <lb/>
            5 explrant A 7 conitio coniceo E <hi rend="italic">instantibus BCFG</hi> huiusmodiiB 8 praedistinanti <lb/>
            C <hi rend="italic">10 malicia utet A mutaret BCEFG</hi> 11 aut] ut D deciperctd <lb/>
            <hi rend="italic">13 deo eratd</hi> 14 animā A <hi rend="italic">expleuit E 15 longa] mnlta E 16 baptizare D</hi> <lb/>
            17 rctradarentur C <hi rend="italic">paululum in ista E 19pr. illorum Id</hi> e*is <hi rend="italic">(g er.) A</hi> 20 illLs <lb/>
            <hi rend="italic">est BCFGd</hi> raparenturC <hi rend="italic">quam baptizarentur om.C</hi> 22 <hi rend="italic">si—rapercntur om.C</hi> <lb/>
            reparentur <hi rend="italic">E</hi> 23 immo uero-exsccranda <hi rend="italic">om. BCFGbd</hi> 24 recitare <hi rend="italic">E</hi> iste (s. e <lb/>
            <hi rend="italic">add. a) F, e ex a G 25alt. et] ut C 26 libros om.F</hi> credituros uos] <hi rend="italic">creditussuos BG<lb/>
             creditursuos CF 27 ñ de E 28 inmutaris CG in maturis b est om.E</hi> 29acC </note> <lb/>
             
<pb n="348"/>
            fuerint nec ad annos, quos homines pro magno diuino munere <lb/>
            sibi exoptant, peruenire potuerint. quale est autem dicere <lb/>
            \'infantes pracdestinatos baptismo uitae praesentis, antequam <lb/>
            renascantur in Christo, occiduo pracueniri\', uelut aliqua uis fortunae <lb/>
            seu fati siue cuiuslibet rei non permittat deum quod<lb n="5"/>
            praedestinauit inplere? et quomodo ipse illos rapit, quia placuerunt <lb/>
            illi ? an eos et ipse praedestinat baptizari et ipse quod <lb/>
            praedestinauit non sinit fieri ? 
</p></div><div n="14" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="10" unit="altchapter"/> Sed adtende quid adhuc audeat, cui displicet in tanta <lb/>
            huius profunditate quaestionis cautior quam scientior nostra<lb n="10"/>
            cunctatio: <hi rend="italic">ausim dicere,</hi> inquit, <hi rend="italic">istos peruenire posse ad originalium<lb/>
             indulgentiam peccatorum, non tamen ut caeleste inducantur<lb/>
             in regnum, sicuti latroni confesso quidem sed non baptizato dominus<lb/>
             non caelorum regnum tribuit, sed paradisum, cum utique iam <lb/>
            maneret: qui non renatus fuerit ex aqua et spiritu<lb n="15"/>
            sancto, non intrabit in regnum caelorum, praecipue <lb/>
            quia multas esse mansiones apud patrem suum dominus<lb/>
             profitetur, in quibus designantur merita multa et diuersa mansorum, <lb/>
            ut hic non baptizatus perducatur ad ueniam, baptizatus ad <lb/>
            palmam, quae est parata per gratiam</hi>. cernis hominem paradisum<lb n="20"/>
            atque mansiones, quae sunt apud patrem, a regno separare caelorum, <lb/>
            ut etiam non baptizatis abundent loca sempiternae felicitatis. <lb/>
            nec uidet. cum ista dicit, ita se nolle baptizati cuiuspiam <lb/>
            paruuli mansionem a caelorum regno separare, ut ipsam dci <lb/>
            patris domum uel aliquas partes eius inde separare non timeat;<lb n="25"/>
            neque enim dominus Iesus in uniuersitate creaturae uel in qualibet <lb/>
            uniuersitatis parte, sed: indomo patris mei, dixit, <lb/>
            multae mansiones sunt. quomodo ergo erit in dei <lb/>
            patris domo non baptizatus, cum deum patrem habere non

<note type="footnote"> 3.11 Vinc. Victor 13 cf. Luc. 23,43 15 Ioh.3, 5 17 cf. Ioh. 14, 2 <lb/>
            27 Ioh. 14, 2 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 3 praedistina.tos C <hi rend="italic">4 renascunturF nascantur E</hi> 5 aeu] <hi rend="italic">siuc d alt. seu</hi> G <lb/>
            6 implere *** praedestinauit (in mg. quod) E <hi rend="italic">ipse om. C</hi> 7 illi] ei b etpr. <lb/>
            <hi rend="italic">om. BCFb</hi> 11 <hi rend="italic">uoce ausim inc. c. X b</hi> 13 sicuti <hi rend="italic">A</hi> sicut in <hi rend="italic">D</hi> sicut <hi rend="italic">cet</hi>. quidem <lb/>
            <hi rend="italic">confesso G confessio B</hi> 15 minareturG fuerit (s. I.) <hi rend="italic">renatus D</hi> 17 qua C <lb/>
            <hi rend="italic">muItos A 18 designatur 19 hinc D 20 qua. e. A</hi> carnes <hi rend="italic">(e in i mut.) C</hi> <lb/>
            paradisum <hi rend="italic">om. BCGFmlb</hi> 21 atque] aque <hi rend="italic">b</hi> 24 a <hi rend="italic">om. BCGFml</hi> ipsa <hi rend="italic">A</hi> <lb/>
            26 dns is <hi rend="italic">ABC</hi> dns IIS <hi rend="italic">(m</hi>. 2 IHS) F dns hisG Iesus <hi rend="italic">om. b</hi> uniuersitate] <lb/>
            uniuerse (?) <hi rend="italic">BG 28 multa mansiones AD</hi> mans. multae <hi rend="italic">cet</hi>. </note> <lb/>
             
<pb n="349"/>
            possit nisi renatus ? non sit ingratus deo, qui eum dignatus <lb/>
            est a Donatistarum uel Rogatistarum diuisione liberare, ut ipsam <lb/>
            domum dei patris quaerat diuidere et aliquam eius partem <lb/>
            extra regnum caelorum ponere, ubi non baptizati ualeant habitare. <lb/>
            et quo pacto ipse regnum caelorum se intraturum esse <lb n="5"/>
            praesumit, de quo regno in quanta uult parte domum ipsius <lb/>
            regis excludit? sed de latrone illo, qui iuxta dominum crucifixus <lb/>
            sperauit in dominum etiam crucifixum, et de fratre sanctae <lb/>
            Perpetuae Dinocrate argumentatur, quod etiam non baptizatis <lb/>
            dari possit indulgentia peccatorum et sedes aliqua beatorum; <lb n="10"/>
            quasi quisquam, cui non credere nefas esset, huic indicauerit <lb/>
            quod non fuerint baptizati. de quibus tamen in eo libro, quem <lb/>
            scripsi ad fratrem nostrum Renatum, plenius quid mihi uideretur <lb/>
            exposui. quod tua dilectio poterit nosse, si non spreueris legere; <lb/>
            nam ille petenti non poterit denegare. <lb n="15"/>
            
</p></div><div n="15" subtype="section" type="textpart"><p><milestone n="11" unit="altchapter"/> Aestuat tamen iste atque horrendis suffocatur angustiis; <lb/>
            adtentius enim fortasse quam tu quid mali dicat adtendit praeter <lb/>
            Christi scilicet baptismum solui in paruulis originale peccatum. <lb/>
            denique, ut aliquatenus in hac causa uel sero ad ecclesiae sacramenta <lb/>
            confugiat: <hi rend="italic">pro his sane,</hi> inquit, <hi rend="italic">oblationes assiduas et<lb n="20"/>
             offerenda iugiter sanctorum censeo sacrificia sacerdotum</hi>. habeto <lb/>
            istum, si placet, etiam censorem, si parum fuerat habere doctorem, <lb/>
            ut sacrificium corporis Christi etiam pro his offeras, qui <lb/>
            Christo non sunt incorporati. rem quippe tam nouam atque a <lb/>
            disciplina ecclesiastica et a regula ueritatis alienam cum libris <lb n="25"/>
            suis auderet inserere, non ait \'puto\', non ait \'existimo\', non ait <lb/>
            \'arbitror\', non ait saltem \'suggero\' uel \'dico\', sed \'censeo\',ut scilicet, <lb/>
            si offenderemur nouitate seu peruersitate sententiae, terreremur

<note type="footnote"> 7 cf. Luc. 23, 43 12 cf. pag. 310, 19-312,31 20 Vinc. Victor; cf. <lb/>
            pag. 310, 29-311, 1 </note>

<note rend="script" type="footnote"> 1 possint C <hi rend="italic">2 ad C, om.Dm1</hi> donadistarum C <hi rend="italic">rogatistarunt A rogatarū C</hi> <lb/>
            diuersione C 6 <hi rend="italic">praesumet E</hi> quanta (s. a <hi rend="italic">add. u) F</hi> parte <hi rend="italic">om. F</hi> 7 duo 0 <lb/>
            8 crucifixoG <hi rend="italic">sane ABCGFml</hi> 9 dinograteD diuocrate <hi rend="italic">b (semper</hi> u <hi rend="italic">pro</hi> n) <lb/>
            <hi rend="italic">argumtatus ABCG 11 quia si CG qu*asi.F</hi> 12 in] id C <hi rend="italic">13 uidetur A</hi> <lb/>
            17 <hi rend="italic">uoce</hi> adtentius <hi rend="italic">inc. c. XI b</hi> Attene uis <hi rend="italic">A</hi> malidicat <hi rend="italic">B</hi> maledicat <hi rend="italic">CG</hi> <lb/>
            18 originali C 19 ut om.F <hi rend="italic">hac] ac AC</hi> 22 concensorem C partQG <lb/>
            dictorem G <hi rend="italic">23auferas A</hi> 25 ecclesiasticam A <hi rend="italic">a om.CE</hi> 26 suis <hi rend="italic">(s imt. ex t) B<lb/>
             audere A</hi> audiretC <hi rend="italic">eiestimo A 27 salutem A saltiEFml</hi> 28 terremur EG </note> <lb/>
             
<pb n="350"/>
            auctoritate censurae. uideris tu, frater, quomodo sustinere possis <lb/>
            istum docentem; catholici tamen qui sanum sapiunt sacerdotes, <lb/>
            quibus et te oportet adiungi, absit ut adquiescant istum audire <lb/>
            censentem, quem potius optant resipiscentem ac dolentem et <lb/>
            quod ista senserit, immo uero etiam scripserit correctione saluberrima<lb n="5"/>
            paenitentem. <hi rend="italic">sed hoc,</hi> inquit, <hi rend="italic">exemplo Machabeorum in <lb/>
            proelio cadentium astruo faciendum, qui cum furtim de interdictis<lb/>
             auferrent atque in ipso certamine cecidissent, a sacerdotibus,</hi> ait, <lb/>
            <hi rend="italic">inuenimus hoc initum fuisse consilium, ut quorum animas ex<lb/>
             uetito reatus obstrinxerat, sacrificiorum oblatio repararet</hi>. ita istuc<lb n="10"/>
            dicit, quasi pro incircumcisis illa oblata legerit sacrificia, sicut <lb/>
            haec nostra pro non baptizatis censuit offerenda. circumcisio <lb/>
            quippe fuit illius temporis sacramentum, quod praefigurabat <lb/>
            nostri temporis baptismum. 
</p></div></div></div></body></text></TEI>